Joannis Seldeni Uxor Ebraica absolvens nuptias et divortia veterum Ebreorum quibus accesserunt De successionibus in bona defunctorum & in Pontificatum libri ad leges veterum elaborati

51쪽

4 UXOR EBRAICA. LIB. I. CAP. IX.

p m v Nemo es βοωιnum, qui reon obis tur aa uxorem aucendam ut crescat σ multUticetur grauia humanum.i iam π quicunque fraetita modo vir revera fuerit) tiberis operam non de sed exceptio habetur de Eumachisa se factis propter regnum coelorum; de quibus nos alibi a) est velut homiιιώ. Gin σ Ἀλιοι nem qua creatus est homo) lannuit atque in causa est, ut Maiesto vina seu θιrituι Sa in ab praeserecedat. Etiam & illud habent dum versis, praeter Regem & Pontificem, receptum; ET N

ducere cuique mei quotcunqυe pro tibi u uxo es,modo habeat unde aian- .

quot Dolumnia res etiam cemum,. idqueFνe simul,sipe ritream possasteram Neque i edire potest eam uxor eiuου quam ante habuerit1 gmodosi et risi petat quosingulo victum, pestitum ac vibitum conju-b figase praestet. Nihilominus non defuere, qui ex ipsa lege etiam binas u-bi atores Israelitam simul rctinere fas non putarent. Rabbi Ami d ,

quisquis uxora uxore Verinduxerit, vortet eum priore dvortio eis Ore eum dolo. Alii etiam ex illa de binis sororibus lege idem probare volebant. Sed velut haereticos hosce explodebant M.agistri, nee nu merum e lege praefiniri volebant.. Ne tamen deesset certus heic ali- . quis finis,. quo praescripto quam pluri in i , quae numerosam uxorum. eatervam sequerentur,incommodis domesticis viri degerent immu nes, ideo. ita monebant Sapientes Quaternarium uxorum numerum. a nemine spraetex Regem) excedendum ,, ut qui contra faceret im-: '. pru- ,

52쪽

Α, UXOR EBRAICA. LIB. I. CAP. IX.

prudens nimium atque Majorum consilio monitisque in obsequens haberetur. Numeri ratio habetur e tempestiva seu menstrua Debiti Conjugesis praestatione, quana infra .i ostendi miis. in in & hoc velut Maj rum praeceptum memorat Maimonides; sic enim ille 'i,

i pzz ΥΤ din, Hac Ner- Δοιentes. ωι nemo duceret filures quam quatuor uxores, tametsi esset opulentro iv. Scilicet tametirita opulentia abundare Luz victum cuilibet & vestitum, quotcunque haberer,commodissme posset praestare; ne ramen, debitum Conjugalexi te non solveretur aut minueretur juxta ea quae infra dicenturὶ nidi merum hunc nolebant excedi.. Quod Vero heic ille velut praeceptum memorat ab aliis nuncupariir tantum U. Sta consilitim b si ii monitum bonum Z Certe in pluralitate illa uxorum, qtiae apud Orientales atque Africanos c, Clitistiam simum nondum amplexos. tot seculis obtinuit, ctiam & numerus hic Quacernarius reperitur..

Actipratis seu ducalis pro libιtu. Uxores 'o Bixassive Tm in Goa-ιe-nus. Arod timueruΜ, ne Possiuis AEquois e re, etiam O Unicam aut ex eis in quas vestrarum deWr rum sto fasM ex Ancillis. Hoe imim utum mιώi es, ut non inique agatis. Ancillarum permittivconcubia natum seu potius contubernium;utpote quibuscum ex Iure Mahumedico Civili justae nupt ae inir. nequeunt, uti ibi paraphrastes optimus Manum edes Ben Achmed ; qui etiam locum illum capit & docet intel-sigendu esse de uxorii simul habendarii numero quaternario praefinito; is neque hunc excedatu. Id autem quod ve

53쪽

i; UXOR EBRAICA. LIB. I. CAP. IX.

