장음표시 사용
581쪽
postquam ea declarauimus , quae generatim delibero arbitrio scitu fuerunt necessaria, nunc ad ipsum dogma explicandum accedimus. Tria versantur de libero arbitrio inter Christianos systemata. Primum eorum est, qui opinantur, totum adhuc liberum arbitrium exstare, et homines post lapsum per naturae vires voluntatem diuinam clare cognoscere , illamque implere posse. Hi Pelagiani dicuntur. Systema secundum est id, quod in ecclesia Romana obtinet, hominem nempe magnam liberi arbitrii partem post lapstim retinuisse ; ct fau-
tores huius systematis vocantur Semipelagiani. Systema tertium est id, quod in nostra et Resormatorum ecclesia viget, nempe liberum arbitrium spirituale t tum esse amissum, nec hominem sibi soli relictum vi res naturae determinare posse ad legem diuinam imis plendam. Hanc sententiam expressit LuTNERus more MovsTINI per seruum arbitrium. De seruo arbitrio peeuliarem librum ingeniose et subtiliter conscripsi, ex quo LuTHERVΜ acutum philosophum suisse videmus. Seruum arbitrium est impotentia. voluntatem diuinam distiniste et cilicaciter cognoscendi, et nostram voluntatem ita determinandi, ut ea faciat, quae Deo grata sunt et legi consentanea. Νeque tamen nobis obiici potest , nos tollere libertatem rationalem.
Iline theses nostrae sunt: I Amissa est tota libertas Piritualis; Haec thesis opposita est Pelagianis et Seismipelagianis, et qui cum iis sentiunt ex Pontificiis. Soci
582쪽
Siscinianis , Arminianti . V a) At horno non caret Ishertate rationasi quamvis' per Iapsum haee valde se diminuta. Haec melis illis oppoestur, qui plane omni lihritate carese, vel ipsa naturali, hominem docent. Vtramque thesid nunc probabimus. Accedimus ergo ad propositionem primam : Homo earet libero arbitrio circa res stiritualii, seu homo non habet facultatem pes naturae vires diuinam. voluntatem distaecte satis cognoscendi 'eique obtemperandi. Qui magis hopularibiis in sti enunciare vult hoc dogma, . . ita potest: homo non I test natareae 'viribuς fidem a
i eesidere in anima, et hbh pbtest bona et testima opera sa. eere. Euε exsigui3ἡta intersectugruunt. Monemus haee , v tanto ius testelligere queamu4 Theologor , quorum alii te iura Phissiosophorum ψ alii phrasibus popularibus utuntur , ne 'cis binas has inuendi ratione nisse intelligat. Ilane issesin tam generaliter quam sperinliter probabimus. , , ',
o it Generaliter pr atur per sacra dicta, in quibus diserte dieitur, Dei gratiam tequiri, quo Oolantateninintam ad bene agendum possimus determinare. Lu- eulentissima huius ser ditia leguhtur* um 'H. 44. Ita ibi Ueruator loquiιur: Nemo patres. -Hre ad πω.n' ea m trahat Pater, qui mist. l l hoe dicto est propositio uniue alis nega sua; id ex viaabulo οδεια
eonstat. Latent in his uerbis tres enunclationes: Omnes homines id Deum venire debent. a 'Nemo' ta
583쪽
ergo trahatur necesse est. Vis probandi huius dicti ia
hmis phrasibus: ad Christum Unire et a Patre trahi, latet. Ad Christum venire idem est, ac in Christum credere, quia ii tantum ad Christum veniunt, qui in eum credunt. Effectus fidei pro caussa ponitur. Λ P tre trahi phrasis est metaphorica. De tractu morali .e 1ermo est. Moraliter aliquem trahere, est Per raritiones mouentes aliquem inducere, ut hoc vel illud agat. Dicit ergo Christus: Nemo fidem in me potest consupere, nisi Pater eius intellectum ita illuminet. Vt uois Iuntatem suam is me credendi determinare possit. Ex hoc patet. ineminem mortalium di as veritat riribus f distincte cognsscere posse; si hoc foret, no
in Christum credere adque evin venire possemus. Ser t ι;xtor porro .dicit, actum quemdam 1 ematuralem in hominum animis necessarium .esse. ut per illum i Von
