장음표시 사용
411쪽
remoniae trianumisissonis Ecelesiasticae.
3ει De bonis Ecclesiarum in flecte, reddant: ρο non aliubi nisi ad Ecclesiam,vbi rela vati puni
Quod si quis tabulariam, si u Ecclesiasticum hominem contra Episiopum d fensare voluerit Lx. obd. culo. iud. 7 inseper hominem cum omnibus rebus. - .e E cloi .e re situat. Quia inclitum ducimus, quod Ecclesita con esiimus, iterum ab Eccles s reuocare.
Ceterum mallum tenere nil est aliud quam caussas agere, & cognitioni sese iudicum tum mittere,nam Mallum pro foro sumitur apud veteres: Unde malium Regis malum Comitis passim in capitularibus legitur. Qua autem Ceremonia in Ecclesiis manumitte rent veteres Galli, satis liquet ex antiquis eoru indem legibus; Namsi sani essent . nec morbus prohiberet, solebant seruos suos ipsini et in aedem faciam ducere, illic que Episcopo , Sacerdoti, aut Diacono ad minus tradere . ille seruum apprehensum manu, Lacris sistebat altaribus; quo facto Dominus serui, testes , adiurans Episcopos, Sacerdotes, Diaconos,& quotquot ceremoniis interessent, seruum suum liberum pronunciabat: Huius audita voluntate sacerdos liberum ire iubebat: tan. dem ver b Diaconus libertatis Cartam conscribebat, & manumisso tradebat: Sin vero Dominus serui, violenta aegritudine angeretur, nec posset saeris manumissionum solennibus interesse, designabat Sacerdotem, cuius manu volebat seruum altaribus admoueri, qui, si Dominum contingeret cmori, iuxta eius testamentum 5: Decretum ser-
412쪽
L iber tertius. inuo manumissionem impertiebatur. Qui ritus hauriuntur ex antiquo jure Gallorum & Longobardorum. Nam Longobardicae legis tit. 18. de vitiniis voluntatibus Rex Rotliarius, sic constituit: xx is se Si Longobardus ad finem mortis properauerit, it aut nec Thingare hominem suum possit, nee in manu sacerdotis tradere circa altare liberum dimittendum propter Aubita neam mortem instituerit, di post obitum eiuπ, per manum si cerdotis, qualem designauit : circa sacrum altare duci habeat, cauisa miserationis decrevimus , ut sicut δε- minus eorum praeceperit, ita impleatur m sacerdo , quem designauerit circa altare eum absque cuiuscunque contradictione absoluat.
At Diaconum seu Archidiaconum solitum manumisio , tabulas libertatis conscribere, aut con scribi curare liquet ex praefatis Ripuariorum legibus: tum etiam ex Carta manumissionis Sigimari cuiusda, de qua superius diximus, quae a Vuatone diacono conscripta legitur, cuius subnotatio talis est Ego uato Diaconis rogatus scripsi σ pubscripsi. Eas porro manumissionum ceremonias ne di cam ex Foroniae Deae te pio manasse, apud quam serui olim manumittebantur hausere Galli nostrates ex antiqua Romanorum consuetudine, apud quos in praesentia Antistitum serui manu mittebantur. ex rescripto. Constantini ad Proto-zenem Episcopum . fama udum C. de his qui in Ecclesiis manumittuntur. iamdudum tali Impera- C. tori placuit ut iis Ecclesia Catholica libertatem, domini
μὰ f. malis praestare possint, si pub abiectu plebis adsi- num
413쪽
De bonis Eccisarum in Jeci flentibus Christianorum QAntistibus id facianti 't pro
pter facti memoriam interponatur Tice actorum , quali sicunque scriptura in qua vice te M signent, c. Caeterum, quoniam ii qui in Ecclesia manu. mittebantur', Tabulas seu instrumenta ac documenta manumissionum de manu Diaconi sume bant: ideo a tabulis dicuntur Tabularij: a Cartavero Cartellarij Ita intelligendus est Canon vigesimus Concilij Uermeriensis, cuius titulus est, ut Cartessarius qui cum Ancilla fornicatur, eam libertate
donatam, uxorem habere cogatur.
