장음표시 사용
331쪽
ralitatis r propinqua autem est cupiditas pecuniariam. sed θἱ-eet aliquis, quod ista ratio isto loco non valet : quia cupiditas circa quam ver satur liberalitas non est eadem cum cupiditate, circa quam versatur temperantia, quae quidem cupiditas videtur eiseeorporeae voluptatis. Liberalitatisvero minime. Ad hoc dicendum quod maior est propinquitas,&similitudo inter assectum&affectum si illi duo affectus conueniant in aliquo communi, quam inter affectum &actum: ex quo melius videntur opinari qui liberalitatem & magnificentiam redigunt ad temperantiam,quam qui ad iustitiam : e
rum tamen rationes non siint contemnendae.
A gnanimius autem circa magna quide, vel ex ipso nomine versari uidetur. circa quae uero versatKr, primum accipiamin oportet.
Atque nihil restri,siue habitum ipsum , oeeum consideremus qui habitura habet .videtur itaque matagnanimus is esse, qui magnis est dignas, ex dignum sese magnu esse censet . qui nunq, non pro dignitate hoc facius lolidusist. at eorum qui praediti sunt virtute, nemo dea mens, nemo stolidus est. v igitur quem diximus,magnais rabi 3 est. Qui nanque parua meretur, cr hisce d tu seipsum censet: modestus quidem, at non magnanimus est. magnanimitus enim in magnitudine : cut er pulchriti do corpore in magno colistit. pariti uero urbani quidem D sunt,er membris appositi,sed non pulchri Is autem qui μην, est indignus, magnis dignum seipsum censet,est ei of ς in Non est autem omnis lenius,qui maioribus quam Πρ '. retur dignum seipsum censet. At is qui se digna minoriribus quam dignum sit censet, pusillanimus est lae magna, siue mediocria mereatur, ,e parua quide, nanoribus Nea
332쪽
qui magnis est dignus quid enim sceret, i ciniis non eget dignus Est igitur isse magnanimM ma tudine quidpm sq. 'extremus , ratione autem eius quod oportet medius. diagnam enim eo seipsum censet, quod ad digninum sum accommodatur. Illi uero exuperant,cT deficitant. quod risi magnis se dignum censeat, ex sit dignus, CT maxime maximu circa umaxime uersabitur ipse. Dignitus aute ad externa dicitur bona. maximum vero id a leuerant Lmnes ese,quod diis ipsis tribuimus, er quod maxime ho renes qui sunt in dignitate asectant, quodq dari praemiuob res pulcherrimus solet. tale antem est ipse honor. hoc est enim bonorῖ maximused externoru circa igitur hois res cr inhonoratio anagnanimus sit oportet uerseis rur.Et sine etiarai e magnanimι circa honores esse uiae ssdetur. urri nus magni,maxime seipsos dignos esse hono re pro dignitate cesent. Sed pusillanimus deficit, ta ad seri ipsum,quam ad tritis magnanimi dignitate. Lentus auferelectu quid1sui ex perauno tame ipserim P mu - ntqui magnanimus ipse,cusit maximis dignus, fuerit opti V imus sane. Melior enim maiora semper meretur: er optimmus,maxima Elim ergo qui vere magni est an ,bonum Saese oportet. Atq; magnanimi uidebitur id ese,quod est in
tit,aggresbo pericula lugu ob timore arripere,aut muria secere. gratia nans cuius tu aget turpia,cui nihil est in gnus ingula uero cosiderati magnanimus si no bonus,ries s9γdiculas omnino videbitur . nec eitu dignus erit honores. prasius fit. quippe cu honor praemius ii virtutis ac bonis honanibus tribuatur Nidetur igitur ipsa in 'ii tu e nin mi tanqua ornamentu quoddi esse uirtutu . Ni u e
333쪽
ET HIC ORVM. vivi mim esse . notissim pse potest. -
- σi probitas adyit. Magnitudo igitur animi maxime circa honores er inhonorationes versatur ratque magnanimas
pro ijs quidem honoribus,quies in rubrit,er astu,
