장음표시 사용
361쪽
3α De bonis Ecclesiarum in s=ecie, clesiae, cuius exemplum est in Carta prima Cen-riae praefatς, scripta per Malafredum in quaOtpex-ga quaedam uxor Uodalberti in libertate ducta, dicitur acquisita .in seruitium ab Emichone Ad uocato Sancti Galli. Permutationes seruorum fiebant, si quando is seruus Ecclesiae parum utilis foret, & alios seruos
commodiores esset habitura in concambium. Seruus autem pro valore &aeltimatione preti j aliquando uno, aliquando duobus seruis permuta batur. Ita in Carta per Heri motu monachum conscripta, Grimaldus Abbas una cum Podalolio Advocato concambiat seu permutat, cum Ualdra dramo duo mancipia, accipitque e contrario tria mancipia. Coloni vero non eodem modo quo seiui acquiruntur: nam Vt vagos ac errones esse Colonos eo rum conditio non sinebat, nec a gleba, cui colendae sese deuouerant, etiam dominorum auctoritate eximi: ita non possunt sine donatione fundi donari, nec sine eiusdem permutatione permu
tari. Itaque si quis Ecclesiae fundum & praedium addiceret, is quoque Colonos dabat, & si Ecclesia
praedia quaedam de nouo acquireret, colonos quoque comparabat.
Quod de Colonis, idem de Caiatis dicendum. Casati autem de Inquilini ij sunt proprie, qui se Cata seu Domui dedicarunt. Quamobrem scut
qui agros colunt coloni dicuntur, ita qui teaias seu domos curant,illi nominantur Casati & eos a casa
362쪽
Liber tertius. uJaucili, leges non sinebant. Itaque sine Casae venditione vendi non poterant, nec sine eiusdem do.
natione donari. Verum ne rem inuolutam silen- . h. .
tio praetermittam, quod ruerit Calatorum Oisc tu, aut liores de de quae partes non latas conuenire Video Inter au- Casaistumctores. Alii vastis Ecclesiae intelligunt qui partem nudi seu beneficii obtinent. Alii seruos domesticos. Ego vero Casiatorum L. genera reperio. Qui dam enim dicuntur Vastalli calati, quidam serui Casati. Vassali Cassati sunt homines, seu nudatarii deterioris notae. Nam ut in Longobardia, ita Inges
in Francia olim tres ordines ingenuorum tantum sudines.
videntur fuisse,Capitaneorum,quo nomine Marchiones, Duces & Comites intelliguntur', Val- uastarum de Plebis. Valuassores dicuntur qui a Marchionibus & Ducibus nudum accipiunt ut loquuntur Consuetudines seu dorum libIo I. tit. I. fidem quoque vasti dominici nominantur Lb. s c. Ca. Is s. pro quo corrupte in synodo Ticinensii legi- ς.i έ. tur vasti domestici. Sub Valuassoribus siue vassis domesticis, plebs continetur: oportet itaque ut Casiatos,vassos Ecclesiae intelligamus, non eos qui dem, qui maiores seu Valua flores dicuntur, sed plebcios quos nutu suo regebant Maiores ValuasDiores. Et sane hominum quos Ecclcsia ad sui r laesidium habebat tres comperio ordines, Capitulae a S uuomodo milites & Cafatos. Capitanei dicuntur qui laudum μ/μ μμ' titulatum ab Ecclesia accipiunt, ut ei subserviant. Milites qui sub Capitaneis militant, tandem
que Casati qui militibus subscruientes partem
363쪽
316 De bonis Ecclesitarum in specie, nudi sibi itanslatam, & trant criptam posside
Vt autem Capitanei, Valuassores & plebeii, qui sub Valuassoribus erant, tenebantur Regi praesto esse perfectione es quamlibet adornanti, aut bellicam expeditionem meditanti. Ita quoque Capi- lanei milites & Cafati Ecclesiarum, pro earum de salute, & rebus militabant & ab Episcopis si quando opus esset co uocabantur, ut vel Rei p. vel Religioni partes suas & officia impenderent. Unde
Yuo Carnotensis Episcopus, vocatus ad Placitum Regis S iussus vocare milites & Casatos Ecesesiae, ut Regi praesto essent, excusationem profert, eo Snimirum aut abesse , aut excommunicatos esse atque incongruum videri homines communione pulsos, nondumque purgatos ad militiam adige re. Praeterea, inquit, Casti Ecclesiae ην reliqui milites paene omnes dei a sunt, det pace violata excommunicati sunt, quos sine satisfactione reconciliare non valeo , σexcommunicatos in hostem mittere non debeo.