Tertius tandem & vltimus ordo libertorum, qui in Ecclesiae patrocinio versabatur eorum erat, quos ex familia sua manumittebat Ecclesia , de quibus sequens caput instituendum.
CAPUT IX De libertis ex familia Ecclesiae. Non eadem liuit apud antiquos ratio libertatis indulgendae, nec semper fidei ac probitatis praemium extitit manumisso. Pleruq; enim seruos non alia caussa manumittebaincommodi essent inutiles D liuiminos torquerent magis quam iuilli facile ad dandam libertatem adducebatur, leuquod eam ultro seruus arriperet, seu quod eo ma-
414쪽
Liber tertius .367 numisso non tam seruum a misisse censerentur, quam supplicium. Ea caussa cum Episcopis , 5 Presbyteris non liceret te mcte Sc sine causa sonistica res Ecclesiae distrahere, aliter tamen de fugitivis seruis decretum e si, ut nempe incommoda de fugitiva pro arbitrio Venderent, ac permutarent. Ita constitutum legimus in Synodo thensi Canone 46. Fuguiuι eιιam domos suarentes qui etia/nsi reuocati fuerint, teneri non possint: simili ratione ab Episcopo si toluerit, aut si ita isti meruerint distrabantur. Distrahi autem seruos Ecclesiae, de in laicam manum transierri, poena &supplicium seruis videbatur qui meliores ac clementiore ominos nancisci non poterant quam Ecclesiasticos,e quorum familia diuulsi, plerumq: non tam mutasse seruitutem videbantur , quam amisisse liberta pena.
Mitissimum vero seruiiij genus fuisse apud Clericos,& domestica eius ordinis virtus suadet moderatio,& studium Ecclesiae in extraneis seruis ab iniuria Dominorum liberandis. Nam si quado
Dominorum atrocitatem vererentur tremuli ac
pallentes serui, praesidium Clericorum in Ecclesia querebant a qua non prius auelli seruos, atque a Dominis reduci Sacerdotes sinebant, quam solemnem sponsionem edidissent de seruis non hedendis. Vnde lucem sumit Canon trietesimus no- .
nus Concilij Epaonentis, Seruus reatu atrociore cul- nusecata. 3λpabilis, si ad Ecclesiam confugerit a corporalibus tantum suppliciisiccusetur: de Capidis vero vel quocumque opere
415쪽
368 De bonis Ecclesiarum in 'ecie
placuit a Dominis iuramento non exigi. QuJd est vero iuramentum de Capillis non exigi, id certe ex antiquo ritu illustratur. Quippe seruis negligentibus atque otiosis capillos incidere ac turpiter detondere mos fuit apud Antiquos. Nam flagellatio,& detonsio propria sunt seruorum supplicia, ut patet ex Capitularium lib. s. tit. 3 o. & ex legis Longobardicae lib. 3. tit. 7. lege I. Volunt ergo Patres Concili j Epaonensis, posse compelli Dominum,ut iuret se non laesurum ulla parte corporis seruum, qui Ecclesiam vindicem
implorauit, verum non debere Sacerdotem de non detondendo seruo Sacramentum exigere. Vt autem distrahendorum seruorum causa erat frequens fuga & impatiens animus dulcissi. mae seruitutis. Ita & manumittendorum eadem
ratio plerumque fuit. Si enim seruus fugitiuus peculium haberet satis pingue quo se posset seruitutis oneribus eximere, facile adducebantur Epi Dcopii Abbates, ac Presbyteri, ut accepto peculio, libertatem indulgerent. Sic in Cartis Theotarii istius manumissionis formulam legimus, in qua seruus quidam nomine Vnde rust fugitivus, & rebellis ad seruitutem reuocatur a Possone R duocato sancti Galli: & ea de caussa coactus se sistere . iudici. ut eius sententia in seruitutem compingeretur, dato satis diuite pinguique peculio ingenuitatis iura stipulatur. Verba autem tabulae manu missoriae sunt eiusmodi. Dicitas homo Vna eruit de medio quod habuit territorio inter Hagen bab Cr
416쪽
Liber tertius. 363ae Suetia iuchos quattuor, ad reconciliationem nobis dedit, stilicet a die praesenti, ita ingenuus consistat, quasi ab ingenuis parentibus sit genitvi, nosiue ea rarione illud accipientes, quatenuς ipse nostra ex parte ab omni struitutis vinculo sit exutuae in perpetuum, totaq; eiuε agnatist, 'posteritas, re procreatio similiter sit absoluta, Ab ea conditione, quae modo ab illo genita est, oe deinceps progenita fuerit, tanquam Duilfient ex liberis parentibin prostreari, hocque con criptionis 'unculo firm iri iussimus. Eam vero manumissione na, quae ex pacto tra