, disses honmnibus offeratur, moderate Letabitur,niri naccommodatos sibi,uel ira res etiam adipiscens. dtule enim amynummos dinus honor--e. prabit tamen,quia minora nequeunt exhiberi. Sed ios honores quos quiuis homines cT paruis tribuunt,parvipenes det omnino. non est enim his dignus. Similiter cria quoi est honori contrarium. non enim inreyerit circa ipsum. Uι igitur dictor est, uir magnanim s maxime circa Ha' nores uersaturat circa tamen diuitias, Cr potestalem, omnem prosperitatem,aduersiatam uriae,quo icheuenerit modo,moderate sese habebit. Et neque uehementer inprosperitate utabitur,neque nin ara in aduerstate dolebit. neque en ci Nnorem ita sese habet,qui quiadem maximsi et D mest, Potestates enim diuitiaeque proripter honorean expetuntur. itaq; qui haec habent,per ipsa honoribM QRι uolunt.cui igitur Ex honor estparuum, G2 huic σcaetera Drua sint . quapropter ipsi magnanimi gymptores esse uidentur Videntur autem ex pro beae Di ritates formae ad magnanimitatem conducere. Nobiles h e quii sunt hi potestatibus constituti u dilutes,t igni censentur honore: in excellentia nanque consistunt. Atque omne bonum quod excessit, dignum est magis λα, η λ propter CT cilia magis magnarimos jaciunt. A qui μή m enim honorantur: remisim Nas Mis
ceni magis honore censentiar. Qiu uero ne uirtute talia
bona habent, non inrese sti de magnis honoribus
334쪽
censent,nes magnanimi recte dicuntur .no enim si ilaeus ita accura litari virilite. cotemplores autem,peti lanitas
fi t. non est enu Uile ne uirtute moderate res sine secundas .Atq; cu aequabiliter strre non posint,putentq; - se caeteris antecellere, illos quide depiciat. Ipsi uero quic . quid contigerit,agi t. inarantur enim magnanimum: essitates ei non sunt . idquesciunt in quibus possunt. Ea igitur quae a uirtuteproficiscuntur,non agunt. Desticiut autem caeteros. Sed magnanima re despicit. opiti rem n veret uulgus autem ut contingit mon autem parua
periculusabit, nec periculorum est cupidM: proptς ς bia fidquod res paucas inulti)acit sed subit magnanis cini in . periculo versatur: vitis suae non parcit, quasi non sit di. - θ πνεgnum omnino uiuere IEst etiam talis, ut beneficia constra ἀν)EPI, 3rvi: cr pude t ipsini suscipiat beneficia. Illud enim su marcio φυlerioris est: hoc iustrioris aer in retribuendo maiora be - νο- . . nescia constrat. Hoc enim pacto debitor insuper fel α νο δεμ νε qui primu cotulit,atqi suscipiet beneficiu Sidetur etiam' ''Cr eorum quidem meminite, in quos beneficia contulit:
' seorii dure non memini se a quibus ipsesuscepit. Est coim bis μὰ is qui suscepit,instrior eo qui contulit beneficium: ipse ue ἀρ
ω uult superior esseCr ciu uoluptate quide audit ea qui contulit ne aute uoluptate ea quae ipse accepit. Qitapropter er Thetis non enarrat beneficia Ioui, nec Atheniensbus Lacedaemon quae contuleri sin illos: sed quaesuis Ilia Τά. sceperunt at illis st etiam magnanimi, neminis aut uix 67 indigere. subministrare autem inrompte ι ad eos quide 68 homines qui in dignitate sunt constituti pro eritatibus si tuntur Νrtunae,magnu esse: ad medios autem mediocre.
Illos enim superne discite est cr gloriosum,hos autem - fcile. et inter istos quide gloriari,non est ingenero . t s
335쪽
ipse magnanimus. Isaule qui descit,pusillanimus est qui j vj xero exuperat, lenius. Nec igitur hi mali esse. uidentur: quippe cum mala non sciunt, sed aberrare. Pu illanimus Soenim meretur quide bona: s rime seipsum priuat quibus est dignus . atq; malum quodda habere uidetur quia bori ius seipsum dignum no censet, Cr seipsum ignorare. Apis peteret enim ea quibus est dignus, cu fini bona. no tamen stolidi tales homines,sed pigri potius esse uidentur. Talis autem opinatio uidetur Cr deteriores ipsos escere. finis guli naris appetunt ea,quibus sunt digni. Demouenis Cr a praeclaris actibus er oscys qu i iit indigni, ex abonis externis Annii modo. At lenti, stolidi sunt, seis si ipsos ignorant,er etiam clare. Nam quasi ni digni, reseus aggrediuntur quae honorantur, deinde redargutitur.