nuP . tentu pae care posse. Tunc exim vel unam, vel quod a m. casyga eqViverit, ducat. Nec melius Guillel. Postilly a) snisitim tu, ne pacisi e un.i regere ρ'teritis, quot poterat edomare potentia Sed pessime Λriva benius Italus; e almento quanti νι basillani

nutenere e contentare e tenere re pace. Ille autem mi re suo, quod e

mone Retinentis latino perperam transferebatur, pejuc reddidit. Neqῆ solum hi sed Sc alii, iique viri doctissimi, praeter mentem Legislatoris illius per tanta orbis terrarum spacia dominantis, locum illum ve tunt. Sed in Lingua Alcoranica ib) phrasis illa quis dextra ves agubernant aut id quod idem nat) non raro pro ancillis sumitur. Quin Postellus ibi, Hae est, inquit, θntentia legislatoris,quam etsiAD

te retes modeνamar adqvaternarium numerum sc),tamen est arbitra

ria, T ita est in usu apud Magnates. At vero Mahum edi ipsi uxores,utajunt alii, fuere undecim d), ut alii quatuordecim e ; quod mirum non est, cum non solum quodcunque vellet ipse, sed de qualescunque, etiam consanguineas, sibi inter privit gia seu jura sibi singularia haberet si ipsi fides indultas i . Undenam vero duodecim uxores eTjure Mahanac dico permitti didicerit Septem castrensis, nondum mihi est compertum. Neque vesius est id quod alii g habent de numeri libertate non cohibita, ex alio Alcoram loco male reuelle sto. Latina citant; Mulieres vobis seu bjectis penitus pro modo vestro, ubicuns7 volueritis, parate. Inde numerum indefinitum eliciunt. Atqui A

Uxores vestra sunt aratura vobis, seu ut ager colencus, eui pro is itu inse

idem

54쪽

idem sonat. Euthymius Zygabentis Vertit, νήυτος υμών, εἰσέλεευσὶς vs c υμῶν οθεν βουλιβε habitaιulum Pestrum. μιν are in ve- mn habitaculum undicunque vultis. Certe & in Mahumedanorum commentariis I in heic explicatur per rnu 'N habitaculum sieminis vestrι seu prolis. Sed ad uxorum nume retiam' res non omiuino attinet. Quod vero diximus de Quaternario a Pod Ebr eos uxorum numero, erat ad quod generatim & regularitetiti moritis&consitus majorum obtinebat. Nana accessit interdum cruceptio, ubi pro re nata atque ex circumstantiis, loco & tempori peculiaribu , ii, qui ex ipsis rebus suis praeerant aliter se rem habere volebant. Nempe, nu murum illum minui. Ajunt enim etiam de unia Cain duntaxat ex praecepto quodam temporali τα Rabbenti Gamalieli tributo, quod nec ubique obtinuit, ducendam fuisse ι idque non violandum sine poena Excommunicationis Sc Anathematis. Et iam α ubi ex more loci plure braeis conjuves jungi rioli soleant, ibi nec

superinducent,nisi tantum ex lege de duci nucifratrio M/i me hθιγὼ Lmortuo superstite. Quod dem obtinc e rosesit etiam inison MM. Secransiit utio ejtupassim P non babuit. Nec ustra finem Chitiata quinta isee rictum hoc obtinere hiat. Id est ultra finem annorum mundi chidiadis quintae juxta Ebraeorum calculum. Ea ausum finem habuit anno Christi ir o. Et pro vario locorum si, , seculorum, hom numcommodo vis ejusde interdicti ai:t recepta mansit aut rejedla est Quin

