장음표시 사용
101쪽
nia 3 pia ccte no requirit in sua actione. 6 Estem materia comparatur ad agensiicut recipiens actionein que ab ipso est. Actus enim qui est agentio ut a quo: est
patientis ut in quo.ῖSitur requiritur maeteria ab aliquo agente ut recipiat actione ipsus ipsa enim actio agentis in patiente recepta cil actus agentis et sorme. aut albqua inchoatio forme in ipso.meus aulcri
non agit actione aliqua quam necesse sit in aliquo pancte recipi.quia sua actio est sua substantia. ut supra probatu es D. noad . ucceu effectu requirit mas piacctc. P E I reterea omne agens quod in a Sindo requirit materiam preiacentem: habet materia proportionata in sue actioni. vi ucquid est si virtute agentis totum sit in poetentia materie. alias non posset in actum producere quicquid est in sua virtute acri ua .et sic frustra daberet virtutem ad illa. materia aut non habet talem propor tronem ad deu. xlon enim in materia est
potentia ad quantitatem quacul. x pa tet per rem in. 34 biscop).cum autem divina potentia sit sini pleret infinita. ut in
vel proportio esset a casu quem in primis rerum principiis ponere est impossibile: qt
sequeretur magis omnia alia esse a casu. Si igitur sit aliqua materia divine actio m proportionata.oportet vel Φ alterum sit ab altero vel utrunq3 a tertio. Sed cum deus sit primum eiis et prima causa: non potest est e effectus materte nec potest esse ab aliqua tertia causa. Nelut qui tur igitur si inuemur aliqua mataria propori Iona diuine action; quod illius ipse sit causa.
io EAdhuc quod est in cntibus primum
oportet esse causani corum que sint. si cni non essent causata mon essent ab ipso ordie nata. ut iam ostensum est ) . inter actum aurem potentiam talis est ordo q, licet in uno et eodem quod quandoq3 est potentia quandoq3 actu potentia su prior tempore O actus licet actus sit prior natura: ta men sinpliciter loqvcndo cportet acrum potentia priorem elle:quod patet et hoc. potentia non reducitur in actum nisi perens actu. Ecd materia cit ens in poten tiarergo oportet in deus qui est actus prioinuo et purus sit simpliciter ea prior: et per consequens ca ipsius. non ergo sue actio primo ostensum est . dcus igitur no rcqui ni presupponitur mataria et nccestitate. rit ina, placente et qde necessitate a t. it Eῖrem materia pruna aliquo modo2 g Adhuc diuersarum rerum diuo se sui M.ta Gmaterielion enim est eadem materia si ii itualium et corporalium nec corporum celestium et inrruptibilium. Quod quid mer hoc patet quod recipere quod est Sprietas materic non cliisdem ratiois est in predietis. Istam receptioque est in spirituali. bus est intelligibilis. sicut intellectus reci pit species intestigibilium non secundu cematerie. corpora vero supercelellia rccipiunt innovationcm suus . non autem innotiationem essendi sicut corpora inferiora. anon est igitur una materia que iit m po tentia ad esse minersale. se autem deus est totius te causa uniuersa luet: ipsi igitur nulla materia proportionaliter respondct. non igitur materiam er necessitate restrit.' CSmplius quorucuq3 in rerum natura est aliqua proportio et aliquio ordo. portet unum eorum esse ab alio vel ambo ab alie
quo tertio. oportet enim orditicin in unocens linii respondendo ad aliud: alias ordo
est quia est eris hi potentia. meus aurem est causa omnium que sunt. ut supra osteium e . deus igitur est causa materie prime cui nulla prectastit diuina igitur actionatura preeristentem no requia it. II ac Huc. .
aurem veritatem diuuiri lci iptura constre scriptu.
mat dicens Beri .primo. 'n principio
creauit deus ccluni et roran I.nihil enunest aliud creare quam abscΠ materia pre iacenti aliquid in cne producere.T Er hoc Ere auic in confutatur error antiquorum phi crin. losophorum qui poncbant materie omni otio nullam causam esse eo quod actidibus particularium agentium sena per ridebant aliquid actionis prciacererer quo opinio. non sum plerunt omnibus communem Φα nihilo nihil fit uod ovidem in particu l aribus agentibus perum est. Zd uniuer salis autem agentisquod est totius esse activum cognitionem nondum pervcne rant quoniam nihil io sua actione presurpenere necesse est. ν
102쪽
ccae et creatio vocas non sit notus nem mutatis proprie loquciicio. otias enim omnis vci musario est actus eristentis in potentia fremm huiusmodi. In bac aut actione non preeristit aliqd in poterea et, suscipiat actione. ri id onsi e).is no e mot'nem mutatio. 2 Ite extrema motus vel mutandis cadunt in eunde ordine. vel qr sunt sub uno sine.sicut c5traria. ut p3 in motu augmenti et alterandis et sm locu latiois: Hi quia tot cant ut una potentia mae ut priuatio et forma in generativi et corri toe. neutruaut pol dici in creatione. potetia ratim ibino est nec aliquid eiusde generio q6 psraeponatur creati otii. m .pbatum est λ igitur non est ibi: nem motus: nem mutat O. 3 m reterea in omni mutatione vel mocu oportet esse aliquid aliter se diis nunc et prius. boca .ipsum nome mutationis omuit ubi aut tota iuba rei in esse produciturno mi re aliq6 idem aliter et aliter se bus: qr illud non esset productum: sed productioni pluppositu3moe ergo creatio mutatio. a. CAdhuc o3-motus vel mutatio erae ratoe pcedat id qs fit o mutatione vel motu .qr factu es e principiu stetis et terminusnlotus. os ocin muratione ee motu ut terminu motus il est successiviis.et Py boem fit no et .m qu Miu durat motus ali fit et non est in ipso aut termino motus in quo incipit quies id no fit alis. sed factu est. In creatione autem non potest hoc esse ur si ipsa creatio precederet ut motus vel mutatio oporteret sibi prestitui aliq6 sub tectum. qiiod est contra creationis rone Ierear: o igitur D est motus neq3 mutatio.
