장음표시 사용
421쪽
imm m 1 Musula amia fiebat per Stasar Ren Abitalib levare . Propheta gloriosa memoria. Scilicet Christianum eum, adeoque aegentem Habasienorum, antὸ fuisse ex eodem liquet autore. Ianavero postquam Glasar ille egregius Mahumedis sectator & distipulus, qui cum profugis aliis in Habassiam seu Ghiopiam hanc venisset, cum AtZhama de religione tum Paganorum tum Christianorum dc Mahumedanorum dilaeptationem inierat, haud aegre effectum est, ut is de Mahumedismo amplexando, maxime quoniam in eo tantum Christide Nomini &Naturae honorem tribui didicerat, consilium iniret. Unde etiam literas, quibu3 pressius invitaretur a Mahumede ipso canno proximo seu Hegirae sexto, id est Christi Oio accepit, qui
m ericorta miserantu, a Mahumeri A solo Dei ad Negashium Atehamam Regem Haba enorum. Internuntius erat Ibn Omar cum
comitatu insigni. Testari se in illis ait Mahumedes Iesum Christum esse rin ,2 riri spiritum Deis verbum 6- ι δει --νo UΡ--m aposiolum Dei ejusque disciplinam asse amplexandam; quae doctrinae Alcoranicae sunt omnino consona. Simulo ae autem acceperat Atahama Mahumedis epistolam 'ν re ni
sosuit eam ob oculorsevos,s ὸ lecto defendenssedit super terram eam-tigii ,& libentissime statim a Glasere Musul manus factus ad Mais humedem scribit, eum Apostolum & Prophetam Dei humilitεr agno-kens. Literarum ejus titulus est Izm,N π IN
In nomine Dei insericordis miserantis ad Apostolum Dei,gis. riosa memoria, a Negashio Arethama Ren Magar salutem. O AFo- solo Dei qui a Deo missis es m. Has ad Mahumedem retulit Glasan quem jussu regio comitati sunt sexaginta ex Habassenorum primoriabus una cum d ἀπ N Aracha filio Negashii,qui itidem Musulmana
422쪽
. facti, uti & Habassenorum ad Regis exemplum plerique,si non univerinst. A d hune quidem modum Principes vicinos in Disciplinam suam invitasse atque recepisse non paucos Mahumedem scimus ex Sarae nica historia. Sed Habassenorum Regis, quantum ad hanc rem, nulli bi puto in editis mentio. Cujus tamen ideo major quidem ratio habenda, quoniam is primus erat Regum, qui aut a Mahumedet se invitati suut, aut in ejus Religionem transierunt, si fides Abdalba-chidi nostro; cujus verba sunt ex veteribus, quorum habet copiam
ως primin erat Rex, quem Hero in Difici nam suam inritavit Dei solus glaxiose memoria, ut3qprimuε Regum, qui ab eo eam acce perunt. Mortuum esse ait Seriptor hic Negas hium hunc anno Hegi-rae nono seu Christi Quamvis igkur centesimo aut circiter ante eum anno, id est sub Iustiniano, Axumitae adeoque Habassent Christo nomina dederant, quod supra tangitur Mahumedisini tamen hie interventus ejus modi est, ut etiam inde so in Christianismus eorum post utcunque redivivus, mores Mahumedanorum aliquot reliquias ut fere Morarabum christianismus in Hispaniaὶ adeoque liberrimum inter eos, qui hieratici generis non fuere, Divortiorum jus retineret. Quam plurima sunt in opere Arabico ante citato de Habas- senis seu dithiopibus alia scitu Histori eo dignissima, atque, uti ipsa quae jam. inde narrantur, ab eis quae Zago Zabo AEthiops aliique degente, illa tradiderunt perquam divitia. Certe Ben Abdalbaehi hici
utpote Mecanus, tum adeo vicinus erat, tum veterum compluriumν quos nominat autoritate ita instructim, ut fidem prae aliis mereri vi- .ctat ..
Tria, relut Prineipia seu Focha, a qui bin simul rea Tummaris S perior 1 capitis mintuplur, Mores & Sententiae vapiatim in Christiavismum circa Divortia defluxerint. Iudaismi ea in re Retentio inter Chrisianosprimitiva. Paganismus cui in eadem
423쪽
as everant ex Gentilibin Christiani. Versiones illustriores alia aliquot vocis Πορνώας qua Fornicatio plerunque vertitur in in Evangelica de DιPonto Exceptione.
