장음표시 사용
391쪽
vertitur, subinde apud Matthaeum a mentionem fieri videri non ais liter atque apud ipsum alibi b , Marcumque te & Lucam dὶ publi.
eanorum S άααν λων seu peccatorum; quasi πορνη pro il/ύχη πε πολ- anima leni jam dicto Fornicante sumeretur.Et de Syriaca Christi heic locutione hactenus. At vero si Rabbinice locutus est, adeo ut
vetaret divortium N α nisi ob eausam seu rationem Turpitudinis seu rei Turpis squae ipsissimae fuere ae notissimae sein Scholae Sammaeanae in re Divortii tunc tempo. ris disceptanda voces & vocabula plane artis in Iuridicis eontroversiis receptissima J in idem ipsum planissime satis recidere posse sensum nemo non videt. Etenim Trinu pro eo, quod est seu αικκμον πtἀγμα res Turpis seu Turpitudo qualiscunque sumi liquet. Et quanquam in Levitico, ubi incestuum genera designantur , frequens occurrit ejusdem mentio pro ipsa foemiisna sie interdicta tot volunt Magistri J seu pro ejusdem vere dis , nihilominus in Deuteronomio non solum in lege sacra . . Divortii, sed in capite etiam legem hanc praecedente f pro Turpitudine generatim usurpatur seu re qualicunque turispi , quemadmodum de Rabbinica lingua ; qua tum pluralite . . iv v omnimodas , etiam & uxorem alienam , in Levitici decimo octavo vetitas significat , tum singulariter v
omnimo/a re Turpi qua detegitur , cum occultari seu regi debeat
ut verba sunt Iehudae Ben Eliaeetat Κaraitae g J adhibetur, seu pro 'nzn I simpliciter , ut Eliah Ben M sin h , alter item Saraita ; cui uti di Talmudicis passim,
392쪽
t u nomen aequivocum vocitatur. Atque corporis partes pudendas, quae tegi debent, sic item actus vitae pudendos, id est omnimoda denotat vitia, seu quae impudici negotii, qua Iecunque id fuerit, voce continentur, qua pro αι πχμον πράγμα sid est ' III Tns V usus est Tertullianus c 3. Et consona sunt haec etiam vocabuli usui apud Prophetas. Egeehiel 9J de Hieroselymis; congregabo omnes tam qui te dilexerint & quam qui oderint ad te per circuitum P mn,N N 'π' a
oe revelabo turpitudinem tuam initantque cunctam turpiturinem tuam . ubi bis occurrens mi Tu priori in ioco in vulgata & Graecis vertitur gnominiam & τας κακέας in secundo Turpitudinem ac Tu ακηuοσιν13. Et Uetielides ibi
es revelabo pudenda tua , re videbunt flagitia tua. Adeo ut tu κακίαν malitiam, Mitrum , vitium etiam generatim ibi significet, neque alio sensu atque Nahumedi b) Prophetae il
re ostendam tentibus Perenda tua o regnis gnominiam tuam,
quod ad homicidia , mendacia, latrocinia, alia id genus scelera , quibus abundabat urbs illa , atrociora spectat. Unde &Onhelus Chaldaeus in lege de Divortio Mosaica, pro N turpitudinem rei aut rem turpem habet L. . a V 2 utransgressionem rei seu aliquam. Cum igitur tum tum V nomina fuerint aequivoca qualium sensus semper genuinua dc appositus eruendus est ex singulari rei , quae . tractatur &cui achibentur, natura & Turpitudinem ,---φιumque omnimodum pariter denotarint velut satis invicem juxta iam dicta synonyma, nonne phrasis illa tunc temporis Schola
393쪽
iem, tametsi interea non tam pro stricta receptione, quam pro erim nis exemplo vocabulum memorari velit, idque non tam a praecepto, quam expositum; adeo ut aliae manerent pariter divortii causae, qdae flagitia non imparia. At vero oblectionis illin Iudaicae vim non a D sequor, nisi in Hellenistis saltem aliquor isse, adm it teret heie orige nes, qui latiori significatione illa πορνεζαν in causa divortia sumerent sorian etiam Omnium tunc temporis lementiam receptam non alia Iulfuisse. Perpende loeum integrum. Certe tum tumoror
