Illustratio sacri patrimonij seu De bonis et possessionibus Ecclesiarum. Vbi agitur de veteris & nouae legis sacerdotum censibus, ... Auctore Nicolao Le Maistre ..

291쪽

LόL De bonis S posses linibus Ecclesiaram, scopis , suae perfidiae renunciassent, ne dignitatis stae

iacturam paterentur, aequum visum est Ecclesiae il- lis nomen & gradum Episcoporum relinquere, ac unam & eandem Dioecesim duobus simul praelatis committere. Huic vero coniecturae, quin potius historiae lucem adfert solemnis abiuratio Arianismi, quam ediderunt Episcopi eiuste factionis in Concilio Toletano tertio: in hac enim abiuratione plures reperiuntur ex iis, qui unam & candem sedem occuparunt, Gardingus Tudensis Episcopus, Froisclus Dertosanae Ciuitatis Episcopus, Beccita Lucensis ' Episcopus, Fri cum Arrium eiusquefiencssim eiurast sent, retento Episcoporum nomine, Concilio Toletano postea subscripserunt. De Recaredi Fide ac Pietate qua in eodem Concilio ipse Arrianismum Rodericus execratus cst, teste B odericum Santium Historiae

Hisp. eap. Hispanicae cap. vlgelimo parte secunda. 'PR Quod ad Ouetum, siue ouedum pertinet, quae

dicitur ciuitas Episcoporum, leuis est dissicultas Non enim idcirco Episcoporum ciuitas est appellata, quod eius gubernaculis plures olim Episcopi prae fuerint, sed quod ipsa olim asylum fuerit ac receptaculum Episcoporum Nam cum Asturiarum partem Arabes expugnassent,& Episcopos suis eiecissent sedibus, illi miseri atque exules Ouetum sese

conferebant & territorium Ouetense inter separtiebantur , cuius partem unusquisque sibi regendam assumebat, hoc autem contigisse refert Rodericus Toletanus circa tempora Adelphon si Regi 3.

292쪽

Liber sicundiu De Di opatuum progressu ac mutatione.

RErum earum quae naturae ambitu continentur imperitia laborantes , & qui animi deside ignorantia feriantes, solis omnia oculis metiuntur, illi vana rerum specie ac imagine delusi, syderum frontes vultusque mutari autumant, & stellas, quibus cum inconstantia mortalium, nihil est commune, nisi quod testes sunt leuitatis humanae, in mille

colores transformari. Ita imaginantur solem modo iracundo rubore suffundi,modo senescenti pallore albescere, modo scintillis purioribus ardere, modo concepto penitus igne inflammari. Et tamen errores sunt oculorum non mutationes syderum : adeo inconstantiae mombo laboramus, ut hanc etiam labem aeternis rebus humana cogitatio inspiret,& quae ilia sorte depraerogatiua verti ac immutari nesciunt, ea nostro vitio fatis ac senectuti summittuntur.

Consimili prope ingenio sunt, qui Ecclesiam, qua nil firmius ac constantius fingi potest, & parem

fere est cum auctore suo sortita aeternitatem, rerum humanarum vicibus agi ac volutari existimant, ct Imperia ac Respublicas suam in lacra ac mysteria leuitatem tranSfundere.

Ideoque propagines Episcopatuum , praerogatu

293쪽

uas sedium, ordinem & honorem Cathedrarum: non in alium fontem quam in urbium maiestatem& amplitudinem referunt, quasi vero Deus non alia quam hominum luce splendeat,& quam Pontificum suorum infulis maiestatem Christus impressit, eam a saeculi quam fastidiuit opulentia & yanissimo ambitu coactus sit mendicare. Ne vero dissimulare quidquam hac in parte videamur, exponamus quae sit Politicorum x alioru, qui his aduersantur opinio, circa incrementa,progressus, dignitates ac conexiones sedium & Cathedrarum maxime circa Metropoles, Primatias & Episcopatus,nam cςteros gradus libens praetermitto: ut ex rationum utriusque partis inspectione decemnat lector,quid sibi hac in contentione credendum