CG creario non potest impugnari 2 ra
tiora suptas ct na moi'ormutatois. l8. aut apparet va M. nitas ipugnauit iii creatione per rones sumi pias et na motus vel mutat ltionis. vrpine Q os creatio rictu ut ceteros motus vel mutati s esse
in aliquo subiccto.et i m no G tr iurutari est de gelacre relationis: vn nihil prohibet ea 3 in creato esse sicut ui subiecto: dicis in
creatio esse mutatio quedam fini modum intelligendi ramum viquantum scilicet inotellectus noster accipit unam et eddcm res ut no eristentein prius. et postea eristent .a EApparci ci. si creatio relatio Oam est. res qda est:et nem increata estateq3 alia
lim derideat a Geatore: o3 moi relatio ne ee re quada:ois aut res adeo ince dues. Est igit in G a deo . ucta non m alia oeatione aeata in ipsa creatura prima 4 P ea aeata dicisqr accideria et torme sicut in se non sunt.ita nec per se creantur. cuscreatio sit productio ciuis: sed sicut in alio sunt. ita in aliis acatis creamur.ὶ 3 lurciaea relatio non refertur ad alia relationem quia sic re et a dire in infinitu 3οῦ sed per seipsam refertur quia essentialiter relatio est. Mo igit alia creatioe opus e a ipsa reeatio cremet sic in infinitu procedat.
CG creatio est absci succesione. Ist.
sicut genera agit nulla e i ipso successio.
a 'tem in omni motu succcssivo in ali. quod mediu3 inter eius extrema quia me dium est ad quod continue motum primo venit se ad Humum. inter esse autem et ii 5ee u sunt qsi retrea creatiois no pol re ali qs niectu: igit no e in oratione successio. 3 Adbuc in omni factione in qua est suo cessio fieri est ante lactum esse: Da probatur in . 6. milicorum . IIcc aut uι crea ta .re. Mite no potest accidere quia fiat quod P. sy. cederet factum esse creature indigeret albquo subiecto quod non posset esse ipsa recatura de cuius creatione loquimur. quia illa non est ante factum esse nec etiam in sactore non mi moueri est actus moucus: sue mori. Nelinquil igis in fieri babcret pro subiecto aliquam materiam facii prcciiistin
103쪽
est igitur in creatione successionem Me. Amplius omnem factionem successiuam in t ore o3 esse . prius mi et posterius in motu numcrantur tepore. simul aut di viditur motus et inpus et id super quod ira
sit motus qnod quieri in motu locali maenisessum est. nam in medietate rcporis re gulariter motum pertransit medium ma
mitudinis diuiso autem m larmis respondens diuisioni temporis attcnditur securiodum inclisionem et remissionem: ut si ali quis in tanto tempore tantum calefit: et in minori minus:secundum hoc igitur pol ee successio in motu vel quacum factione 9 3 id fim q6 est mores e diuisibile: vel s3 quatitate ut in more locali et in au mro. vel in intcsione et remissione sicut i alteratio M. Poc aut cotingit dupla .r inio m5 qr ipsa forma d est termitius motus edissilibilis sin mimsione et remissione: si cui patet cum aliquid mouetur ab albedien . Zlio modo quia talis diuisio contingit in dispotitionibus ad talem forma3: sicut fieri ignis successivum est per altera tionem precedentem circa dispostides ad formam ipsum autem esse substatiale creature non est duris bile modo predici quia substava suscipit magis et minus: nec
in creatione precedunt dispositiones materia non premstcritelliam dispositio er par te materie O. Relinquitur igis in in crea tione non potest esse aliqua successio.
