Illustratio sacri patrimonij seu De bonis et possessionibus Ecclesiarum. Vbi agitur de veteris & nouae legis sacerdotum censibus, ... Auctore Nicolao Le Maistre ..

501쪽

4 , De Decimis, Oblationibus oe Primitiis partem Ecclesiasticorum redituum miseri caperε

non dubium est quin illis possit Ecclesita aliquid

impertiri, maxime e Decimarum fundo & reditibus. Nam Decimae quodam iure praecipuo ad pauperes spectant, tenenturque Presbyteri lc Sacer-- dotes, ex istis potius fructibus, quam ex oblationiabus aut donariis, quae sibi conferuntur a populo, pensiones ac elemosynas miseris, atque egentibus condicere. Nam oblationes de dona populorum plerumque sunt honoraria stipendia, quae dantur inruitu ossicii, ac ministerii alicuius lacri. At Deci- - - mae sine labore ,& opera Sacerdotum proueniunt; nec tam proprie ad Sacerdotem pertinent iure precipuo & singulari, quam ad totam Christi fami lim,quae quidem versatur, non modo in Clericis &Sacerdotibus, verum etiam in egenis & pauperibus quod enim uni ex minimis meis feceritis mihi feeistis,inquit Christus. Propterea Augustinus lib. So. homiliarum,ho m. 38. vocat Decimas tributa egentium animarum. Vrbanus epistola ad Episcopos Galliae, res Ecclesiasticas nominat patrimonia pauperum , qua eadem loquendi ratione utitur Augustinus serm.2I. ad fratres in Eremo.Q0 ς G. Quibus ita praenotatis censendum Ecclesiam de

cle- quosa Declmarum solle aliquid reinittere colonis eo in line conlilio, net in extremam

inopiam dem 't, ex tam grandi & dura pr i tione. Si enim eos sinu suo excipit Ecclesia, qui lato aliquo A milcria temporum ad egesta ictu sunt

502쪽

Liber primus. 47 compulsi; quanto aequius est,ut imminentem paupertatem amoliatur, N prouideat ne plebs alioquin vectigalibus Se tributis presia, sub pondere Deciamarum corruat,& tristi ac luctuosa egestate contabescat ' Si ergo propter metum calamitatis dc penuriae aliquid e Decimarum quota Ecclesia subduxit, certe beneficientiae ac milericordiae excessus

est, non defectus iuris. Ius enim habet Ecclesia postulandi de vindicandi Decimam partem, e fiugibus & annuo quouis proventu; idque non lege tantum positiva, aut consuetudine humana , sed praecepto Christi positiuo,de quo supra dictum est. Si quis vero aliquod relaxatae Decim g excmplupostulet,non erit difficile eius votis satisfacere.Nam si quando Ecclesia construeretur in loco agresti, solo disseili duro ac senticoso,quoniam in eo arando & colendo plus operae, ac laboris rustici ponere cogebantur: Idcirco solebat Ecclesia partem illis

Decimarum remittere, &leuioribus tributis contenta esse. Ita legimus apud Crantetium libro quar- crimitu, to Vandaliae,Holetatos, priusquam in Vagriam terram incultam ac ingratam transferrentur, eumque agrum colere adorirentur, pactium iniisse cum Saacerdotibus de Ipiscopis eiusce regionis, ut a maioribus Decimis cssent liberi, & aliquot tantummodo mensuras grani pro unoquoque aratro penderent. Itaque cum pollea vellent Ecclesiastici Holgatos ad maiores Decimas solito Christianorum more persoluendas adigere, constanter repudiarur: t istud onus, Asserentes hoc, id est immunitatem a maio-

503쪽

8' De Decimis. Oblationibus m Primitiis.

