장음표시 사용
371쪽
33 De Ionis S, cte ariam in pecie, liberi is sebantur. Cum alij duntaxatpersonab libertate potiti, nihilominus rerum si arum nomine i Dominis essent obligati, puta quotannis Tt se luere t , principibus, aut nobιlibus et iris 'S. vel 6 pias aut minuι Pern, a quod senis monetae qὶ apud Turcas) culo in per oris numerandae pecuniae causa Pervrarij dicebantur,sc.
De operis L Cr disciplina sieruorum Ecclesiae.
UN seruis cclesiae tria hic nobis spe standa sunt, primo functione 5 operae, quas Ecclcsiae p stabant. Secundo disciplina qua continebantur, tertio gradus,5 dignitas, sit modo speciem quandam dignitatis vilissima capita Obtinent, qui tamdiu honorum omnium aditu pelluntur, quandiu manent seruitum nexibus illigati. Quod ad primum attinet. Tria functionum, operarum genera praestabant serui Ecclesiarum. Aut enim Religiosis erant obsequiis addicti , aut prophanis, aut nec prophanis, nec facris operibus vacabant, sed tributo tantum centuque annuo Ecclesiae te subiectos fatebantur. Religiosas operas praestabant Ecclesiae, quos voluntas defunctorum legauerat aedibus sacris, vel a 4 custo dia, vel ad labes & ruinas senescentiu , Basilicaru instaurandas, vel ad sepulchra obser-
372쪽
uanda, purganda, defendenda, aut ad pompam exequiarum illustrandam, lessumque singulis annis instituendum, quoties memoria δ: functorum solemnibus iactis celebraretur. De hoc autem seruorum genere mentionem expressian facit Ca- non nonus, Concili j Parisiensis tertij, cuius titulus css De famulatu Cr ministerio β' ram Einerum.
Vult enim Concilium Parisiense ut quos seruos morientium dominorum voluntas sepulchro seruando, ac custodiendo addixit, illos nefas sit ab his functionibus auelli, quin etiam si pietas testa . toris seruos suos ad Ecclesiarum defensionem mancipant, illi quoque Ecesesias strenue tuean tur,&occursum impendant. De degeneribus seruis D qiii sepulchru defunctorum, pro qcialitate ipsius mini- ς β γ serii deputantur hoc placuit obstruari , ut si qua ab auctoribus fuerunt conditione dimissi, siue haredibus id est siue haeredes eos diuiserint. & deputauerint sepulchris parentum siue lEcclesiu fuerint deputati, volantas de unctι circa eos in omnibus debeat obsiernari. D,od sit Ecclesia eos desisii functionibM in omni parte dUfenderit, Eccbsiae, tam illi, quam posteri eorum defensione in omnibud potiantur, occursum impendant. Quo in Canone duo obscura sunt primum quid si, degeneres serui secundum quid sit occursium impendere. Degeneres seruos meo quidem iudicio intelli gendos esse dixerim , quos antiqui mediastinos vocarunt. Olim enim duo seruoru erant genera, quidam Ergastae siue artifices qui certam artem
373쪽
33 6 De bmis Ecclesiarum in sterie, callerent, scriptoriam, lanificiam, medicam, &c. xlij mediastini qui sine arte essent. Et hos certe degeneres merito appellandos esse censeo, quod ceteris minus utiles n iberentur. Ipsos autem potius quam alios sepulchris deputabant, seu morientes, seu eorum haeredes quia ex ipsorum operis tenue ad modum lucrum & commodum essent percepturi. Occursum autem impendere, fortasse quispiam suspicabitur nil esse aliud, quam funebri pompae anteire. Ira enim Romani sole, bant exequias suas ambitioso comitatu seruorum libertate donatorum ill ultrare, qui pileum libertatis indicem eo die, quo patroni corpus efferebatur, gestabant. Hanc pompam describit Proper tius, ubi luxuriosi cuiusdam ingluvie extincti funus describit.