e Clyreterea successio in rerum factions bus ex defectu materie pro nit: que non sufficienter est a principio ad receptionem Orme disposita via quando ma iam post cie disponta est ad formam eam recipit in instanti: et inde est in quia diaphanum semper est in ultima dispositione ad luce stati3 ad presentia lucidi in actu illuminatur: nec aliquis motus precedit re parte illumina bilis :sed solum motus localis er parte ii luminantis per quem fit presens. crea tione aut nihil perihitur er parte materie nec alio deest aacti ad agendu q6 postea per motum ei adueniat cum sit imobilis: ore in primo huius operis ostensum cst victiquitur igitur si, creatio sit in ist dii. vii
simul aliud du creat atatu est. sicut simul
illuminatur et illuminatu cst. IEt idcci Aue. s. Ο plura diuina creatione re* indi ulli. lcriptu. bili sacra 3 promiciat dices. 3n principio creauit deus celu et terra).quod quidecipiunt Baslius pricipui tris exponit q6op3 ee idiuisibile. vi in .6. Phisico bas). ter.cRELU nullum corpus poscit creare. Io. rq .g
pus pota liqd P medu crea 'trioni syducere. In ullument corpus agit nisi ni eas eo . oporteat agcs et patico ee simul vel facies et factum simul aut sui que in eode loco sunt. ut ha tur in sinto phisico .locu aute no acu 'rit corpus nisi, motum muIlum aute corin 'pus mouet nisi in repore quicqd igitur fit m actione corporis fit successive. creatis aure. ut ostcsum esto .non habet succissionem zmbit igitur potest a corpore quocum per modu3 aea ius produci. a Clyreterea omne ages t agit inquam tum mouet: de necessitate mouet illud in quod agit factu mi et passum consequitur dispositione facietis et agctis. eo P omne agens agit sibi simile. de si agoo non in eade dis ne sc habes agit inquutum permotus varial:op3 ιν etia in patiete et facto queda renouatio disponum fiat: quod sine
motu ee non taenine O corpus no mo
uel nisi motu . ut probatu elt .mbit igitur fit a corpis actisne ins P motu vel muta tione lacuaereatio aut iid est mutatio rice motus: ut odisum est.igitur nullum corpus potest aliquid producere ae do.-
ma in actu educiturmultu aut corpus tota
sua substatia agit:et s totu agat:qr cum ceaScs agat P sorma qua actu estallud solu32 suam substatia agere poterat cuius est tota suinctia forma q6 de nullo corre potoici cu emne corsecat ni dira ne corpus est mutabile ergo nullu corpus potest aliquid. Mere sni totam ciuo substa
104쪽
tiam:quod est de ratieme creationis. 4 E Ampli'creare no est nisi potctie infi/ttite tanto enis est malaus potentie agens aliquod quanto potentiam magis ab actu distantem in actum reducere potestim qd potest et aqua igne, producere cu quod eraere vii ubi Oino potentia preeristes subtrahi ur erceditur omnis determutate substatie.pportio et sic necesse est potetiam agentis que aliqd insimul.nulla potctia perillere ercedere oem .Pporitone que posset coste rari ad potctiam agetis aliqd er ina fa ρcientis nulla aut porctra corys est infinita Hybatur a pho iii.8.misico .mastu igitur corpus potest aliquid creare quod ester nihilo aliquid facere. s C Adbuc moucs et motu lacteo et lactu3ter. c5. opri simul ec. WΓbatur M. . phisico .io. corpus aut agens no potest adesse suo ei sectui nisi P contactu quo layinia vltima fiunt simul :unde iressibile est aliquod cor pus agere nisi Iagcdo. Tactus aut ut custad allex e et sic ubi no est aliud preeristes
preter ages sicut in creatione accidit:taci' se non polrnullum igitui corpus pol ageerclusio re creando Patet igitur falsitas post
evo rionis quoruda dicetiuiri subitantia celo '' sti uni corpo* cam materie elemctoru3 ec: cum materia cani habere no possi nisi id quod creando agit:eo Φ ipsa est primum
Diolus et mutationis subiectum.
Eoo solius dei est creare. ai.
ulterius ostcdi pol in creatio est; pria dei actio: et αν elus
solius est creare Tu enim secundum ordinem agetium sit ordo acrionum eoq=nobilious agentis nobilior est actio:oportet in ptima actio fit pumi agetis promatareatio aut est prima actio: eo q) nullam alia presuppolutaemnes alle presupponunt eam est igitur creatio propria dei solius actio qui est agens minum. a gil em et hoc os esum est in deus creeat re o qr nihil pol eise preter ipsuin ab eo
Non cr datum hoc aute nulli alii conuenire
parest cu3 nihil alius sit uniuersalis caula essendi nisi de iis soli ergo deo copctit crea tio licui propria eius acii .
3CAdbue effectus sui ausis a portionaliter respodet m. effectus in actu causis actualibus attribuamus: et effectus inpo retia causis que sunt in poteriaret luatiliter effectus Pticulares caulis particularibus: uniuersalibus vo causis uniuersales effectus. ut docet sm.2.pbisi cop):ec auic ier. ed.
est causa tu prunu quod est ratione sue co 33.
munitatis apparet causa igitur.Pp Ia cc
di ptima simpliciter est ages primu3 et uniuersale quod deus est alia Isto agentia nosuiu causa in nidi simpliciteruta caula rendi hoc ut botem vel album esse aute sinispliciter P creationc causatur u rubii psup
Ponit qr no potest aliud preetistere qs sit
erira ens sim p r:p alias factiones fit breens vel talcitra a ente petistere fit hoc ei vel talCergo aeatio est. ppria trei actio.
