장음표시 사용
421쪽
1 4 De bonis Veni serum in 'ecie prium seruitiqm reuertatur. Quid est autem actus Ecclesiae prosequi nisi commodis Ecclesiae inuigilare,&promissas ei operas strenue ac gnauiter exequi: quod faciebant liberti villas ac praedia Ecclesiarum tuendo, regendo, & omnino actorum officio, ac partibus defungedo. Actores enim apud antiquos dicuntur villici, seu procuratores prce diorum. Sic Capitularium lib. cap. s. edicitur vesi fugitiva mancipia in villas Regias se te receperint, actor requirenti Domino ea non contra dicat. De proseς Tertio oportuit libertos Ecclesiarum una cumisisti 'g eorumdem liberis infra annum ab inauguratio-ς'ςβη ne noui Episcopi sistere se coram ipso& Cartani ingenuitatis ac manumissionis tabulas apud eumdem proferre : quod certe inuentum ab Ecclesia, ne lapsiu temporis libertorum memoria intercideret. & operis sibi debitis atque obsequiis Ecclesia tandem prorsus orbaretur, ita constitutum in 2'α Concilio Toletano quarto cano Io. Liberti ecclesiae s quia nunquam moritur eorum patrona ) a patrocinio eiusdem nunquam . cedant nec posteritas quid. meorum, sicut priores Canonis decreuerunt. Ac ne Iorte libertas eorum in futura prole non pateat; ipsaque po- feritas naturali ingenuitate obnitens, sese ab Ecclesiae pa-ιrocinio subtrahat, necesse est, vitam rim liberti, quam
ab eu pruiniti professsionem Spiscopo suo faciant , per quam se ex familia Ecdesiae liberos est clos esse fatean
ιμr; elusique patrocinium non relinquont: sed iuxta virtutem Fuam obsequium ei, vel obedi Miam pi abeant.
422쪽
T iber sicundus. 373 Quamobrem si hac in parte peccarentdiberti Ecclesiarum & suppressione Cartarum vellent
manumissionis memoriam expungere, tum certe ad seruitiitis iugum quasi ingrati ac scelerati clientes solebant retrahi. Hanc tamen legem ut duram nimis &seueram temperari oportere censuerunt patres si oncili j Caesar Augustani ter iij Canone 4. textum canonis ad scribo. Quia speciau modo sancta ' ς ' decreuit Syn Odm υt sit ipsi liberti intra anni sipati*m, -- peruenienti suo Ponti e chartulas libertam suae praesentare neglexerint, protinus eos in pristinam simitutis redigant conditionem, O licet istu congruentiu/satioue luculentius retractatum fuerat, hoc tamen a nobis conjicuuperpenditur, quo non bolum Gr praedia Ecclesiarum debita auctoritate diponimus, sed etiam σ oppressis pium suffagium porrigimus: per quod dr eupiditas sacerdotalis frustretur imbecillitas pauperum subleuetur. Quia ergo comperimM, quosdam Pontifices potiuι lucra sua ampliare studentes, quam de mercedis opere Domino placentur, liberos, quos ex familia Ecclesiae, a suis praedere
siribuι inueniunt, pro eo, quod libertatis sa chartulas infra consultum tempus non repraesentent, statim eos in propriam seruitutem redigere: Unde hoc pietatismillio generali modo subrogamus beneficium: ut si ijdem liberti for sit an ignorauerint ordinem canonum ; autcerte mi ad olet feriὶ ad praesintendas libertatra suas tepuerint, ipsius Pontificis osticitudo, mox in sedem sibi creditam fluccesserit, per clerum aut domesticos, perquirere procurabit, quos docentes Epistopi de famibis Ecclesiae manumissonis gratulauerunt: ut eosiam Pontifice praemonente, ipsi li-
423쪽
De bonis Ecclesiarum insteci lentibus Christianorum Antistibus id scianti Di propter scii memoriam interponatur Tice actorum , quabsecunque scriptura in qua vice testi m signent, c. Caeterum, quoniam ii qui in Ecclesia manu. mittebantur, Tabulas seu instrumenta ac documenta manumissionum de manu Diaconi sume bant: ideo a tabulis dicuntur Tabula rij: a Cartavero Cartellar ij Ita intelligendus est Canon vigesimus Concilij Uermeriensis, cuius titulus est, ut Cartessarius quι cum Ancilla fornicatur, eam libertate
donatam, uxorem habere coqatur.
