장음표시 사용
231쪽
tim, licet intrinseca relatione, ut trinitas,quod nomen in se sua relationis terminos claudit. Et hπ de primo semento. In secundo Magister regulas presicarionis horum nominum ponit in in textu,quarum prima est talis. Nomina propria ad singidas per- sonas pertinentia non substantialiter ,seu relative dicuntur, non
enim dici potest, quod Pater ,ftfilius, oe quo is Iussit CPater, nec quod Pater , Osuiu fini Spiritus me ius,sive vice versa; quae presicatio est absolute essentialis, eis subsutiva. Bene dicitur, quod Pater sit fili, iacer 'quodsilius es'atris filius, quaprςdicatio relativa est. Insiper postprimam reseam altera infe tur , quae r 'icit nomina ad unitatem essentia neciZantia, I g. vlsipientia, bonitas, potentia, virlisi, magnitudo,'alia huiusmodi, quae de singulis personis gillatim, σ de omnibus sinui, norelative ,sed substantialiter in ingulari, σ non in plurali as
mantur. Nam bene dicitur, Pater est Deus,sapientia, magnit do, bonitas, virtus militer de fido, σ de Spirit intiti, de omnibus mur, I .g. Pater lius, Spiritus sanctus, sunt Deus apientia, bonitas, cy c. Non tamen m: raliter Acipotest, Pater,seFilius, Spi- ritus sanctus, Ant Dij ,sipientia, po
tentiae, bonitates, virtutes, eis
232쪽
LECTIONES LIB. PRIMI. 123VTRVM DEO NOMEN.ALIQUOD i
Lectio LXXIIII. Pauca in Apri seri distinctione diximus de disinis nominii.
bus ,si retiti recolitis , propterea hac in parte multo pluma
die iurisiumus, hoc ne probro Dari posse videamur.
πemus ergo primo. Utrum Deo atquod nomen proprium i conueniat. θrςterea, V trum nomina Deo conuenientia de eo. Iecunda obstantiam dicantur. Circaprimum, artem negati. uam quidam a fendentes ita ratiocinantur. Q Ucunq; de Deo. dicuntur, verius negantur, qua afrmentur,ut colligitur ex Dim
v o. Sed Hi modiproprie non dicuntur, immo potius transi time: ergo, σc. I per ei dem authoritate arguitur,suppone loin primis dari duplicem theologiam .s. rustica, csymbologicam; at Deus secundum utranq; translatiae nominatur: igitur os Dei nominatio translativa, cir nulla propria; vcrum, sa in tex. ad giae ent. in oppositum se bet ; iccirco P qu iti determinatione duo videndae quoru primu erit,p Deus ex creaturis multipliciter nominaripol. Insiuper perscrura tum, quo modo illorum nominum qu dum proprie Deo coueniant. Quantum ad primum,nostis,nos umquodq; nominare, ut intelligimus; nam intelles ius isse ιΗ, qui nomina rebus imponit, quas intelligit, sed Deum ex creatum multis modis, quarum ad conditiones multas, intelligimus: propterea ipsum inultipliciter nomina re valemus , Tq. per causalitatem; nam eius ni illus nitati, operationes, Er sinus, ut crea re, et N bernare,
233쪽
bernare, iustificare, oriscare, Gripere ut nominari per
remotionem; nam multa fiunt,qua remouentur a Deo,ut imperfe-Ectiones in crearinis, Osic multi let nominibus nominari, V.ζm incrcisus,infinitus,tamensius,incomutabilis,mita desimilibus. Ontum vero ad undum, sciendum est,proprium diuidi coma commune, contra metaphoricum,nec non coma translatum σquia nomen non dicitur rei conuenire, nisi visignum gnaro: ideo nomen aliquod Deo conuenire,duobuspot modis considerari: uno
modo, quia ignificet diuina sentiam secundueiuspropriam, Ueritam natura, quasi diFnitive, qualiter animal rario de vi. si eat hominem, se hoc modo nullum Deo proprie nomen conum nit. Nec id mirum uobis videri debet,quia pro hoc statu pisciter, σ quid litatiue Deu minime cognoscimus, licet delf possis haberi conceptus quidditativus. Dum ergo Dion ius de diuinis nominibus loquebatur dicens: nullum nomen a nobis impositum