4 si Amplius quicqd est causatu3 sin allinqua naturam no potest re e prima causa uiuis naturCsed secuda et mmunicialis: sortes mi qr habue sue humanitatis caulam: no potest ec prima humanitatis causa: mhumanitas sua fi si ab aliquo caulata se queretur eci suu us caula: cum sit id . quod est o humanitate:et idco ops in me erans um tu sit quasi agens instrumeta te respectu eius qu. d est causa puniaria totius spei. Et ide est in ora oes caulas miniores agetes reduci in cauras supiores sicut instrumetales in primarias Ois autealia substana pire deu bab3 α caulatu ab ullo. ut supra .pbatum est . 1 inpossibile eigitur . sit ca essendi nisi sicut instrumeν
talis et ages in rutule a toeius .instruinctua uic nun* adhibetur ad causandum alia quid nisi se ma motus. est eni ratio uastruomcti in sit iliouco motu: creatio aut no est motus. Hostesum est .irulla igitur subellantia preter deum poteli aliga Geare.s Ei te instrumetu ad inbc .pk π couententiam eluo cit cato ut sit inediu ita campuma et causa tu et attingat utrum et sic innuentia prum Pireniat ad causa tu e instrumentu Ude ops in sit aliqd recipies primi influctiam in eo et P istrum ciatu causaturqd est cotra ratione creatio iovid nihil presipponit. Relinqtur igitur q, nihil aliud pter deum potest creare nem sicut pruicipale agens negi sicut uistrumcmunia
105쪽
c inreterea omne agens instrumenta/ aut.b3 es determ inatu pol esse sile cra
la erequitur actioncm principalis a uis cini Nucris vel speciei eiusdesii nisi sccuuper aliquam actiorum propriam et conna dum ratione, generio vel speciei. nam feturalem sibi: sicut calor naturalis gericrat cundum quod est hoc aliquid visuquedmcarnem ditatuendo et dirigendo. et sora est ab alio distinctum. In ibit igitur cuius operatui ad perfectionem sanam secando. ine finitum est potest per sitam actionem ea s igitur aliqua creatura sit qui operatur esic cauta finalis alterius nisi quamu3 ad ad creationem sicut instrumenoem primi hoc aenabs genus aut speclcmo aute qui creatis oportet quod hoc operemr pcr ali tum ad hoc in subsilit ab alus dis uulus: euain actionem debitam et propriam sue omne igitur agcs finitu prcsupponit ad su ' iratur:csfectus autem respondens actioni am acrioncm hoc unde causatu suu indiui proprie uult umenti est prior in via Nnera duὸ liter subsisti Cno ergo creat: sed loturationis quam effectus respondens principa hoc est aytis cuius esse e infinitum quodli acciritier quo prouenit quod primo age est omnis entis comprehendens similit ri finis vltimus remondet: prius eni3 est se dii mi ut supra ostensum esto.
cno ligni quam forma stamin: et digestio ' Eradhuc cum oe quod fit ad hoc fiat ut cibi quam generatio carnis:oportebit igi/ st:oportet si aliquid fieri dicatur qs prulatur aliquid ine effectum per propria3 ope fuerit q) hoc no fiat P se:sed per accitico strationem instrumentalis creatis quod fit se Do illud quod prius no fuerit ut si et alprius in via generationis quam esse quod bo fiat imgru .fit quide myu et coloratu cis
est esse s respondens actioni primi cree nigrum P se:qr fit er no myo coloratu aummo. 'Doc autem est impossibile: nam rem P accides. Ma prius coloratum erat. uanto aliquid est communius: tanto est Sic igitur cu fit aliquod ens ut honio vel prius m ma generatidis: sicut prius est mi lapis homo quide per se fit qr ex no bomie mal G homo in generanone hominis. si ne: sauic raccidcs:qr non erno entet cui inuo dicit in libro de generatione ani simplicite sed er no ente hoc. ut plius di co. malim . ipossibile e σεο qs altu creatura cit in primo prascorum) . Cum ergo ali To. creet cut pncipale ages aut istrumctast. quid fit omnino fit ex non ente:ens per se si itena st secundum aliquam natue fietae portet igitur quod ab eo qui est tar seram tantilia: non potest esse simplicitar il causa essendi procedat .mam enectus pro lius nature causa:esset eni3 sui ipsius ca. portionaliter reducuntur in causas hoc autest autem esse causa illius nature in brevi rem est primum ens solum quod est cau-cut Idiato est ed tantane natare in Sorin la entis inquantum huiusmodi est alia ve/te.non autem simpliciter eo in ipse e crea ro sunt causa essendi per accidens: et notitus in huniana natura quod aute est causa esse per se. cu3 1g tur . roducere ens ex iro
alicuius in hoc est attribuens natura 3 cδ- ente preerist e sit oeat e oportet quod somune alicui per qs specificatur vel indiui lius dei si crcare. 'T uic autem mira Huc. s. Matur quod no potest ee per creationem ti sacre scripture auctoritas attestatur que sti Mimque nihil plar ponit cui aliqd auribus per deum omnia creasse asta at Gene. prii ac sone: ipostibile e igit aliquod ens creatu mo. principio creauit deus celum et esse causam alterius per Geationem. roram . amasce.etiam in secundo QR 8 EAmplius cum omne agens agat siti remiarum dicit. oui unq3 vero aiunt ea . 3'. st actu in oportet modu3 actionis re fini angelos creatores esse cuiuscunq3 subit an modum actus illius rei: unde catio quod ite. Mi omnes sunt patrio sui di aboli filii: est magis in actu caloris magis calefacit. creature enim eristentcs non sunt creato j cuiuscui 3 igitur actus deterininatur ad res).T Iber hec autem destruitur quo Eicla. mus et ad specim et accideras eius Mu- rundam philosopdorum error qui direr uti oris. rem oportet re detriminatam ad effectus deum creasse primam substantiani separa Huic o. fimilco agenti ui quantum huiusmodi re tam et ab ea fuisse creatam lecturdaueri sic melli .
eo quod ouim agens agit sus tollit quodam ordine usi ad ultimaul.
