장음표시 사용
181쪽
Iuris Naturalis Elementa. quis effectus , qualis est rerum creatarum
Equidem nostra illa . argumenta facilli. mum esset amplificare, aliaque aliis 1 uperis addere ' sed pro nostro hujus operis instituto satis superque sunt ea quae modo diis putavimus, ex quibus abunde judicio meo
liquet P i Μ E CAUSAE seu CONDITORIA DEI existentiam sic admittendam esse, ut haec inconcussa veritas habeatur qua postis hac tanquam fundamento innitetur nostra omnis disputatio. Deo eom- EX eo quod Deum Conditorem agnosea- petit Ius mus manifesto consequens est huic Deo ut is Legos pote nostro Dornino summum jus compete re hominibus imperandi , eorum Vitar ra.
tionem definiendi, arctve HS Leges praecipiendi: nec minus evidens est ita compara istam esse naturam hominum, ut hujus primae causae seu Dei conditoris Voluntati suas
actiones accommodare teneantur.
Iam antea ostendimus Cap. IX. Part. I. imperandi jus non alio vero fundamentoniti quam ejus qui praeest potestate, cui quidem potestati assiduae comites adjunguntur sapientia & benignitas' contra vero homines natura Deo subjiciuntur, quia debiles.& indigi sunt . Iam itaque dispiciamus an Deo in sint potentia, sapientia, atque benignitas : tum ex altera parte utrum ea sit
hominum imbecillitas & indigentia, ut ideo sybditi Deo sint propter suam felicitatem. f. XlI.
182쪽
Para H. Cap. 1. Is Σε. XII. Eius qui per se existit, orbemque con-Deus ideo didit, infinitam potestatem esse quis sanus .praecepit dubitet Quoniam vero illius voluntate Lege creata sunt omnia, inde etiam est, ut quae L qui,
creavit servare possit , Vel delere, Vel ad sapiens . arbitrium immutare . Nec minor ejus est quia bo- sapientia quam potestas . Illi nota sunt o nus est .mnia, qui condidit omnia , eique pariter compertae sunt rerum causae , tum ex iis eausis dimanantes effectus . Praeterea cum omnia & singula Dei opera expendimus , facile intelligitur summo numini propositos fuisse omnium & singulorum suorum ope rum praestantissimos fines, quorum assequendorum aptissimas rationes adhibuit: ac uno Verbo , quicumque in orbe conspiciuntur, sapientiae, ut ita dicam , praefulgente nota signais sunt.
DOCET nos quoque Ratio Deum natuis ra sua benignum esse, qus benignitas sponte fluit ex ejusdem sapientia & potentia .Qus enim natura per se summe 1apiens Msumme potens est, qui posset ad nocendum inclinariὶ Nec enim ulla est ei causa eurnoceat. Μalitia, crudelitas, & injustitia ex ignorantia vel impotentia generantur. Uerum homo si vel tantillum ea contempletur quae illum circumstant , & propriam nat
183쪽
is a Iuris Naturalis Elementa. ram suam exploret, beneficam paternamque Dei manum & intra se ipsum & extra mirabundus experietur. Ex Deo vitam hausimus rationemque: hominibus abunde . necesin
saria suppeditat , necessariis utilia , & utilibus adjunxit jucunda . Itaque advertunt, Philosophi omnibus quae saluti conducunt quamdam etiam inditam esse jucunditatem . Esca , quies , motus , calor , frigus , uno
Ferbo quidquid prodest , idem alternis vicibus & tamdiu placet, quamdiu prodest .
Sin autem prodesse desinat , quod nimiumst, tunc illud repudiare contrario sensu mois nemur. Equidem ad illud expetendum alliciebat nos statim voluptas , quoniam erat necessarium ' led jam ab eo , quia nocere potest , abhorremus prae fastidio & satietate . Ea est igitur felix suavisque natura
constitutio , ut nostrorum sensuum facultatumque moderatum usum Voluptas sequatur namque in nostram iucunditatem omnia verruntur quae nobis circumjecta sunt,s tamen iis utamur moderate . Quid potest , verbi gratia , magnificentius excogitari quam illud in quo vivimus theatrum orbis ' Et oculis nostris coelum hoc & haec terra subjecta quot non splendent ornamentis , quot non exhibent jucunda semperque inter se diruersa spectacula λ Quae non sua menti voluptas est ex scientiis quibus c litur augetur , atque perficitur Humana vero solertia quantas non peperit utilitates λQuot ex hominum cum hominibus societate non gignuntur commoda Z Quae non ex
184쪽
mra II. Cap. I. 133 mutuis colloquiis jucunditas, quae non mutuae charitatis mutuarumque animi propen- sonum suavitas est ρ Equidem , modo ne quid nimis sit , tota pene vita dulcissimis innocuorum oblectamentorum titillationibus exhilaratur. Quibus adde, quas Leges Deus nobis praecepit eas est e , ut ex illis natura nostra perficiatur, quoniam per easdem pravus avertitur facultatum nostrarum usus , & quae bona hominibus concessa sunt , in iis temperamentum illud teneamur adhibere ex quo pendet hominum salus , praestantia, . di felicitas tum publica, tum privata. Quae cum ita sint, prorsus liquet, quantum Deus - - sapiens , & potens est, tantumdem honum
Iam itaque Dominum illum habemus cuisne controversia insunt necessariae dotes ominnes, ut illi Jus Imperii competat quam maxime Legitimum porrectumque intelligi potest . Sed nostra nobis experientia constat quam simus debiles , quam indigi : quidquid habemus totum id ex Deo accepimus, in cujus arbitrio positum est ut bona nostra vel amplificet vel a nobis auferat ' unis de evidentissimum est ex parte tum Dei tum hominum illud adesse quidquid necessarium est , ut omnimodum Dei constituatur in homines imperium , homines autem Deo sint omnino obnoxii.