Iuntatem determinemus ad credendum, eti per Minad Christum veniamus. Quum igitur Christus negatinos viribus .nostris credere posse, tequitur, nos: carere libero arbitrio. II IOAN. VI, 63.i, Idem hic Christus pronuntiat, dicens: Spiritas est, qui Oisi cat. scilicet 'ης ψ -- , pars vera a ad natam rem uti iis es. 'Ma, quae ego loquor, spiritus et vita sunt. Tria continemur in hoe dicto. Christus dicit I Spiritum iunctum solum vitam sphitualem producere posse; et carnem id efficere non posse, seu mutationem eam producere , quae necessaria est ad vitam spiritu tam ἱ 3 Spiritum sanctum mediate per verba Christi
584쪽
hanc vitam si ritualein tribuere. Negat ergin Christus, earnem id enicere posse. Per carnem in saera scriptu ra natura nostra eademque deprauata et Eorrupta i telligitur. Dicit vero, illam vim Spiritus sancti, quae vitam spiritualem emeit, cum verbis Christi coniun.ctam esse; ex quo colligimus, Spiritum sanctum meis diate, non immediate, agere. Ex hoc dicto iterunt generatim; apparet. carere homines libertate spirituali.
ut IDAN. XV, s,6. Hic habemus binas ipsus Christi. seruatoris nostri, enunciationes, alteram Pusitivam, a teram negativam. Positiva, est: Qui com Christo eon. runctus est, is potes multos fructus ferre. Negatiua;
sad extra communianem eum Christo versatur, is pora 'o nibit boni esseere. In communionem cum Claristo
venimus tum, quum eum peri fidem .pro seruatoro nostro amplectimur. Sensus theseos est, nos per si dem eum Christo coniungi debere. Bona opera in. mera scriptura cum fructibus arborum comparantur. , Id ergo nobis voluit significare seruatis: Is tantum voluntatem ad bene agendum determinare potest, qui per fidem mecum coniunctus esti; contra qui mecum On eoniunctus est. non potest actionesti legi diuinae conuenientes patra ere. Ergo 'nos caremus libero
arbitro seu avita spirituali- IV ROM. UlII. s. aut secundum carnem sunt, ea, quae t carnis , sapiunce vero secundum spiritum, ea, quae sphsitus. His verbis PAvti s describin I ' statum hominis naturalis; ab statum hominis regenerati seu spiritualis. Secun-,N n dum
585쪽
. dum carastri .esse , est naturae suae viribus obedires Meundam carmem sapere, est ea facere, quae naturae nostrae grata sunt. Qui extra statum gratiae in statu naturae versantur, ea tantum petunt, quae naturae conueniunt. Qui vero vires Spiritus sancti in regene- ratione adepti sunt, ea decernunt Pt exsequuntur, quae per legem diuinam nobis imperantur. Effectus dupli. cis status sequenti com. 6. exponit apostolus: Sensus enim earnis, moroe sensus autem spiritus, vita et pax. Explicatur' effectus status naturalis. Qui in hoststatu versantur, poena aeterna digni sunt, eiusque fient participes; ab effectus status regenitorum declaratur. Qui voluntatem ita determinant. vi Spiritui sancto obediist, illi vitam aeternam accipiunt, et in hae vis
m pacem et tranquillitatem animi. Caussa, cur status Maturalis tam tristes effectus producat, haec est, quia illi, qui in statui naturali sunt, vivunt in inimicitia cum Deo. 1 Id iterum illustratur per hami uerba: com. 7. Legi enim Dei um subiUcit se urneque enim potest ;et ratio redditur, cur homines naturale, Deo sint iobgit. -- Obs uandiim est, PAVLLVM duo dicere, I lio, 'Nilnem naturalem non obedire legi diuinae; a ae
posse obedientiam praestare legibus diuinis. Qui non test legi diuinae obedire, .is caret libem arbitrio. Atqui : Omnis homo naturalis cet. Ergo caret libem arbitrio. V I COR. II, I 4. Animalis homo uis peri
cipit ea . quae sunt spiritus Dei. Sisititia enim isti sunt, re non polles cognoscere, quia spiritualiter diiud,
586쪽
eanda sunt. PAVLLus dicit I minem animalem
