장음표시 사용
431쪽
T iber sicandus. 373 Quamobrem si hac in parte peccarent liberti Ecclesiarum & suppressione Cartarum vellent
manumissionis memoriam expungere, tum certe ad seruit utis iugum quasi ingrati ac scelerati clientes solebant retrahi. Hanc tamen legem ut duram nimis &seueram temperari oportere censuerunt patres L oncili j Caesar Augustani temj Canone 4. J V 44.a textum canonis adscribo. Quia lyecrudi modo sancta decreuit Synodu3 υt si ipsi liberti intra anni statium, μ- peruenienti suo Ponti ει chartulas libertatη suae praesentare neglexerint, protinus eos in pristinam seruitutis redigant conditionem, O licet istu congruentirasti ue luculentius retractatum fuerat, hoc tamen a nobis conjicuuperpenditur, quo non silum'praedia Ecclesiarum debita auctoritate di siponimus, sed etiam . oppressis pium suffragium porrigimus: per quod-eupiditas sacerdotadis frustretur. imbecistitas pauperum subleuetur. Quia ergo comperimin, quosdam Pontifices potiuε lucra sua ampliare studentes, quam de mercedis opere Domino placentur, liberos, quos ex familia Ecclesiae, a fluis praedere
foribuι inueniunt, pro eo, quod libertatis suae chartulaό infra consultum tempus non repraestentent, statim eos in propriam seruitutem redigere: unde hoc pietatisfluao generali modo subrogamus beneficium: ut si iidem liberti forsitan ignorauerint ordinem canonum ; autcerte svi ad olet feri j ad praesentendas libertatra suas repuerint, ipsius Pontillais sollicitudo, mox in sedem sibi creditam Accesserit, per clerum. aut domesticos, perquirere procurabat,
quos docentes Episcopi de familiis Ecclesiae manumisionis gratulauerunt: ut eo iam Pontifice praemonente, ipsi l
432쪽
3 6 De bonis Ecclesiarum in 'ecie, beri chartulas suae libertatis repraesentent: qualiter nee tiaberis Eeclesiae de institutione Canonum ignorantes se esse 'prohibeant, nec sacerdotis eallida moluntas patescat, de contra ordinem reducantur manumissi ad originem sir uitutis. Quos, si Pontifice praemonente, contempseri tinfra anni statium βια libertates propriae sedis Discopopandere, licitum sit ei, sicundam Γanonym sanctiones in iure Ecclesiae flua reducere.
EN itaque humanissime lector uniuersa seruorum & libertorum historia, ex variis tum legibus tum morti mentis Cartis & tabulis eruta. Cui nil admodum utile ac necessarium addi posse existimo, nisi labentium seruitutum occasus fi- nemque posset aliquis curioso consilio a nobis
Qu m in rem dicendum primo non eodem tem pore apud quasvis gentes seruitutes desiisse, apud alias tardius apud quaidam serius iura ista& conditiones persbnarum exoleverunt. Imo vero in una, & eadem gente quaedam Collegia & societates seruos suos prius mancipatus iugo exemerunt iugo quam alia. Si quidem manumissio publica,qua sancti Germani lbdales seruitutem uniuers suburbio remi - serunt
433쪽
Liber tertius. 37 serunt data,est anno 12 1o. & tamen nonnisi multo post tempore extincta est omnino seruitus in Gallia,regnante videlicet Ludovico Hutino, circa annum is Is . Is enim cum ad Bellum Flandri cum instituendum pecunia indigeret, Libertatem pretio ad- dixit,& singulis qui vellent manumitti,certam summam aerario inferendam irrogauit.
In Flandria autem refert Meyerus, annalium Mu , Flandriae, libro nono sub Margareta comite serui. tutum iura desiisse. Id autem contigit circa annum 12 2. Eodem, inquit, anno struos sio unc stiba quibus
morientibus dimi 'ium bono νxm mobilium Comites acci piebant,tota Fl ndriam numisit.
Uerum quidquid sit de Historiae illius veritate,
certe ultra hoc tempus durasse, seruitutes in Flandria, nemo audeat inficiari, qui cartarum & tabu- Aubet larum lectione vel mediocriter fuerit informatus. Nam apud Aubertum Mineum donationum Bel- Π - .gicarum cap. 129. legitur diploma quoddam manumissionis factae a Sigero de Liede Κerke D. de Boulario, quaquide manumittutur serui & seruae &osterutur S. Andriano in Giraldi monte. Datum est autem diploma illud anno 13i . Itaque signum est post Margaretam Comitem plusquam annis sindurasse seruitutes in Belgio. Quo autem tempore In Italia, Cermania & aliis partibus seruitus extincta sit, non satis notum. Ex Decretalibus summorum Pontificum circa annum millesimum ducentesimum adhuc viguisse seruitutes elicitur. Si quidem innocentius tertius qui sub
434쪽
stiam de coniugio seruorum lib. rit.'.