Tertius tandem & vltimus ordo libertorum, qui in Ecclesiae patrocinio versabatur eorum erat, quos ex familia sua manumittebat Ecclesia , de quibus sequens caput instituendum.
CAPUT IX. De libertis ex fumilia Ecclesiae. Non eadem fuit apud antiquos ratio libertatis indulgendae, nec semper fidei ac probitatis praemium extitit manumissio. Pleruq; enim seruos non alia caussa manumittebat, quam quod incommodi essent inutiles fugitivi, adeoque dominos torquerent magis quam iuuarent. Unde illi facile ad dandam libertatem adducebatur, leuquod eam ultro seruus arriperet, seviquod eo ma-
424쪽
num illa non tam seruum amisisse censerentur, quam supplicium. Ea caussa cum Episcopis , ocPresbuteris non liceret temere dc sine causa sontica res Ecclesiae distrahere, aliter tamen de fugitivis seruis decretum est, ut nempe incommoda& fugitiva pro arbitrio venderent, ac permutarent. Ita constitutum legimus in Synodo Agathensi Canone 46. Fug Auι ei ιam domos si s desierentes sui etiamsi reuocatι fuerint, teneri non possunt:
simili ratione ab Episcopo si τοluerit, aut si ita illi meruerint distrahantur. Distrahi autem seruos Ecclesiae, & in laicam manum transserri, poena &supplicium seruis videbatur qui meliores ac clementiore&dominos nancilci non poterant quam Ecclesiasticos,e quorum familia diuulsi, plerumq; non tam mutasse seruitutem videbantur , quam amisisse liberta peni. Mitissimum vero seruitii genus fuisse apud Clericos,& domestica eius ordinis virtus siuadet moderatio,& studium Ecclesiae in extraneis seruis ab iniuria Dominorum liberandis. Nam si quado
Dominorum atrocitatem vererentur tremuli, ac
pallentes serui, praesidium Clericorum in Ecclesia
querebant a qua non prius auelli seruos, atque a Dominis reduci Sacerdotes sinebant, quam solemnem sponsionem edidissent de seruis non laedendis. Unde lucem sumit Canon trigesimus nΟ-
pabilis, si ad Ecclesiam confugerit a corporalibus tantum suppliciis γω etur: de Capidis vero vel cysocumque veye.
425쪽
368 De bonis Ecclesiarum inflecte, piacuit a D Ominis iuramento non exigi. Quid est vero iuramentum de Capillis non exigi, id certe ex antiquo ritu illustratur. Quippe seruis negligentibus atque otiosis capillos incidere ac turpiter detondere mos fuit apud Antiquos. Nam flagellatio,& detonsio propria sunt seruorum supplicia, ut patet ex Capitularium lib. s. tit. 3 o. & ex legis Longobardicae lib. 3. tit. 7. lege IVolunt ergo Patres Concili j Epaonensis, posse compelli Dominum,ut iuret se non laeserum ulla parte corporis seruum, qui Ecclesiam vindicem implorauit, verum non debere Sacerdotem de non detondendo seruo Sacramentum exigere. Vt autem distrahendorum seruorum caussa erat frequens fuga & impatiens animus dulcissi. mae seruitutis. Ita & manumittendorum eadem ratio plerumque fuit. Si enim seruus fugitiuus peculium haberet satis pingue quo se posset seruitutis oneribus eximere, facile adducebantur Epis. copii Abbates, ac Presbyteri, Ut accepto peculio, libertatem indulgerent. Sic in Cartis Theotarii istius manumissionis formulam legimus, in qua seruus quidam nomine Unde russt fugitivus, & rebellis ad seruitutem reuocatur a Possione Aduocato sancti Galli:& ea de caussa coactus se sistere iudici. ut eius sententia in seruitutem compingeretur, dato satis diuite pinguique peculio ingenuitatis iura stipulatur. Verba autem tabulae manu mistariae sunt eiusmodi. Dictas homo Vna erust de medio quod habuit territorio inter Hagen bab cr