Vestitus se et gestu, Cr nubtas ornant .er pro erit Gies suas manifestas esse volunt. de ipsiss etiam dicunt: ut ob ipsa afficiatur honore. Magnitudini antem animi, pu 81' fauninatus opponitur magis quam letitudo. Fit enim magis: σ peior est. Magnitudo igitur animi,circa honoror ut diximus magnum uersalsir.
COMMENT. MAGN AN i Μ 1τAs autem circa magna. JHic est secun sidus tractatus huius quarti libri: in quo Philosophus
posteaquam declarati v qua sua in virtutes,quae versantur circa bona externa, id est circa pecunias: nunc consequenter ostendit quasdam alias quae versantur circa alia bona ex terna vi dicuntur,id est circa honores.& quia sunt duae, ideo hic tractatus in duo diuiditur capitula. in primo tractat demaonanimitate. In secundo de virtute in nominata circa ine.
- diocreshonores. Primu capitula diuiditur in quatuor partes in quibus seruat ordine solitu. Partes aute patebui .In prima itaque
336쪽
337쪽
extremum: ergo non erit mediocritas, nec ex consequeti virtus.Tollit hanc dubi lationem, ostendendo quod diuer sis rationibus de respectibus potest magnanimus appellari extremus & medius. Nam inquaptum est in summo gradu perfectionis δε habet magnitudinem quandam perfectionis,dicitur extremus. Si vero consideratur ut agit secundum recta in Iationem,tunc erit mediocritas ipsa magnanimitas,& collocatur inter excessiim dc defectum, quae erunt extrema.
Lutavo D si magis. J Posteaquilin ostendit materiam circa H
quam versatur magnanimus in gene moratio: nunc inspecie,& magis particulariter ostedit materiam eiusdem, & extremorum oppositorum.& primo declarat eam ut diximus: vdeinde ostedit quomodo magnanimitas 1e habet ad illas virtutes.Dicit igitur in primis quod magnanimus versatur circa magnos honores, qui bonorum externorum maxima esse Purantur.V ersatur autem circa unum,quia ea quae superlatioue sumuntur videntur esse unica , dc non competere nisi uni.et
Maxime nanque ad magnanimum pertinent, sed maximu in rebus humanis videtur esse Inum: hoc autem maximum cuius est dignus magnanimus,intelligitur in botus externis: nadignitas refertur ad externa bona. Quanda enim dicimus. hic dignus, non intelligimus dignum virtute, quae est internum bonum: sed dignum pecunia,amicitia, honore, &similibus bonis externis. Cuni ergo masnanimus dignus sit maxi- Iano bono externo, ut dicta est declarat quid sit illud, scilicet quod est honor: cirea honores igitur versatur magnanimus.
P ro batur Magnanimus versatia r circa maxima externo rum bonoru: at honores sunt huiusmodi: ergo &c. Maior clara.
Minor riobatur a Philosopho, scilicet quod honores sunt
maxima inter externa bona. Illud quod deo tribuimus quasino habeamus aliquid maius inter externa ,est maximii externo rubonorum:at honor est huiusmodi&c. Item illud videtur esse maximum, quod affectant ij qui sunt in dignitatibus constituti:at honos est huiusmodi &e.Item illud videtur esse maximum inter externa, quod attribui solet pro praemio ob res praeclaras: S honos est talis. Concludit igitur quod circa honores ver1abitur magnanimus,& cum eiusdem potetistis sit versari circa contraria: si ergo circa honores,& etiam circa contraria, id est circa inhonorationes, ut ita loquar.