Qui ergo Ecclesiam imperiorum fatis seruire dicunt, illi ledium omnium & Cathedrarum dignitatem e ciuitatum luce,& magistratuum in illis r

sidentium honore metiuntur. Nam Patriarchatus ideo Antiochi ς constitutus quod illic sedem haberet praefectus Pr torto O rientis. Ideo Carthago in Africς metropolim euecta quod sedes esset praefecti Praetorio Asticae. Ideo Alexandriae Patriarcha collocatus, quod ibi praefectus AEgypti seu Augustalis moraretur. Olim inquiunt Firmium caput erat Ecclesiarum Illyrici,at poli quam praefectus Praetorio Illyrici inde sedem mouit & Thcsalonicam profectus est,in eam quoque ciuitatem maiestas Ecclesiae pristina sede abdicata commeauit. I ta lustinianus Novella H. collat. 2. tit. 6. Postea autem At-

294쪽

Liber secundus assiilanis temporibus eiusdem locis devastatis . nannius praeses Ius Praetorio de R=mitana ciuitate in Thessalonicam profugus venerat, tum sim praefecturam σ δε- cerdotalis honor secutus est, Et Thessalonicensis Episcopus, non flua auectoritate, sed sub umbra praefecturae me.

ruit aliquam pr.erogatiuam.

Addunt praeterea Arelatensem urbem, quam ideo sortitam volunt Primatum Galliarum , quod in ea resideret praefectus Praetorio Galliaru . His accedit exemplum honorue sedis Constantinopolita nae; quae non alio titulo eam, in qua tot saeculis floruit maiestatem adepta est,quam quod Imperatoris throno fulgeret, & ex ea nutus ac oracula Principuin caeteras Orientis partes funderentur. Attame notandum Arelatensi Episcopo Narbonense de Viennense Prouincias ablatas fuisse, & sitos Metropolitas, succedentibus saeculis habuisse,ut Ecclesiaru regimen, ad natiuam ciuilis administrationis legem formaretur, & desineret Arelas esse caput Ecclesiarum postquam desiit esse caput ciuitatum. Et certe omnino ex arbitrio & voluntate Principum secularium pendere sedium gradus ac dignitates la olim videtur Decretum. Nam eu Basilaei Madytorumque ciuitates luis essent Episcopis orbatae, velletque Metropolita Heracleensis Madytorum Episcopum consecrare, quia Madytorum ciuitas erat intra Metropolim Heracleensem , & unus ex eius E plico patibus, similiterque Metropolita Ancyranus consecrationem sibi vendicaret Basileensis: niterentur amplius Canone duodecimo Con-

295쪽

266 DLoη; m passionibus Erci sivirum: cilii Calcedonensis, Decretum est ab Imperatore

Alexio Comeno. Praesente bnodo communique I famgio decernente, ut Imperatori permissum sit praesidentiae thronum Ecclesiis largiri m tam Discopatus, quam Archiepi opatus in Metropolis erigere, quasve pertinent ad electiones in his fuciundaό ceteraque re is co stituenda pro libitu suo dissonere citra *llum Canonis A,1 .mό, ct impedimentum. Ita refert Balsamon apud Leun apud Mun- clauium tomo primo Iuris Orientalis libro secundo

iomi. Iuris Novellarum Imperatoriarum.

Quis vero nescit postremis illis temporibus solitos Graeciae Episcopos adire Imperatorem & apud eum Metropoleta ura & praerogatiuas exambire, ut hoc pacto soli Constantinopolitano Episcopo subessent, & ab eodem consecrarentur. Vnde in pluribus nomen nudum & inane Metropolitarumhqrebat, cum nullas haberent Dioeceses sibi mancipatas. Quam ambitionem repressit idem Comenus, adiecitque, ne in posterum cuiquam liceret Metropolitam se profiteri nisi quem Imperator citra preces & proprio motu tale se nominasset. Eam opinionem, quae politicae dispossitioni Ecclesiam obnoxiam facit,fauet prouinciaru &Dice-cesetiin partitio. Nam in Gallia septemdecim Prouinciae tot conficiebant Metropoles. Verum reuulsis ex vasto illo& illustri Gallorum Imperio nonnullis Germaniae partibuη imminutus quoque fuit Metropoleian numerus, & tandem aliquarum postea accessione auctus ac locupletatus. Eam dispositionem