dendi peculij fiebat, amplissimam fuisse & perfe
ctissimam animaduerto Quippe reliquae manumissiones ab Episcopis& Abbatibus fieri non poterant, nisi retinendo seruos manumissos lubpatrocinio Ecclesiae, ratione cuius Datroci mj certas operas Ecc ae praestare tenebantur, poterantque si ingrin forent, aut iniuriosi in Ecclesiasticos viros , ad seruitutem iterum reuocari. At manumissi ex caussa donati. Peculunullis amplius operis, nullis praestationibus amplius illigati tenebantur . sed optimam & plenissimam assequebantur libertatem. Idcirco Ca ta manumissoria ingenuitatem praefato seruo adscribit , & omnes eius posteros cuiuslibet operae, atque obsequij vinculo liberat. Fluxerat istud manumissionis genus ex antiquo iure Roman rum, apud quos seruus emptus suis nummis, &manumissus, nesn debebat operas patrono, nec reuocari poterat in seruitutem, l. Si tuis numma, C. deo eris libertorum. . Aa a
417쪽
3 o De Ionis Ecclesiarum in sfecie, Secunda ratio propter quam serui Ecclesiae
rite, ae. . manumitterentur, ruit lingularis illorum probi
tas. & egregia indoles Cleri maiestati suffectura. Eam rationem antehac notauimus ex Concilio Emeri tensi, Canone 74. Ex quo liquet seruos ex familia Ecclesiae in Clerum euectos. non trabui Γ-
sei , & potet latem transferendi in extraneam manum acquisitas suo studion uadultria faculta- . tes, sed illorum haereditatem omnem ad Ecclesiam spectasse. itaque de illo libertorum genere nil noui dicendum occurrit. 'Tertia ratio manumittendorum scrvorum Ecclesiae, filii liberalitas & beneficentia Episcopo rum, qui l eruos de se bene meritos,siue testamcnto, stuc inter vivos manumissione donabant. Neque vero cuilibet Epii coporum ac praelato rum licebat seruos Ecclesiae pro a M rio vocare adplicum , & in libertatem vindicare : Qui enim Episcopus patrimonium non habet, neque potest ex suo supplere quidquid I cesesar subducitur lucri& commodi ex manumissione cruoria, is non habet ius manumittendi Quamobrem manu missorem Episcopum oportuit esse aultis opibus propriis fortunis instructum, deinde oportuit eum. aut Ecclesiam ex asse haere depa relinquere, aut certe partem satis opimam rcrum ac facultatum eidem testamento delegare. Hinc factum est
ut in Concilio Spalensi primo, Serui per Episcopum Gaudentium manumissi ad pristinam conditionem & Seruith legem reuocarentur, quia
418쪽
Liber tertiri. 3PInempe is Gaudentius neque Ecclesiam haeredem scri plerat, neque ad compensandam Ecclesiam quidquam obtulerat. Confirmauit hanc sententiam Concilium To' condit.Tis letanum quartum , sub Sisenando Rege era 6 1. 77 Canone 77. Epistur cui nihil ex proprio suo Ecusae Christi compens incrant, hunc diuinam sententiam metuant, se liberos ex familijs Ecclesiae ad condemnationem suam facere non praesumant. Impiu est enim, ut qui res fluas Ecchsia Christi non contulit, damnum inferat, o ius Ecclesiae alienare pr.esium ar. Tales igitur libertos successor Discopus , ab sique aliqua oppositione ad Ilus Ecclesiae reuocabit , quia eos non aequitas , sed improbitas ab iseit. Qualibet vero de caussa manumitterentur serui Ecclesiastici , eos necesse fuit pcrpetuo in patrocinio Ecclesiae contineri , nam absolutam &perfectam iis libertatem tradere, in potestate praesulum non erat , nisi pro compensatione duo mancipia eiusdem valoris in commodum & familiam Ecclesiae inducerent. Ita Concilium Toleta- coheskronum 4. Canone 68. Di copia qui mancipium iuris Ec- 'ς ς clesiastici, non retento Ecclesia lico patrocinio, manumit. ti desiderat, duo meriti eiusdem oe pecu' coram Concilio Ecchsiae cui praeminet per commutationcm subscribentibus Sacerdotibus efferat , vi Sota iκ la inueniarur
de Quitio manumittentis. Formula Vero manumitten' tuost, .
