Brevis disquisitio, de præcipuis quibusdam philosophiæ Stoicæ placitis, quæ agunt de Deo, ejusque operibus, ...

121쪽

ps IDet A THEOLOGIAErigi debeat ab animi, seu parte principali,

munere fungente aurigae, qui tamen uobii dominantur assectus, in transversum agatur, prout frustra retinacula tendens Fertur equis auriga nec audit currus ha

benas.

Rectius Chrysest de anima, corporis membra dirigente M Nam membra is nostra, utpote utilia ad facienda bo- se a condita sunt a Domino, gu-- bernari possunt ab incorporea substa se tia, de anima loquor. Postquam au- tem haec negligens esse, habenas is laxare caeperit, quasi auriga nesciensis indomitorum equorum ferociam com se pescere permissis frenis,in equos cu rum trahentes, S se ipsum in praeceps se ire facit in Gen. C. VI. Hom.

Platonicorum alii partem animae superiorem, alii totam animam immortalem habuerunt Aliique horum animam a Deo esse docuerunt, alii ab anima mundi. Ad hos se propius applicant Stoici

animam scilicet divinae dicunt esse naturae consortem, seu particulam aurae divinae, id est, animae mundi, id quae

ad cap. de Div. S. S. Atque prout illa est quasi

122쪽

S M. SI quasi pars quaedam abscissa ab anima munis di, in corpus missa, stadi ea dem eo redire unde venerat, ubi corpus distin-ri Sic quidem superstitem credunt manere animam, redeunte corpore input rem saltamen non han si Ciceroni fides,omnino immortalem dicunt ille Tust. Quaest. L. I. Stoici autem buram nobis largiun- tu tanquam cornicibus diu mansuros Hunt animos, emper negant. Non illud videtur intelligi de anima, quam dicunt esese exhalationem in auras, quatenuS a men te seu parte principali distinguitur, sed de mente ipsa, redeunte ad mundi animam, a qua desumpta erat. Neque hoc a philosophia est Stoica alienum an iis mam mundi, hic illic temporis diuturinnitate, vim suam tandem aliquando amittere, ex Stoicorum opinione diximus, dicto 66. cap. o. de Div. nil mirum ergo etiam, si spiritus humanos perire tandem opinentur. 3. VII. Distinctius etiam dicamus. Disserunt apud Stoicos haec tria eo νια, ἡ ψυχη , quam πνευμα vocant,

ωτο μονικον , aliasistis. Quid ipsis σώεμ sit, per se patet, crassum scilicet

mortale Corpus, quod di sibivitur No

mine aereis is , venit flatus, seu exha- latio

123쪽

ratiocinari, imperium exercere. Ita distinguit citato loco Lib. I I. g. 2. om τῆτι ἐμι, ρκια- πνευριάτον κή

Ad rogatum quid homini in morte accidat ex mente Stoicorum , hinc ita respondendum erit Corpus vel carnem esse ita luendam , animam in auras C. volaturam, seu dissipandam mentem vero seu partem rationalem recipi in rationem eminalem, uti de anima mundiloquitur Antoninus; sic ille, Ennτεςνς ει tori ἐν φανiBων τω νηκτο n. μια , y ιληφθήση . τ λογον, του os gwμ αφον κατά με βολήν. angulim ars univer huius extitisti, in id quod produxi te, manesces vel potius, muratio e sula Gyterveniente, in ratio.