296쪽

Liber secundus. tionem Ecclesiarum iuxtam urbium dignitatem dc politicam Prouinciarum distributionem probat

exacte Canon decimus sextus Calcedonensis, Syno. di cuius verba sunt. Si quaeΓbct ciuitas per author tatem Imperialem renouata est aut si renovetur imposterum ciuilibus oe publicis ordinationibus etiam Ecclesiarum siquatur ordinato. Adde Canonem 1. Taurinensis Synodi de controuersia inter Arelat. . &Viennensem,ubi decernitur quod Episcopatus Prouincias sequentur. . Ex his omnino concluditur Di ccccse ain propa ginem & ordinem ac seriem, ex Politici status misi tutione esse repetendam. Quam sententiam confirmant ea quae Anactetus, seu quis alius recentior eius nominc perlonatus, de sedium disteretia conscripsit nepe sedes pro ludicioru & tribunalium maiestate ac splendore distributas. Vbi enim supremi iudices erant ad quos ab inferioribus sententiis erat prouocatio, illic Primates censet constitutos: in iis vero urbibus, ubi erant minores iudices ibi sedisse Metropolitas, tandem, ubi Comites reliderent illic Episcopos fuisse ordinatos. Inuenio & alia ratione caustaque ordinem & seriem Episcopatuum adornatam : Quippe Harpila' clitori; dori feldius ex Chronicis Thomae Ruidburni refert Thomae quod Dunuallo Molinicus I 6. Britonum Rex recepta Religione Christiana, uniuersos superstitionum antistites suis sedibus ciecit,& in eorum locum

Epitcopos atque Archiepiscopos suffecit : quibus

omnes istorum assi gnavit facultates, cum hoc ta-

297쪽

168 De bonis oe poFesionibus Ecclesiarum, mendiscrimine, ut ubi fuerant Archistamines illic

Archiepiscopos esse iuberct: at vero Episcopos eas sedes occupare,ubi antea Flamines cons titi sient: at que ita factum ab initio refert Harps feldius ex eodem Ruidburno ut tres Archiepiscopi in Anglia statuerentur Londinensiis, Eboracensis , Legione n- sis , eo quod nempe eas urbes sub Gentilium in fami Polytheia totidem Archistamines rexissent. Quas opiniones etsi fortasse praeter animum laedendae,Ecclesiae editas aliqui putant, non esse difficile & arduum expugnare. Si enim Principum sedes atque Imperiorum urbcs praecipuae in Ecclesiastici ordinis capita euesti sunt, ut quid lex ea in Galliis

tanto tempore violata Nam si rerum dc temporum seriem explicemus, urbes omnes quae Regum ac

Principum domicilio floruerunt, maioribus semper atque altioribus infulis parueret. Sub prima Regum nostrorum propagine quis nescit Parisios, Suestionas, Aureliam , siue Cenabum, sedes fuisse Imperii potissitnas ac Elodouei filios & nepotes diuiso patrimonio in istis ciuitatibus sedent elegisse.

At Aurelia, Suessionum ciuitas,urbs Parisiorum non

sunt Metropoles. In Hispania est ne Mad ritum, aut Seuilla,sedes insignis de Metropolitana 3 In Anglia

nunquid Cantuariensis Episcopus caeteris eminet de tamen nunquam illic Rex Angliarum thronum collocauit. Sub secunda Carlomanorum stirpe Aquis granum,ciuitas Metesis fuere Rcgum nostrorum hospitio ac domicilio cclebres. Idem de rheodonis Villa dici potest, ae tamen ad summam Ec-

298쪽

Liber fecundus. 269Hesiarum dignitatem nunquam urbes illae sese eue-

xcrunt.

Parem huic nostro argumeto rationem opponit Gelasius I. ambitioni Graecoru de Constantinopo- ptima, ad litanae sedis Maiestate superbientiu . Risi s inclyt, Diadiuta quod praerogatiua nolunt Ocatio comparari,quia Epistο- pus fuerit Regiae intitatu. Nunquid apud Rauenna Mediolanum Syrmium, apud Treviros multis temporibus no constitit Imperatorὶ Nunquid harum urbium Sacerdotes vltra mensuram sibimet antiquit; deputatam quidpiam s/is dionitistibus usurparunt ZQuod si non e maiorum nostrorum volunta te , sed ex antiquiore Romanorum politia petendam istam distributionem aliquis respondeat, huic ego unum opposo. Praefectus Praetorio Galliarum, non modo Galliarum septemdecim Prouincias regebat, sed etiam Angliam uniuersam, & Hispaniam. Si ergo Episcopus Arelatensis sacram suam, .& Ecclesiasticam authoritatem cognitione &potestate praefecti Praetorio metiebatur, sequitur Episcopum illum non modo sub sua Primatia Gallias conclusiisse, verum etiam Angliam, Hispania, aliasque regiones, quod est inauditum. Amplius vero expendamus, an Dicescian partitio Prouinciarum dispossitioni omnino respondeat. Atque ut caeteras omittamus prouincias,Callia ipsia,cuius Dioeceses summam cum politica de ciuili Regionum distributione ais nitatem habuit: satis tamen ostendit Ecclesiam non semper suas dignitates ac praerogativas ab urbium amplitudine ac