Ebraeis Hellenistisque in eausa Divortir significare ex jam dictis
videntur, quantum etiam in eadem re paganis Mures ; quo nomine mali mores universi veteribuςRomanis ita indicati suntln-m rem Sc iudicio Morum inter vitum & uxorem, ut graviorum morum mea bulo adulteria tantam, leviorum omnes reliqui continerentur Iq od ait Ulpianus I. Tantum abest, urad ulterium duntaxat foedi tate rei in lege illa sacra denotaretur ex Sententia Ebraeorum aliquor, quod patienter nimis sui alia ejusmodi non pavea J admittunt Seriptores non ili 0ὶ Cliristian Sed devote ποeνεσας, Sc quae inde heie pendent, plura in serius; ubi it m variae Christianorum pro diversa, quam assixere illi verbis, quae heic tractavimus, signis ficatione & seculorum de perinasionam discrimine , scita e m pendio exhibemus. Atqui etiam ad Evangelia torquent se
viti aliquot eruditi ad illud de Iosepho Mariae Virginis Mari id , ubi postquam ea inventa est in utero habens de Spirit Sancto, is , o id est , cxm esset Uas, re nollet eam καμειγμα lέσω , ἐζουλήθη λαθρα άπιλῆσm avibus seu ansa
mare aut traducere, intuit occultὸ leu clam dimittere eam. Certe svsas fuerit ad receptos gentis Iuda ter mores rem anc e cpendere, frit si fallor e), apertissima. Gravidam existimabat Sanctissimam ux Ieis, quatum non volverat ipfs, idque, five ex adulterio, sive ex st 'pro De Regulis tit. de notitas. sa) riae statum ad neut. χώρ Mom.Pium Hssere. ει Divortiis Ind. σι. b=D. Matth GI. c Vμ
394쪽
UXOR EBRAI A. LIB. III. CAP. XXIII.
pro ante sponsalia. Jam vero, ex adulterio a viro qualitercunque credito , ne honeste retinendam quidem juxta a mores Ebraicos uxorem fuisse, scimus ex eis, quae supra capite traduntur decimo sexto. Ex stupro autem sive coitu ante Sponsalia squem suspicatum esse Ioseph uin existimat lusticus b Martyr J aut criminaliter in uxorem viragere potuisset ex lego, atque capitis ob virginitatem praereptam accusare, aut nomine dotis sive rescindendae sive minuendae eandem ob causam actione civili uti, quemadmodum etiam ostentum te est. Josephus igitur cum esset justin seu Lut ErasmusJ quia eras
j m, id est, rituum patriolum observantior, retinendam uxorem minime censuit, quam juxta Patrios mores ejiciendam existimavit. Salistem non sine dedecore ejus in foro cum ea ipsi agendum. Et tamen, utpote Virgini, quam etiam, antequam in somnis viderat Angelum testem, alioquin moribus sanctissimis fuisse certo sciret, adeo indulgentior erat, ut nollet eam sive adulterii sive praereptae Virginitatis aut impudicitiae accusare, unde dos re Icinderetur minuereturve, ipsaque necessario infamaretur, sed vellet potius es amae Occulte eam dimittere,
id est, sine strepitu forensi & absque criminis atque Dotis sive dispendii sive diminutionis infamia. Nam clam dimittere, dimittere sine testibus fgnificare ibi sui volunt aliqui J, opinor, nequit, cum nullum esset legitimum sine libello repudium, nec ullus sine testibus libellus Iegitimus, ut statim docebitur &rectissime animadvertit Uir praestanisti is nius Hugo Grotius. Neque autem in libello ullo eausae divortii mentio adhiberi Iolebat, sed verba duntaxat, quae Matrimonium rite dissolverent; causa ipsa, ubi pro mariti arbitrio fiebat repudium, nee Dotis jactura, secundum ea, quae superius hac de re dicta sunt, sequebatur, in mariti conscientia reposita. Ubi vero etiam sequebatur ex eausa repudii Dotis laetura, aut in actis fori, aut in ore hominum aut in utrisque, ut fieri fere amat, ipsa causa, unde & infamia secuta est,p blicabatur a Vide Ambros ad Lucam lib.a.cap.I. b Dialog. cum Tryphone. οὶ Supra caE. . NE.