124쪽

S I m. snem seminalem recipieris Lib. I v. f. q. s. VilΙ. His rite perpensis, obscurum amplius esse non potest, quo sensu mortuos esse nullos pronuntient Stoici, at-ue hactenus nec selices nec infelices.Vel sint, felices esse quatenus scilicet mentes recipiuntur in rationem seminalem unde desumptae erant, jam per mortem, Corporis solutae vinculis: Dum porro Cerberum, flumina flagrantia igne, reliquaque inferni terriculamenta merach bent fabulas Poetarum. At ipse ex Poetis satis antiquus,' nobilis Callimachus Epig. XIV. 1 αεΠα, - τα νερ, πολυ σκοτο .m ζανοδοι is

O Charida, quidnam est infri Tenebrae. Reditus quid pNugae. siquid Plui, Fabulae concidimus. De mortuorum autem resurrectione duis bitanter vulgo loquuntur, sed in sententiam tamen negantem videntur fuisse procliviores Ita M. Ant suist, ut Dii, qui parate ac cum singulari erga genus humanum amore, disposuerunt universa; hoe

unum neglexerint, curare nempe, ne homines, boni cumprimis . . . ubi semelδε-

125쪽

so DEA HEOLOGIAE functi sunt, non exserent amplius,sed η-mnino extinguerentur. Hoc vero squidemsci habet, pro certo scias , aliter famis res eos fuisse s aliter fieri oporteret. Si enim justum erat . N seri poterat, θ' sjuxta naturam, id natura protulist.

oba σω - μ δεμα ουτ vel hinc e=go, quod aliter se habet, saltem aliter se habet, compertum habeto, non oportuisse feri. Lib. XLI. g. r. Athe nienses etiam illi Stoici, Adh. xv II. I 8. Is cum Epicureis pariter restitisse videntur Paulo Apostolo resurrectionem praedicanti mortuorum. Pedem sed promovisse aliquibus videtur Seneca, ωomnino credidisse mortuorum resurrectionem. Singulare certe aliquod est hujus Philosophi dictum quod in rem adsertDoct. Mornaeus de ver Rel Christ. C. Xv. Mors, sic Seneca, interrumpit vitam, non eripit, veniet iterum, qui nos in lucem reponat dies. De futura riean mundi renovatione aliquid inaudivit, unde conjecerit in integrum aliquando restituendum esse humanum genus novis iterum mentibus ab anima mundi prodituris, postquam omnia igne purgata fuerint.

126쪽

rint. Quicquid sit, crediderunt certe conflagraturum aliquando hunc mundum Stoici Cic. Acad. Qiuest L. v. Erit enim persuasam, etiam solem, lunam, seia Ias omnes, terram, mare. . . dquaedam animalis intessigratia per omnia ea penetreto transeat fore tamen aliquauindo ut innas hic muηdus ardore desuret. usque causam se etiam naturalam re perisse putabant de qua ita Cic. Nat. D. L. II. Sunt autem stellae naturae flaminis meae quocirca terrae, maris, aqua- is rum vaporibus , aluntur his, qui ais sole ex agris tepefactis,' ex aquisis excitantur, quibus altae renovataeque is stellae, atque omnis aether refunduntis eadem, rursum trahunt indidem, is nihil ut sere intereat, aut admodum is Parvum, quod astrorum, ignis, is theris flamma consumat. Eiquo e is venturum nostri putant id, de quo Pa- is naetium addubitare dicebant , ut ad

se extremum omnis mundus ignesceret, is quum humore consumpto, neque ter is cali posset neque remearet aer, Cum

jus ortus aqua omni exhausta esse, non posset, ita relinqui nihil praeteris ignem, a quo rursum animante a Deois renovatio fieret, atque idem ornatus, oriretur. Mit-

127쪽

clem huc respicientes in carminibus suis, omejero citatos, de Lust. Uet. Gentis. IX. Atque an hanc opinionem habuerint Stoici ex inventa, quam jam diximus, ratione physica, an ex alia traditione primum ad ipsos devenisse judicandum sit, mea non adeo refert. g. IX. Verum ubi hunc, quem de spiritu, seu mente conceptum Stoici favent, edissero, subit mihi Eruditorum, quam hic illi reperi de Stoicorum opinione, de animarum Origine, thesis; quod duplicem statuant Stoici animarum ortum, bonarum bonum, malarum

malum Ita Theologus solidusin sapiens& copiosus Alii animae essentiam ex ipsius. Dei essentia, bonam ex boni, malam ex

mali volunt oriundam, veluti e materia.