55쪽

i. in & illud habent ta , neutiquam in diversis provinciis seu reg7obus limgius invicem uissitis quempiam singulas habere uxores deb

tiberi earum ma ramonio inscii) con7ungantur, adeo et tam ut ororem dueae. Ceterum νiro illustrι ctrivi nomen notissimum σposterici hoe lituum est. Nam ibi id quod alias de liberis verentur, locum nhabet. Quae omnia ex consit O , monitis, aut riaescripto eorum pro temporc & loco praefuerint, non e legis sacrae interpreta manarunt; qua nullum Praestitui uxorum numerum, est sententia receptissima. Ita tamen ut ubi ex ejusmodi temporali praescripto plures uxores simili ducere non liceret,cogendus esset mar tus, qui plures dux at, omnes praeter unicam divortio ejicere. Neque uxorum

pluralitati veιustiorum seculorum omnino obstat, quod legitur in Hibstoria Ruth de Autoribus gravissimis ita interdum explicata perinde ac si vindex ibi, seu is cui jus proximum haereditatis ex Lege ib) redita mendae competeret, & juri suo cessisset & Ruthae nuptias i sine quibus, ne deficeret prorsus Machionis mariti ejus demortui nomen, nolebat forum in quo res ibi agitur redemptionem fieri, idque proculdubio, ex jure, quod tunc obtinebat, aliquo sngulari in ideo respu siet, quoniam jam antea uxorem haberet Cessionis fermula in sermone sacro se), ita tantum se habet. Non Rossum majure propmσulcatis seu

redimendi, ne minuam ficu eorrumam hereditatem mea rasius. Sed ibi

Ium mihi redimere, quoniam jam ante πυθι uxor est. Neque liser mihi aistiam ei superinducereine inde rixa in domo mea oriatur,ac ne udam possessionem meam. Redime igitur tu, quoniam tu neut quam uxorem babes, re ego redimere nequeo. Et in Mid rasi, Ruth d), fingitur Boarus dixisse vindici seu redemtori. Si non redimes, indrea mihi ut sitiam , nu

56쪽

abeat uimr Rutha, id eis, ut explicat ibi R. Isachar Ben Nepihali

rate ervi redimere. Quin Flavius Iosephus sa) redemptorem at i & hae . reditatem & Rulliam Boago renunciasse, γγενῶ μεν ιν ri ναῶ -τύτων πλευ κα- , Mim H νω γυνά-α λiγαν άυτῶ -ῖδαι ηδε, MFote ei quι etram cognatus esset defunctorum atque ad e/sse sibi liberos jam ante esse s uxorem. Quae verba tamen pol trema,ac si au Boarum, non ad priorem redemptorem attinuissent, dc λιν1 ira pro λεγ legisso, vertit vetus interpres Ruffcius. At ille, inquit, Booz cs haredim-tem π xxorem cesse, quum σ i e cognatus esset defuncti, qui σ nxorem jam se habere dixisset e filios. Certe si Ibran, qui iudex erat Ista-elis, non alius, a Boazo esset tui quidem volunt Ebraeorum Magistri b) eelebres) satis numerosa etiam, ei erat proles, nimirum triginta Elii, filiaeque totidem. Ceterum redemptori anonymo vides hei uxorem iam ante uuctam in causa haberi, cur alia non acciperetur. Sed vero re die intuenti, non jus aliquod unicam duntaxat ducendi, aut plurium simul consortii interdictum aliquod respiciunt veterum verba, quae attulimus, sed domessisa tantum incommoda,veluti procaces εnter lares rixas, dissiciliorem liberorum jam susceptorum educationem, vi flusque, auela familii, praestationem, Haereditatis distractionem, id genus alia, quae cordate in animo habuisse redemptorem, 'qui Ruthae nuptias heic respuit, aequum satis est, ut credamus. Quin ad verta ejus illa, ne minuam aut corrumpam hareditatem meis uri interpretatur Salomon Iarchius haereditatem metipsius , quod est

Thria, per semen meum, seu posterissem meam. Nam se-isen, seu liberi etiam Domini hareditas scin appellantur. Quasi dixisset, ait ille, ne Iabes inde posteritati meae contrahatur, ducta in uxorem Moabitide qualis Rutha eratὶ quum gentis ejus nuptiae nobis interdicantur. Sed vero etiam hoc sensu hallucinatum esse, au

57쪽

3o UXOR ERRAICA. LIB. I. CAp. IX.