395쪽
uXOR EBRAICA. LIB. III. CAP. XXIV.
Libelli Divortii Formula ac Vectiu; σ De gulari in eo voeabulo
Libelli apud Ebraeos Repudii sormulae veteris verba Bis
lentiia,id est Da - zra seu corpuου, subsantia aut male ries imis libelli, qua scilicet ipsum solvebatur Matrimoniumdesoluti effectus declarabatur, in lingua semi-Babylonica ita
Ecce lisuae sis viro cuicuπque. Eique hie es inter te σαε libellas Repudii, Rebctιonis epikola,ac instrumentam Dinu nis, adeoque tibi Merώm sit, cuicunque velis, ubere. Ceterum Adjectis Tempore, Loco, Testibus& quae formulam integram complercnt ceteris, ad hunc modum ferme a Magistris fb
Λ a a unde Terra N. Mensis N. Die N. Anno N. sive a mundi conditu Me sara N. qua in loco M utimur. Ggo. N. Aisu N. ex Deo N. σ qu cunque nomine seu cognomιne aliostve ipse ego flve parentes mei si locus, unde ego dignoscor. sve loca a. a) Missa lib.Gittin eap ν. bJ Viaesis mimonidem halach. Girus-
396쪽
nuncupaminis quae antea usque insoc momentum uxor mea fui cti
Et nune dimitto, relinquo re repudio te tibi, Meo u3 sis libera'tibi ΠΣ, 'Nu i sit potestas abeundι c cuicunqua ina - 2, m an , . υιro velu nubendi. Nec mortaliisum quisquam te prohibeas ab hoc die in perpetuum. Et eccesis cui-eunque viro licita. Et bis esto ii Dius, 'pi tibi is me est libensRepudii. Insertimentum dimissisno,NReli-
N. Filius N. testis Ubi ita lingva ferme Babylonica seuSyriaca,id estEbratis Christi tempore & diu ante usitatiori, scribebatur libellus quem itidem alia aliqua lingva conscribere fas erat diligetitissurie ex veterum instituto sie ob mumda erat scriptio solennium in eo vocabulorum ut tametsi orthographia diversa eorum nonnulla exarari alibi pota Gim, nonnulla etiam interdum debuissint, non aliter tamen ac, supe-.Digitigod by Coral
397쪽
iuperius exhibentur, hele essent omnino a scribis exhibenda; ne forte aut e mala apicum sive ductu sive distantia sive conjunctione aut
homonymia scillas alicubi suboriretur faJ legenti ipsi repudii substantiae ae naturae haud satis consonus. Illud 'rui na re his eIIo oec. non exarari debuit, Dd talicet inserto squod tametipe mittit lingvae idiomal ne clan intelligeretur ' m vet I l)m: adeo ut seorsim possit sumi pro σjudicium es exsenteneia forensir, unde tibi a me libethra Reputi m. perinde ac si innue retur, sine judicio praecedenti quod cogeret, repudium minime factum. Nam, ut mox ostenditur, etiamsi sententiam ferret Forum de Divortio, ex spontanea tamen viri animi lententia undiqum repudianda erat uxor. Id est libellus ultro, non velut ex sententia. fori dandus erat, quod animadvertendum est, quoties coacti repudii mentio occurrerit. Item P dam, ut nubat seu nubendistrib
non oportuit Naz IDN, ne forte disjunistim legeretur moam in
