장음표시 사용
41쪽
8 ID EA AEOLOGIAEqualia deprehendantur in homine Corruptionem enim & diolutionem hancce constitutionem , brevi insequuturam, abrupturamque, quam praedicabat Deorum aeternitatem objici posse, facile potuit colligere, licet 'utilis ipsius distinctio errorem parum corrigat, dum Corpus quidem habere Deum dicit, sed
quas corpus sanguinem sed quasi sanguinem. Quae qualia sint nec intellexisse nec docuisse arbitror Epicurum. Qua liter, ubi Deos induxit perlucidos ersabises habitantes, tanquam inter duos lucos, se inter duos mundos, propter metum ruinarum. Quibus si quis addiderit, quid Epicurus de concursu aut volutatione atomorum, de casuvi Artuna, Deorumque procul omni cura rerum que moderamine, tranquilla quiete, mirum huic non debebit videri amplius, si Deos μονογυόμμιους Schibuisse credatur
Epicurus, sublata revera omni vere, sic dicenda aeternitate 3t beatitudine Atomos incerto casu fibriuitoque huc illuc
ferri, agitari, impelli nugatur Epicu
rus, nullo moderante, nec Deo, nec
homine, nec ui quadam alia rationali. Non potest ergo naturae Divinae vindicari aeternitas, nisi quae sit casu peren-
42쪽
injuriam atomorum, casu in Deo non minus quam in alia quaevis irruentium, siquidem Dii etiam corporei sint, de strutin abrumpi potest, prohibente nemine, Cum regendae naturae nec Diis uli a vis aut cura sit, nec imperium alteri commissiam, sed incerto fluant omnia casu. Non est haec ergo in aevum du-xatura aeteriaitas Diis Epicuri tribuenda. Sedin de qua loquitur Epicurus, De rum beatitas, nulla prorsus dicenda est. Beatitatem vocat, sed quod beatum aDficit, denegat. Beatus si sit, qui nullius rei indigus, persecta fruitur quiete, nunquam turbanda beatissimus, qui omnium dominus, omnia ad nutum suum diiponens, supremum at Sanctum in omnia exercens imperium, naturae suae perfectissimaein sanctissimae vi in secula mutationis omnis expers, idem permanens, qualis prosecto Deum decet beatitas, non est certe beatissimus, nec quidem beatus Epicuri Deus, nullius rei ne quidem vitae suae dominus, nullam cujuscunque rei curam gerens, nullum ordinans, nullum disponens aut dirigens
mundum, nullas movens aut removem
aeternitati sua inimicas atomos nulla 4 adoo
43쪽
venerandus, vere deses&iners, medium quasi locum occupans inter corpus inane. At si vero summa beatitas dici visi sit debere Epicuro, voluptas cor Poris, etiam Deorum, cum&sint Cor-Porei, ne tum quidem beatus dici potest Epicuri Deus, nulla enim iste fruitur voluptate corporis. Multo etiam minus beatus erit dicendus, si beatitas consistat in cogitatione de voluptate, siquidem ipsa voluptas cogitatione ista de voluptate praestantior foret habenda.