In portam rigιdos calces extendit, at illum Hesterni capite induto subiere Quirites. Huic Iustinianus edixit ne qui pileati cadauera deduxissent, aut stantes ante lectulum ventilassent, illi adseruitutem possent retrahi. Eo enim rem pore vana liberalitatis specie iactabant. se com- δι qui O, plures, & pileum seruis die funeris imponebant, Latin, ut ex Domini munificentia libertatem accepi ceviderentura. cum d diiii , g. scd qui Dom. m, st. we Latina libertate tot endet. Occursum ergo impendere si ad defunctos referatur, nihil est aliud quam funus nobilitare Oc-
374쪽
Liber tertitu. 337cηrsu sub , & cadaueri occurrere, quando in sepulchrum defertur. Verum si Canonis sensum attentius inspicio : illud O:c Uum impendere, non tam ad defunctos pertinet quam ad Ecclesia cui iubentur seruire Nam quia eos seruos Ecclesia ab oneribus fisci tuetur, illi vicissim Ecclesiam de fendant, necesse est, de occisi sim hoc est auxilium impendant. interim vero legatos ad sepulchra seruos, ne cui dubium esse possit , Diui Remigii testamento illustratur, qui ad reficienda te est eius aediculae, in qua corpus eius condendum erat, legat nominatim Celtum seruum . de Villam Huldricia cain. Ex qηibus Celta, qtiem per manum νι eam Ce I lo ina mea tihi tradida Ecclesiam Remensem alloquitur
Huldricia ea Villa , quam Huldracus semes ei loco ubi 'assi mea Sancti Fratres s Co ρε copi Dioc eωs tuae pomnenn elegerint, integumentis doci uiant,m c.
Mirum vero videbitur alicui veteres de sepulchrorum seorum tutela cogitasse. Ut quid fortasse se, dicet quispiam, tantum honorem suis cineribus optabant. Nunquid Ecclesiae & Cce meteria satis tuta loci Religione Sc humanitatis sensu, quae calamitatem mortuorum lacram fecit S inimicitias vetat ultra vitae terminos extendi. At cessabit facile tota haec dubitatio , sit sepulchra mortuorum plerumq; non in Ecclesiis. nec iuxta Ecclesias. sed in Campis villisque extructa recordemur. Itaque criptis, aut aediculis, quibus cadauera condebantur custodes addebant adue sus hominum, aut
Elodoarasto Quasi obre ntiqui suis sepulchris praespiceret,
375쪽
33 8 De bonis Ecclesiarum in eo
. ferarum iniurias. Monimentorum vero in Campis
quid m, iacentium mentionem racit Canon. 63. UoncIl.
I si Braccarensis h. Non oportet Clericos oe praesumptores λζω,-4 si per moniment in Campo minasteria portare, aut d e tuebia stribaere scramcnta, sed aut in Ecclebia , aut in Tase et Gi lica, Vbi martyr m die 'ae sust positae, ibi pro defundiis
' ε Cum itaque Nobiliores, sibi sepulchra extruerent loco singulari, Δ proprio quid mirum sit ad huius loci custodiam ter uos deputarent Eam vero seruorum Ecclesiis seu monimentis mortuorum deputandorum consuerudinem, manasse crediderim ex antiquo Romanorum iure. Quippe ex rescripto Papiani libro i. responsorum, Seruos ad templi custodiam, 'uod aedificari Tito voluit destinatos, neque m. visisses, haeredis esse constitit, i. βρουξ ubist Vsti, de Ibe ιο ca P. Ex qua lege fiebat anti te liberali uultus ut nonnulli haeredum seruos relimosis muneribus addicios repetere velle ut, & proprFis lucris ac commodo vindicare. Quamobrem statue runt Concilia ne fraus illa fieret voluntati te flatorum : scd serui in ea conditione iis ue locis permanerent, quibus essent auctoritate morientium doni'aorum deputati. Ita Concilium Aurelia Concit An- nense Canone 32. 2De tenere Serisui id decre i-' mus obseruandam, ut destendens inde posteritas , dbi' cumque quamuis post L a Jatia temporum reperiatur in loco cui au flores eius constat fuisse d putaret, reuocata studio S icet dotis, in .i, quae constituta est a deflenctis conditione permaneat, cui praecepto, si quis secularium hu
