장음표시 사용
491쪽
QUATUOR tubos cylindraceos stanneos, certas bovillae, salmonis, rapi, et balati quantitates comprehendentes, o Videdimus. Hae substantiae crudae suerunt, et singulae grana sedecim ponderarunt. Ovis sex horas, post eas devoratas, jugulata est, et tubi in primo ventriculo reperti.
Piscis et caro nequaquam mutata; raptim et balatum, contra, ex toto sol Uta . .
IDEM experimentum postea re iteravimus, alimentis iliadem bene coctis, pro crudis, Utentes. Eventum ex toto eundem esse reperimus. Vegetabilia concocta fuerunt; res animales vero prorsus immutatae.
CUM res plurimas vegetabiles et animales ovi d edi sie mus, et eam illas facillime concoquere, has ne minime quidem mutare posse, comperti e semus, quatuor tubos in ventriculum bovis, duos bovinam piscemque, duos foenum concisum et folia olerum erudorum continentes, ingessimus. Decem circiter horas, postquam eos devoraverat, mactatus est. Primo in ventriculo tubi reperti, piscis et caro integra et immutata manserunt; nullas vero foeni olerumve reliquias notare potuimuS. Hoc modo multa eodem in animali sumus experti, unde et a periculis in ove factis idem omnino cogendum putamus: Succum nempe hujus animalium speciei astricum vegetabilia facile et celeriter coquere; res vero animale S DC minime quidem posse mutare. In omnibus his experimentis alimenti solutionem humori potentissimo e tunicis ventriculi secreto tribuimus. Huic vero objici potest, quod experimenta haudquaquam clare ostendunt, utrum cibus per vires gastrici humoris, an per fermentationem, fuerit concoctus ; namque hae Caeque, ac illae, in cibum globis inclusum agere potuit. Nodo sequenti huic respondendum ducimus ; praeter argumenta plurima, quae fermentationem refellendi causa Protulimus, quaeque, judicio nostro, ad eam funditus subruendam sussiciunt, res non paucae haec e X perim Crat Z CON-
comitantur, quae vim humoris gastrici potentissimam siectare testantur. Etenim, in hisce experimentis, in quibus
492쪽
491 Da ALIMENTORUM CONCOCTIONE.
cibuς non ex toto erat concoctus, dissolutio, quod nos haudquaquam fugere potuit, a parte exteriore semper in- Ceperat, centrumque Versus progressa erat s s), quodque non solutum mansit, id nulla fermentationis signa edidit. In experimento decimo tertio, durum, ut ebur, facile solutum est ; dum pastinaca, olus molle et ad fermentationem pronum, ne minime quidem mutata est. Quo vero omnis super hac re dubitatio amoveretur, periculum, quod sequitur, fecimus, idque compluries rei teravimus, eventu semper eodem, nullaque ex parte mutato.
CV Μ canem alimento horas per octodecim prohibuissemus, ut ventriculus ejus a reliquiis cibi prioris quam maxime vacuus foret, necatus est, abdomen ei patefactum, et semuncia aut circiter succi gastrici puri e stomacho collecta. Haec phialae cum granis carnis bubulae asiae duodecim inclusa est. Eadem bubulae, quoque asiae, alteri phialae, cum aquae semuncia, quantita3 inclusa est, cum qua, ut norma certa, illam comparare decrevimus. Utraeque in fornace collocatae sunt, cujus calor a gradu thermo metri Farenti ei te ani centesimo secundo ad centesimum tertium
usque variavit. Spatio octo horarum, qui cibus in gastricum succum inditus fuerat, is ex toto solutus est; qui vero in aquam, is nihil mutationis sensibus percipiendum subierat. Horis viginti quatuor exactis, utrasque phialas a
fornace removimus, easque attente examinavimus. Solutus in humore gastrico cibus odorem rancidulum et pungentem, non vero putridum, emittebat, et saporem plumarum exustarum prae sese ferebat. Cibus in phiala, qua Pro norma sum Us usi, ex toto putridus factus est, et odorem ingratum, et intolerandum emisit; magnitudinem vero-
Phialam cui succus gastricus ine siet, donec solutio ad finem fuisset perducta, diligentes 'otavimus ; nullas vero
aeris bullas ad superficiem ascendere, nec ulla sermentationis signa semet ostendere vidimus. Hoc experimentum re iteratum est, cibo manso adhibito; et solutionem spatio multo breviore abiolutam ecte compertum est. Pericula postea ovillae, vitulinae, agninae, et aliarum rerum animalium, una cum magna vegetabilium copia, fecimus s) Hoc ulterius ab I Ialtero, in elementis physiologiae, firmatur:
In ear inquit, ciborum coctione partes externae, quas proXime
succus ventriculi tangit, primae fere dissolvuntur.' Lib. xix. seet. 4 i
493쪽
cimus, et omnia aeque facile concoqui; spatium vero, quo solutio absolveretur, facilitati majori aut minori, qua singula eorum solvi solere experimenta supra posita testantur, temper pro rata ratione, respondere reperimu S. Cum solutio, in experimento proximo absque ullis fermentationis aut putredinis notis, facta fuisset, succum gastricum easdem dotes, quas saliva habet, possidere, et eum fermentationem tum putredinem retardare suspicati sumus. Quo hoc compertum haberemus, periculum sequens faci
DUAs misturas alimentarias, utramque e drachma ovilistae et eadem panis quantitate constantem, comparavimu8.