ribus Decimis in illis fuisse permissum m promissum,

priusquam nouam terram introirent aά cultum magna. labore redigeniam , ut qμoniam undique angerentur disticultatibus, releuentur ab onere gravi ima ru m Decimarum. Ea certe Helmoldus Presbyter in Chronico S clauorum capite I 2. refert certum Decimae genus,

quod Sclaui pendere soliti erant Aldenburgensibus Episcopis, quod genus Decimae longe minus

est ordinatia, & consueta praestatione. Fuit autem Aldenburg. ciuitas Metropolis Vagiroruta n occiduis partibus maris Baltici. Ita vero Helmodus de- Decima Aldenburgensi. 1 abatur, inquit Pontifici annuum de omni Vagii orum terra tributum, quod scilicet pro Decima imputabatur, de quolibet aratro men-

pura grani, m quadraginta resticub lini, duodecim

nummi puri argenti : ad haec unus nummis precium colligentis. Sclauicum vero aratrum par boum, axi vnM consitit equus. De urbibus et ero, aut praediis, aut curtiunumero, quae ad posse 'onem Pontificis pertinebant, non est huius operis explanareb eque vero dissicile est oste dcte Ecclesiam, relaxando aliquam Decimarii partem, inseruire calamitati colonorum, de posse qua documque libuerit,pro suo iure exa istam Decimam ab iisdem exigere, postqvana imminentis penuria metus cessauit. Nam si cadem S clauorum moni menta perlustremus, patebit; in progressu temporis, Giroldum quemdam Aldenburgensitum Pontificem S clauos, siue Holgatos, qui Uagriam incolebant voluisse ad Decimam in rigore persoluendam cogere. Qua in re ad suadendos Holetatos cutebatur

504쪽

Liber primus. 4stvtebatur exemplo Polabrorum,& Obotriborum, qui cum Ecclesilas de nouo extruxissent, in vicinia infidelium, quorum creberrimis populationibus ac latrociniis vexabantur, non desinebant tamen suis Ecclesiis Decimas ex integro persoluere. Itaque turpe esse Holetatis oc irreligioliam dicebat, aliquid de summa Decimarum tollere ; qui vitam in pace agebant, erantque ab omni hostium & paganorum iniuria, ac praedatione summoti . Quam postulationem Giroldi cum intellexissent Holetati rudes,& ad parendum tardi , aduersus sui Pontificis consilia tumultuari ceperunt, palam afferentes , se nolle Decimas persoluere , quarum maxima pars ad alendam Clericorum superbiam, ac luxum insumeretur. Exardescente itaque populo,& iam fraenum laxante dicheriis ac maledicentiae, in Sacerdotes, in apertam seditionem res erat abitura, nisii Dux,

Sclauorum animum bilemque popularem mulsinset, eoque deduxisset negotium,ut inito pacto cum Sacerdotibus certa parte, Decimarii penito augeretur. Quapropter, inquit Hel modus Presbyter Chronici Sclauorum lib. i. cap. 91. Hol ratenses necessitate constrich,praesente Ducesum Pontifice tali paciam inierunt, ut facerent augmentationem Decimarum , o seruuerent de mansi sex modios siliginis in ocio auenae . illius inquam modij qai vulgo dicitur Vemmethe,Cr ne siuccedentium forte Pontificum paterentur angarias , rogaue runthoc ducis, ais, Pontificis sigillorum cofirmari. Cumque Notarij iuxta morem curiae , Marcum requirerentauri, gens indocta resibit 6 negotium mansit m perfecta

505쪽

so De Decimis, Oblationibus Primitiis. Ex his itaque patet Decimarum relaxationem

aliquando initium habuisse e soli malignitate &duritie Ecclesiam sua iura indulsisse rusticanis, non

alio nomine, quam ne in paupertatem ruerent, aut extrema calamitate plecterentur.

Sublata quippe paupertatis, aut publicae calamitatis caussa non dubitauit Ecclesia populos,etsi recens ad fidem conuersos, Decimarum praestationi subiicere. Elegans habemus & pium eius rei argu

Ranuti Re- mentum in vita sancti an uti Daniae Rems apud

luenda De- Saxonem Grammaticum Hlli Oriae Uanorum n D.

e stanti, Undecimo. is enim postquam populum feris moribus & barbara superstitione intractabilem, ad mi s ,,c ,m tiorem cultum & Christianam Religionem tra ψιά duxisset: coepit cogitare,quibus artibus eum possct norit . ad Decimas Sacerdotibus pensiliandas adigere. Cumque cerneret indociles pictati animos, aduersus hanc Religionis partem C bluctari,hanc tandem machinam ad eos expugnandos adhibuit. Tribu tum suo nomine imposuit uniuersae Danorum regioni, graue ac incommodum : Cuius cum remissionem populi ardentissime flagitarent, promisit se hoc onere ipsos leuaturum i modo vellent in posterum Decimarum sacra pensione defungi. Quam conditionem repudiantibus Danis, & e contra R ege in consilio exigendi tributi permanente,tandemo religiosus Princeps in isto conatu pio, simul acilia

lustri Barbarorum stultie & Polacri cuiusdam pro ditione extinctus est : ac in ipsa met Ecclesia a luis iugulatus, iuilissimissu stragiis in Sanctorum cata-