non nubat, quo futurae nuptiae ei ex vi soni denegarentur. Quod nihilominus non ita accipiendum, ac si inde aut divortium ipsum fuisset irritum, aut repudiatae fas non fuisset denuo nubere. Nam ex ipso libello dato solvebatur matrimonium eX aliis,quae Occurrunt
in eo,clausulis illud satis dirimentibus. Sed nolebam quidquam in eo reperiri, quod Divortii substantiae adversari videretur. Et male sane a viro Maximo Josepho scaligero observatum est ex Iosephi Io- eo superius fbJ adducto, de Costobaro & Salome, perperam intelis Iectoae cum Libelli verbis comparato dimissae uxori ad secunda voista convolare, nisi vir prior permiserit, non licuisse. Ejus sententiae sunt& alii infeliciter sequaces. verba c Scaligeri sunt, Iosephi Deo subjunistia suem locum ideo adduxi quia norabilis emex quo discimtu non solam mulieri non licere ἁ viro dis edere sed ne dimise quiadem a viro adsecunda νος convolare, nisi Arior Visper miserit. Ideo Aa a 2 sun- Gemar Rablon. adiit. Gittin caps.fol gr. a. oeb. fb p.r p.re 436 co Ioseph. Maligcr. in Ληππaagus Euseb. num. δού.
398쪽
que viro ; hoc est, do tibιfacustatem nubent cuic inque Piso volueris.
Nisi clausiuia adjuta esset, non poterat alii nubere. Sic ille. Sed nulis libi reperio apud Magistros,verba illa aut similia aliud in libello prae αstare .sscium,atque id quo i ipsius substantiam& primariam vim explicat.Non quod Libello adjiciat id quod rite dimissae non ex ipso solummodo livortio, velit tactu legitimo,liceret; quod manifestiussit ex eis, quae capite occurrunt proximo. Et vide supra nos de Fl.Iosephi loco illo. Tempus autem trimestre elabi debuit, antequam deonuo nuberet faJ uxor sie dimissa; ob rationem ipsam, quae in Datriaeae leviri nuptiis ante memoratur. Saltem si dubium ullatenus reis staret,utrum gi avida esset necne. Ne scilicet de partus parente non satis constaret. Tres autemIodirn continui ante nun bina vocabula
illa rivis & PY in libello claudunt, ut indecet tissimum
esset pluralis numeri, cujus sonus aliter nimis allinis est , usum ibi neutiquam esse. Ne scilicet ita ad alias etiam uxores seu foeminas, non ad eam solam cujus nomine conceptus est libellus,verba speeta re viderentur. Alia sunt ejusmodi, actuariis si imma eum religione
in scriptione observanda, de quibus consulas si placet AloysiumNovarinum tbJ in Aquis Nuptialibus. Habentur etiam libelli Ebraeo-riim Divortii sermulae aliquot apud Scriptores Christianos editae, vel uti Paulum Fagium sc), Guillelmum Schihartum d) ,Ludovi eum de Dieu e , Joannem Drusum ffJ. Robertuin Coenalem g) Sixtum Senensem 'b Hugonem Grotium fiJaliost J. At vero Drusitis, legem, inquit, at pharisi flegem de Divortiis inDeuteronomio latamJ non rec e intellixife mihi videntur. Nam per eor licebat id face. re ob quamvis causam dato bissio repudii, in quo marituι promittebat
399쪽
uXOR EBRAICA. LIB. III. CAP. IXI v.