esse, jaodpropriam eius essentia Difice simpliciterio quid-ditatiue intelligi debet. Alio modo nomen Deo conuenire proprie dici potest, quatenus ei nec metaphorice, nec translative couenit,
sub quo ense propositum qu itum intelligi habet. His itaq; ordia
natis, nune rationibus Eabus adductis respondendum erit, σprimo ad primam, deinde adsecundam. Dum ergo dicebatur, qs nomina de Deo dicta verius negantur,quam olimentur, re 'o detur hoc duobus considerari posse modis, uno modo per modum inh entis, alio modo permod significanti Sinimo modo, cu rit argumentu si sicundo modo,nullum est.Licet ergo multat ueniantur, quae per modum at acti accidentis alteri inhςrentis
234쪽
Deo minime conuenire possint, quumtum adsignificandi modum, non ob id negaripossum a Deo, quantsi ad rem ignificatam, quae proprie in Deo reperitur.Adsecumaea instantiam de duplici The logia adductam sic re pondetur, quod qiuamuis ipsa Deum per pirituales creaturas nominet, id tamen 6lum nonscit per reis similitudinem scut fit in locutionibus metaphoricis Ged quia creaturis Lyritualibus in eorum cognitionem deuenit, quae Deo proprie conueniunt, quibus etiam nomen imponit, quodproprie Deo couenit, ut resper nomensignificasa. Et hπ deprimo dubio. Cui alterum 2ccedit, dum qu ritur. Vtru nomina iusta de Deo secundum substantiam pilisancientur. Mihi certe primo asteritueremeranti disscultatem hanc liceat qωbusdam rationibus pro parte negativa argumentari, nec toto ob id dicar aberrare crio. Primo ergo μ. Oportet Mulum eorum, qua de Deo dicuntur,
non quid est sicundum substantiam significare ,sed qωd non est
ostendere, in luit Damascenus: ergo nomina de Deo non videmiis secundum substantiamposse dici. In veri Aug. v. de trinit. t. si dicuntur ad aliquid de Deo su iantialiter non pronunciantur, at in diuinis multa siunt talia nominapersonaru maxime, εν proprietatum, cruare de Deo non Oia nomina secundum βλsantiam dicuntur. In oppostum dicetis vos ingeni' acumine polientes : in diuinis nomina vel alsoluta, vel re lectiva sunt ,sed tam absoluta, quam relati sicundum sub tiam de Deo dicum tur : ergo, e c.Ad huius quoti euidentiam altius exordiri oportebit. Omne ergo nomen, quod de Deo dicitur, aut essentiale , aut Iersonale, aut notionale est. Esentialium qu am uni substantiac N a ua, ut
235쪽
mi, ut Deus, creatorim similia. Quς ta verὸ adiecti ut bonus, stemus, immensus, huis modi. Personali sint, patere in Spiritmsanctus.Notionalia,et paternitas, filiatio, innascibis litas m buu modi e niussus notandum venit secundo, crisius -- stantiale nomen,vel essentialesulsantivum, σ a brasitum, nasso
modo potest trahi ad si ponendum pro persona. Vnde s sunt
hae, essentingenuit essentiam, vel diuinitas diuinitate: actus rei generationis semper ponendus est in concreto, os licet concreta sint essentialia, trahi tamenpossent ad apponendi prope sona,hςc p verba notionadia, vel per δpo itiones notionales. Vnde verae uni istae. Deingenuit Deum. Creator creatorem, vel Derasse Deo similiter de nominibus, ouae mediasunt, ut lumen de linmine. Item hoc nomen sapientia, licet sit a tractum, ut sapientia desipientia. 'lentialium vero adi liuorum qu ampi Micant pure diuina ubstantiam, ut bonus ens. Quςdam diuinam sentiam connotandoprincipij, c finis priuationem, ut Gemur, mel certe mensurae localis, ut immensius. Idam adia principaliter diuinam Psecant esentiam,stconnotantes lumis crearuina actu, ut creat, iustificat,vel in habitu, ut iustus,e misericors, uel
in potentia, ut omnipotens. Insuper quςdam uerba dantur, quora nec significario, nec modis significandi Deo conuenit, ut maerere, ambulare. Nam modus est uaria inclinatio animi uarios eius
