Illustratio sacri patrimonij seu De bonis et possessionibus Ecclesiarum. Vbi agitur de veteris & nouae legis sacerdotum censibus, ... Auctore Nicolao Le Maistre ..

241쪽

villarum parochiae quando illustiatae &descriptae. Anactet epist. aὁ oes Epii cop. tO.LCOncit.

Lix Dii bonis oe possessonibus Ecclesiarum, eruditu admodum annotauit Doctissimus Filsa

Haec ergo sunt initia parochiarum in , ciuitatibus quarum minores & angustiores parochias non habuerui. Dicamus de parochiis rusticanis. Non dubium est, quin facilius fuerit ciuitatum parochiis terminos praescribere, quam Rusticis & Villaribus; sive quia ciuitatum regiones apoliticis magistratibus iam defcriptae reperiebantur, siue quia facilius esset urbem partiri qua prouinciam , neqpossent Epitcopi rebus grauioribus impediti ad hanc disciplinae partem curas appellere. l nao vero in Episcopalibus quorum sunt angusti fines, nul-Iae primis temporibus erant Rulticanae paroeciae, ut de Episcopatu Romano liquet ex epistola Innocentis ad Decentium. Nam facile e proximis mapalibus, si qui essent Christiani,in urbem conflue bat. Quo ergo tempore distinctae siunt & terminis ac limitibus descriptae, dubium maximu . Nonnulli ab Anacleti temporibus earum initia deducunt, qui Epii copos per maiores ciuitates, presbyteros vero per villas & oppida iubet constitui. Discopi, inquit, Domini postolorum, presbyteri quoque 7 P.

discipul rum locum tenent. Episcopi autem non inlis , auι modicis citi itatibus debent co tui, sed presb teri per Castella σ modicas ciuitates, atque villas debent ab Episcopis ordino poni, singuli tamen per singulos titulos Auos. Vixit autem Anactetus circa annum Christi io .

Alij Dionysij Papae epistolam proferunt, quem

242쪽

L ib/r sicundus - 22 etiam volunt quidem initium titulis, & parochiis in urbe Roma dedisse. Is enim Seuero Episcopo Cordubensi sciscitanti, qua ratione Corduben

sem Dioecesim regeret,&parochiaS per eam constitueret, sic respondit. De Ecclesiis vero parochia nis de Apostolicam sedem consiulere voluisti,qualitercusti- barium

diendae per Cordubensiem Prouinciam, diuidenda Sa- dubensem. eerdotibus nil tuae charitati melius nc bis τιdetur intimare, . quam ut be luaris quod nos in Romana Ecclesia nuper inobrarum egisse cogntiscitur. Ecclesias vero singula: singulis Presbyte- in Hispatria. ris dedimus, Parochias, m coemitoria divisimus, GV 4ni-cui36rius proprium haberestatuimres, me.

Quis enim dubitat hoc accepto responso Seuerinum totam Dioecesim parochianis Presbyteris partitum , ac proinde his saltem auspiciis parochias in Hispania incepisse. At nemo nescit Epistolarum, & Anacleti,&Dionysis fidem nutare, neque ante Syricium Papam ullas summorum Epitcoporum tabulas suspicione carere. Ne ergo ruituris Atlantibus innitamur,dicamus Presbyterorum antiquissimam esse originem: Presbyteri autem, & parochi iidem fere, nam sine titulo,&cura Presbyteros facere ignorauit antiquitas A discipulis, itaque Domini fluxere Distipuli, parochi, qui Apostolorum curis & solicitudinibus

succenturiati, partem muneris obibant. 5 quo Apostoli coinmigrare non possent, eo se conseter CMno . e

bant. Ita Fulbertus Carnotens Episcopus Epistola Erist did3 An cletus Epistola.x. ad Episcopos Italiae. Mon- kr O - '

243쪽

114 De bonis oe possestionibus Ecclesiarum. tantis Episcopus Toletanus, Epiae ad Episcopo.

Territorii Placentini, quae habetur post Concit. Ignatius ad Tolet. 1. licet Ignatius, Epist. ad Trallienses, Epic Elde. i. copos Christo, presby teros vero Apostolis succes

Licet itaque non constet quando nam limites fuerint parochiis praefiniti, certum est tamen Episcopos semper fuisse usos opera Presbyterorum, eosque in regiones , villas, & oppida misisse

Euangeli, disseminandi caussa, qu pacto se erga discipulos gesserant Apostoli.