Vera ergo & Germana Vassallorum Casiatorum functio munusque fuit, quo res Imperii vocarenteo dominos sequi ac Reipub.&Ecclesiae deseruire. Quamobrem Capitularium lib. 3. cap. 63. iubetur . ne Vassi Dominici qui in Comitatu & Αula Resis agebant, Casatos suos secum retinerent, sed sine rent eos ire dc progredi in hostem, una cum Comitibus cui suberant. De Vagis Dominicis qui adhuc intra Casam seruiunt, tamen Seneficis habere noscuntur statuta est,ut quicἄque ex eis 'cum Domino Jmpe -
364쪽
Liber tertius ' 327tore domi remansierit, Vasenisuos casto; secum non retineat, sed cum Comite, cuius petenses fiunt, ire per
Itaque non est dissicile augurari quomodo Ecclesia vasallos casatos acquireret, aut faceret sibi. Acquirebat enim , vel donatione maioru valva sorum, Vel quando ipsam et Ecclesia tradebat in beneficium partem aliquam praedit, eo nomine, ut beneficiarius operam militarem, &subsidium Ecclesiae impertiretur, ac eius bona strenue def-fenderet. Alterum Casatorum genus eorum est, qui Ca- salibus, seu domesticis obsequiis famulabantur. Calas enim antiqui familiam domumve appellarunt. Eos vero non vasallos Caiatos, sed seruos Casatos antiquitas vocavit, quoru conditio longe infra sortem vassorum Calatorum fuit. Nam vasti casati ingenui fuerunt,ac seruos proprios habuere, qui ad eorum nutum poterant manumitti, ut conflat ex inscriptione veteri inserta templo sanctie Crucis qua refert Iuretus ad Epist. Σ3.Yuo nis Carnotensis. EX BENEFi Cio S. t PER IOANNEM EPisCopvM, ET PER ALBERTvM S. CA
HAC sANCTA ECCLEsi A. Deinde vasalli casati non erant proprie serui, sed iis tantum conditionibus tenebatur, quibus seu datarij hodie obstringuntur hirca Dominum laudi , ut nempe praesto essent profecturis in bellum, Rei p. caussa: nec enim soli milites, seu nobiles olim erant hisce ob-
365쪽
318 D e bonis Ecclesiarum in θ cie, sequiis militaribus obnoxij, sed etiam plebeij &ignobiles, quicumque agris, aut aliis seruitutibus non addicerentur.
Quandocumque ergo de seruis Caiatis specialis fit mentio, tum certe non Ualal orum, sed aliorum longe inferioris, ac deterioris notae hominum conditIonem intellige. Catali autem seruicul αδ es . enim illi, Ut ait Cuiacius qui male confundit vas- ό 'in' salios calatos cum seruis casatis Nomi focique mi- I, ni strant,aut rem familiarem accurant,vel ruri,vel in urbe. Quapropter in Dominorum erant pote state, & in alienam manum poterant pro arbitrio transferri. Unde in donationibus antiquis non infrequenter legimus tradi Ecclesiae in Dominum Casatos. In Centuria Cartarum Carta tertia Corauuinna Ancilla Dei, tradit Monasterio sanctienturi Gallonis Casatos, tres cum infantibus suis nomina Cisa'ies. tim expresiis: In eadem Centuria, Carta trigesi- μ' manona quaedam nomine Beata filia Rachiberti, tradit Ecclesiς sanctae Mariae Casatos duos. Ex quibus donationum instrumentis argumentum '' peto, quo liqudi vasallos casatos a seruis casatis
distingui. Nam vasalli casiati erant in potestate valvassorum & ab illis sol qmmodo regi r rati,dOnarive poterant, cum contentu Regis,& Marcnio num ac Capitaneorum. At Demime non poterant
sustinere personam valvasseris . nec seu dis succedere, nisi sipeciatim ita conuentum e siet, in datio-L si j., ne seudi, sic habetur lib. primo ficu dorum, cap. 8.' , Da non succedit infudo, nisi inue tithra Iaerit Dio in
366쪽
patre, et Τὸ S filiae precedant in studum tunc enim sue- cedit filia fili s non extanti,M vel nisi inusitae fue
rint de hoc studo paterno. Ergo cum in praediare donationibus, fiat mentio Calatorum, qui arbitrio foeminarum tradebantur Ecclesiis, signum est istos Casiatos non fuisse seu datarios, nec homines nudi. Quibus argumentis nil esset addendum nisi liuido constare posset etiam parum scientibus, Ca- fatorum seruorum conditionem longe esse Casatis vasallis antiquiorem. Nam nuda , & vasalli posterioribus saeculis inceperunt. At Casiati serui etiam florente adhuc Romanorum Imperio nomen suum habuerunt. Hinc Theodosij Codex, ubi imperat recenseri proscriptorum bona , mentionem facit Casariorum , sic enim habent Augustissimi Caesares. Valentinianus, Valens&- se.