esseritus demonstrans. Modus significandi nihil aliud est, quam distositio uocis, quae costituit inteli tu ob tali modo intelligendi, per consequens ipsem rem,cum re o de Deo dicitur ambulare. v. l currere , , huiusmodi, horum gnificatio, o ut sunt actu
236쪽
Deo non conuenit. Modus aut significandi , ut quandam imperfecisionem importat, dico,quo admotum, qui quidem motus neces talis Deo conuenire non potest. Dantur P am ala , quorum significario conuenit Deo , sed non modus visi πῶ, ut creare, facere. Qisdam quorum ignificario et Deo conuenit, ut paret in hoc verbo Exod si est, miser me ad uos ; Ubi notandum est, quod ola, qua perfeἷlionis siunt,de Deo dicuntur, quae aut impedis limis no dicuntur , nisi secundram humanae naturae sumpti nem,ac tra lative. His additur, in diuinu sint duo tantum nam dipi Micandi cilicet per modo ubflauriae, sper modum rei timi se Ubstantia continet virtutem, caer retario multiplicat trinitatem. Quesam alia rufis nominaset, quae de Deo aete altiter dicuntur,ut dominus, misericors,quae conotantis creasura
essediumsecundum habitum. εςdam vero temporaliter, ut d
minator, miserator, qua in crea tura connotant essectum sicum
dum a lum. Idam alia pluraliter, ut personae. Qi a Maelariter, ut Deus.. Eu am proprie, ut personarumproprietates..dam . propriate, ut potentia, oe sapientia seu ampositive, ut iustus. Q dam priuatiue, ut immortalis: hπ magis proprie de De' dicuntur,quam positiva: melius enim dicitur de Deo, qlnonsit, quam quo a Gm alia transaliue, ut agnus, leo,qua mbolice de Deo dicuntur. Duplex enim theologia, ymbolica ui delicet, e lica. Θmbolica Deum nominat inferiori. Mysis a veriori.S mbolica nominat Deum per rerum conuenientiam, cum dicitur leo, agnus, o huiusmodi ad stica uerὸ, idea occulta, Deum nominalper hoc, quod in occulto de ipso sentit per
237쪽
visionem intelle lualem sue contemptitionem, V. g. quando m minat Deu uauem, dulcem, dilicitum,mimi modi. Viro piamenper creaturas nominatur, se in Em is per exteriores, in m Uicaper interiores,infectus digniores, quos anima supra fere lit,'ita imponit per donum pientia. Hui modi priora experimentum est cognoscere, qualisit Dei s..dam alia collectine dicuntur,ut trinitas. Q am relatia, ut squalis, similis. Quςdam re pes me ad creasuras, ut creator, em refugium. μγ
ierea duo principalia Dei nomina sunt, videlicet qui est, cyb nimi. Per primam, Dei esse a Mutum in musicatur, eo derat: r, ut infinitum. Per fecundum notatur esse diuin meti crasa: nam fecit Deus oDpropter bonitarem suam. Viserius in theologia supponitur, quod o hoc propter nomina essentialia, in Deus, diuinitas, potentia, oe natura. Inseversipponitur quis opersona, fas poniturq; pro notione. Pos h per neutrum genus diacitur substantia diuisa,per masci linam persona, persemininum notio , cs per hocpatet, quod non debet in bl no 'tari, nus
patri cum filio, quia Pater, o fidus nosium unis in sona detnam in substantia, magis ergo cantandum est, vuum patri ci filio. Ex his omnibus,quid ad argu menta dicendu defaci pactabit : nam primum concludit, quod nomina a gatiua non dicunt, quid est Deus, o quid non est. Relativa vero dicunt eius habitudinem ad creatura Absoluta nec ipse,quid est simplicitet significare dicuntur, quoniam nullum eorum totam diuinam exprimit perfectionem. Ad alterum iam, quid dicendum, patet, quia no otide Deo βυZamrialiter dicuntur, ut ex dictis uobis notum .
238쪽
LECTIONES LIB. PRIMI a v DE HOC NOM UE, OD EST PERSONA . Distin stio XXI H.