Atque ut ipsim et Episcopi non tantum in amplis ciuitatibus , verum etiam in villis , & pagis Euangelium praedicabant,ita si villarum dominos propitios habuissent ac fauentes, in illorum certe praediis & Castellis Ecclesias consecrabant, quibus quando erant discessim Presbyterum praeficiebant. Sic existimarim antiquissimam in agro Parisens parceciam esse Christolium, in qua Altinus,& Eodo idus a Sauiniano Aureliam missi , viros

clarissimos, eius loci Dominos, ad fidem conuerterunt Agoardum videlicet, & Aglibertum una cum ingenti turba populi. Hoc enim facto euersis idolorum simulachris Ecclesiam illic construxerunt, & Presbyterum instituerunt , ut ex monimentis illius loci facile liquet. Pari quoque exemplo Harigerus Abbas scribit Beatum Maternum; multas per Coloniensem Dioecesim Ecclesias instituisse. fund.iuιt, inquit per Discesim Coloniensem

244쪽

Ii r sere ηssus. multaue lanciorum diuertorum Ecclesias, primo defviclis idololatriae templis,m multos Nobiles ignis,m miraculis ad christi Fidem conuertit. Sic ergo primae parochiae rusticanae fuerunt in Castellis & domibus Nobilium , quos Apostolorum successores ad fidem

conuertebant.

Progressu vero temporis plures in pagis pa roecias fidelium numerus effecit, quorum nomen

Presbyteri parcaeciani assumebat. ita in Concilio Iliberitano, hi subscripsisse reperiuntur. Restitutus Presbyter de Elepel. Natalis Presbyter de subsiclptio. Orsiina. Barbatus pre Ibyter de Aduingi, haec autem nomina fuere oppidorum. & pagorum qui- 'pe si 'bus praeerant. Adde Eucharium a Municipio qui huic ipsi Concilio subscripsit: At in municipiis nulli erant Episcopi. Ne vero sine exemplo simus Antiquissimam parochianae Ecclesiae ideam vide-dere est, apud Palladium in Historia Lausiaca capite sexto, ubi de parochia Monachorum, qui in Nitriae solitudinibus pietati operam dabant. V munt,inquit,'sces .im Sabbato situm, oe Domin, coosunt aute octo Pres teri,quipraesunt huic Ecclesiae in ' a 'Mandim vivit primus Presbyter eius Eeusae, nullas 'p- 3 alius steri , nee iudicat, nee habet siermonem, sed solum cum eo sident. Initia autem eius parochiae, quae aene cum Monachorum Republica inchoata est, onge sunt Constantini temporibus antiquiora. Nec tantum in desertis & solitudinibus, sed etiam in pagis illustribus parochias video.Seuerus

dialogo primo, scribit Bethleem esse parochiam

245쪽

,is De bonis oe possessionibus Ecclesiarum Hierosolimitani Episcopi , atque huic praefuisse

Sulpitius Hieronymum quendam Presbyterum. Bitur inde 4 QK --p Bethl Zm oppidum peti, , quod ab Hierosolymis sex millibus ὀ lyaratur. . b . flexandria autem sile-cim mansionibus abest, Ex iam loci ilhio Hieronymuae Presbrer regit. Nam Parochia es Episcopi,qui Hiero-ρ mam tenet. CAP. UT X. De dote, oe fundationibus paroeciarum. Pre bie rinon tenentur manibuι victum quaerere. Ipsis debentur' pend/a a populo. Liberalius stipendium Presbyteritam capiebant quam Diaconi. Episcoporum auctori- tia in res Ecclesiae. Dιstributio Grpartitio antiqua oblationum ex Clemente. Partitio oblatronum recentior. Quomodo tertiam decimarum Episcopi remiserunt,

DV m communi gentium inuidui laboraret

Christianum nomen, dum pietatiS,achone statis vindices Praestati, pro scelerum magistris haberentur i, quid erant aliud stipendia Clericorum dotes Presbyterorum , honores Episcoporum, ni si cruces,tormenta, equulei, verum Christi patrimonium: cuius participatione, eius filij agnoicimur, qui nullo magis quam patientiae miraculo voluit illustrar i.

