장음표시 사용
361쪽
itaque. J Haec est secunda pars huius capituli in qua ostendit quid est medium circa hac materiam, & quid extrema, &quae pertinent ad utraque. Dicit igitur in primis quod arrogans fingit sibi inesse praeclara quae non sunt,& illa que sibi iniunt lfacit maiora verbis exaugendo: dissimulator autem negat ea quae sibi insant,aut illa verbis minuit & extenuat: medius ve
ro nec sibi fingit inesse quae non sunt, & ea quae insunt, nec maiora,nec minora facit. LOT autem. J Declarat Philoso rosphus quomodo hae conditiones insunt cuique illorum. Ho rum enim singula possunt fieri alicuius, & nullius gratia , id est non ob ulteriorem finem: qui nullius gratia faciunt haec, sunt aut veraces, aut arrogantes, aut dis,uitulatores, quia ij proprie videntur agere, α dicere secundum habitum qui in ipsis est,& non aliqua alia causa externa ducti, & non ad aliquem alium respectunt. Nam proprie veraces veritatem dicunt ut velitatem dicant, & mendaces mentiuntur ut mendtiantur proprie dicit: qui aute aliqua causa exteriori per motati,velint,aut gloriae aut lucri cupiditate,magis videtur agerect dicere propter talem causam, quam propter habituni, aut mentiendi,aut dicendi verum: nam remota causa illa,& praemio veritatis vel meridacii, non tales apparerent, sed verax
vel mendax secundum habitum siue sit causa liue no sit, semper se ostendet talem qualis est. OpER se autem.J Declarat io
Philosophus quid in his habitibus est dignum laude & quid
reprehelione. Mendaciii, inquit, est vituperandii,& hoc tribuitur viriq; extremo.Mediu vero laudabile:sed extremor uarro a est mastisvituperadus quam dissimulator & cius opexationes. 1 AT enim de utroq;.JHaec est tertia pars capituli, iri in qua ostendit & declarat ipsam mediocritate, & quid maxinie pertineat ad ea & ad verace. declarat igitur prius de medio,& ostendit de quo verace nue loquatur. Est enim aliquis verax qui in iudiciis& testimoni js vera diciti: alter est qui ei uersatione,& locutione comuni est verax,&de hoe loquitur. r a talis aequus.J Declarat Philosophus quid maxi- iocore pertineat ad ipsum veracede quo nunc loquitur,dicendo quod ipse videtur esse probus, quia semper utitur veritate,&ca gaudet, & dicit quod talis magis declinat vessus disiimulatio 'em pia tymen disces domedio. Non enim omnia quae sibi insunt praedicat ac profitetur. Et non debet exponi
362쪽
iste textus, ut faciunt nonulli,qui dicunt quod iste verax a
i dissimulationem quam ad ostentationem:nos autetis
E mus quod est in medio, & distat ab utro ue A per distantiam quantitatis, sed per nepatione extremo ii ab . . πῆμm sit i0nfesto iunilitudinem maiorem eum definti quam cum excessu,sicut etiam supra de mansueti, ne diximus, & de quibusdam alijs dici potest Notam o
Ἱρg'intur & dicuntur ut concurrant verba cum fassis & LP . birtus videtur reduci adiustitiam.&Uὸ conum gem cui iustitia est ad aliut ita hare virtus ad alium qualitate in actibiis humanis.quare ad iustitiam quoquo
reduci videtur: licet idistinctus habitus vi nati riaar Umo, ssan quiressibi maiores.JHHeliquarta hii '
M , cum nullius causa metiatur, sed solu quia Hi det mendacio.Secundo modo dicitur arrogans,qui sibi niaiora Sitalicuius causa,&iste est duplex aut causa olrin Lis, . p VR iqui est tertius in ordine,& talis est i5 ge deformior. verum neuter istorum duorum videtur Dro arrogantiae, nisi
363쪽
raudet mendacio: alter ob aliqua causam mentitur,&is non cicitur talis per habitum: sed talis arrogans potest esse duo
bus modis scilicet aut causa gloriae, aut causa lucri, ut supra diximus. Et Philosophus declarat intextu quales sint,&quomodo sibi assumant ea quae non habet. Ea quae diximus, , Nilicet usus ad proximos & po tetia latendi. LETi Abi sunt to 'nis.JScilicet medicinae&aruspicinae. DAT diisimulatores tici Nunc Philosophus declarat alterum extremum, id est ipsum defectum.& primo coparat eum cu excesIta, dicendo quod ii tales videntur eleganti ores quani arrogantes, qui non causa lucri aut aliqua cupiditate ducti id faciunt, sed causa euita laetimiditatis. OM Ax i M. aute. J Ostendit Philosophus quod iii duobus modis fieri hic desectus potest:alis nanque negant ea