maiestate desumpsisse. Ll ij

299쪽

x o De bonis oe posse oni in Ecclesiartim,

Ac si vetustiora liceret rimari,nonne olim,etiam ante Augusti tempora, AEdui, Lingones, Carnutes populorum erant Antesignani & ciuitatus isti totis Regionibus nomen suum impresserant. Atqui nec ciuitas Aeduorum, nec Lingonum,nec Carnutum Metropoles fuerunt. Contra vero Lugdunensitum populorum rara mentio hisce temporibus, & tamen Metro poleus nomen & pnerogatiuam si ibinde ciuitas Lugdunum est affecuta. Sed his praetermissis ad recentiorem Imperii notiotia veniamus. Fatendum certe plurimam esse Ecclesiasticae dignitatis & Politicae cosensione in urbibus ac ciuitatibus calliarii: attamen non omnia eadem. Nam Tugrorum ciuitas subest Agrippinensi in notitia Galliarum,dc tamen certum est Episcopatum prius Tugris hae lisse,quam Agrippinae aut et reueris. Et certe Beatus Maternus eiusque suci essores non

Agrippinae, aut Treueris sed Tugris praecipua sedem

posuerant. Magunciacum quandonam sedes facta est Archiepiscoporum inisi tempore Bonifacii. Imo ipse nonifacius diu solum nudumque tulit nomen Episcopi, nec prius Metropolita seu Archi cpiscopus enectus cst, quam potestatem accepisset a Gregorio tertio nouos r piscopatus fundandi, atque erigcndi,

ut constat ex Epistola prima eius lcm tona. i. COnc u g ' i cil. Galliae Et tamen Magunc iacum in Notitia Gal. cilii . llae prima inter Germani S ciuitateS numeratur. Are.

laten, quam Galliarum omnium Metropolim ab initio extitisse sciunt omnes , nonne Prouinciae Viennensis ciuitas fuit ortatum abest,ut Metropo

300쪽

Liber sicundus. a. ilis fuerit, quin potius in notitia Prouincte Viennen. sis penultima recensetur. Et tamen Arelatensem Episcopum alios ordinasse per Prouinciam Viennensem &Narbonensem,constat ex Epistola quar ta Zossimi Papae ad Hilarium Episcopum Narbo

nensem.

Idem argumentum ex antiqua Massiliae Primatia potest deduci. Nam cum sanctus Proculus vindicaret sibi Primatum in Ecclesias omnes& Episco. patus Prouinciae secundae Narbonensis, eo quod nempe omnes istas Ecclesias instituisset,primusque in iiς Regionibus per discipulos fidem propagasset, obstitere eius conatibus Prouinciae secunda Narbonensis Episcopi dicentes, non debere se ab alterius Prouinciar Episcopo nam Massilia est ciuitas Viennensisὶ ordinari. Concilium Taurinense litem secundum Proculum diremit, eique Primatiam super Episcop oo secundae Narbonensis assignauit. Id iudicatum est a sancta Θnodo contemplatio. ne pacis atque concordiae ut non tam ciuitati eius qua in altera Prouincia sita est, cu- magnitu/inem penitus nesciremus quam ipsi potissimu deferretur, eti tanquam pater fuit honore Primatus sisteret. Duo tamen addo: Vnum Primatum hunc cito desiisse, nec ultra viginti annos durasse. Nam Zossimus Papa Nar. bonensem secundam Arsatenti restituit. Alterum est quod ubi confuse erant di obstune Ecclesiarum origines, hoc eth cum nesciretur quamam Ecclesia ab alia originem traxisset, Ecclesia ordinem ciuilis distributionis sequuta est. Imo vero cum nimis