Alteri succi canini gastrici recentis semunciam, alteri, quam pro norma adhibuimus, eandem aquae purae quantitatem adjecimus. Utrasque in pulpam contusas, phialis accurate clausis inseruimus, et fornaci ad gradum thermo- metri Farenti ei te ani centesimum secundum t) usque calefacto imposuimus. In ea phiala, qua pro norma sumus usi, intra paucas horas fermentatio incepit, partes solidi-Ores superficiei innatarunt, et aer magno cum tUmultu CX- peditus est. Mistura, contra, cui succus gastricus fuit adjectus, quatuordecim horas in fornace, vix ullis fermentationis notis semet ostendentibus, remansit, brevi vero fermentatio plane visa est. Panis et caro summam misturam petiverunt, sedimentum se deponere coepit, et bullae aeriae ex ea constanter eruperunt. Haec adtio in hac multo diutius, quam in phiala, quam pro norma adhibuimus, perrexit, magis modica fuit, aeremque minore cum tu multo generavit. Cum fermentatio ex toto cessasset, mistura saporem ex toto acidum, 1ed tamen multo minus acidum, quam phialae pro regula adhibitae, habuit, et alimentum misturae prioris per vim succi gastrici solventem fluidum redditum esse observavimuS.
FRUSTUM ovillae putridae duas in partes divisimus, et eas in totidem phialas indidimus. Alteri semunciam succi gastrici recentis, quem e ventriculo Canino mox antea collegeramus; alteri, quae pro norma fuit habita, eandem aquae aurae quantitatem affudimus. Hae loco in frigido collocatae sunt, cumque eas post biduum examinaVeramus,
t) Hic calor est canis proprius, ut observationes Μartini testantur. Hartinesa essay on the variova degreer of heat in bodies, p. 14ὲ
494쪽
Phiala pro norma habita Odorem putridum et omnino Inoli rabilem emisit; cibus vero succo gastrico circumdatus, quamvis odorem etiamnum ingratum habuit, non tamen aeque ac in altera phiala contentus intolerabilis suit, neu odorem etiam tam ingratum, quam antequam phialae inclusus est, diffudit. Phiala agitata, cibus, quem comprehendit, in particulas divisus est, sed neutiquam ex toto solutus. Hoc forsitan ab eo profectum est, quod gradui caloris idoneo non objectus est.