non eapere posse dogmata Spiritus sancti. Hic verishum sue dogmata, omissum est); 2 ea dogmata, a spiritu sancto reuelata homini naturali stultitiam videri, seu a recta ratione abhorrere; 3 non popse hominem naturalem hoc dogma percipere; 4 eausesam illius rei esse, quia sine Spiritu sancto nemo de veritatibus diuinis rectum iudicium ferre possit. Nullum disputant de homine κιη' seu animali. Clarum est, hominem animalem et pneumat cum sibi inuicem opponi. Pneumaticus -homo est, qui vires supernaturales a Spiritu sancto ac sepit; homo animalis, qui vires tantum habet naturales. Si ergo homo naturalis veritates reuelatas clare comprehendete , illasque sibi distincte repraesentare nequeat, uitur, hominem enere libero. arbittio. Nam ad liberum arbitrium requiritur distincta repraesentatio veritatis reuelatae. V PHIL. II, II. Id dictum clIrissimum est et solum rein totam conficit, de qua l0quimur: Deus es, qui operatur in nobis; ut bonuri velimus et persciamus. Testatur PAVLLvs I Deum determinare voluntatem ad honas actiones decernenis das; M vim eum suppeditare ad ea decreta voluntatis
exsequenda. Quum saealtas honas actiones decerneἀ-
di et exsequendi in hominibus absit, neeessario crede dum est, hominem carere viribus spiritualibus, seu libero arbitrio. l
587쪽
Speciatim eadem thesis β. IL ex eo
probatur, quod scriptura significat, deesse intellectui et voluntati nostro eas perfe-Etiones, ex quibus liberum arbitrium constat. Ostendit Ι deesse intellectui nostro .sacul talem, Veritates reuelatas clare et distinete et caciter cognoscendi, et nobis repraesentandi. Eph. IV, I 8. I Cor. Ι, ΣΟ, ΣΙ. 2 Cor IV, 7, Docet Ι )deesse voluntati nostrae facultatem ita se determinandi, Ut adtiones producat, quae cum diuina lege consentiunt: Dan. VIII, 3 36. Rom. VIII, 7. Eph. Il, I, 3, '. I Cor. XII, 6. a Cor IlI, s. Consediarium.hujus dogmatis hoc est: Nemo viribus suis legem diuinam implere et vera bona spera facere potest. Ex quo sequitur, neminem apud Deum aliquid mereri Posse. i
Descendemus Dunc ad demonstrationem specialem. Docuimus adhue, ad libertatem spiritualem duo requiri: persectionem intellectus, s persectionem voluntatis. Persectio intellectus est facultas. veritatem diuinam disti ete et clare cognoscendi. In persectione vero voluntatis requiritur facultas, voluntatem ita determinandi, ut illa.. t si
588쪽
o fidem concipiat in Iesum Christum, et i, per fidem ilia
exsequatur, quae legi diuinae consentanea sunt. Quod igitur diuini libri testantur, deesse I intellectui et voluntati has persectidnes, sequitur, nos carere libero tarbitrio. Id nunc demonstrabimus ' . Ib Dicit faera scriptura deesse intellectui nostro facultatem, veritates diuinas clare, distincte, euidenter cognoscendi et nobis repraesentandi. Esse e contrario in intellectM nostro ignorantiam quamdam,caecitatem quamdam, quae nos impediat, quo minus veritates diuin sciare cognoscamus. Vt haec thesis hene intelligatur, ante omnia expeodondum est, quid intellectus noster per ob
res suas naturales possit, quid non possit. Intellectus noster certam et voram cognitionem veritatum diuinarum sibi potest acquirere: hi non potest sibi acquir re essicacem coqnitionem tam claram, tam distinctam, tam euidentem, ut per illam voluntas moueatur et impellatur ad bene agendum. Dicimus ergo no-.. strum intellectum naturae viribus acquirere sibi posse Veram et certam cognitionem diuinarum veritatum. Hae de re multa aetate nostra disputata sunt. Sunt enim inter nostros Theologos haud pauci, qui disputarunt, intellectum nostrum non posse sibi acquirer ς ve ram atque certam cognitioneν diuinarum veritatum. Sed haec tota controuersia pugna verborum est. Nam, qui negant, nos acquirere posse nobis veram cognitionem diuinarum veritatum, illi voeabulis verus at que certas lio sensu utuntur, quam nos illis vulgo
589쪽
iti solemus. Nos facile probabimus, intellectum D.