376쪽
Liister tertius. 33'manae praμitatis impulsu crediderit obolandum, o uolt sue
se corribi, o E clesia Aspenditur. Post religiosas operas,quas serui Ecclesiae impendebat prophanas adoriamur. Prophanae operae triplicis sunt generis, rusticae siue colonariae domeiticae & militares De Colonariis Lex Ale-
manica iit. 11 Qual ter Sirsei Fccusa trιbuta se uere debea υ, onera atque functioncs Seruorum, Ecclesiasticorum ita praefinit. Serui Etas e tr/bista D. Q sua lem time reddant quindecim siclas de Cervisa, porcum maiantem trenulye uno, pane modi a d o, Rullos quin- Aleo ac e, oua viginti. Ancilia ante opera impossita sine ne ea '' 'clo faciant, strui dimidium si ibi dimodium in Domi-nICO . Diatιtium reddant, Cr si super haec st, sic ,r strui Ecclesiastici ita Iuciant, tres dios sibi es tres in Domi i
Quae ut facilius intelligi pollini animaduertendum non ita duram de austeram fuisse an . quorum seruitutem, quin aliquando rc bus suis cotulere dc peculium coparare possens. Iraquc sic totum vitae tempus partiebantur, parcim agros dominorum colebant, Partim vero suos : vel si proprios non haberent peculioque carerent, pacta mercede aliorum agris colendis operam a locabant
Ex iis vero lucris & commodis, quae serui capiebant , seu ex agri in peculium dati cultura , seu ex locatione operarum, tributum Domini dabant quod tributi genus exprimitur in parte prima legis supra dictae. Praeter quod tributum et Iaria te- Vu
377쪽
operas suas dominorum utilitatibus impendere. Ceterum illud fuit inter seruos, & colonos discrimen quod Colonorum operae dierum numero non praefiniuntur, sed quantitate di portione agri, ita ut scirent Colcmi quantum terrae in Dominorum commodum, & singulare emolumentum, arare tenerentur, quo penso reddito nil aliud Dominis opcrae debebant , nisi quod ex fundis &praediis ad cole dum acceptis, decimam fructuum&obuentionum omnium rusticarum Ecclesiae persoluebant. Praeclare vero definiunt leges Ba
iuuariorum operas . & tributa Colonorum , ac seruorum Ecclesiae, tit. a. cap. 4. que totum hic exscribone dubium quidquam lectoris animo ponsit residere.
DE COLONI s. VEL SERVIS ECCLESIJ,
I. De colonis vel sternis Ecclesiia qualiter serviant, vel qualia tributa reddant, hoc est, agrarium secundum aesti mationemiudicis orouideat hoc iuri sic undum quod habet ilonet. De triginta modis tres donet, riss palca arium desoluat sicundum usum CProuincia. II. Andecingas legitimas, hoc est, perticam decem pedes habentem quatuor perticas in transiuerso, x L. in longo, arare, feminare, claudere colligerere tradere. Atremige nusquisique accola ad duo modia sitionis excolligere, ρ- minare, colligere recondere deblat. Et vineas plantari
378쪽
Liber tertius . Iolaodere . fodere, propaginare, praecidere, dindemiare. Di. Reddant decimum fasicem delino. De apibus decim ii m vas. Pullos psalmor, oua quindecim re dunt.1 v. Par redos donent, aut ipsi vadant, ubi eis iniunctu uerit. Mugarias cum earro faciant usque L. 9ugas,amplius non minentur.