106쪽
apparet w diuina Dius non indeterin inanir ad alique rev3
cffectum. Si enim solius dei creare est ab ipso immediate producta esse op3quecum a sua causa produci non possint nisi per modii creationis. Mutus. modi aute sunt omnes substat te separate:
que n5 sunt composite er materia et sermaquas nuc ee supponas: et seniliter omnis materia corporalis. yIec igis diuersa in steria pdicte Mures imediate effectus sui. nulla auru uus. uces imediate plures effectus no e lateria est determinata admum effectum. Qico ante imediate:qr si per inedia .rduceret posset Iucnire diuer/stas er parte mediau causa u. mico etia3no er materia:qr ide agriis i eade actione causat diuersos effecius fis materie diuersitatem sicut calor ignis qui indurat lutus et liquefacit ceram. Uri igitur virtus non est determinata ad virum effecium.
omnia se eraedit si placia sit que possut rationein habere domus: Dius auic diuina
est pse causa in diret re est rius proprius . esiectus. uter supradictis pat3 .ergo ad omnia illa se extedit que rationi entis non repugnJnsi eni in laedam tJtum effectu is eius posset no rei per se causa entis inquarum huiusmodi: sed linius eritis: ra/tioni aute enus re gnat oppositu mitis:
quod est n5 ens.O ia igitur deus potest din se ratione no entis no includunt. Me autem sunt que cotradictione iplicat. Melinquitur igitur q) qcquid contradictionem non implicat deus potest. 3 CAdhuc oc agmo agit inquarum a vi'. in ip modii actus Uiulcuiusvi age tio est modus sue Ututis in agedo es enigmerat homine et ignis igne:deus autem est actus placino in se onimu persectiones
habcs. ut supra onsum est ). Est igis suali tus activa Psecta ad ola se habes qcia mn5 repugnant rationi eius quod est esse macta: boc aute cst solum q6 contradictione iniplicat omnia in preter hoc deus r.
4 QAmplius omni potare passive refradet potetia activa porctia cni3 xpter actu est licui materia Ppter forma. nd potest deeris ui pincita consequi . sit actu nisi peraetutem alicuius et isteris in actu. ociosa esset igitur poteria nisi essct Mus activa agentis que ei in actu reducere possvrcus tame nihil sit ociosum in rebus nature: et per hunc moda videmus q, oia que sunt in potetia materie generabiliu et corruptibilium potat reduci in actu per ri tutem activi que est in corpore celesti qs est insemum principiti a mirum in natura. Sicut aute corpus celeste est primu ages res etu corpo* inferio3 ita deus est primum agens respectu totius entis creare: qui indigitur est in poteria ciatis creati; totu hoe deus o sua Diute activa facere pol in potentia aut entis creare est omne quod enti creato n5 repugnat sicut in porctia nam re humane sunt omnia que natura3 hunianam n5 tollunt omnia igitur deus potest. s Ea reterea in effectus aliqs non substpoterie alicuius agetis pol er mbus comtingere. Igmo modo p hoc in no habet ecus agere affinitate is similitudine: ages enim M agit sibi sint ite aliquo mo maderatus que est in semine hominis non potest producere brum vel planta: istine aut potest qui tame predicta ercedit. UZlis modo.rpter ercellctiam effectiis qui transcendit.pportione virtutis active sicut vir tus activa corporalis non potest produce re substantiam in aratam .i Tertio m .doxpler materiam determinatas ad effectuin in que aperis agere non potest: sicut ear rarius no potest sacere serram quia sua arte non potest agere in serru3 er quo fit serra .r multo aute isto modoru poetere aliquis effectus subtrahi diuine ruminti. Neq, enim .ppter dissimilitudinem esse
crus aliquid ei impossibile esse potest cum omne ens inquantu3 hab; esse sit ei simile ut supra osic sum est .mec etiam Ppter ea .i essetius euelleum m os ictum sit q) deus ita 'lib. est supra omnia entia in bonitate et sectione. Inec iterum a ter defectum male rie cu ipse sit causa materie qnen5 e possibilis causari nisi o creationc ipse etiam in
107쪽
' agendo a requirit matir ani cu nullo p. 3 si sic mu qnodm ages hoc mo agit istetistente rem in esse producat et sic propia . sinititudo facti est m ipo. oc eni, agens mat te Defectu3 eius actio ipcdiri non po agit fibi sinite.oc aute3 quod euin altero test ab effectus productione. Restat igitur est i eo p medii eius in quo e igii deus diuina intus non determinetur ad alis sit P cilantiam sua'intelligcs: sui supra pro ζ ΑΙ -- quem effectum: sed simplicito omnia in bais esto: ora in stitudo tractus sui sit in xi Pri . -- s- test quod est eu esse omnipotente. T M ic eo per modum intelligibilcrigit per intelle
scriptu, est et in diuina scriptura fide tenendu hoc cis agit .intellectus autem non agit alique tradit. Dicum. G en. O.er ore dei. Ego effectu nisi mediate volutate cui' obiecius deus omnipotens ambula coras me et esto est bonu itellectu q6 mouet agete ut finis. perfectus .et Sob.qr. Scio quia omnia derigr o volutate agit ii piiccitate nature. ercluso potest) et auce.i aer ore angeli. monerit A EB in plius. ' philosophu.y.metu. . ter. co. erro. ipossibile apud deu3 omne ver q). Iber dupler est actio: una que manet in agente io. hoc aut euacuatur quorunda 3 pDF error et est perfectis ipfius ut ridere.alia que traqui posuerunt adeo immediate , uti Nu fit in exteriorati est persectio lacri sicut co . effectum tantum quasi virrus cius ad illi burere ui igne. Uiuina autem amo no po ductione determinata esset.et Q Mus test esse de Dnere illaru actia una que ii