506쪽

Libir primus. 3 logum relatus est. Unde patet Ecclesiam nunquam dubitasse quin Decimarum vectigal a populis exigendum esset, nisi discrimen inde secuturin cala initatis , aliter suaderet esse decernendum. Secunda ratio propter quam Decimarum quota minuitur, petenda est ex mutua Eces csiae in laicos beneficentia. Nempe quando laici vel Principes insignem aliquam gratiam Ecclesitae contulcrunt, dc praediis ac bonis immobilibus magna ex parte, ipsam illustrarunt, tunc potest Ecclesia in grati animi significationem, aliquid vicistim e suo rependere,& partem Decimarum ipsiis eorumque vasallis Se subditis remittere. Quae in parte, censendum est Decimas, non tam ab Ecclesia esse alienatas quam in opimiorem censum reditus pinguiores commutatas. Ita legimus Euermordum Episcopum Raccsburgensem, medietatem Decimarum abdica sie, ita fauorem Henrici Polabrorum Comitis, postquam idem Henricus dotem ingentem & bona non me diocria Ecclesiae Race urgensi, de suo patrimonio contulisset. Ita refert Hel modus Presbyter Chronici S clauorum cap. 78. Dilatante , inquit, Deo f- ianes Scilesiae ordinatus est in Racesburg. Episcopus Do- Pr N,byt minus Euer mordia praepositus L Magdc burg. deditque p. cc . et Comes Polabrorum Henricus instim ad inhabitandum, prope Castrum. Praeterea trecentos mari os resigna-nit Duci dandos indolem Episivst. Porro Decimas te rae recognouit Episeopo, quorum tamen medietatem recipit in beneficis, oescius est homo Epistopi, exceptis tr

centis mansis, qhi tum omni in ι egritate tam redituum

507쪽

Detretumstephani Hungatis Regis lib. I circa anus M 47.

11 De Decimis, Oblationibus ιθ Primitiis.

quam Decimarum siunt Episcopι ic. Et certe tantopere insitum esse Ecclesiis Parochialibus ius Deci marum censuerunt veteres, ut illud tradi monastetariis nefas e sse ducerent, priusquam eas Ecclesias certis praediis ditassent& indemnes praestitissent. Qua indemnitatem Ecclesiiis regni sui quaesiuit Stephanus Rex Hungariae,quando fundauit. Proto Abbatiam sancti Martini, in Pannonia. Quia enim de Comitatu Simigensi Decimam uniuersam cum Episcoporum assensu , & voluntate in Dominium Monachorum sancti Martini transcripserat, idcirco ne qua in parte Episcopus illius Parochiae , se facultatibus suis de Decimis spoliari quereretur, illi, velut ad sarciendum damnum, tradidit Rex villam quandam nomine Corten. Ita enim ferunt verba priuilegii libro secundo Decretorum Sti phani circa annum Io 7. Ne, inquit, Ecclesia sancti Michaelis

acua esse iideretur, vel Episcopus Parachianus iniurias querimomasque in eollectione Decimarum patereturo' curtem quae vocatur Corten, cum hominibus eodem

pertinentibuι tradidi; quod si ipse contra meastatuta quid

agere, vel acquirere voluerit, ante Deum iudicem viso rum cir mortuorum , in dae iudicii ' contendere mecum sciata

Tertia caussa minuendi quotam Decimarum,& partem earum aliquam laicis indulgendi fuit, cum ipsi laici Ecclesias de nouo fundarent, in loco inculto, & in vicinia paganorum constituto. Nam quia Ecclesiae illic extructς praestidio & tuitione indigebant, atque oportebar militum turbam pro