quae sunt praeclara sibi ineste, sicut faciebat Socrates, qui v-tens ironia occultabat scientias quas habebat: alii vero sunt qui negant ea quae sunt parua&manifesta,&hi appellantur
Graece βαυκοπαν γ u. Hi enim sunt tale , vi cu habeant paruas virtutes vix laudibus dignas, & omnibus manifestus, eas minuunt verbis,ut audientes reassumant atque amplificent:
Mn5 sunt. proprie ironici,ut de Socrate superius dicebatur, Ased habent in paruis rebus astutiam quandam, quae sperneda est, &paruit acienda. mis est genus calciamenti muliebris valde delicati, quo Ionici dediti delici js utebatur: acceperunt enim a Persis multa ornameisia,&deliciarum species in quibus postea&Persas de omnes Graecos supctarunt.Isti igitur qui parua & manifesta quae in se habent, ea verbis minuunt, ut alijs laudandi occalionem praebeant,tali nomine appella tur , quasi sint astuti & callidi in minimis rebus, &delicatis,&parui momenti: verum hoc interdum arrogantia esse vide tur . Cum enim ea negant de minuunt verbis, quae sunt in eis manifesta, magis ex eo laudari velle videntur, & in arroga tiam incidere,&ipsum excessum, dum ad desectum inclinant: sicut Lacedaemoni j videbantur facere, qui cum essent in bello omnitum p rspe G ccorum excellentissimi. cx ni nato contemptu vestium quibus tenuissimis utebantur, in arrogantiam quandam videbantur incidere . Ferunt aliquan- , , do DioSenem conspicatum Platonis caἰhedram valde or se nata iis, in eam praesente Platone suisque discipulis ascen
364쪽
sthim trutina calco,5 Plato. Ad hoc Platonε respondi Gaiunt
De comitate, & eius extremis. CAPvT VIII.
Im D T res ita in uiri, atque ill
hac ipsa iocosese recreent homines: videtur CT Dic esse quaedam aequabilis congre io, σ-,σ qudiendo ea qMe oportet
nino ridiculam, Er παῖ cole t cereris re, cum
u quι cum moderatione iocatur,comis atque urbanus macatur tale sane moris iam habitum assecutus, ut ad bene
recteque iocandum seseflectere positu huiuscemodi nanti
modatur cutem huic habitui medio, mi ui' dexteritis
365쪽
destum uirum,liberalemq; accomodantur. sunt enim quaedam, quae ioco dicere Cr audire, talem hominem decet. A que ipsim liberalis iocus er eruditi, a feruius ioco, rudius disert. licet hoc tam in antiquis,quam in novis comoedys intueri. quibusdam erim verbori obscoenitas, nTquibusdam potius subintellectio ridiculum erat. haec non parum honestatis disrunt ratione. Is ne igiis ii8tur dicendus est recte secet s uli, qui dicit ea quae liberi rura hominem decet san is qui eum qui audit, dolore non afficit, uel etiam delectat s er hoc indefinitum esse uidetur est enim aliud alij odio, er iucundum. talia auae tem er audiet. quae nanqκestri audiendo, ea videtur Cr. facere. At non quiduis sciet. etenim Deliae, conuitia quaedam sunt. Et legumlatores nonnulla conuitia dicerire vetant. fortasse autem illos er nonnulla prohiberem cete dicere oporteret. uir itaque gratiosus, ac liber, in
sese habebit quasi bi si lex sit in ioco. Tulis est igitur
ipse medius siue dexter, fue urbangs,fue comis dicaaetur. Scurra autem a ridicullo superatur. Et neque bi neis us que alijs parcit:modo moveat risum. eaq; dicit, quorum nihil prorsus gratiosus ipse diceret: Cr aliqua quae ne audire quidem perferret. Sed rusticus ad tales congresα nofones inutilis est. Quippe cum nec ipse quicquam afferat fulis: Ercum Herunt alit,aegre molestes ferat.requies autem cr iocus, is uita necessaria esse uidentur. Tres igitur ut eae sunt quas diximus mediocritates in uita . Sunt autem
omnes curca verborum quorundam, actuumve conrimae
nem usum.Sed dis erunt, quod una circa ueritatem: caeaeterae circa uoluptatem uersantur. Atque harum altera quidem est in loco: altera autem in congregionibus reliquae nitae consistit.