no pol alim facere: nisi fini . cursus reru
nimii possit omnipotens estimabant G3J. Coi deus non agit per neccssitatem n
sunt in agente cus sua actio sit sua stiustam tia. m in primo ostensum est). o3 igitur . ca. λst de genere illarum actionum que sunt ii agete et sunt quasi plactio ipsius.huiusmo aut no sunt nisi actiones crenoscetis et ape -- petentiscdeuo igitur cognolcendo et volenac uti do agit et operatur . non igitur per necessi
osteditur in deus agit m crea talem nature sed per arbitrium volutatis. turio non et necessitate natu c Eadbuc deum agere propter finem et eo, sed per arbitrium volunta hoc manifestum esse potest: ae uniuersumtis in Q nmis enim agentis per necessita non est a casu:sed ad aliquod bonum ordi tem nature vaetus determinatur ad unum natur. patet per philosopbu3 u -rt. me ire.cta effectu, 'et inde est q=omnia naturalia sim tbad .primum aulcm agens propter finem i. - rati in eodem modomisi sit impedie oportet esse agens per intellectum et voluntatem. ea clivit que iritellectu carent: agut
per eueniunt eodem modomisi sit impresementum mn aure voluntaria. Diuina virtus aut no ordines ad unu effectu tatu: Hraati supra ostensum est : deus igitur non agit duo li' per necessitatri nature: sed per voluntate. r CAdhuc quicquid non implicat contra dictione subest diuine potet . ut in su3 est): multa autem non sunt in rebus crea tis: que tamen si essent contradictione3 no implicarent: sicut patet precipue circa nuo merum et quantitates et distantias stella rum et aliorum corporuni in quibus si ali ter se haberet ordo rerum coniradictio noimplicaretur . multa igitur sibiunt diuine
potentie que in rerum natura non inueni untur. Quicimque autem eorum que m res sacere quedam facit et quedam nonsa cit:agit per electionem voluntatis et non Pnecessitatem nature: deus igitur non agit
per necessitalcm n resta per voluntate.
propter finem ficut vi finem ab alio dire cta .Quod quidem in artificialibus patet: nam sagitte motus est ad determ uia turn signu3 ex directione sagittantis sinula aut esse oportet in naturalibus. Bdhuc em3 9'aliquid directe in finem debitum ordine tur rcquiritur cognitio ipsus finis: et eius
quod est ad filum .et debite proportionis inter vir m Q solum nitelligentis est. Eu igitur deus si primu ages mo agit 2 necisitate nature:sed per intellectum et volutat
6 Esreterea quod r se asit prius e eo quod per aliud agit .cinne ei .im quod est paliud reducis in id q6 est per se ne ui infi
nitum procedatur. Qui autem sue actio. nis non est dominus non per se agit: agit
enim quasi ab alio actum non quasi per se ipsum ascias: oportet igitur primum ago
108쪽
boc modo agere quod sui acius dominuasit no est au e alias donii ius sui actus: nisi e voluntatein. O porrct igitur deu3 qui
est prunum agens per volun arem agere non per nature necessitatem.
T CAdbuc primo agenti debetur prima
actio sicut et prurio mobili primus motus sed nes ter actio volutans e prior O actionature illud. n.naliter prius est quod est infectius lic3 in unoquom sit tepore posteri us actio aut agetis per voluntate est perseritor:quod er Doc pat, in Psectiora sunt ea
apud nos que 2 voluntate agunt vj que unature necessitarczergo deo I in primum agetis debetur actio que in P volutatem. 8 EAlii plius er hoc idc apparet lubi GmnSilur utram actio superior est Dius qagit per voluntate ea que agit per naruras
et utitur ea quasi instrumcto. Has in bolesupior est uitellectus qui agit P voluntates
Gamma vegetabilis que agit nature ne cessitateriindiuina aut aeuus est suprema in omnibus entibus:igis ipsa agit in res omnes P voluntate no P nature necessitat . 9 gstcni voluntas Dab; pro obiecto bo num fim ratione boni natura aute no arfruigit ad commune rationem boni: sed ad hoc bonu3 quod est sua perfectio: cum is
rur omne agens agat secundum Φ ad bo num intendit.qr finis mouet agetem zoportet qν agens y voluntatem ad agcs per necessitates nature competur sicut agi s munerIale ad agens particulare agens aute particulare se habet ad agens uniuersale tirut ea que posterius et sicut eius uasti uinctum: ersio oportet q= primum agens sit voluntarium n no per necessitate nae agens. . IJanc erra veritatem diuina scriptura nos docet. Uicitur enim m. ps. O mnia quecunq3 voluit domuius feci0.et Irpbe. pruno. Qui operatur oninia secundiaul
consilium voluntatis suo . Et I ilarnis in libro de synodiso. O nimbus creaturis substantiam voluntas dei attulit . Et in
fra. Ta'ia enim cuncta creata sunt qua lia ea deus tacere voluit).er boc etias remouetur error quorundam philolop . rum qui diccbam deum agere pcr natu in
os producit sim suam sapietiam. Poluntas eni ad agedum ex aliqua apprehcsione inouetur: numerum apprehcsum est obiecium volutatis deus aute est agens per voluntatem
ut ostesum est l. 3 igitur in deo no si nin intelleciualis apprehesio nihil. intelli sat nisi intelligendo se:qucm intelligere elapientem esse. Heluiquitur Omnia deous fim suam sapientiam operatur.