508쪽

Liber primus' nilutum salute ac defensitone stare in procinctu, id

circo liberum fuit sacerdotibuS, atque Episcopis mitius agere cum laicis,circa negotium Decimarum eisque portionem quandam rastae pensionis remit. tere. Ita duas partes Decimae Marchioni Brande burgensi, temporibus innocenti j Papae tertii, rela. Xatas ac donatas legimus, propterea quod illi milites alere necesse esse ac stipendia numerare,ad eam regionem, in qua Ecclesias fundauerat aduersus Barbarorum incursitones propugnandam. Sic autem concepta est supplicatio Marchionis Brandeburgensis apud Innocentium, epistol. vi

gesima prima, libri primi Regist. 13. Nobis humili

ter supplicauit, ut cum pro ampliatione diuini cultus conuenisadem scelesiam desideret in terra ipsa construere , lirentiam super hoc ei concedere donaremur, o' ipsum ab omni onere Pontificalis Iuri uictionis exemptam,

in iis σ proprietatem Sedis Apostolicae retinere. 'aprofecto quod dώa partes Decimarum eiufidem terra, ad Marchionem 'fum,.haeredes ipsius, pro Ecclesiae fabrica quam ipsi debent proprijs sumptibus reparare , ne non etiam pro stipendiis mιlitum deuoluantur Mne quibuι

Ecelsa memorata non posset contra Sclauorum impetum gubernari fidem Catholicam impetnantium circ.

509쪽

ve Decimis, Oblationibus sir Primisi s

De Decimis Graecorum primis temporibus. Viguisse Decimas in Ecclesia Alexanarina 'n' Antiochena furvecimae in Constantinopolitana Eces sia non receptae frumenta penuria Constantinop felix Embola. Panes grauites. Quid loco Decimarum caperent Epocopim GPresbteri. Tributum fumarium. Restitutae Decimae a Latinis in Graecia. Decu'Iae Graecorum Sacer δε-

tum his temporibus quaest.

DEcimarum natura & conditio satis obscurae est apud Graecos, dubiumque an ea pensitatione Graecorum praedia olim erga Sacerdotes te nerentur. Nam inter tot antiquitatis monimenta, tot leges c canones, Decimarum ne minima quidem mentio , aut mediocre vestigium reperitur. Un)e conjicere licet Iustiniani temporibus, sub quo leges in centurias ac capita digestae sunt Decima-D.e milia rum- memoriam Vsumque,si quis antea fuisset,omnino exoleuisse: Videamus itaque num sub initia gibus Iusti- Ecclesiae nascentis Graecia Decimas admiserit, quibus in partibus earum usus ac consuetudo viguerit, quando abrogata sit, quid in locum Decimarum successit & quibus teporibus restitutae fuerint. Censeo itaque Graeciam, inter initia surgentis Ecclesiae eadem pietate ac religione, qua reliquae nationes id oneris postea subierunt, Decimarum vectigal

mantis.

510쪽

Libir primus pensitasse. Si quidem Origenis temporibus in Ec-necimarum clesia Alexandrina in qua ipse docuit & Presbyterit siletudo in gradum a flecutus est sub annum Christi ducentesimum trigessimum, Decimarum Ecclesia soluen darum urgebat sacra consuetudo, ut apparet exho- milia undecima in Numeros, e quo loco plurima a Orig.homi. nobis superioribus capitulis prolata sunt ad illu λ 'NR' strandam Decimarum obligationem. Hanc consuetudinem non statim abrogatam, sed succedentibus quoque seculis seruatam liquet ex Isidoro P e. lusiiota. Ιs enim, monachus montis Pelusiaci in cisi gypto, in Dioecesi Alexandrina, vixit temporibus Theodosiit Imperatoris,dc fuit discipulus Diui Chrysostomi. Atqui is idorus ille Decimarum meminite piliola 31 . ad Herminium Comitem, quem laudat eo maxime nomine quod Decimarum praestationem Ecclesiae religiolisti me exhiberet. Praeclare. Ιiuor. Pe

Inlait,Daminum ornalicum nobis ructuum suorum Pr,Vinia, a. mitias triueuis, Decimamque partem ex bertate tereae tue,

σ a quo eam accepisti pendis. Ouam quidem tu in multa

viguisse putat Interpres Chr7loltomi homil. 18.

in cap. 8. Actuum Apostolicorum , Vbi adim ιμαν α-α,- , --, inrerpretatur partem ac Decimas. Parum ne es, ait, oro rorcular bene iaci Z parum ne ep, ex omnibus frugibM ac Decimis , prius partem ac Decimia