338쪽
Udiu virtutem, ut exemplo ostendit
339쪽
Philoso phus duarum operationum quarum alia est fortitudinis alia iustitiae. Non enim fugies in praelio hostem cum Pugna aggreditui :nec pericula terribilia, sed magno animo ct tortissimo sustinebit quod est maxima operaiio fortitudinis:nec etiainferent iniuriam alteri quod est iustitiae, cum nihil existimet magnum quo inducatur ad inferenda iniuriam. Si Novo vero. J Tertia ratio qua idem probat per sydeductionem ad inconueniens. Dico magnanimii esse optiamum:si coceditis, habeo propoli tun lin minus Jequitii hoc absurdum, quod magnanimus sit homo ridiculus eum sedi gnum censeat magnis honoribus,&summis: & non sit dignus si non est optimus. At cum magnanimus habeat prudentiam,omnis enim studiosus habet prudentiam,inconueniens esse videtur arbitrari eum esse ridiculum quendam.
fu i D'Erv R igitur ipsa. J Ex supradictis infert dilo ob- coorta. Primum est quod magnitudo animi est decus & orna mentum reliquarum virtutu: & hoc probat ex eo quod addit incrementum reliquis virtutibus extolledo eas, &'exer cedo in summo gradu. Secundum est quod euadere magna nimiam est valde disti elle: &assignat rationem, quia in magnanimo oportet risu omnis probitas, & omnis virtus cir mulata. ΓM A G Ni Tutio igitur animi. Haec est secuda sapars huius capituli in qua Philosophus more & ordine suo ostendit de adtibus magnanimi,&ptimo circa propriam materiam suam,id est circa honores, deinde circa quasdam materias secundas, id est circa prosper itatem quandam,ut circa diuitias, & huiusmodi. Dicit ergo quod cum magnanimus assicitur honoribus magnis & a viris studiosis, linabitur, tamen moderate: paruos verδ non multi faciet, ut late patet intextu Philosophi. E T ci Rc A diuitias. J Ostendit quod magnanimus camoderate se habet circa diuitias, & omnem prosperitatem aduersitatemqtie quomodocunque eueniat, & circa potentiam , dc alia bona externa . Probatur ,'Is qui moderate se habet circa summum externorum bonorum, etiam bene & moderate se habebit circa minora : sed magnanimus ni oderate se habet circa honores, qui sunt maxima exter
norum:ergo bene & moderate se habebit circa diuitias, po tentiam , ct similia quae sunt minora. Sunt autem minora,
340쪽
uia & illa propter honorem expetunῬr.sc ergo moderatrie habebit circa prosperitatem, & eadem ratio erit de coa-σ2 ira hQ UAPROPTER ipsi. t Notandum quod magnanimi videmur esse superbi, tamenon sunt. Eos enim et uos dicimus qui mediocritatem excedunt ,&per fas &neusqntecessere aliis volunt immoderata quadam cupiditate. Magnanimi vero propter maximas perfectiones suas in seipsos conuertunt,& honores sibi a studiosis delatos moderatea ci inriti non deteratur,aequo animo ferunt:videntur enim despicere humana, de ea seinferiora ducere, di iocunditatem habere maximam, cum ses os ad se vertunt, & suam pers Gione connoscunt. cicer olentiata igitur omnes ineptias. quid enim leuius huic leuitati nomen impona totamque vitam bene vivendi inanimi robore ac magnitudine i&c . an omni reruni humanarum cotemptione ac despicientia,&63 :ΠOmni virtute ponamus. fvIDEN TvR prosperitates Hac in parte Philosophus ostendit quod bona quae dicuntur fortunae, ut potetia, diuitiae, & huiusmodi, videntur consa re ad magnam nutate,hoc pacto ut magis honorediana pu-
lentia. Verum hoc dicit Philosophus, Mn quia mainanimus; em Uur gis magnanimiis ut magis dignus honoribus ob affluentiam & pt osperitatem: sed quia ita videtur 5c existimatur opinione vulgi non quod reyera ita sit, quia promtas&virtus ut ipse addit, reverataim inhonore: unde qui illa habent sine virtutibus, &se dignos honoribus cen-
, ni magnanimi licet videri velint: sed potius inolentes &arrogates. ex quo apparet quod magnanimi sunt
' iahq ''b0ΠJ,Vt patet in textu. NON autem tera pars huius capituli in Philosophus
more sito a fieri multas proprietates magnanimi. Verucum dictum sit magnanimum operari summu in unaquaque Vir rute, primo affert proprietates quae accipiuntur ex materia. xx lxum, prα in fortitudinis&liberalitatis,' ae sibi magis accommodatur: deinde affert proprietate quaesumuntur ex materia propria ipsius magnanimi : leniusseri eas ulterius proprietates quae minutuῆ ex aliis Puta ex mediocritatibus illis quae versantui circa comm ' lationem