3 2 De bonis Scclesiaram inflecte,
haec tempora vixit , censet dirimendum matrimonium , quod miles quidam eontraxerat cum serua& ancilla Monasteri ignarus eam seruitute teneri
In Hispania quoque usque ad decimum tertium ferme saeculum durarunt seruitutes, & etiam nunc durant in Mauris & Turcis,qui lege belli serui fiunt Hispanorum & Lusitanorum quando capiuntur. Ac mos est ibi permanere seruos etiam sit Christianam Religionem amplexi sint, quod certe non videtur absurdum. Nam ista gentium iure & consuetudine inducta seruitus,Christianae legi non aduersatur, quae cum seruitute tot annorum spatio cohaesiit. Attamen Petrus Matthgus in summa constitutionum Pontificiarum refert constitutionem editam a Pio quinto qua iubet eos seruos, qui recepto baptismo patrocinium ciuis cuiuspiam Romani implorarint, ipso facto liberos fieri. Et sit vero Monasteria 5c Ecclesiς seruis suis libertatem indulgerent: adhuc tamen antiquae seruitutis notas& vestigia in illis voluerunt relidere. Notae autem sunt multiplicis generis quaedam sacrae,quaedam prophanae . Inter prophanas sunt pensio solaria , reditus de consuetudines quas pendunt antiquis dominis, obligatio panem coquendi in furno Dominico uuam premendi in eiuldem torculari. Sacrae notς sunt oblationes, quas post purificationem mulieres altaribus Monasteriorum facere tenentur, post partus singulos quasi hac oblatione foetus a se prognati seruitutem redimant,ius istud
435쪽
in bomines sui suburbij retinuerunt sodales sancti
Germani diplomate i me citato. ι Non refero hic quaedam alia semitutis exutae
monimenta, ut manum mortuam, cuiusmodi manus mortuae homines plurimi adhuc extant in Burghidia, A ruernia. De quibus, vide consuetudines Bumgundiae, dc Chassaneum enarratorem tit. I.
- . COROLLARIUM. Vm praemissa de seruis & libertis Ecclesia-
rum tractatio, occassione bonorum Ecclesia suscepta sit: forsan inquiret aliquis, an ex tanta scir-norum Ecclesiae & libertorum multitudine res eius ampliores fierent atque auctiores , & an extinctis seruitutibus eiusdem patrimonium vel uncia minutum fuerit ac labefactatum. Quibus respondendum non mediocres census ac reditus Ecclesiam e seruis ac libertis cepisse. quidquid enim serui acquirunt, Domino acquirunt: hinc Ecclesia eorumdem studio, atque industria prouetus colligebat non exiguos Morientiu seruo rum spolia ad Ecclesiam pertinebant, iure mortuarii, cuius etiam umbram quandam penes Germani Monasteria superesse author est Hospinianus. Refert enim licere Abbatibus eius regionis seligere quidquid voluerint spoliorum nouatne, putaequum generosiorem aut fortius iumentum. Praeterea quamdiu seruorum opera Ecclesia via est,non
436쪽
33o De bonis Ecclesiarum inst eis
erant ei conducendae extraneorum opem, seu ad
domos instauradas, sed ad angarias dc parangarias, hoc est euectiones & transmissiones specierum quarumlibet. Erant etiam serui cerarij, qui ceram &oleum ad luminaria conferebant. Liberti Ecclesiatum si sine liberis obirent, illorum hqreditatem capessebat Ecclesiia, etiam eorum qui ex laica familia coram sacris altaribus forent manumissi, unde immensi reditus & opes non poenitendae. Liquet ergo Ecclesiam olim multo ditiorem, atque pmentiorem fuisse , nec esse quod iaculi homines retaduum illi splendorem inuideant , quem sit amittat necesse est Religionem, quae nec opum ac diuitiarum illecebris commendata satis placet, hoc ornamento, quo maxime amatur a quibusdam, destitutam extremo fastigio ac contemptu squalescere.
437쪽
439쪽
De Decimis , Oblationibus ιθ Trimitiis. PRAEFATIO. UOscvNDE cupiditati suae honores humana proponat ambitio, nil unquam, meo iudicio ad majestatem altius, aut ad gloriam illustrius fingi potest, quam Deo, apud quem omnia affluunt,largiri aliquid, & eum, cui ad magnitudinem re delicias deesse nil potest ,
sibi muneris alicuius largitione facere debitorem. Quantumuis ergo certet diuina munificentia profussione donorum homines deuincire , magis certe commendatur apud nos diu S pietas, caduca haec nostra sumendo, quam sua dando. Domino rum eth largiri: haec una Principum virtus,qtiam abs
que diadematum splendore & ingemis fortuna gloria, imitari nemo feliciter potest. B egnat occes
440쪽
to imperio in hominum mentes benignitas, blande
expugnat, amice vincit & seruitutis impositae gratiam , etiam ab his quos superauit emcretur. Quid ergo homini iucundius aut gloriosius esse potest, quam habere, unde blandirijs ac muneribus Deum vincat, cum quo sine scelere non potest det imperio ac potestatis magnitudinecolluinari3xtum uberrimo laenore humana in Deum liberalitas ornatur. Nam qui in pauperes spargit dc calamitosos, ac aerumnis fatiscentes beneficiis leuat, hunc unicus manet munificentK fructus ut se dedi se iucundissima cogitatione memineria, deruum omnes tacent, intelligat se benefecisse. At , qui in Deum aliquid de suis opibus confert,
nec ingratum, nec impotentem debitorem assequitur, qui si immerentibus ac sceleratis liberalem se exhibet, quanto magis certabit hominum dona aelargitiones opulentis gratiaru torrentibus superare. Cernimus post grandes pluuias coelumque totum pene in imbres solutum, terram irrigari, glebas prius arescentes madescere , frondes aellu torridas noua viriditate indui, repullulare gramina, & mundum siccitate tabescentem resurgere. Post tantam . cestorum beneficentiam, quam gratiam terra syde ridiis rependit quo se Vestigio ac munere non In gratam stignificat de tanti humoris copia, quam hiulcisvisceribus hausit, moderatum exhalat vaporem, partem sui muneris coelo restituit & abunde satiata tantillam pluuiarum ac imbrium partem in fumum halitumque resoluit: & tamen dica ne tam Ium.