366쪽
bVβyntermissis recurrant ad io QP RHomqμ βψm ς cedat,quidam desidia, .m Q ς' ut circa illiundefectum: consentaneum est ut sit R
Iecundum mores,dicendo quod omnes
367쪽
omnes istae motiones indicat mores uniuscuiusque qui habet
tales motiones: nam ad hoc propositu,vistin motibus corporis, sic in moti bus animi: at motus corporis indicant corpus quale est, veluti si bene incedit est sanum: sin male, est ae
grum: eodem Pacto motiones animi indicabunt mores ani mi, & anima qualis est in mo ribus.quare qui habent tales motiones , ut nimium gaudeant abundentque ridiculis, scurraenuncupantur,& sic de alijs: scilicet,qui minime gaudet ioco, agrestis: qui mediocriter, ut oportet, dc decet, comis erit, ut dictu est.Verucum plerique hominu magis ab udent quam deficiant, & ad excessum magis progrediatur, fit ut homines cepe eos qui nimiu ab udant ridiculis dc excedui, comes & urbanos appellent,& elegantes: cu re vera sint scurrae, de maxi me differat ab urbanis & medium seruantibus ut supralanotuit. OAC COMOD AT v Raute habitui. J Haec est tertia pars ushuius capituli,in qua Philosophus successive ostedit quid pertinet ad quenq; istor utriu habituit. & primo quid attinet ad
urbanu. Secudo quid ad scurra. Tertio quid ad rudem atque agreste acc5modatur.& primo de urbano hoc pacto: Adnominem dextru,dc habente dexteritatem quanda ingeni j per tinet ea dicere atq; audire quae sunt hominis modesii atq; ingeniivat vir urbanus habet dexteritatem ingenij: ergo ad euspectat, dc dicere,&audire ea quae sunt modesti dec. Q v I vvs D Ara enim.J Scilicet personis quae introdu- ii cebantur, tam in antiquis quam nouis comoedijs: antiquae comediae tanquam satyrae fuerunt apud priscos comicos. Ferunt autem eos priscos solitos esse res obscoenas verbis apertis nominare : postea vero cum essent homines modestiores facti consuesse si qua obscoena inciderant ambitu honestorum verborum tegere, ut subintelligi possent: verum ob scoena quaecunque sint,dc quomodocunque dicantur, mini me urbanum decent.Vnde Cicero in libro de Officijsan primisque prouideat ne sermo vitium aliquod indicet esse in moribus: quod maxime tum solet euenire cum studiose de absentibus detrahendi causa, aut per ridiculum, aut seuere, maledice contumelioseque dicitur. Sic ergo ab obscoenis cauendum & caetera. Dissee igitur dicendus est. l Di- iis xit autem Philosophus virum urbanum dicere, deaudire ea
quae ingenuum decent, de innuit quod ad eundem spectat
368쪽
Oreuiuimetipsius,non autem eorum qLudiunt. MV
. Versari circa comune couersatione vitae.no
369쪽
De verecundia. CApvT IX. E verecundia aule ut de aliqua virtute diceis rar re no oportet. Est enim lectui magis quam
bubliui stulis. Itaque diffinitur timore, tiae mors dicitur dedecoris quida. er fit perinde uis circa res formidoloses timor feri solet. na qui Moreccidantum, erubescut:qui timent morte,passescut.Vtruoque igitur ad corpus quotamodo accomodatum esse uidetur: quod quide magis ad a dictam uidetur,quim ad habitam pertinere. Non autem ad quamuis aetatem v affictus, sed ad iuuenilem accommodatur. C ensemus enim eos, quihuris aetatis sunt,uerecudos esse oportere: ut cum nosine perturbatione uiuant,multumque ob hoc peccet, a verecundia prohibeantur delinquere. Ais laudamus quidem tuae venum eos qui sunt verecudised nemo ex eo seniore hoὰ m Moreo nunem laudabit,quia est uerecundus. Nihil enim eorum ra Vr ipsum oportere censem s agere, pro quibus emergere ue 'recundia solet. Neq; enim homini probo uerecundia competit, quippe cum pro rebus improbis sint. No enim sunt res stles agedae .Quodsi quaedarn reuera, qtlaedam opina ustionesunt turpes,nihil refert. neutrae nanque sunt agenadae. quare nonae uerecudandam.Sed improbi est er diae restem esse, ut aliquid turpe agat. probam autem ideo quemapiam se putare,quia trabe habet, ut si turpe quid egerit
verecudetur: abseurdum est ane. uerecundia nans sit pro
iis quae lolite quispian cit: sed nunquam sua sponte uir
bonuε res aget turpes . Erit autem verecundia probum,
exsuppositione. namsi egerit,uerecudabitur. hoc autem is ipsis uirtutibus non est. quods impudentia, Cr quemupiam non pudere res turpes agentem improbam est, niis i*7holo magis ob idipsum probam erit,quempiam res turpes