a Estem omne agcs agit sibi simile unde ops in fim hoc agat unu quodv agens sinu, hari similitudine sui essem: sicut ignis calefacit fis modii sui caloris. Sed in quolibet agente P voluntates inquantus buiusmodi est similitudo sui effectus sin intellectus apprehelionem . si erit 3 solum sm n ture dispositione inret similitudo effectus agenti volutariomon ageret nisi unum: qrratio naturalis unius est ma tantia; : om ne igitur ages dolui uariu producit effectam ratione sui intellectus deus aut agit voluntatem .c ut ostensum est9. igitur palanetiam sui in ellectus res in ec producit 3 EAmplius sin rem in prio metaph. oro dinare lapictis est ordinatio erat Aliquor uxfieri no potest nisi per cognitione dabitu
dinis: r.Pportionis orduratoru adinvicta et aliquid altius q6 est finis eortaue: ordo. l. aliquorum adinvice est, ter ordinem eorum ad fine cognoscere aut babiti uim et .Ppor lones aliquo* adinvicein est solius babentis intellectum iudicare auic de aliquibus P causas altissima lapicue est:et sie
3 il omnis ordinatio per lapiciuiam alicuius inrelligeris fiat unde et in mecbani cis ordinatores edificiorum lapientes ilibus artificii dicuntur Tes aurcin que sunt adeo producte ordinem ad inuicena dabanon cassialem:cum sint sciri per vel m i pluiribus .et sic pal3 quod deus res inesse pro ducit eas ordinado: deus igitur per suam sapientiani res inesse producit. 14 Eadduc eaque sunt a voluntate: vel sunt agibilia sicut actus virtutuni qui sub perscctiones opcramis vel transcunt in erreriorem malitiam que sacribiles dicua.
109쪽
et fic patet-res create sunt adeo ficuto'. emi. sacre factabilium autem ratio est ars. si capris. cui dicit philosopbus . comparatur ergo omnes res create ad deum sicut artificia. ta ad artificem scd artifer per ordinem sue sapimile et uitellectus artificiata in ec producit ergo et deus omnes creatura PONaucis. dinem sui intellectus fecit. hJoc aut diis smptu. mna auctoritate confirmatur: nam dici
tur ii .ps. Omnia in sapierea fecilli'. Et Urouerb. δ. mominus sapietina landa Ercluo uit Icrramo . Iber hoc autem recluditur aro. quorundam error qui dicebant omnia ex simplici diuina voluntate depcdere a maliqua ratione. . si aliter deus omnipotes dicatur quedam non nossit. 1s.
laccipi potest in cunis de' sit
enim supraθ. in deo ee potetiam activam:
potetiam aeo passiua in deo n5 ee. xt se Til pra in primo lib.ostensum est . in autem WV utrimpotenam dicimur posse. illa igis deus no potest que posse potetie passive est. Que aute huiusmodi sunt inuestigandum est a ri io quide igitur poretia activa
est ad agere. teria aute palsita ad G:m de in illis sol s est potetia ad G que mateoriam habet ntrarietati subiecta cus igitur in deo potetia passiva no fit. qui cud adsuuiri ee non plinendis no potest mo po test istur deus re corpus aut alim hui5i. a CAdbuc huiusmodi potetie passive mo rus actus est deus igitur cui potetia passi ua non coperitanniari no potest. Notest icute ulterius ostediet concludi in non poetest mutari fini singulas murationu Ocs:
ut cyno potest augeri. vel minui raut alterari aut gelacrari aut corrumpi.
3 CAmplius cu deficere quodda corrupi
sit sequi tur in in nullo deficere potest. q. E l Preterea defectus Onanis i in priuatione aliqua est priua is aut subiectu poteria materie c: nullo ig mo pol deficere.
s CAdhuc cii satigatio fit p defectum
. tutis oblivio auten defectu scietici pan in
nee fatigari neq3 obli insci potest.
, si Amplius nem vinci nem violetiar, pati decentii 5 sunt nis eius q6natuue eliso ueri surriliter aute neq3 penitere t neq3 irasci aut tristari cu hcc omnia in rfectio nem et passione et defectu solaci.