uxori quam dimit ebat, nunquam se cum ea congressurum aut consiste
ludinem habiturum esse. Citat dein, ut id probet, Iosephi verba illa de Divortiis sa); Γυνακ' ὐ συνοικουσης βουλόαιν χνοίχθην
Exhibita dein Latine Libe Ili Repndii formula e Commentariis sagi- suorum, idque salis fideliter & secundum ea quae superius ostendulitur, In qua formula, ait, deesse video π miro securoarem, quam mari tus faciebat uxori de non repetendis ejus nuptiis P Nam qmn in rete. ri Libesio expressa fuerit, cum Josephuriates tum reliquerit,dubi Me non debemus,ηos praesertim, udqu Iosephi autoritas major est quam recentium Rabbinorum. De Iosephi autoritate, aut an is Rabbinois rum Scriptis Scriptis scincet quibus Traditiones per ora Magistrorum a seculis vetustissimis & Iosepho multo antiquioribus traditae conservanturJ sit praeserendus, hic locus non est disputandi. Sed vero tanti viri pace, ejusmodi,quod vult ille, omnino nihil apudIo.sephum reperitur. Verba ilia ita plane sonant Latine; Si quis a convuge quacunque de causa di fungi petit fσ causa ejusmossi certeta, quamplures hominibus acciduntJ scriptis eisecuritatem faciat aut*met, se inposterum cum ea neutiquam eo uetudinem habιturum. Inde stilicet accipiat ea florectatem alteri nubendi. I uorante permittendum non ess. Seu, ni non maIc Rnffinus, interpres vetus, Exscripto, quod nunqNam cum ea conveniae, compromittat. Sic erim habebis
olectatem abi copulari. mpyias ilia alteri iungi non potest. Adeo ut urs σαυελεμ non verrendum aut intelligendum sit pro eo quod 'quod eam a Pin nolle repere e sqnasi de non repetenda ea in uxorem aut non iterandis nuptiis aut sponsalus verba fierent;nam id licitum fuisse, ut quis a se repudiatam in uxorem denuo duceret, modo inquinata non esset, juxta ea quae primo Libro traduntur, nota
400쪽
sollim apud Magistros est certissimum, sed etiam apud Josephum, qui
verbis proxime sequentibus, de inquinatione ejusmodi, velut de sola exceptiuiae secundum saerae itidem legis mentem, loquiturJSed quaae cum ea nollex amplius conquetudinem habere, id et L nollet initum ma- trimonium, unde pependit illa consuetudo, amplius vim retinereis quod nihil aliud est praeter ipsum Divortium, nec ad eam non repetendam attinet. Postrema autem verba Moraρον , δὐκ ἐφεκτέον non ad Divortium, ut vult Gelenius laterpres ejusque sequaces, sed ad secundas nuptias plane spectant. Ante, scilicet ante solutum ita per consuetudinis fui Erae renuntiati opem in Libello Repudii contentam, uxori non licere ad secunda vota, de quibus proximis , quae praecedunt, syllabis loquitur Iosephus, convolare. Et planissimum est, ut in cessionibus, seu quibuscunque alie dationis seu societatis dicissolutionis instrumentis, ita in Libello Divortii verba semper fuisse , quae jus omne pristinum cedentis abolerent di totum alienantis ac
societatem dissolventis commodum ac contractum praecedentem in tempus futurum ac perpetuum diluerent, adeo ut eo nomine frustra imposterum ageretur, quae nihilominus novum aut secundum, inter persona S easdem c. ntractum nunquam non admitte tent. Id quod de jure nuptiarum heic repetendarum, pro mariti ac repudiata:. antequam alteri nupserat, libitu, idque ad Iosephi mentem, est itidem obiervandum. Neque erat omnino cur Iosephus & Rabbini hac in
re ita committerentur, satis nimirum invicem concordes. Et verba Libelli inanifesto comprehendunt illud, eum non ampliu/ cum e.
eon ressurum, ex initi scilicet antea matrimonii vi; ut intuenti fac, e liquet.
Decem Res singulares quas velu/ i a legesacra subnixas, stricte ob- strvari volue Me ut legitimus exiret Libellus Divortii. alia quadam exfuerinductu lifaelorum InsisH--Divortiorum
UT autem iis e Divortii actus legitime eonficeretur, Decem Ct c in tantiae caute eraut adhibendae, quas enumerant velut ipso sacrae - Diuitigoo by c oste