. , Ne

246쪽

Liber sicunduς. 7 Ne quaeramus ergo fundos, praedia, villas in prima Christianae rei adolescentia: tenues admodumetant reditus Episcoporum: tenuiores Presbyte

rorum.

Hoc tamen sciendum, primo Presbyteros ex oblationibus,& votivis fidelium muneribus victi . tasse. Licet enim Paulus sibi manibus victu parauerit, ius tamen habuit stipendia poscendi ab iis, quorum saluti militabat: nemo enim propriis stipendiis, nequidem in Dei caussa militat. Nec est quod in ergastulum velit aliquis Presbyteros

compingere, & cogere eosdem, ut manibus laborent. Nam cissi honestis artibus victum quaere re possint Clerici, & eas artes tractare quae adi- lib. . tom. 1.gnitate Ecclesiastica minime abhorreant , ut scri

ωδὸς attamen ius habent petendia populis necessaria vitae subsidia, quatenus sunt eorum pastores. Quam eandem ob caussam, inquit, Epiphanius pro incredibili ipsiorum in gubernandis populta occupatione, atque Eccluia tica procuratione admi nistrandique labore perpetuo. Dilinum hoc oraculum edi- cq st recit. Ouis gregem pascit, oe illius lacie non alitur ' a 'splantat δε ineam, eius fructu non vescitur Deinde op ram inquit nauantem agricolam ante omnes, pars fru- Elias edere, ut ne presbyterum, vel Epistopum quotidiano cibo indigentem constituat. Ob id populos hortatur, ut si ae ad alendos Sacerdotes necessari a sunt, iusti Vimis suis laboribus quaesita suppeditent. Et paulo post de Sacerdotibus loquitur in hunc modum Epiphanius:

247쪽

i Epiphan.

Iaeret. 8 . lib. . toul. 2Cyprianus Canon. A

Nulla, inquit, ad manibas laborandum nec tale damnati coa atque sunt , sed cum iustissimos alios labores, Ecclesiasticas occupationes habeant pro eo atqμe g quum est ali id narchm Vi Dent.

Itaque primi illi praesules victrum sit is Presby

teris largiebantur e populorum obia tionibus. Paulues eos qui bene praesunt Presbyteri duplici honore dignos indicat, at duplicem honorem geminum ilipendium omnes terrae interpretantur. Cyprianus liberaliores t portulas Presbyterorum ordini, quam ceteris inferioris notae Clericis indulgebat, ut constat ex Epistola sexagesima secunda, in qua aperte sportulas Presbyterorum asportulis Lectorum distinguit,& vult Aurelium . honores portularum Presbyteralium gaudere, licet in lectorum numero adhuc consisteret. Quid vero S quantum habuerint Presbyteri parochiarum, postquam ceperunt costitui, non est difficile explicare. imprimis vero agnoscendu est, Episcopos eorum omni u Ecclesiasticarum dominos, ac dispestatores perpetuo extitisse, aeque Clericos &Presbyteros e facultatibus Ecclesiciquidquam pOtuisse consequi,nisi ex beneficio, & co sensu Epis copi, cuius erat & animis hominum, & opibus Ecclesiarum moderari. Apostolorum Canon 8.

rerum Ecclesiasticarum curam gerat Episcopus, oe adsti, '

248쪽

Liber secundus. 229αραυαί-ν. Jubemus Episcopum rerum Ecclesie potestatem habere , si enim pretiose hominum animae eis sunt credendae. , multo magis ci sunt committende pecuni e ut in elis sit facultate omnia administrare