Sic olim Stoici, Manichaei, Priscillianissae. Verum est equidem, mali originem aliquando a materia repetunt, quam artifex mutare non possit; sed an animas etiam ab origine malas, e materia vel alio quovis malo principio ortas statuant, nondum mihi compertum est. Communiter animae rationalis originem reserre Stoicos ad animam mundi, atque eatenus ad bonum principium, nos jam diximus 3

128쪽

S o I IE. 3mus attamenin animam sui ipsius Dominam malitiae. Sibi porro suae, vel bonitatis causam existere. Id puto Antoninum velle, ubi hominem revocat ab apparatu Aterno animamque suam ut Curet admonet, eo quod virtute, id est, bono delectetur Deus, a quo anima di- manavit, adeoque bona, cum Deus sit optimus Lib. VII. a. ὀ Θεος πάν- τα

Deus omnes menter, vass his corporeis, θ'

corticibus, θ' sordibus denudatas intuetur. Sola enim mense sua, illas a sese dimanam res cst derivatas attingit. Nec reperi adhucdum dissimile exemplum, ubi malum

animae i. e. τω μονιμω quod vocant το Θῶον αν άνθ ρωπω ortum tribuant. g. X. Sed e diverticulo in viam De-Cens est, quam praecipiunt Stoici sui suorumque Divinae Providentiae subjectio: At si quae de futuris olim fatis post mortem, adjiciantur, solida omni,

tantis in aerumnis, consolatione homo privabitur, haecce sequutus. Non fiaturos mortuos infelices, nulla certa vel evidenti ratione docere potuerunt. Si enim

129쪽

uorum resurredhione, quando vindictam

sumeret Deus de male gestis 1 quotusquiseque tandem , qui conscientia bene actae visae securus, beatam sibi promittere vitam posset Spe quadam beatae receptionis in commune animarum recept culum, alere potuerunt animos, sed quis

ille, qui non hujus contrarium aliquando verum esse posse, ipsas potius

reddere certiores Ubinandi ergo beatae illius vitae expectatio, cujus intuitu pa tienter tantas vitae molestias homo iam,

diu pertulit Scilicet melius quid de populo sim praevidebat Dominus Deus Fides in Filium De Redemptorem e tam facit eatae vitae exspectationem. Spes haec non est vanae, sed firmissima, promissis Dei fallare nescii inaedificata, spes adeo quae non pudefacit. g. XI. Stoicos hinc cernimus veri Dei cognitione destitutos Atheismi reos esses nonnulla tamen quae natura ipsis iuggessit, docuerunt. Quanto igitur illorum detestabilius est institutum, qui

ipsum naturae lumen extinguere studentes, divinam insuper revelationem ridentes, Omnem numinis reverentiam ex

corde expellunt p

130쪽

Sto1ci nostri decenter de Deo sentiendum Moquendum esse volunt, vere Cunde cum Deo versandum, opem divinam esse imploranctam, beneficiis

ipsius reserendum esse gratiam. Sed quid hi Vere nihil horum. Nullum Deum

agnoscunt, praeter mundum, omnia aeterna habent, seu ex ordine aeterno, nulla ratione divina disponente, aut dirigente fluentia nullum itaque Creatoris sui beneficium agnoscunt, ingratissimi quique. Stoici naturam divinam honore sn- Cero, integro corde, ob ipsius kπεροχην , majeitatem o divinum imperium Colendas esse volunt. Sed hi nullam naturam divinam, rebus omnibus se mundo praestantiorem, agnoscunt, ejus etiam nullum imperium Natura illis Deus, mundi rector, rerum necessitas. Quaeque porro de coelo, beata vel aeterna vita docentur, fabula ipsis

sunt. Insulsa quidem ill est Stoicorum opinio, de animabus ab anima mundi dein Cerptis,' in rationem illam seminalem recipiendis: sed quanto insulsius illud est figmentum, animas singulares ipsum

Deum intelligentem esse, ne praeter eum esse alium, non ergo etiam colendum p