Quod attinet ad diversimodeReceptas admissas ue,ex varia tum
Iudaicae tum Evangelicae disciplinae interpretatione, praeteream, quae Noachidarum Paganicique juris erat, de Divortiobententias in Christiani simo eorum, qui orientalis & occidentalis Ecclesiae seu Graecae & Latinae nominibus venire solent nam ex luperioris Capitis instituto ii Iuc deventum est'. Eae visuntur aut in illorum Usu ac Moribus atque in Legibus ae Constitutionibus principalibus & Supremarum Potestatum circa Divortia harumque explicationibus aut in Ecesesiasticorum,uti vocantur, Canonibus ac Theologorum & Iuris Pontificii consultorum opinionibus. Neque enim in Disquisitionibus hujusmodi confundi aut commisceri haec debent,
quemadmodum nimio solent. Receptas enim Rerum publicarum Christianarum, quae revera Ecclesiae sunt, sententias ex genere tantum dignoscimus priore. Singularium autem hominum aut conventuum inter se multifariam dissidentium hieraticorum commenta tentamen laque solum habemus ex genere posteriore, quoties scilicet hoc non fuerit priori plane consonum. Ut vero quae in utroque reperiuntur,
rite satis, sed compendiario, introspiciantur perpendanturque, praeter Quintuplex superioris capitis summarium , Tria insuper veluti Praevia ceu Principia quaedam aut Termini atque Epochae, a quibus reliqua in Christianismo ei rea Divortia variatim defluxerint, praemittenda sunt, praecognoscenda paveisque explicanda. Primum est.Iudaiunt seu d Lipi nae circa Legalia Iudaica, adeoque Divortia,in Christiani imo primitivo Retentio ac Llsius. Secundum, Mores Legesque Paganicaeν seu juxta Ebraeos, Noachidarum quibus sive in Divortiis sive aliis ei tramortem Matrimonii solatio ilibus assueti fuerant in riganismo, ii qui tunc ex Gentibus Christo nomina dederanta Tertium, Versiones illustriores aliaeque aliquot in Christianismo vocis πορνέας in Evangeliea Divortii caulae interpretatione, quae vulgo Fornrcatio vertitur, eiusque ibi intelligendae modi varii. Reientam adcoquc ira
424쪽
usu habitam Iudaieam seu Mosaicam circa Legalia disciplinam Chri
stianis ex Iudaeis universiis atque ex Gentibus saltem aliquot, etiam
diu post Christi astensum palam est ex Actis a) Apostolorum. Quod
etiam in Scholis passim admittitur b . Eam sane retinuisse man festum est Christianos illos ex Gentibus usque in annum ab ascensu decimum quintum leu ab incarnatione 49 aut circiter, id est usque in Synodum Apostolorum Hierosolymitanam e. Qua tamen nee eis abolita sunt Legalia illa. Sed res ita temperata est, ut eorum pauca quaedam ut de idolothytis, fornicatione, suffocato, sanguinei tantum observa tu dein nranerent necessaria. Ex Iudaeis autem Christianos etiam ad Excidium Templi seu per annos amplius a Synodo
illa viginti idem feeisse recipitur. Atque id sanὶ erat ἔλει τοiς -- Ηοίοις in moribαι avitis ambulare & ολωst τοῦ νόμ Baine Zelotas esse legis, quae leguntur de his in lacro sermone d).Λtque advertantur heic inprimis Epistolae ad Ebraeos, Jacobi, & Petriptima. In Legalibus his & Ritualia fuere seu Ceremonialia, & Moralia & Iudicialia, ut vulgo fit distinctio. Quae primi generis sunt,
mortua revera fuere, postquam lex Evangelica coepit promulgari, utcunque mortifera diu postea neutiquam haberentur ; ut loquuntur .
in Scholis. scilicet eorum, quae Christi adventui fuere praevia seu pi ea vis tum desiit. Et cum Templi Excidio nec antea prorsus evanuit sacrificiorum inter Christianos ex Iudaeis usus. Sed vero etiam per secula aliquot sequentia non pauci ex Christianis ejusmodi, ut maxime Nazaraei se , tam Ritualia quam reliqua Iudaica, quantum extra Templum fieri potuit, diligenter observabant. Cum autem generis secundi seu Moralium nunquam cessaverit obligatio universis parilis, neque in eis habeatur Divortii lex Molaica, sed plane in genere Tertio , seu Iudicialibus, certe quisquis Iudicialibus
illis alios prφter ipsos Judaeos, quibus singulariter data sunt, obIigarisa cap. ra, χρ. rs, r. J Thom. Aquin. t. secunda quast. roy. are.