In summa, haec e X perimenta concoctioni non parum luminis os undunt. Hanc non per Calorem, trituram, putredinem, vel etiam fermentationem solam, sed per humorem potentissimum, qui e tunicis ventriculi secernitur, in cavum ejus est unditur, ibique cibum naturae sanguinis et indoli accommodat, absolvi, clare manifesteque testantur. Si cui vero, quidnam ventriculum ipsum ab actione hujus succi potentissimi defendat, rogare placuerit, Cum adversum vim hujus, per principium vivum, tutum reddi, ut observationes Hunterianae su) demonstrant ; post mortem ti) Vide Philosophical Transactions, Vol. LXII. ann. 1772, p. 447. Ventriculum, sanitate substante, ab actione liquoris 'gastrici, per principium vivum defendi, ex observationibus Hunterianis, satis pro- habile est e videtur; caeterrim vir ingeniosus potestatem hujus principii nimiam esse credit. Omnia enim animalia, partesve animalium eo praeditas, actioni hujusce liquoris poste obsistere ponit. Argumentum vero, quo opinioni suae fidem conciliare conatur. parum probare videtur. Namque, quamvis lumbrici in ventriculo humano revera possunt vivere; hoc tamen, cum eos forsitan natura ita formaverit, ut viribus liquoris gastrici possint resistere, alia animalia quoque, quorum struetura diversa, iisdem obsistere posse, haudquaquam de monstrat. Utrum necne postini, sequentia dubium reddunt. Pis-
CeS non raro Cancro S, asta cos, aliaque animalia viva devorant, et facillime concoquunt. Hirudo, in ventriculo humano, non diis culter concocta est, quanquam nulla spiracula habet, et in Calore humanum adaequante, absque incommodo, Vivere potest . Anguillam, in avis ventriculo, partim consumptam, et tamen vivam, Cornelius f reperit. Et iam soluit oculum consumptum vidit auctor celeber- rimus O, cum piscis reliquus viveret.' Liquorem autem gastricum nonnunquam in vivas, perinde in res inanimatas, agere, ex hisce observationibus verisimile videtur. Nec improbabile est, per morbum aliquando ita mutari, ut in ventriculum ipsum, vita manente, possit agere. Exempla sequentia, quae a Monroto celeberrimo accepimus, quaeque huic opusculo, Permissu ejus, inseruimus, hanc opinionem aliqua ex parte firmare videntur. Mulier, loco honesto nata, cui ventriculi doloribus laboranti chi. rurgus quidam Edinensis succurrere Consueverat, tandem fato re-
pente concessit. Abdomine cadaveris patefacto, foramen lateris ventriculi sinistri in conspectum datum est, et tunicae ejusdem, quac sii
495쪽
Di ALIMENTORUM CONCOCTIONE. 493
tem vero aequae facile, ac quolibet aliud in animatum, solvi respondemus.
Singulas animalium species succum gastricum sibi proprium habere, cujus potestas certis rebus alimentariis circumscribitur, ut nobis videtur, admodum probabile. Alia animalia ex toto vegetabilibus, alia ex toto carne victitant,
et longissima etiam inedia cibum vegetabilem gustare cogi non possunt. Omnia autem, instinctus rarissime fallentis monitu, ea sola sibi seligunt, ad quae concoquenda succus gailricus speciei suae proprius optime accommodatur. Cibus solutus ventriculum egreditur, et in duodeno bile
succoque pancreatico miscetur, tandemque in humorem mitem, blandum, et in odorum, chylum appellatum, mutatur. Hic autem per vascula numerosissima absorbetur, et per ductum thoraci cum in venam sub claviam, uti detrimentum, quod corpus humanum singulis momentis capiat, reparet, ingreditur. Hoc modo veram solutionis alimenti causam, mutationesque diversas, quas subeat Constanter, per experimenta comperire sumus conati. Quatenus Vero Conamen nobis
processerit, penes lectores candidos esto judicium. Opuia culi dissicultas, celeritasque nimia, qua id conficere tem poris angustiae nos coegerunt, sola sunt, quae errores plurimos, quibus scateat, excusatos possunt habere. Id perfectius reddisse multo plus temporis, quam quod dissertatiunculis hujusmodi impendi consuescat, de postula siet. Examini igitur eruditorum, utcunque mancum et debile sit, subjiciamus oportet.
si semiputrefactae, relaxatae; nullae tamen gangraenae notae semet ostenderunt. Insuper puer quidam doloribus idem genus diu con- flictatus vita tandem excessit. Ventriculus ei incisus eandem Om- nino speciem, si foramen, quod defuerit, excipias, prae sese tulit. E lignis autem praecedentibus aliquid mutationis ante mortem DC- tum esse forsitan cogere licet. Horum autem, ut conjecturarum tantum, mentionem facimus, et nihil ex iis pro certo concludi posse fateamur oportet. Futura igitur experimenta, quatenus animalia, principium per Vivum, liquori gastrico queant obsistere, demonstrent, necesse est.
496쪽
QUA M. ANNUENTE SUMAIO NUMINE, Ex Auctoritate Reverendi admodum Viri,
D. GULI EI MI ROBERT SON, S. S. T. P.
Academiae Edinhurgenae Praefecti; , NEC NON Amplissimi SENATUS ACADEMICI Consensu, Et Nobili mimae FACULTATIS MEDICAE Decreto; PRO GRADU DICTORIS,S U M HIS QV E IN MEDICINA HONORIBUS ET PRIVILEGIIS RITE ET LEGITIME CONSEQUENDIS;
In primis mirum illud erat quod, labe recepta, Saepe tamen quater ipsa su una compleverat orbem Luna prius, quam Signa satis manifesta darentur; Scilicet extemplo non sese prodit aperte, Ut semel est excepta intus, sed tempore certo Delitet, et sensim vires per pabula captat. FRACAST.