di seruo s Ecclesiae e fragmentis Concili j Toletani
primi petenda est, citatur ab Iuon , parte I. cap. 13s. De Ecclesiarum meroseruis communi sententia est De
419쪽
m D e bonis Ecclesiarum in sterie
eretum. t Archiepiscopi per ingulas prouincias constitu-- ti nostram au toritatem sequantur , Nessi aganei vero illorum exemplar illius penes se habeant, r quandocum -q.e de familia Ecclesiise Utilis inuentus abquiue, ονά nandus est,in mbone ipsa auctoritas coram populo legatur,st coram Sacerdoribus , momni Clero ante cornu altaris sicut in nostra auctoritate continetur remota quatibet
ealliditate libertatem consequatur. tunc demsi ad gradus Ecclesia licos promoueatur. Ex quibus liquet quod cum .semus Ecclesiae manumitteretur, primo solebat instrumentum , s eu Carta manumissionis eiusdem auctoritate Episcoporum confici. Deinde legebatur instrumentum istud bis in Ecclesiia, primo ex Ambone seu suggestu, unde Sacerdotesselent verba ad populum facere. Secundo legebatur eadem Carta ante cornu altaris, ut inclusi in sacrario Sacerdotes,&Clerici posscint exaudire. Existim auerim, aute eas ceremonias locum habuisse tantummodo in manumissionibus eorum,
qui ad clerum essent promouendi. Nam Ac testamento seruos Ecclesiae Episcopi manumittebant, ita in testamento Diui Remigis plures libertate donantur, quorum aliquos credi. bile est e familia Ecclesiastica fuisse. Diuus Grego rius Nazianaenus in testamento suo edicit, ut omnes illi quos vel sua voluntate vel beatissimorum parentum desiiderio manu miserat, certa libertate fuantur. Et certe a tantis viris concessae libertates infringi non poterant: qui Ecclesiae suae integrum sacrauerant patrimonium, ut ex testamentq
420쪽
D. Remigij qui Remensem, Gregorij qui Nazian
zenam Ecclesiam haeredem scriptit. Haec ergo fuit ratio ritus & cautela manumittendorum seruorum Ecclesiae, nunc quibus legibus ac institutis viveret postquam beneficio Praelatorum forent libertatem consequuti, paucis aperiamus. Imprimis iis caute prospiciendum fuit ne beneficium iniuria rependerent, & irreuerentia fastuue maiestatem Ecclesiae laederent, a qua& falutem sperabant & acceperant libertatem.
Vnde in Concilio Spalensi canone gractum est de superbis Ecclesiis libertis, ut ad seruitutem reuocentur, cuius Canonis verba omitto, quibus aequissimi patres mactandam recidiva seruitute censent Elisaei cuiusdam ex familia Agabrensis Ecclesiet su perbiam,qui libertatem assequutus,de tollendo perveneficia Episcopo icogitarat. Secundo oportuit libertos Ecclesiae operis sibi inter manumittendum impositis sedulo defungi,&seu censum seu opem augendae, ac defendendae Ecclesiae, haud segniter impendere. Ita Concilio Toletano quarto canone 69. iubetur qui a Praelatis manumissii sunt, eorum patrocinium Ecclesia retineat, & Iiberti utilitates sibi iniunctas iuxta quod potuerint prosequantur. In Concilio Aurelianensi quarto canone s. decernitur ut liberti quos Cacerdotes, presbyteri vel diaconi de Ecclesia sibi commissa facere voluerint. AAM Ecclesiia prosec'antur, quod si facere contempserint ad pro-