425쪽
gari nolit sa), is ut nec Mosai eam de Divortio legem ad alios attinere putet necessum est. Atque si non legem ipsam, sane nee ejusdem interpretationem aut Explicationem Evangelicam, qua legis ipsius Iudicialis tantum est explicatio, aut aliter atque peream sive ad Morale quid, sive ad prima Conjugii & naturalia principia universum genus humanum pariter spectantia nes retrahi, pro vario hominum captu atque hae in re disciplina, decernatur. Quod autem ad ex Iudaeis Christi nos primitivos attinet. post excisam urbem templumque, adeoque penitus ae praeelse sublatam illam Iudaeorum Rempublicam, etiam Iudi cialium obligationem alias Reipublieae illi singularem tessasse a Viris doctilsimis admitti video. Sed interim fingatur, Christo nomina, ut quidem oportuit, Iudaeos sic primitus dedisse, ut Respubliea seu Eeseosa eorum, quam Synagogam vocitamus, Christiana tota, saltem eum aliis pars ea, penes quam rerum ibi tunc summa erat, acta tune fuisset, nec eversa; nonne & Iudicialia Civitati tune illi Dei ab eoque institutae etiam in Christianismo illo eis remansissent, adeoque eorum interpreistatio Evangelieal Neque enim per Christianismum suum minui existiis mavit Paulus Synedrii magni b in eum, etiam in eausa Religionis cultusque, potestatem judiciariam, cui libenter juxta instituta in Iudita icialibus Mosai ea subjecit. utcunque vero dubitandum non est,quia Christiani ex Judaeis primitivi non pauci, praeter Nazaraeos, uti etiam
ex Gentibus aliquot, Iudicialibus Iudai ni etiam post TempIi Exincidium in vitae, qua fieri potuit, instituendae ratione, uterentur partim ex eo, quod de Iudicialium ejusmodi justitia, utcunque non diutius obligantium , utpote a Numine Reipublicae illi olim praeis scriptorum, neutiquam dubitarent. Inde toties apud scriptores profanos illius seeuli Iudaei & Christiani nomina confusa & velut eadem habita. Et eonsulas, quae aliam in rem de Iudaismi ejusmodi retentione obiter optime monuit vir maximus Claudius Salis
masus in specimine illo singulari ae egregio medeIae febricitantiabus subinde nimium & caligantibus in sacri sermonis explieations
426쪽
mystarum ingeniis, ex literis humanioribus, liberaque ac fellei pereas sietasque simul disquisitione adhibendae. Epistolam a inde Coma dico; quale item est eximium illud alterum De Usuris. Certe sunt aliqua, eaque non ita pauca in Christianismo, nec levis momenti, quae perperam hactenus intelligi solita lueem in se claram & genuinam,qua
pIane ea rent, reciperent, & insanae nephelocoeeygiarum substructiones inde natae plane corruerent, si usus& retentio, qualem diximus, primitiva rith & ingenue ediiceretur perpendereturque. Qua de re etiaalias fusiusque, si Deus volet Haec vero cum se ita habuerint, sequitur,
ut quicquid juris de Divortiis ante Iudaici sive ex Hilleliana sive ex Sammaeana disiciplina a Christo sive correctum fuerit sive confirmatum, id in Christiani simo eorum, qui ex Iudaeis erant primitivi seculi mansisse existimemus. Et quicquid eis illicitum hae in re non habebaatur, etiam Christianis ex Gentilibus licitum pro persivasionum discrimine habitum esse, non est quod dubitemus. Quod ad Secundum hete
attinet seu Mores Legesque, circa Divortia aliasque Matrimonii citra mortem solutiones, paganicas quibus assueti fuerant in Paganism oseo Gentiles in Christiani imum recepti; veterum hae in re Graecorum mores legesque, earumque in Romano Imperio, cui diu ante Evangelii promulgationem suberat Graecia universa, reliquiae ab eis, quae Roma innorum erant, haud ferὸ omnino dissonae sueta. Saltem non Atheniensium, quibus istorum hac in re non pauci aut imitatores fuere aut satis concordes. Nempe tam Uxori quam viro fas erat matrimonium solvere ,hunc ' ποαπη Ieu dimissione, illam seu derelictione,