Prid. Id Junii, hora locoque solitis.1 777.
Juveni ornatissimo, HENRICO CULLEN, Medici et philosophi maximi
GULI ELΜI nostri CULLEN Filio, Animo vere humano, Summa et fide, et probitate Conspicuo, Ingeniique simul venerabilis patris Multum participi, Hunc de morbo diro sermonem, Asseetus haud exigui
Exiguum monumentum, D. D. c. qe
497쪽
A N viri, vel virorum animi, ullis principiis, priusquam
ratio sese expandat, praediti sint, non meum est dicere; neque eorum philosophorum, qui homines semper
ratiocinari, animum humanum semper agere, Censent, quibusdam rationibuo, a prima in utero origine usque actultimum vitae punctum, deduChis, contradicere necesie est. Haec minime ad nos pertinent; neque nostra refert, quod homines in rebus metaphysicis, nullo aut suo aut alieno commodo exercere animum possunt. Hoc constat, quod nemo sobrius et sanus insicias eat, ratione et hac utendi facultate praeditos esse homines. His ab aliis omnibus animalibus distinguimur, et viribus corporis praestantes, multa sic animi vi, superamus. Hinc facile patet, semperque patebit, rationem hominibus congenitam esse; et indidem sequitur, eam necessariam esse, et, quum recte colitur, NOS maxime adjuvare. Quam rem gloria, multis Corporum et rerum naturalium scientia quaesita, insuper
Nonne multis dotibus supra bruta animalia praediti sumus, imo etiam supra aliquos ex nostra specie, qui primis et rudis mundi aetatibus vixerunt 8 Si igitur ratio et ratiocinatio quibusvis hominibus perutilia, atque etiam ne cessaria sunt, certe ea medicis et philosophis plurimum
pro sutura, dabitur. Neque dubium est, quin naturae arcana, mirabilia phaenomena, et multa ac varia morborum symptomata, quae medicos accuratissimos hae tenus omnino latuerunt, investigando explorari poterunt. Quod cum ita sit, tamen ex ratiocinatione et Contem platione, quae theoria vulgo audit, maxima incommoda profluxisse, homines ingeniosissimos in errores abreptos esse, aeque verum et certum est: Erroresque quos alii serviliter secuti sunt, vel industriae ad pristinos errores confutandos defectu, vel ob ingentem erga auctore S V2nerati Cnem, qui ea dogmata excogitaverunt, ex Orti sunt.
Quae tamen culpae haud omnino rationi, sed ratiocinatoribus, imputandae sunt, qui in vastum Oceanum imaginationis, ad prosequendam aliquam hypothesin provecti, facta atque experimenta, quibus solis valida et vera theoria sulciri potest, aeque negletaerunt. Neque
498쪽
Neque hi errores, q anquam ingentes, ad rationem ex medicinae scientia tollendam, arguendi sunt. Illa nostris ingeniis est insita, ideoque aeque in sententiis agricolarum, ac in philosophorum libris, manifestatur; et e X quisitissimi empirici, qui unquam extiterunt, ex tempore, quo rationem e medicina e Xpellere conati sunt, ipsi ratiocinati
Sed de his hactenus. Haec disputatio maximam medi-
Corum attentionem meretur, utpote quae argumentum
tractet, quod, si dira symptomata, quibus hic morbus stipatur, spectentur, primum sibi locum vindicat, nullisque cedit: Et pro certo habeo, si quis unquam aegrum hoc morbo implicitum viderit, eum semper morbi recordaturum, quamdiu memor erit sui.