Numquid ergo beatus dici posset, qui, quod ipsi verum bonum est, quo possit
esse beatus, destituitur g. VI. Sed mittamus ineptias, severiores ad nostros nos convertamus Stoicos Placet hisce omnino, quod verbo- tenus Epicurus, affirmandam esse de Diis aeternitatem beatitatem , hisce enim naturam omnium optimam, divinam puto, non posse carere lubenter Concedunt, sed inertem parumque de Coram quam finxit Epicurus Deorum quietem, aut tranquillitatem indignantur, ,erito. Non esse enim quod metuat Epicurus, turbandam Deorum tranquillitatem ob rerum curam vel re
44쪽
Cic. Acad. Q. Lib. I v. qui de Stratone Lampsaceno: Ipse autem sngulas mundi partes persequens, quicquid aut si aut sai, naturabbus feri aut factum esse δε- cet ponderibus θ' motibus se ille 'Deum opere magno liberat, θ' me timore. Hoc . scilicet illud est quod angit Epicureos: jugum divinae legis excutere suadet vo-
luptas Pergit idem si xi enim potest
cum exsime curari se a Deo) nono dies cst noctes divinum numen horrere: β quid advers acciderit, quod cui non acci- dit L extimescere ne id jure evenerit 'Missis etiam ambagibus, quid quaerant Epicurei planum facit Vellejus apud Cic. Nat. D. I. Itaque imposuisis in cervicibus. Uris sempiternum dominum. uis enim non timeat, omnia providentem, σμ antem, o animadvertentem, omnia ad se pertinere putantem, curiosum, Nile- num negotii Deum Ecquid ultra Non erat hinc Stoicis dissicile odorari Epicurum, Certe Epicureos, beatitatem licet quandam, sed dicis Causia vel aeternitatem Deorum memorantes. Minc Bal- hus apud eundem Ciceronem Nat. D. I. Video nonnullis videri Epicurum, ne in
45쪽
to In ΕΛ HEOLOGIAE reliquisse Deos, re sustulisse. Et propius a fine Verius es igitur illud, quod familiaris omnium nostrum Udonius disseruit . . nullos esse Deos Epicuro videri, quaeque is de iis immortalibus dixerit, invidiae detestandae gratia dixisse. g. VII. Aliam vero longe viam insistunt Stoici honestius loquuntur &-ptius de Deorum aeternitates beatitate: Eternitatem Divinae naturae Competere asserunt, non quae casu talis sit aut fortuna, quaeque facile possit abrumpi, sed propriae naturae Divinae, tanquam excellentissimae praestantia, nulli casui, nulli fortunae, nulli atomorum periculose volutationi exposita, Epicuro assertam veram esse Deo convenientem aeternitatem negant. Removent etiam a natura Dei, parum decoram illam confictam ab Epicuro, Deorum beatitatem, quae consistat in otiosa, inerti quadam tranquillitate, ubi nulla majestas aut imperium numen CondeCorat, nihil nec sul curans nec alieni. E contrario, virtutem constituere docent beatitatem, adeoque eos, tanquam beatissimos, summe sapientes, justos, sanctos, nullo laborantes vitio vel desectu, rei nullius indigos, contra boni omnis dispen
46쪽
dispensatores, sibi lassicientes rebus consulere humanis. Verbo, Deo ajunt rerum omnium dominos, cuncta moderari& gubernare, in universi commodum pro lubitu quidem omnia agere, attamen sancte semperin optime, quia Dii
sint, quos ita decet. f. VII l. Benignius h1c vero de Stoicis nos pronunciare, quam par erat, fortea regesturum aliquem praevideo, eo
quodin Stoici ipsi ejuscemodi quaedam de Diis narrent, quae figmentis Epicuri
possent aequiparari. Plures , scilicet, statuunt cum reliquis non tantum Deos, sed&spiritus humanos quodammodo divino ajunt, imo vero solem, inam, Mastra, quin totum mundum dicunt esse Deum. Errasse Stoicos ultro largimur. Perdissicile foret ex mendacio veritatem producere. Ubi ergo admiserint Sidici cum resiquis sere omnibus Deorum multitudinem, non admodum admiror, si in enarranda natura attribu- tisque divinis aberrarint longius Athe-ismoin idololatria neutiquam immunes fuisse, non ibimus inficias. Non obstat hoc tamen, quo minus apta quaedam
honesta de Deo hic illic dixisses sensis se dici queant. Ducem rationem sequi
47쪽