sed non sine libello repudii, qui etiam apud Archontem seu Magi stra istum supremum erat in inuandus. De his constat apud Plutarchum bj, Andoeidem cI. Iulium Pollucem d , alios. Divortis voci apud Graeis eos respondet χωροταλ ,δc eo disjungi est χωργο e J Elia ex Indoru veterum disciplina adnotat Achmetes filius Seirim 0,llax ἰδη me
427쪽
ux R EBRAICA. LIB. III. CAP. XXVII. G ἐχωρIBη της γυναικος αὐτου Σαβαλῶ τἰ- ἐξουσί, eines si quis
per insomnium sibi visuι fuerit diportio separari ab uxoresua, Potes rem suam amittet. Ubi seu divortii mos ut satis apud eos etiam receptus admittitur. Ratio redditur H γυνε του arahoc εδινα- μα νω ἐξουσia .. ι Uxor via re Potesas es Piri. An ἔξουσίαι vox a Paulo taὶ pro velamine in capite sive uxoris silve mulieris, qua virum eui subjicitur speet i, adeo a Viris doctis vexari solita, lucem aliquam hine accipiat, viderint perspicaciores. Certe ex AEgyptiorum de Persarum Onirocriticis apud eundem autorem b) legitur etiam illud alterum Apostoli c)dichim huc spectans me αλ ἡ τῆς γυναδει oco ἄν se Caput mulieris Pir. Et non pauca siae de Christianismo d expressim interserta h betautor ille , vetustiorum interea de insomniis diiciplinam exhibens. Sed varios fuisse mores in repudiorum Divortiorumque jure decernendo pro populorum seculorumque disierimine, uti pariter rebus in aliis, dubitari nequit . Et si cre. da, Basilio Episcopo Seleuciensi te), apud Iconienses, Lycaoniae populum, Sponia Sponsalibus renutatians, vivicomburio plectebatur. Ita enim resert ille de S. Thecla Thamyridis Sponsa & Pauli Apostoli discipula. Sed fides penes eum sit. Plerunque autem in Christianismi
initiis ita per orbem Romanum adeoque tum apud Graecos tum a Itos imperio Caesariano iubditos Gentilcs ch, invaluere Romani mores legesque, ut si salis videamus, quinam mores fuerint ac leges circa hanc rem tunc Romanae, parιter faris cognoverimus, qualibus
in Paganismo assueti fuissent, qui ex Gentilibus in Christianismum tunc transiere. Ut Coemiione, usu ae. Confarreatione quod supra g ostendimus contrahi solebant tune apud Romanos matrimo inia, ita Divortio id est tum Diffarreatione tum simplici sive ex contentu mutuo, sive certis quibusdam verbis, ut Ciceroni hin etiam vocantur, diutriendi ac perpetuam constituendi divisione seu disse n. Eee sionem
428쪽
serat omnino praestantissimam, prolato calceo resipondit, inrare omnasin est hic, nonne novitiuw. Nec tamen quia vestrum stat, ubinam pedem meum ueteat. Consonum est illud de Pompeia Caesaris uxore
repudiata etiam ob suspicionem, saltem pro viri arbitratu libero. S tennis item formulat ut receptissimae specimen habetur apud Plau. tum c, ubi Alcmena Iovi, velut Amphitryoni conjugi, Valeas, tibi habeas res tuaM, reddau meau Iuben' mi ire comites ealibique& apud illorum temporum alios. Quibus adde nodde Augusto Suetonius ib), Divortiis modum imposuit. Sine modo ante erant in usu. Modum is addidit, quod sumunt Viri doctissimide legis Iuliae capite, quo nullum divortium ratum fore cautum est e . nisi septem civibus puberibus praeter libertum mariti pro testibus adhibitis. Praetermittimus heic quae de repudiisi a Tiberio aliisquo Ptineipum subinde, sed non tam ex jure quam vi imperii missis oceu
runt apud historicos d . Hoe interim inprimis est animadvertendum, utcunque fuerit jus ipsum divertendi adeo liberum nee causa. . rum repagulis aliquibus coercitum, nihilominus velut infame habis tum divortium temere e factum, aut antequam amicorum consilia etiam Sc sacrificia Deae Viriplacae, cujus fanum in Palatio erat, tan quam quotidianae ac domesticae pacis custodi, serio adhiberentur.