426쪽
Liber tertius. 363 ac Suetia iuchos quattuor, ad reconciliationem noιis dedit, scilicet di a ille prae sienti, ita ingenuus con stat, quasi ab ingenuis parentibus sit genitvi, nosque ea ratione illud inccipientes, quatenus ipsi nostra ex parte ab omni struitutis vinculo sit exutus ιη perpetuum, totaq; eius agnatist, ερο eritas, oe' procreatio similiter sit ab oluta, siub ea conditione, quae modo ab illo genita est, s deinceps 8rogenita fuerit, tanquam si fuissent ex liberas parentibus prostreari, hocque con cription inculo filam tri iussimus. Eam vero manumissionem, quae ex pacto tra
dendi peculij fiebat, amplissimam fuisse & perfe
ctissimam animaduerto Quippe reliquae manumissiones ab Episcopis& Abbatibus fieri non poterant, nisi retinendo seruos manumisios sub patrocinio Ecclesiae, ratione cuius patrocini j certas operas Eccliniae praestare tenebantur, poterantque si ingrin forent, aut iniuriosi in Ecclesiasticos viros , ad seruitutem iterum reuocari. At manumissi ex caussa donati. Peculunullis amplius operis, nullis praestationibus amplius illigati tenebantur . sed optimam & plenissimam assequebantur libertatem. Idcirco Carta manumissoria ingenuitatem praefato seruo adscribit , & omnes eius posteros cuiustibet operae, atque obsequij vinculo liberat. Fluxerat istud manumissionis genus ex antiquo iure Romanorum, apud quos seruus emptus suis nummis, &manumissus, non debebat operas patrono,nec reuocari poterat in seruitutem,l. Si tuis numma, C. deo eris libertorum.
427쪽
n o De Ionis Ecclesiarum in 'ecie, Secunda ratio propter quam serui Ecclesiaenteas. e. . manumItterentur, ruit lingularis illorum probi
tas, & egregia i doles Cleri maiestati suffectura,
Eam rationem antehac notauimus ex Concilio
Emeri tensi, Cataone 74. Ex quo liquet seruos ex familia Ecclesiae in Clerum euectos, non habuis se itas, & potestatem transferendi in extraneam manum acquisitas suo studio,&indultila faculta- . tes, sed illorum haereditatem omnem ad Ecclesiam spectasse. itaque de illo libertorum genere nil noui dicendum occurrit. 'Tertia ratio manumittendorum seruorum Ecclesiae. fuit liberalitas & beneficentia Episcopo rum qui seruos de te bene meritos,siue testamento, sucinter vivos manumissione donabant. Neque vero cuilibet Episcoporum ac praelato rum licebat seruos Ecclesiae pro a Morio vocare ad pileum , & in libertatem vindicare : Qui enim Episcopus patrimonium non habet, neque potes hex suo iupplere quidquid Ecclesiae subducitur lucri& commodi ex manumissiones cruor ut is non habet ius manumittendi Quamobrem manu missorem Episcopum oportuit esse auitis opibus& propriis fortunis instructum, deinde oportuit eum. aut Ecclesiam ex asse haeredem relinquere, aut certe partem satis opimam rcrum ac facultatum eidem testamento delegare. Hinc factum est
vi in Concilio Spalensi primo, Serui per Episcopum Gaudentium manumisi ad pristinam conditionem & Seruith legem reuocarentur, quia
428쪽
Liber tertius. 3 inempe is Gaudentius neque Ecclesiam haeredem scripserat, neque ad compensandam Ecclesiam quidquam obtulerat.