γ CRursus qr porcite active obiectitur et effectus est ens factu multa aut porctia operatione habue ubi deficit ratio sui obiectust cui visus no videt deficiae visibili in acinops ui deus dicatur no post quicqd est c5tra ratione encis inquatu est eris vel facti eritis inquatum est sactu. Que aut sint
duinsmodi inquircdum est. sit rimo quidem igitur cotra ratione entis est qs ei tis ratione tollit tollitur aut ratio eritis Psuu oppositum: sicut rario hominis popopositum eius vel partiu ipsius oppositum autem eratio est non eris: hoc igitur deus non potest ut faciat simul unum et idem re et no re quod est contradictosa re simul. 8 CBdhuc contradictio in contrariis et se uanue oppostis includitur:sequitur enim q, si est album et nigrum ou si album et n5 album et si est videns et cecim et si vidcreet non vid o made ciusdem rationis est in deus non possit facere opposita fimul ut esse eidem secundum idem. 9 EAmplius ad remotionem cuiussibet pruicipii essentialis sequitur remotio ipsi us rei si igitur deus non potest facere rem simul re et non esse:nec etiam potest facere q rei defit aliquid suorum principiornin essentialium ipsa remanente sicut quod homo non habeat animam.
io si 'reierea cum principia quarundas scientiaru3 ut logice geometrice et arthmetrice sumatur et solis principiis formali rerum re quibus essentia rei dependet: s quitur quod contraria horum principio*deus facere non possit:sicut qd genus noufit predicabile de specie vel quod linee duae a centro ad circunser ii no sint equales. aut in triangillus rectilineus non habeat tres angulos equales duobus recus.
i i CPinc etiam patet quod deus non potest fatere quod preteritum non fitcrit na 3 hoc etiam contradictionem includit eiusdem num necessitares est aliquid esse dum est et aliquid sitisse dum fuit. ir Sut et queda q repugnat rotat entis.
110쪽
ticii inquatum huiusmodi que etiam des sacere n5 potest:na omne quod facit deus
eporici esse factu. Et hoc aut pat3qs de us no potest saccre deum iam de ratione entis lacti est quod re suum ex alia ca de pendeat quod est corra rationc eius quod dicitur deus: ut er superioribus pat0.i3 Eade et ratioe no potest deus face aliquid equale sibi nam id cuius esse ab alion5 de det prius eii in eclido et in ceterio dismatibus leo quod ab alio depcdet: qs ad rationem entis facti pertinet. q. E Similiter etia deus tacere n5 potes quod alio coserues in re sine ipso naue es seruatio ee uniuscuiusq3 de det a ca tua: unde ori quod remota causa remoueatur et effectus in icitur res ahq possit te q adeo no coseruares in rem5 ect effectus eius. is si Rursus vi ipse est P voluntatc agens illa n5 potest facere que non potest velle. oue aut velle no possit cotiderari po/test ii accipiamus qualiter in diuina volutate necessitas ee possit aia 3 quod necesse de inpossibile est n5 ee:et qs impossibile eessemecesse est no ce*3 aure ex hoc non potest deus sacere se non ecavet no ee bo. num aut beati qr de necessitate vult se ee,olium re et beatu. ut in primo onsu3 e).
us non potest velle aliquod maiu3:vnde patet quod deus peccare non potest.
si Similiter. oficium est supra quod
dei volutas no potest ec mutabi is se igi. tur no potest sacere id quod est a te vol.tunsi impleri Scicdum tame quod hoc alio modo dicitur lio posse a prcinissa: napremissa deus simpliciter nec velle nec uocere p 'rmutuli nodi auic quide deus facere vel velle mi si eius volutas vel potetia absolute c5stilaretur:no aute si considere presupposita volutate de oppositoma vo lum a s diuina respectu creaturas necessi ca. 34. lazem no bab3 iiiii er suppositioe. ut in ρ' mo ostcsum est .et ideo omnes iste locutiones:deus no potest facere corraria his qdisposuit sacere et quecum similiter dicuntur intelligutur copolite sic mi implicant suppositione divine voluntatis de post to. Si aut intelligitur diu: se sunt false: qare pici ut potetra et voliaritate dei absolute. Sic aute deus agit d voluntate. Ita nintellectu et scictiam. ut oste sum est . pari igitur ratione n5 potest saccre que se facturum no pinuit aut dimittere q se lactura prestiuit:qr no pol facere u lacere no vult aut dimittere que vult. Eode modo c5 ceditur et negatur virum.scilicet ut predi et a n5 posse dicaturin5 quide absolute sed sub eonditione vel suppositione. Eo diuinus intellectus n5 coartatur ad
tem ostesum est ' diuina potentia ad determinatos esse ctus non limitatur: ae P hoc . quod de necessitate nature n5 agit sed per intellectu et volutate ne cui sorte videas in eius intellectus vel scietia ad determina tes effectus solumodo posset errendi. et sic agat er necessitate scietie: suis n5 et necessitate nature. Restat ostedere in ei' in om . eritia is intellectus nutreffectuum limiti cap shhus coartatur. o stela; est mi supradu in caudeus omnia alia que adeo. edere possut nchre dit suam rentia intelligedo in quo comnia hiriusmodi ee necessarium est p aliqualem simili rudine: sicut effectus utute sunt in catila si igitur potetia diuina ad determinatos effectus no coartatur. ut is pra osteium est).necessariun ustet de eius intellectu similena scici iam proferre. I EAdhuc diuine essentie infinitatem: supra ostedimus) . infinitum aute quatalibet aditione finito3 facta ad equari non potest quin in infinitu recedat quatalibet finita sima numero finita eristan nihil aute aliud pter deu odit ee fim ecntia infinitu oia alia sis rentie ratione sub determinatio generibus et spebus cocludantur: quomodo cutim igitur diuini effectus: et quantu cum comprehendantur: semper in diuina essentia est ut eos ercedar. Et ita plurium ratio esse posset: diminus igitur mireret' qui perfecte diuinam essentiam cognoscit. vi su pra Mesu 3 est uomne infinitate effectuum transccditato igitur er necessitate ad boves ad illos essemis coartatur.