185쪽
xs Iuris Naturalis Et saeta ..
I. suo im UIBUS argumentis probatum est Deum perii jure existere cui sumus obnoxii , eisdem Deus vi- etiam probatur Deo jus esse Legestio, , b δώpQbi praescribendi . Sed neque hoe sum scribendo. Cit: quaeritur enim ulterius num suo impe-Tii jure revera voluerit uti Deus λ Sane potest Deus Leges condere , sed an vere Leriges condidit λ Nemo, inquiunt, inficias ibit Deos nos obnoxios esse quod ad vitam &pbsicas nostras facultates attinet, sed quod ad earum pb sicarum facultatum moralem usum spectat , nonne Deus voluit solutos Legiabus homines esse λ Erat hoc tertium , dc gravissimum quidem caput quod superest e
hine EX Deo , illinc deia ductum ex hominibus.
Iam multum hoc est necessarias serenda. rum Legum causas deprehendisse. Hinc a
dest Dominus qui pro sua natura dotibus. que suis praestantissimis legitimum jus habet imperandi , illinc adsunt homines quos ipsemet Deus ille condidit, quos intellectu donavit & libertate, ita ut quidquid agunt
186쪽
Pars II. Cap. II. non modo intelligant , sed & eligant, tum qui etiam laetitia vel dolore, bonis vel mais lis , mercedibus aut poenis assici possunt . Naturam existere sanciendis Legibus idoneam , & homines accipiendis habiles prosecto non est quid supervacaneum, sed hujus inter Deum & homines convenientiae debet aliquis finis , aliquis exitus esse et non secus ac ex ipsa nostrorum oculorum structura recte colligimus percipiendae lucinat S DOS esse . Quare nos enim Legibus aptos accipiendis fecisset Deus , si nullas voluisset Leges constituere P Namque sic facultatum ad Leges hominibus inditarum nullus seret usus . Quapropter non possibile tantum, sed omnino probabile est homines in universum Legibus adstringi debuisse , ni si potioribus argumentis contrarium
appareat. At vero tantum abest ut ullo a Sumento prior nostra sententia con Vellatur, ni contra undequaque corroboretur.
Si quis pulcherrimum ordinem contempla bitur quem in Mundo Ph ico summa Dei sapientia constituit , is certe non poterit existimare casui permissum esse Munatim CVLIantem seu Morolem , ita ut nulla disciplina cohibeatur . Contra nos Ratio docet sapientissimae naturae in omnibus propositum esse quemdam aequum finem cujus assequendi necessarius motius adhibeatur. Non alius in rebus creatis , & sngulariter in hominibus, Deo
deductum ex fine quem sibi quoad hominem Proposuit Deus, &ex Legum Moralium neeessita te, ut hie finis obti
187쪽
1s6 Iuris Naturalis Elementa. Deo potest fuisse propositus finis quam hine
sua gloria , illinc autem rerum creatarum persectio & selicitas quantum secundum 1uam naturam indolemque valent obtinere.