S. E si mihi sisera vigesima tertia distincZio hodierna die δε-
claranda: cuius neras cum superiori primo declarandus:
insuper totius distinctionis diuisio. Ex quo ergo Manscryent. ingenere de diuinis nominibus vel ba fecit , hinc est, ri iupronii ' pecie de hoc nomine pesona loquuturus sit. Habito his paucis nexu verbis, diuidi nunc potesὶ hςc distinctio in tria pantita: in primo hoc nomen per a excipitur a rePlapresidia quae dabatur de bis, quae secundilybstantiam inferuntur. Insiper manifestatur hoc nomen , persona, de tribus dici psonis in diuinis,Z emum concluditur, se iis diuinis, nec diuersitas essentialis, nec yingularitaspersonalis proprie dicipossis. Zo adpuncituprimum laconice ut procedamus, hancpropo itionemprςmittemus. Hoc men,persona, de diu Gubstantialiter dicitur. An itast, audirite. Omne nomen, quod de disinis non retariue i sed ab lateprorinunciatur, tale non persona iter se abstantialiter dicitur, at hoc nomen,persona, Hse habe igiλrsub latuiter prςdicari habet. Ex modo loquendi videtur, ql bςcueritaspossit confirmari, nam ossucinmus ι Ere, Pater est persona, filius est piis αλ. π DL
ritus sanctos est personae r hoc sita tantialitre, siu 'un x
nantiam , quare patet intentum. V erum quia nonaicum uuis ater, o Filius , m Spiritus unctus sint una persona id tres persona: propterea hoc nomen excipi loterit a regula prςdi nominum,
239쪽
mmisi , quapreesbstantiamde im Deo dicuntur. Ethreis primo puncto. Cui alterum succedit, oculis declaratione se primo dubitatur. Cur Parer, Filius, m Spiritus sanctus nodicuntur una persona, ut una flantia, e r mus Deus ' huis discultati Z apstersent. GVatisfaciat, verbis D. Aug. vii. de irinit. utitur, oe ait: hoc fieri, ne omo interrogati taceamus, qliressunt. Vesropter ex his de facili cognoscitur, hoc nomen perfnapluraliter dici: qu entibus ergo de tribus, hoc nomine resto debimus, tres enim sunt personae diuinae, ut fides nostrascetur, comti hπproposito vera,stcatholica est, dum dicitur, quia mater, π Filius Spiritus sanctus tres suntpersona. E comtrario altera erit falsa, V.gJ dixerimus,se Pater, o Filius, Spiritussandiusmipersi a. Et hre de duobus sementis salis. Superest tertium, ultimum,mbi est manifestandum n diuisis, nec diuerstat si stantialem, necHydaritate personalem esse ponendam, alioquin si b c concederentur in diuinis: tunc essentiae divina unitas, is personarum diuersias tolleretur, non igitur Moeoncedenda. Et Me de pollicitis salis. . ,
Lectio LXXVI. AD uberiorem eorum, quae dicta unt a Magi' ent.
doctrina, duo mihi hodierna die laconico firmope cruse
renda occurrunt,c primo. V tru hoc nomen,persina,
substantiam, vel relationem si ficet. Insuper Virum hπ nomiana, subflanti subsistentia, essentia, Mersona in diuinis fit idq
240쪽
LECTIONES LIB. PRIMI. Loiartinet ad primum, mihi videtur esse dicendum, quia persona relation significet. Nam Boetius lib.de trinit. had et,cid .em ne nomen pertinens ad personas relationem si Pificat: igitur, t rc. Idem Boetius asserit, omne illud, η pluriscatur,pertinere ad relationes sed in diuinispersona plurificatur, nam trespersonas sestemur: quare, In oppositum illud D. Aug. lib. vii. de trinit. sebal et,ubi exprofeso patet, hoc nomen, persona, in diuianis secundumsubstantiam dici, nam cum dici sper a Patris, non aliud dicimus, quam Patris substantiam adst. Persona igitur videtur essentiam Ilai came , eis non relationem. Pro qustis lutione duo certe prςmittenda forent,'primo, Numper asit rei nomen, vel intentionis. Insuper quid in rei veritate Dificet in diuinis, ansistantiam, vel relationem. At quia hςe potius cmriosa, quam miliasunt, iccirco flentio inuoluenda, se rationes adduc soluenda. Erat ergo prima ratio, quod omne nomen pertinens ad personas importat relationem, Re pondetur, hoe
dupliciter considerari posse, vel quo ad gnificationem, vel quo
adlide quo Acitur.Si primo modo,argumentum nullum est, quia hoc nomen,pers ,relationem minimesignificar.Si vero sicundo modo sumatur, tunc dicetur relatione importare, quia de relativo presicatur. Adsecundam ratione, videturposver idem rellom
Arisio, qu)d illud in diuinis ad relaetionem pertineat, G plurificari habe π re pectu eorum,de quibus dicitur, non tamen oporater id fieri, quantum ad rationem significandi formalem, no enim Dificatum communis nominis in se illorum, de quisit dicitur, ration includit. Et lac detrimo qusto p casussciant.