De morbi Defnitione. C LEBERRIMI Sauvagesius, Linnaeus, Vogelius, et noster Cullenus, Hydrophobiae titulo, varie in is egregiis operibus, hunc morbum definiverunt. Qui Est, definiente Sau vagesi O, Effraenis potulentorum aversatio, saepius a morsu ani- malis rabidi sa).' Apud Linnaeum ests Aversatio potulentorum cum rigore et sardiasi; sae- pius praeredenti maritata, ' nempe Rabies, cujus cha racter est, Desiderium mordendi lacerandique innocuos saepe a morsura piam malis b).' Idem, Ut Vogelio placet, est Febris cum aversatione liquidorum, singultu, convul- sione, et delirio o .' Denique, Culleno nostro, Potionis cujuslibet, ut convulsionem pharyngis dolen- tem cientis, fastidium et horror; plerumque e morsu ε animalis rabidi ;' definitur d). Quibus candide trutinatis, memoratos no sologiae cultores egregios, hunc morbum pro genere, in varias species dividendo, habuisse, primo patet aspectu. Sed in talem sententiam nequaquam pedibus ire possumus, siquidem, in historia tractanda, Rabiem Caninam
499쪽
nunquam, ni si extraneo admoto veneno, in hominibus ori-vi, ostendere dein conabimur. Aversatio equidem aquarum in diversis casibus aliquando sese manifestat; quae, quum caetera rabiei signa absunt, an eruim symptoma est, ac neque pro genere, neque pro
morbi specie, habendum si ). His in animo sedulo perpensis, mea sententia, sympto
mata, ex viro canino in corpuS humanum recepto orientia, genus morbi, minime in diversas species segregandum, Constituunt. Pace itaque horum summorum auctorum, rabiem caninam sic definitam velim. Incerto tempore post virus caninum in corpus receptum,
potionis cujussi bet, ut convulsionem pharyngis dolentem cientis, fastidium et horror.
UT canes, vulpes, lupi, et homines eodem sere tem - pore creati sunt, ita hunc morbum antiquissimum esse, concludi pose videatur. Cujus tamen, dum numerus eorum haud exuberaverat, satis verisimile est, multa aeva sine ullo exemplo elabi potuisse: Eundem multi auctores celeiaberrimi in suis operibus descripserunt, et varia ei nomina
tribuerunt si )Sed nobis in auimo est solum rabiei caninae et hydrotaphobiae mentionem facere. Quarum prior aptissima est,
quia hic morbus solum canibus Congenitus est, et ab eorum morsu homines, et caetera fere Omnium. generum animalia, assicit. Posterior, a symptomate mirabili, te terrimoque spasmorum convulsionumque, in aquarum et aliorum humorum deglutiendi conatu, Occurrentium, Originem ducit.
Qualis hic morbus sit, multum inter se discrepant auc-
Ῥὶ Celsus, Galenus, D ioscorides, S
500쪽
tores, dum alii acutum fg , alii longum esse morbum,
Contenderunt; quorum inter postremos illustrissimus Boer-haavius, et ejus commentator Ger. Uan Swieten, maxime
eminent si ). Quid in hanc opinionem eos impulerit, haud mihi compertum videtur; nam eum saepissime cum febre esse, et plerumque citissime aegros, nempe, circa quartum sere vel quintum diem, e medio tollere ; hinc ad morbos acutissimos, ni fallor, reserendum esse, postea demonstrare cona
Quod, si veneno aut contagione in corpuS nostrum reincepta, spatium temporis, antequam vires exserat, perlongum esse, forte objiciatur; non tamen ex ea re de morbi diuturnitate judicandum est: Nam morbus adesse non existimatur, donec quaedam symptomata, aliquam vel vitalium, vel naturalium, vel animalium functionum, laesionem indicantia, apparuerint; et, sit aliter esset, eadem legerationeque, multi alii morbi acuti in numerum chronico-Tum referri possent. Cui ignotum est, variolarum mor-hillorumque venena non suos effectus ante certum diem
ederet Verique simillimum est, essi uvia a stagnis et paludibus orientia, quae intermittentibus, et contagionem, quae omnibus fere epidemicis ansam praebent, saepe abiaque ullo praesentis morbi signo, in corpore intus latere ;cum tamen medici his febribus, et multis aliis simili natura praeditis, acutorum morborum nomina optimo jure indiderint. Hoc in loco occurrit quaerendum, an hic morbus unquam sua sponte in hominibus, absque veneno ab aliis animalibus accepto, oriri possiti Nemo scientiae medicinalis paulo peritior negaVerit, quin deglutiendi cum solida tum sui da dissicultas, imo etiam horror aversatioque, varios morbos comitentur, quibus nomen hydrophobiae imponendum est: Sed nondum aeque constat, an his symptomatibus laborantium saliva, phaenomena horribilia, quae Originem ab canino veneno trahunt, possit excitare. A medicis hanc rem tractantibus, exempla quaedam, quibus hun C morbum sua sponte ortum, et saevissimis symptomatibus stipatum esse, censuerunt, in medium proferuntur. Van Swieten unius exempli mentionem facit ex quibundam g) Caelius Aurelianus de morbis acui. et chron. lib. iii. cap. Xi.