Qui duo Conditori proposti fines pulchre
coeunt c9njungunturque. Namque Dei Iloria in eo sita est ut ibas virtutes exhibeat, potentiam nimirum , benignitatem , sapientiam atque justitiam , quae eaedem Virtutes nihil in Deo aliud sunt quam ordinis amot& universae utilitatis studium . Itaque sumis me perfectus & summe felix Deus quoniam hominem vult in eo tum ordine versaritum felicitate perfrui quae hominem decent, idcirco vult etiam quidquid in eum finem necessario refertur , unde huic proposito conducentes rationes probat , obstantes autem improbat rejicitque . Natura hominis si mere physica esset aut mechanica, quidquid in ea praestandum praestaret Deus ipse. Sed homo cum sit intelligens liberque , at
que is qui res dijudicet & eligat, ideo qui
bus rationibus hominem Deus deducit ad destinatam illi sortem, eas oportet esse nais turpe hominis accommodatas, in quibus nimirum suae sinr partes hominis, & ad quaa propriis suis factis conspiret . Quoniam vero proposito fini consequendo non omni S ratio pariter conducit, inde etiam est ut quaelibet actiones hominum indifferentes non sint. Liquet enim contra
Dei voluntatem fieri quidquid propositis
Deo finibus adversatur : quod autem coninfert ad assequendos fines illos eidem esse
188쪽
Pars II. Cap. II. Is 7 acceptissimum. Quoties aliud prae alio eligendum , & ubi alii viae insistendum est potius quam alii , certe Conditoris nostri
ea voluntas est ut rectam viam ineamus , neque nos temere geramus & tortuito, sed convenienter rationi, ita ut libertatem nostram caeterasque nobis inditas facultates usurpemus qua ratione par est , ut nostrae conditioni, nostroque fini , Dei que proposito satisfiat in nostram ipsorum aliorumque hominum felicitatem. q. IV. 'Ex contraria sententia sententiae nostrae superiora major accedit vis . Quae sors enim foret argumenia hominum , quae societatis , si sua cujusvis ta confir- hominis facta ita penes illum essent, ut mδntur . aliam non haberet agendi causam quam vel mentis levitatem vel animi pravos affectus λ Fingamus enim hominem sibi ipsi permissum , nullis Legibus obnoxium, &cui Deus nullam vivendi normam indixerit e quo posito vides plerarumque humanarum facultatum jam nullam utilitatem esse. Quid enim Ratio proderit c ceciS moin
tibus impulso & nihil agenti considerate λQuid homini proderit quod in judicando possit suspensus haerere, si prima rerum specie trahatur imprudens λ Quid illi proderit
res expendendi facultas, si rerum eligendarum consilium nullum ineat, nec prudentiam auscultet, sed devias propensiones sequatur. Equidem praeesarae dotes illae quibus t
189쪽
1sE, Diris Naturalis Elementa . bus humanae naturae constat dignitas & exiscellentia, non solum fierent prorsus inutiles, sed etiam in nostrum detrimentum veristerentur: tanto enim nocentior alicujus dotis pravus usus est , quanto dos illa pulchrior est atque praestantior ALibertas ex lex non solum homines societate seclusos gravi detrimento afficeret , sed illis multo etiam esset nocentior, si ipsctentur prout sunt mutua societate connexi : societati namque opus imprimis LegeS sunt, ne plus aequo sibi quis arroget , aut alienum appetat: alioquin in licentiam prolabetur libertas. Permitte sibi ipsi homines Et Ceta proslier frenis natura solutis , atque iniquitas, immanitas . perfidia, vis, campo, ut ita dicam , gaudebunt aperto , Tolle morales Leges, tolle morale vinculum illud quo in quavis gente continentia C venturque fides & sequitas, unde sua familiis & hominibus in alios homines deis scripta jura sunt & ossicia; haec , inquam,
tolle, hominesque videre erit alios in alios immanium bestiarum more ferocientes. Quo enim homo sagacior est atque solertior, eo sui similibus magis metuendus erit: ejus solertia vertetur in calliditatem, & in malignitatem sagacitas . Quocirca jam nulla societatis utilitas aut suavitas , sed hominum adversus homines bellum esset & Iatrocinium .
190쪽
r V. SED qine tu obtendis incommoda , iis , 3 tanquies, ipsi met homines Legum constitutione mederentur . Respondebo ego quod benigni- meam litem lacias ' fateris namque Leges tate dein universum necessarias esse o quamquam ductum , ut id dicatur quod verum est, imbecilli ires Leges humanae sunt, nisi sua cujusque conscientia nitantur . Quoniam igitur hoc poscit humana Ratio, ut vivendi normam homines inter se constituant , cujus ope tuti praestentur a malis quae sibi possunt mutuo inferro , & ea commoda consequantur, quae prosunt tum publice tum privatim , quanto magis censemus rectam vivendi norinmam a Conditore lum me sapiente & summe bono constitutam oportuisse λ Equidem bonus pater milias, quo suam domum oris dinet , liberos suos auctoritate consiliisque suis instituit. Qui possumus ergo existimaω communis omnium hominum parentis non eamdem curam esse ρ Atque si praeci
puum sit illud boni Prineipis studium ud
bonis Legibus licentiam avertat, Deum-n credi potest, qui longe hominibus amicior est quam in se ipsi bene mutuo aflecti sunt, totum permisisse genus humanum sine duce vagari, hominesque ex leges esse in rebus etiam gravissimis , unde tota pendet eorum felicitas λ Ita de Deo sentire non solum ejus benignitatem impugnat , sed &Isapientiam. Contraria igitur sanior se