's qui egent, per Presbyteros σ G1aconos subministra- tiochenum,

re . c. Idem habet Concilium Antiochenum

Eam Episcoporum in Ecclesia maiestatem sic antiqua coluit Ecclesia, ut nemini e Clericorum Catalogo licere arbitraretur oblationes fidelium admittere, nisi cum Episcopi consensu, adeoque Anathemate feriebantur, qui inconsulto Episcopo darent,6 aut reciperem Concilium Gangren- , si le Canone 7. Si quis oblationes Ecclesiae extra Eccle- Oiam recipere, 'vel dare doluerit praeter eonscientiam Episcopi, vel eius cui ei cemodi ossicia comissa fiunt,ne cum eius doluerit agere consilio Anathema sit. Et Canone 3. Si quo dederit, vel acceperit oblata praeter Episcopum, et leum qui constιtutus est ab O , ad distens indam pauperibus misericordiam , m qui dat, oe qui accipit Mnathema fit. Cuius Canonis ratio nulla esse potest, nisi quod eius est oblationes suscipere qui Dci partes in terris sullinet. qui cum e coeso faluberrima hominum g neri beneficia eliciat, debet etiam hominum vota,&largitiones Deo commendare. c um itaque res Ecclesiarum in potestate Episcopi versarentur, licercique ei pro arbitrio dispensare, sequitur dotem parochiarum primis tempo'ribus ex nutu Episcopi fuisse constitutam. Unde in plurimis hodie Episcopa tibus decimae om

Ff ij

249쪽

ia fit.

13o De bonis oe possessionibus Eccisarum. nes,& quidquid obuentionum parochiis aduenit,

seu is . id totum cedit lucro & commodo Episcoporum, N, ό..h, qui annu/s tantum pensioneS Parochis, & Sacer Prouinciae dotibus praestant, caeteris fructibus sibive dicatis. Id autem non ita frequens fuit, & locum tantum habuit, ubi Episcoporum reditus propriJ tenues erant, & angulli. Ideoque partem fructum , &oblationum lyrethyteris tribui, solemnis,&publica prope fuit consuetudo. Antiquissimus scriptor Clemens Romanus, lib.

2. Constitutionum cap. 32. modum describit, quo Presbyteris Diaconis, Clericis, & Episcopis certa portio conferretur in Agapis siue conuiuiis Chri-lsianorum, S .ponatur, inquit, in conuiuio quod pastiori consuetum est dari, dico autem id quod adprimitas pertι-net veluti Sacerdotι, etiam si conuiuio non adsit, idque in honorem Dei, qui ei Sacerdotium commisit. Quatηum autem unicuique Presbterorum datur, eius duplum detur Diaconis in honorem Christi. Presbyteris dero,ut quι Iaborant in verbo doctrinae duplex seponatur pars ingratiam Apostolorum Domini, cuius locum sustinent tan

apuam consili4rij Episeoporum, GEcclesiae corona :sunt enim ij Senatus confessus Ecclesiae. Si Tector sit , capiat

partem unam in honorem Prophetarum eodem modo.

Cantor Ostiarius.Ex quo loco colligendum Epis

copo etiam a conuiuiis absenti partem unam sepositam fuisse nomine primitiarum, quas capit Vice Dei, cuius in terris dignitatem sustinet, Presbyteros vcro quadruplum fere Diaconorum accepisse. Nain septem Diaconi tot enim erant in ciuitate

Clemens

250쪽

duo Piesbyteri. Diaconos vero liquet ex eodem Neoees

textu duplum habuisse Lectoru,& Ostiariorum . , Quod vero dicit dari duplum Diaconis in honorem Christi .illud meo iudicio ad eius humilitatem spectat, qui cum omnium Dominus esset, factus est minister, &maiestatem velavit ignominia tristissimae seruitutis. Vel ad ossicium Diaconorum referre oportet, qui Christi Euagelium in Ecclesia legebant. Ita enim lectoribus parte tribuendam censet in honorem Prophetarum,quod ad eorum, ossicium spectat. Lectores quippe e suggestu pu blice Prophetas legebant. Ceterum ex Clementis verbis apparet Clericis , & Sacerdotibus ad Agapas solennes vocatis, liberum fuisse partes eunteiudo.

quasdam de symbola e conuiuiis auferre, ac domu iasiportare. At eam conlaetudinem velut sordidam, Modie ri & Clericorum nomini iniuriosam tolli iubet Con se 7 cilium Laodice num, Canone vigesimo septimo. Non e retet, inquit, ministras altaris, vel quoslibet Clericos, aut uicos, ad Agapen vocatos partes tollere propter iniuriam, quae ex hac occasione Ecclesiastico ordini possit

deputari.

Licet vero ex prae ato Clementis loco liqueat presbyteros in oblationibus sacris potiorem longe Diaconis partem habuisse: non tamen constat, quid in Ecclesiarum reditibus iis permiserint Episcopi: nisi ex Siluestri Canonibus repetamus totam Ecclesiasticarum facultatu molem, in quatuor partes distributam, quarum pruna Eplicopo