Gratianus, i. 5ιqiti C. De bonis proscriptorum. Plena Cod. de Po
descriptio, comprehendat quo alium, quod sit ruris in- plotu apud geniμm, qμid aut cultum sit, aut colatur,cte Quis idi 'μβη cijs, ac possessionibus ornat , quotve mancipia in prae Δμ occupatis , vel V, bana, vel Rustica, vel quarum artium generibus imbuta teneantur,quot sint Casai,vel Coloni. Ac ne quis addubitet quibus rebus operam darent Calati, seu Vrbani, leu Rustici, annotandum ex anteriori Romanae. Reipublicae disse ipsina seruos Casiatos, seu domesticos varias exercuisse prouincias. Quidam enim erant artifices, quidam Mediastini. Artifices qui certam artem callebant.
367쪽
33o De bonis Ecclesiarum in Jeci
Mediastini qui arte carebant . sed domesticis curis, ac functionibus erant dedicati. Quorum aliji Ah ν ὰ erant Atrietes qui atrium purgabant: alij Focarij
rer 3. C u' qui secum, & lares curabant, de quibus Vlpia mutae C a'nus , l. Ait praetor 3. Caupones , Dbularis, Sc l iam' R ' apud labeonem. f. nraetor ait, V. de iniuriis. Prae terea in agris, ac praediis sco uorum Casatorum, Opera VIebantur, ad reditus agrorum a Colonis
p ud L,bes- exigendos, ad eorum rationes recensendat, ad
'bi .ii I a. vendendos fructus, & pecuniae rationem in ta .i''R bulas referendam. De quibus Vlpianus idem i. ait Praetori f. is quoque, ff. de feruo corrupto. Vbi deterrimum corruptelae genus esse dicitur si quis seruo suaserit rationes Dominicas intercidere
Praeter seruos. Colonos, Calatos, tam seruos,
quam vasallos, habuit quoque Ecclesia libertos suos. Et ut certe licet liberti proprie dicantur, qui iusta seruitute a Domino manu inissi sunt Attamere perio libertos Ecclesiaru, non solum fuisse que is Ecclesiarum P relati libertatis beneficium indulsissent, verum etiam quos laici, &ali quilibet inter manumissionis solemnia, certis obsequiis, ac operis Ecclesiae reddendis alligassent. Unde plures habuit olim libertos Ecclesia , quos numquam seruos habuerat. Quamobrem fieri, de acquiri libertos Ecclesiae dicimus duobus modis, aut permanumissionem Praelatorum , seu Episcoporum, seu Presbyterorum: au t per manumissionem iii corum. Praelati manumittentes servos Ecclesiae certas operas, &functiones manumissis Impera-
368쪽
Liber tertius. 3 ibant annuatim pendendas, quarum ratione Ecclesia patrocinium liberrorum resecuasse stibi di cebatur. At vero quando laici seruos sitios in fauorem Ecclesiarum manumittebant, ipsorum orat arbitrium praescribere luis libertis, quid clientelae nomine vellent Ecclesiis per singulos annos exhiberi. Atque ut illius manumissionis laicae in fauorem Ecclesiarum notitia clarior habeatur. subiicio Cartam & instrumentum ciuscemodi libertatis.
Notum sit omnibus, tam praestentibus , quam stiper uenturis , quod ego Uuolabab , cum manu uiluocati mea En soldi duo mancipia mea , id est Thiotonem , Gr adridam, in Dra amore Ibertate dona t. fa t. menratione , ut annis singulis ad Cellum Rathoti, quae ad Monasterium sanesti Galli pertinet, tu censu iIII. denarios soluant. Actum in loco qui dicitur Rota publice, praebentibus his, quorum hic signa continentor, si c.