Confirmauit hanc sententiam Concilium To' conetl.To letanum quartum, sub Sisenando Rege era 6 i. i ς ε ς 77,
Canone 77. Episcopi qui nihil ex proprio suo Eccletiae
Christi compensu erant, hunc diuinam sententiam metuant, is liberos ex fumilijs Ecclesiiae ad condemnationem suam facere non praesumant. Impiu est enim, ut qui res suas Ecchsita Christi non contulit, damnum inferat,b ius Ecclesiae alienare pr. sitimat. Tales igitur libertos succisor Distopus , ab qtie aliqua oppositione ad ius Eccliniae reuocabit , quia eos non aequitas , sed improbitas ab ἴ it. Qualibet vero de caussa manumitterentur serui Ecclesiastici , eos necessie fuit perpetuo in patrocinio Ecclesiae contineri , nam absolutam &perfectam iis libertatem tradere,in pote flate praesulum non erat , nisi pro compensatione duo mancipia eiusdem valoris in commodum & familiam Ecesesiae inducerent. Ita Concilium Toleta Cohethronum 4. Canone 68. Di curu qui mancipium iuris Ec-ὲς ς 'clesia lici,non retento Ecclesia lico patrocinio, manumitisti desiderat, duo meriti eiusdem oe peculij coram Concilio Ecci siue cui praeminet per commutationem seu Ucribenti bus Sacerdotibks esserat , υt vota cV iκ la inuenia rur
d Ovitio manumittentis. Formula Vero manumitten' ruo pietti
di seruos Ecclesiae e fragmentis Concili j Toletani in 'primi petenda est, citatur ab Iu One, Parte I. cap. iss De Ecclesiarum veroseruis communi sementia est De
429쪽
3 x D e bonis Ecclesiarum in sterie
eretum,ut Archiepiscopi per singula3 prouincivi constitu-- ti nostramauctoritatem sequantur, Stipaganei vero i ii lorum exemplar illius penes se habeant , r quandocum- que de familia Ecclesitae utilis inuentuε ab uss, o di nano yus est,in mbone ipsa auctoritaF coram popalo legatur,
coram Sacerdotibus omni Clero ante cornu altaris sicut ιn nostra auctoritate continetur remota qualibet
ealtissitate libertatem consequatur. tunc demu ad gradus Ecclesiasticos promoueatur. Ex quibus liquet quod cum seruus Ecclesiae manumitteretur, primo so-- lebat instrumentum leu Carta manumissionis
eiusdem auctoritate Episcoporum confici. Deinde legebatur instrumentum istud bis in Ecclesia, primo ex Ambone leti suggetlu,unde Sacerdotes solent verba ad populum facere. secundo legebatur eadem Carta ante cornu altaris, ut inclusi in sacrario Sacerdotes,&Clerici possem exaudire. Existim auerim, aute eas ceremonias locum habui sic tantummodo in manumissionibus eorum, qui ad clerum essent promouendi. Nam & testamento seruos Ecclesiae Episcopi manumittebant, ita in testamento Diui Remigis plure di bertate donantur, quorum aliquos credi uile est e familia Ecclesiastica fuisse. Diuus Grego rius Nazianzenus in testamento suo edicit, ut Omnes illi quos vel sua voluntate vel beatissimorum parentum desiderio manumiserat, certa libertates uantur. Et certe a tantis viris concessae libertates infringi non poterant: qui Ecclesiae suae integrum sacrauerant patrimonium, ut ex testamento
430쪽
D. Remigij qui Remensem, Gregorij qui Nazianzenam Ecclesiam haeredem scriptit. Haec ergo fuit ratio ritus & cautela manumittendorum seruorum Ecclesiae, nunc quibus legibus ac institutis viveret postquam bene licio Praelatorum forent libertatem consequuti, paucis aperiamus. Imprimis iis caute prospiciendum fuit ne beneficium intuita rependerent, & irreuerentia fastuue maiestatem Ecclesiae laederent, a qua& salutem sperabant & acceperant libςrtarem. corie vid.
Vnde in Concilio Spalensi canone I actum est ς ε desuperbis Ecclesiis libertis, ut adseruitutem reuocentur, cuius Canonis verba omitto, quibus aequissimi patres mactandam recidiva seruitute censent Elisaei cuiusdam ex familia Agabrensis Ecclesiet superbiam,qui libertatem assequutus,de tollendo per veneficia Episcopo icogitarat. Secundo oportuit libertos Ecclesiae operis sibi. inter manumittendum impositis sedulo defungi, & seu censum seu opem augendae, ac defendendae Ecclesiae, haud segniter impendere. Ita Concilio
Toletano quarto canone 69. iubetur qui a Praelatis manumissi sunt, eorum patrocinium Ecclesia retineat, & liberti utilitates sibi iniunctas iuxta quod potuerint prosequantur. In Concilio Aurelianensi quarto canone s. decernitur ut liberisti quos sacerdotes,presbyteri vel diaconi de Ecclesia sibi commisi a facere voluerint. Actiu Ecclesita Orie.Mε- prosequantur, quod si facere contempserint ad pro R--ς '