1 ID EA HEOLOGIAE adlaborarunt Deo quae ipsius esse vide-hantur, tribuere voluerunt hominem ad decentem, Deo gratam vivendi rationem perducere conati sunt faedam omnem non laudant, sed damnant voluptatem. At haec quantum valeant, judicemus ex iis, quae tradere nobis Stoicos de existentia&natura Deorum paucis indicabimus. g. IX. xistentiae silmmi numinis asesentiendi pronitatem quandam humanae menti insitam esse Stoici docent quam vel a nativitate ipsi a Diis inditam vo- lunt vel potius ab unione cum Corpore superstitem reservasse Spiritum. Statuunt nimirum, mentes humanas ete
nas esse Deorum familiares, vel isnatura divina decerptas, uti inserius dicemus has autem in corpora missas, aliquantulum a Diis disjunctas esse Ἀ-lienatas, attamen vim quandam ad Deos& divina se attollendi retinuisse. Et hinc mihi existimare videntur, residuam humanis mentibus remansisse recordationem Deorum Epicurus quidem etiam nonnulla, de hujuscemodi aliqua naturae Propensione, quae in Deos feratur; hanc
saltem Epicurum primum appellasse . -
gloriabantur discipuli ipsius sed quid
48쪽
quid de tali in ψει ex mente Epicuri sit habendum, intelligi potest ex modo
dictis de Deorum aeternitates beatitate. At si & heic fabulam narrare videantur Stoici, pedem promovere liceat& pervestigare, quibus porro ratiociniis hanc suam de existentia Dei opinionem
3. X. Viam ei profecto eligunt longe optimam iutissimam, experientiam omnem testem advocant, cui sane qui fidem adhibere recusat, sanum se ineptum esse ostendit, tantum negantem quia negare in animum induxit. Sed non ille ulteriori refutatione vel convictione dignus, merito censebitur Stoici ergo sic: Totius mundi structuram, vere mirificum, excellentissimum, sapientissimi & potentissimi opificis artificium esse debere, neque enim aliter posise, quin magnum illud miraculum, systematis coeli, solis, lunae astrorumque omnium&c summum aliquem, ac potentissimum sui formatorem exigat, qui praeter Deum nullus esse possit Chrysippus apud Ciceronem Nat. D. Lib. II. Si enim es aliquid, inquit, in rerum natura, quod hominis mens quod ratio, quod vis, quos
potestas humana esstare non m , est cer-
49쪽
Inn A THEOLOGIAE te id quod illud esscit homine melius: A
qui res coeleses, omnesque hae quarum essordo sempiternus, ab homine consci non
possunt igitur id, quo illa consciuntur, ρmine melius id autem quid potius dixeris quam Deum. Nam si egregium tale, cujusliodi et mundus Deorum hominumque commune quoddam oppidum, a nullo opifice aedificatum, casu aut fortuito atomorum concursu potuit prodire, optimo jure quaerent Stoicis cur minora oppida, imo cur posticam, cur Urbem, cur templum, quae sunt minus operosa atomi non essiciunt interdum Aut cur ingens literarum numerus, Consus projectus, Ennii annales aut similem quendam alium librumessicere non posset, si nulla omnino ratione aut potentia opus sit artificis ps XI. Opificio mirabilis hujus structurae addunt rerum, tum coelestium, tum terrestrium gubernationem divinam. Manifesta existentiae suae signa edere Deum, vel Deos, per fulgura tonitrua, quaeque Coelitus in hanc terram decidant. De cursu motuve mirando corinporum coelestium dicemus infra, de providentia agentes. Rident M talia,
sed quo juret plaurei sicut reliqua o
50쪽
s I E. Irmnia itain haec casu incerto fluere contendentes, sed hoc profecto nullo jure. Non tamen signa haec omnia esse rerum futurarum certo poterant Concludere Stoici, unde Epicurei divinationem rejicientes omnem: uodigitur vi naturae, nulla constansia, nullo raro tempore videmus, i. ex eo Aniscationem rerum consequentium petimus DCic. Div. Lib. II. At hoc qualecunque sit, nullo tamen modo evincere potest, casu riortuito naturam non autem Deum hae essicere, etiamsi res non indicet futuras. Didicise se se adeo quidem, at non qua de ausa, quia nulla est vel utilis ruit, Romanae ille fidicen lyrae, quo se appellari nomine dicit, vel digito praetereuntium monstrari, Horatium puto, fortunam non eos ejusmodi essicere Serm. I. Sat. v. in fine Naraque Deos didici securum agere
NeZ, quid miri faciat natura, Deos id
Distes ex alio Coeli demittere tecto. Quid autem sibi tum vult, quod Carm. m. Od. st Coelo tonantem credidimus ovem