Annotandum vero totam ista classem hominumque seriem ex Colonis, mancipiis, seruis Ca- Oira sunt-
satis 5: lιbertis, conflatam appellari familia in s e /-μ έ sis clesiae. Nec enim iis assentari possum , qui ubi fa, ham Ecclesiae legunt, ibi de solis seruis agitu Dpicantur: quippe familia Ecclesiae, quoi uis homines continet, siue in potesate, siue in patro i-nio hcclesiae versabantur. Culmeae opinioni fulci edet unicum adhibeo ainumentia; Scoetu ex prisca
369쪽
ni Deli. ni Ecclesiarum in P ciae, Francorum lege te fles esse non poterant, praetertim ubi donationum instrumenta oportubac confici, ut do timus agendo de donationibus. ni co- firmari poteti cx lcge q. Uisigothorum, l. 4. tit. lib. L. At in donationibus comperio non paucos ex
familia Ec lcsiae lubscripsisse. Ita in diplomate,
Balduini cognomento Hiero lotynmani, qui in bellum sacrum profecturus, vendit Oberto Epit copo Leodiensi Tu uinum Cathrum, tres subsi-AR ' o natorum ordines reperiuntur Primo Clerici, secundo Vonasteriorum decani, qui Clericoε, sem - pcrsequuti sunt. Tertiolani nobiles. Myrto personae de familia Dcclesiae, quorum nomina rcccn sentur, dc nolantur hoc modo.
Lamlerius de Hyo. Theodoricus de Ponte, Uitum nerus Tincema , oe frater eius obert- , Lambertus Dapifer. O delardus m Fredericus Frater eitu sertus de Osi Bono de Bauersiai, Joannes 'Dapifer, cum abis quampluribus viris egregiis σ honestis miris. Extat autem exemplar donationis eius apud Aubertum Mirariam, Donationum, Belgicarum,c i3. Apud quem etiam cap. trigesimo quinto, legitur Donatio Comitis Namur censis, qui Andemiam villam tradit Ecclesiae Alidenuensi Mo-Hvhς μ' niatum siue Uirginum : in qua donationen xΘGg, plures subscripterunt de familia Ecclesiae lancti Lamberti. Cum ergo, ut ex prὰ fatis liquet, ad subscribendum latui non admitterentur, sequi
370쪽
Liber tertius. . 333tur Ecclesiae familiam ex aliis, quam seruis& manisci iis fuisse conititutam. En ergo idea familiae Ecclesiasticae serui, man, cipia Coloni, Caiati. Vasalli, deisnsores Oecono. mi, liberti, seu ex propria familia manumissi , seu quos laici in fauore Ecclesiarum manumississent, quibus latis expositis ad ulteriora pergo si modo Lectores monuero hanc personarum distinctionem non modo apud Latinos viguisse, qui in excogitandis tam versicoloribus ieruitutum pigmentis ingeniosi fuerunt, verum etiam in medio mari, apud insulas Graecorum. Si quidem in insula Cypro Ioannes Leunes auius, ante Turcarum aduentum homines in quique classes diuisos fuisse uomitium
testatur,quorum ali) Pari ci, alij Lestheris, alii per- 2 4 .ia pyrari j. labet eiusdem Leunclauii dictionem ad texere Dcotii inquit pr I regni prius iciam B arbarorusubirent iugum , in quinque dimersi hominum genera distribuebantur, borum ais omissic, quod huic in tit tonostro quadrat, exponam. Infimi generis VP lliantur P Io,n rei,rie. 1 ιΚi , Homines conditionis si ita et que adeo Domιnι obligati proponendum , ut vitae necisique porcstat tem in 'eos halerent. Nom n inum PariKi Graeca originis est. Nam πιυ ιυι Graeciu dicuntur Coloni , sicut m Jush-niano Augusto πιεροι κω νομιμον ius Colonarium est.'
Secundum ha, proximi vulgo docabantur Iast ri , qui quidem oe ipsi PariKorum, seu Colonorum erant e Numero , sed qui et i interueniente pecunia , et ei gratia Dominorum, vel alia quadam etis libertatem impetraue