Iarchius, uti de vetustiores ast multo alii , redemptorem , dum legem illam de Moabitide non ducenda , juris recepti imperit intelligebat. Nam ex receptissima sententia, de sexu heie distinguunt. Ammonitas & Moabitas ab Israelitidum nuptiis lege ea a ceri volunt, non Ammonitidas aut Moabitidas de Proselytis harum gentium loquimur ab Israelitarum. Qua de re, plura nos alibi . bst Duravit apud Ebraeos Polygamiae sive usus sive jus , absque ullis, Praeter ea, quae memorantur sive interdictis sive temperamentis , a Principibus Christianis adjectis, usque ad tempora Theodosii , Λωcadii & Honorii AA A. quorum rescripto , ad Infantium Orientis Comitem dato c sancitum est , ne deinceps annus erat repararae salutis Humanae CCCXCIII. quis Iudaeorum morem suum in conjunctionibuι retineret, nec juxta legem Dam Nuptias sortiretur , nec in Hisversa sub uno tempora conjugia conυeniret. unde illud in Aynopa Basilicon, di Κατα τους κοιν3ς Ιουλύοι , Iux lege

communes Iudai matrimonia contrahunto. Certe vicennio circiter ante

Valentinianus Augustus si Socrati fides legem tulerat se ω -τῶ ta λεαινον ήύο νοαIμου έχων γυνακας. tit cuilibet pro bbitu fas esset

dua/habere uxores ipse nempe Iustinam Severae superinduxerat. Hoc ne contra legem facere videretur, eam ita novari voluit, tum Christianismi de nuptiis scita, tum mores Majorum ' nimium impugnans. Ita scilicet Socrates, qui sub annum post Valentinianum hunc leptu aisgesimum scripsit. Quin & legem hane de binis simul uxoribus προαώθη in , inquit, καs πολεις, segulis in cipitatibuου promulgarit. socratem hele se euti sunt Cassiodorus in Historia Tripartita g , Paulus Diaconus ch), qui tamen Graeca male vertens ait, eum tigem Hotulisse per civicalem dillositam, quasi Romae eam solum obtinuisse volui L. set Nicephorus Callithus i , recentiorum alij. Zonatas item alij-que tantum binarium riuuem limul uxorum, non legis meminere. Sesvero ob egregiam rei insolentiam ,& quoniam non omnino reperiatur in autoribus aetatis illius reliquis veluti Ammiano , Zorimo . Orosio, Patribus item Christianis, qui de re matrimoniali toties dispi

tant

58쪽

uXOR EBRAICA. LIB. I. CAP. IX. Fa

tant in quibus si ita seres revera habuisset, vix credibile est, eos siIen iatio eam praetermisisse, i leo ut fabulam seu figineu tum plane rejicienis dum pluribus contendit Barcinius a , nec magis binas ejusdem simul uxores illas, quam ipsam eiusdem legem da pluribus simul uxoribus ducendis admittens. Hodie vero apud Europaeos Iudaeos, vcluti, qui Italia ae Germania degunt, infoecundae uxori alia, prolis graistia, idque non sine Pontificit Rci uani indulto interdum superi nducitur, quod ex R. Leouis Mutinensis, Venetiis Archisynagogi, de moribus E-hraeorum libello seu Hsoria degli Riti Hebraret didici, Manu scripto scilicet illo; quem b alibi uu de virum praestantissimum, qui mecum communicavit memoro. Nam in codice Parisii is te dudum impresso, id, quod de Pontificis Romani indulto heic habetur. consulto ut videtur, est dispunctum.Et quod de polygamia ibi in ejusdem archetypo olim legebatur, id est, in exemplari meo fideliter in Italia transscripto, ita d) se habet. GP lecito gliar piis P unae quante moglie Nonno, pure in Italia λ Alemagna nan usano'gliarestru d' una se non incas chenon habbia conia prima figlioli, cheli conosa che losaci per questo, e in Italia banno Varo chie derno liceneta epigitare iustensa dei Papis. Et sane ab exemplari meo haud paucis nec momenti levioris discrepat editio illa,eu i &Ebraica,quibus sepius utitur Leo, passim desunt.Sed devetitis ob uxorum numerum Conjugiis diximus. O Annal. Tom. . anniyro I.rah b Lib de Successioniatu inflana cap.r se anno ι Π.in 3. 1 Historia degli risi Hebraicι Part. . cap.