Testis est Valerius Maximus P , qui sub Tiberio, id est sub Christo in terris agente, scripsit &illustre exemplum reliquit L. Antonii, qui . ab Valerio Maximo & C. Iunio Bruto Bubulco Censoribus, apno ab
UrbeCondita DCXLVI seu ante Christum centum amplius annis, eum senatu moverunt adituque eXistimarunt curiae indignum, quoinquam virginem in matrimonium duxerat, Nudiasset nulla amico in eonfitium adhirito. Et Valerius ipse heie, cum pro ime ante de eorum pinna, qui ad senectutum coelibes pervenerant, egisset, at hoc crimen, inq*it, ita scilicet uxorem repudiandi, nescio ansveriorem μου. Iaeo namgE ee 2 eon in
429쪽
unjugalia, o spretra tantisin, hoc etiam injurior tractata sunt. Optim. ergo judicio censores indignum eum aditu Curia existimaverune. Ex hujus unici judicio difficile non est conjectari, quid de Divortiis apud cordatiores in animo tunc haberetur, utcunque eorum jus satis liberum; quemadmodum dc apud nos δc nullibi fere non facultas jusque amplissimum euique patrimonii dsissipandi, in seruitutem se prodigendi, alia ejusmodi faciendi, quae remere facta infamiam simul& contumeliam merito contrahunt 3 alias, ut taliqua invitae humanae societate satis laudata, saltem non vituperata, nedum in vitio habita. Sicut autem ante & sub Christi in terris tempora, ita post in Paganismo Divortiorum usus obvius, qui heic maximε advertendus. .Petquam idonei sunt Apostolis coaevi testes Seneca, Iuvenalis, Marotialis. Nullam repudio erubescere ait Seneca a & foeminas exire matrimonii causa, nuberε Repudii. Et Iuvenalis, exemplo Bibu laein Settorii reliquos seculi tui perstrjngit, jus interim admissum palam edocem. Cur st) d fideνis Bibula Κινιονέω ardet φSi verum excutiaς, facies, non xor amatur; Tres ruea subeant, s se cutis arida laxet, Fiant obscuri dentes, oculiqlle minores,
COLLIGE SARCINuLAS dirae liberiis N EXIIam gravis es nobis, 'Sc saepe emungeris, EXI . CCYUS ET PROPERA. Sicco venit ahera naso. Martialis item de Uxoris hele, ut Iuvenalis de Mariti jure usit to, ad Proculeiam ce Messe novo rani veterem Proeuleia maritum Deseris atque jubes RES SIBI HABERE SUAS. Et mire hallucinantur Viri alioquin doctissimi di qui Pluta thum existimant tradere Domitianum, sub quo vixit Martialis, primum permisisse divortium. Id sane totidem verbis dicit Plutaris chus le); sed manifestum est de Flaminicae divortio solum eum loqui,
430쪽
quae ex jure singulari, divortio sa) separari sine Principis indultu neis quiret. Magnam Divortiorum in Paganismo frequentiam Ieculis in sequentibus testatur Tertullianus qui sub annum a Christo ducentesimum floruit ubi Repudium, inquit bλ, jam Er votum est, quasi matri monii fructuae. Atque adstipulantur Calus, Paulus cI, alii in Paganismo Iuris eonsulti quo ruis sententiae & disciplina in Christiani imum etiam post recepta, ut capite videre est proximo. Et qui plura velit deliberrimo illo Paganismi Romani circa Divortia jure, consulat Caro lum Sigonium d), Joannem Rossinum se), Petrum Fabrum 0, Frane istum Hotomanum g), Barnabam Brissonium th) alios satis obvios, qui pleno illud demensum horreo exhibent. Quod denique ad Tertium hete spectat seu Versione, illustriores aliasque aliquot Christianas Vocis Πορνωας in Evangeliea de Divortiis exceptione i) usque in telligendae modos varios; Versionum ejus Genus est duplex. Alterum, quo sumitur πορνεία pro voce planε Synonyma vi seu Adu rerio, qua signantius peecatum illud sui solum per illicitam coitum eonjugii violatio est S reliquis discriminatur, quasi Christus ipse dixisset παρεγιlος λογου μοιχμαις extra ea am adulterii. Alterum, quo Fornicatio aliterve redditur, id est,uelut non Synonymum τ'
sed quid aliud significans seu quod aliud atque amplius significare potuerit. Prioris generis versio erat in Evangeliis Christianismi Primitivi Latinis. Id constat ex Tertulliano, apud th) quem redditur illud Graecum, praeter causam adulterii, &prater ex causa adulterii, &p ter causam machia l . Nec sane dissonae sunt versiones Arabicae aut Ethiopicae, in quibus ut ante ostenditur, nomen, quod πι ψαν vertit, non minus aut aliter adasterium significat, quam verbum ibi usitammpro eo,quod est μοιχοῦδα, adulterari; idq; utrobiq; apud Matthaeum.