i manum Acquirere et consequi Posse veram notitiam ve- statum diuinarum. Omnes veritates diuinae ex voeabulis seu verbis constant. Quicumque ergo potestates horum verborum intelligit, is etiam ipsas Veritates
et propositiones intelligit. Atqui potestates verborum, . ex quibus diuini libri constant, possunt arte humana, diligentia , humanae .naturae viribus acquiri. Studium linguarum est studium, quod naturae Viribus nititur. Itaque possunt homines potestates verborum, ex quibus h sacer codex constat, sua Virtute, naturae Viribus. aDRqui. Quicumque Grammaticam nouit, et Lexicis . hene utitur, is potest notiones et potestates vocabulorum Intelligere, ex quibus diuini libri compositi simi. Quod si verum, illud etiam verum esse debet. nos viribus naturas sensum vocabulorum et propositionum satrae
..scripturae consequi posse. Quicumque autem nouit sensum atque notiones vocabulorum sacrae. scripturae, .is nouit ipsas veritates , et habet cognitionem littera-
lam sacrae scripturae. Hoc ergo omni dubitationetaret. At SI nos non possumus nobis cognitionem tam claram, tam euidentem, tam distinctam acquireremturae virjbus, Ut per illas voluntas nostra ad bene agendum determinetur. Haec duo delanant Theolog, per distinctionein inter cognitionem litteralem et salatarem, incir cognitionem essicacem et inefficacem, ia-tir cognitionem mortuam. et uiuam. Ergo homo non potest naturae Uribus sibi aequirere cognitionem sa-
590쪽
lutarim, essicacem, vivam. IIaec ergo cognitio salutaris , essicax et viva a Deo nobis suppeditari debet. Nunc videamus ipsa sacrae scripturae dicta, in quibus intellectae nostro haec cognitio denegatur. Primum dictum EPII. IV, I 8. legitur. et per se clarum: et tubdens est. Dicit PAvi Lus, homiqes naturales Obtenebratos esse, seu tenebras habere in 4ntellectu; pergit, in hominis natura elle ignorantiam et impotentiam cognosceno veritates diuinas. Concludamus : Quicumque tenebras habet in intellectu, 'is impbtens est diuinas veritates recte et distincte cognoscendi. . Tenebrae nim rum symbolum stini ignorantiae atque stuporis. Est ergo in nobis stupor et ignorantia. Atqui omnes homines naturales habent tenebras in intellectu. Ergo intellectus hominis naturalis impotens est diuinas veritates elare, et lalutari ratione, cognoscendi atque si-hi repraesentandi. Secundam dictum legitur I COR. I, 2o, 2I. PAVLLus ibi multis verbis loquitur de hominis naturalis impotentia, veritates diuinas ritis
cognoscendi: Stultam, inquit, fecit Deus sapientiam hiaus mundi; quia enim in sapientia Dei non cogno- ait mundus per sapieaetiam Deum etc.' His in verbis
recondita est sequens propositio : Homines per suam sapientiam non Possunt cognoscere sapientiam diuinam. Haec thesis clarissime hic legitur. Homines irregeniti., homines a Deo auersi, habent quidem sapientias rationalem, sud per suam sapientiam r/tion/lem, per