v. Aά Casias Dominicas stabulare Onile, granicam, vel tuninum recuperandum , pedituras rationabiles accipiant: m quando neces uerit, omnino componant. faxcisuretium et bi prope fuerit, ligna aut petras L. homines faciant, ubi longe fuerit, C. homines debeant exire ad ciuitatem, vel ad .illam , ubi necesse furrit pilam calcem
vi. Sermus autem Ecclesiae pecundum posscsionem suam
reddat tributa. Opera vero tres dies in hebdomada in Dominico operet: tres vero b aciat. Si dero D minus eius dederit et boues, aut alias res eum habet, tantum seruiat,
quantum ei per post ibilitatem impositum fuerit, tamen iniuste neminem opprimat. Quibus in legibus ne quam facessat nauseam inculta latinitas,& nominum barbarorum insolentia, paucis moneo Andecingas nil esse aliud quam certum aratoriae operae penium quod villani, seu Coloni Dominis persoluunt. Galli vocant Corue s. At Vero para De dos dare, est equos agminales subministrare , maiores quidem & generosiores equis ordinariis & cursoriis ut latius explicat Cui acius ad tit. de Cursu publico, Para- - PM μψ fredos autem antiquioris aeui scriptores paraue redos appellant. Q aamobrem Coloni Ecclesiasti
379쪽
De bbnis Ecclesiarum in Jerie,
ci tenentur primo ad arandum certam agri ineu suram ac potiionem in commodum & lucrum Ecclesiae. Ad prata formanda , colenda, pin ganda, foenum secandum , tra tandum, condendum: ad vites claudendas, colendas, putandas nserendas, pangendas, S c. Secundo tenentur ad decimam
fructuum e praediis sibi in Colonariam datis Ecclesiae praestandam. Tertio tenentur ad parasredos donandos, si quando equitum praesidiariorum opera Ecclesiae indigeant , ad angarias faciendas hoc est currum ministrandum quo res Ecclesiae deuehi, de asportari, possint intra quinquaginta
leucas. Quarto tenentur ad deducendum in do
mos S: catas Ecclesiae pascua quaelibet alendis armentis. Calcem,ligna, saxa dc arenam . si reficiendis aedibus opus sit. Serui vero sic Hebdomadarias operas partiuntur, ut tres dies sibi, tres vero Do mino laborent, Postquam vero in F cclesiae bona& facultates grassari ceperunt, aut impij, aut avaritiae morbo dementati nobiles non praedia tantum& fundum Ecclesiae, sed etiam seruos fido
Quamobrem cum seruos Ecclesiae, optimates non pauci vindicassent, & intra suae ditionis fines contiaui retinerent operis impeditos . ne omnino seruorum suorum studiis & famulatu Eces esita careret, Carolus Caluus, sub quo res Ecclesiae labi ceperunt, edixit ut serui omnes Ecclesiastici quocumque in loco, ac potestate versarentur viginti dies in Ecclesiae commodum suas operas
380쪽
uci e tertilis. impenderent. se , inquit, EcclisiarumqΝiIustumque potella ιιbus Iu . dui , inde melior consuetudo, ,eld
L Luici, tel certe Dom)ni Laroli ,seu etiam PQini non existit, saltem vi inti diebus in anno, eιdem E clessiae ad reficiendus Usitu ruinas siruire sinantur, Σbι aucem σamplior commedatio, σ melior conbuetudo inde habetur, pro hac nostrae nece udinis consideratione non decidat.
De domesticis seruorum operis nil illustre, ut clarum occurrit: quippe ipsorum ministeria cibis coquendis, parandis, &domesticae rei componendae impendebantur, hortos,Vestes, cubicula curabit. Nec enim putauerim monachos ad viles has cooperas adhibuisse confratres suos& sodales, ante extinctarn seruitutem Chronicon Constantienscin vita sancti Gcbhardi Episcopi capite decimo nono, post extructum Mon alterium refert Gebahardum seruos siuos ad ministeria Monachorum deputa fle. Post haec conuocatis strusi suis eligit ex eis optimos quosique m constituit ex eis cocos istores, caupones , fullones, putores m hortulanos, carpentarios , σInguiarum artium magistros, m constituit eis, ut eo die Po fratribus deseruirent de cibo σpane fratrum cιba rentur quia dignia est operariis cibo sivo. Tandem inter seruos erat honestissimum genus ad militares operas designatum : quos non
tam servos quam clientes dixerim. Illi equestri agmine collecto, si quando opus esset, Ecclesiam
tuebantur, & res eius inter bellicos tumultus a praedatione dessendebant, equos cc Iam , eum