aualenam ob Dignitatevi Regiam, tum Regitum Vi4uae Regiae, Conju

OB dignitatem Regiam quae proxima est causa heic veti

ti conjugii) tum Regis viduae seu Reginae, sive Rigi superstiti, s-ve ab eo divortio ejectae, tum Regi ipsi conjugia aliquot inter dicebantur; ex majorum scilicet scitis. Regis vicitia nemini, saltem

59쪽

sa UXOR EBRAICA. LIB. I. CAP. X.

ducere licet unde etiam necesse est,ut adfustremum Hem Uitam sine nupιιωβa turn Rant. Atque ut nec Equo Regis, nec Sceptro, nec Curcina aliisve rebus Regiis, subdito uti licuit cJ; ita c servis ejus nec alae ilialis. Sed res ejusmodi universiae, praeter supellectilem in funere regio d ex more comburis litam ad Regem, qui successit, tantum attineis bant. At vero de vidua Regis,qua iuccessbrem seu Regem alium spectabat, dissensus est inter Magi tiros. Sant enim qui exceptionem faciunt, juxta illud quod Rabbi Iehuda superius vult. Nempe R Icis viduam Regi alteri rite nupsisse, tametsi non subdico cuiquam. Exi res sim ad Misnam illam Rabbi Obadias Bartenorius; ri a n Senientia hac in re Rιbri Iehuda recepta ess, cui etiam alii aliquot adstipulantur. Sed vero receptius multo est nea Regis viduam, ob dignitatem. Regi alteri ruc fuisse ducendam. Mai

Ea, quae uxor est Regιν, iteri nunquam eli ducenda. abin nec Rex pirat ducit riduam alterius Regis seu aevortia ab eo eiectam. Alii tantundem. Et quod habet R. Jehuda ex sacris literis de Da vide, ita interpretantur, ut non Satriis Mxores ibi designentur, sed,uti ajuni f),

60쪽

uXOR EBRAICA. LIB. I. CAP. X. Π

Iiberis demortuo superstite dueenda viduae Regum haberentur solutae. Quin & Reges ipscis, dignita is eausa. eademsolutos habebant. Misis

r, iis: N N a D Pt Rex neia calceo ea crasto renu tiat uxori imo tui sine tiberuora ris. 'Nu queam 30Mιunt uxori ιμι. Ex lege ista nutam ducit. Neque ex lege riga conjunx Vm Drdua nubit. Et tametsi titit R. L Buda Regem nthro-εκω pro suo arbum tu posse 'e νenμntrare sive fratriam ducere, idque rite satisfieri, resso um ei, id non permitιendum. Etenim regula erat, neminem ex illa lege in vi rum accipiendum, nisi cui renuntiare fas itidem fuisset, exceptione tina de altera admissa ; de qua capite duodecimo. Retuintiasse autem turpe nimis dicebatur Regi, dignitatique ejui non, tolerandum. Nara in renuntiationis selennibus sile quibus mox sputum & calcei deis tractio erat: quorum Regiae dignitati nςutrum sati habebant cons num. Unde ad illud Rabbi Iehuriae jam e Misna citatum Gemara

est. νet. Adeo ut fratriae coniugium cubi vitier sine liberas demotar tor cetteris, nisi solennis intercedorct renunti/tio,imperatum, Regi, dignitatis causa.illegitimum habetretur. Certς quod Eum hia de Resium viduit stato ere, id voluit etiaM. humedes de suis.Sie enim loqVi tur d ,