Brevis disquisitio, de præcipuis quibusdam philosophiæ Stoicæ placitis, quæ agunt de Deo, ejusque operibus, ...

81쪽

tur, invidit aut ut aliquid nos mitius dicamus erubuit de Civ. Dei Lib. I. C. 23.

vici di quae ille de reliquis υτοφονοι in

A XII. Caeterum in demonstranda ipsa divina providentia procedunt selicius, ad rerum ordinem optimum, gubernationem sapientissimam provocantes 3 neque Epicureus quisquam, vel quicunque Epicuri vestigia sequutus est, hujus unquam demonstrationis vim elusit. Atque cauta quidem ipsi sua augulum videtur petere mihi rem Epicuri agens Vellejus Cic. Lib. Ita. de Nat. D. Sed quum mundo negas quicquam esse melius, quid dicis melius ys pulchrius, assentior si aptius ad utilitares nostras id quoque assentior In autem id dicis nihil esse mundo sapientius, nullo modo prorsus assentior Neque nos assentimur, sed si mundo nihil melius, pulchrius, aptius ad utilitates nostras dari concedat elirius, hoc quidem interrogabimus, numquid hoc tamen sine aliqua ratione, sed casu prorsus fortuito coeci potuisse credi pose sit Nihil est, ait, mundo melius in erum natura n in terris quidem urbe no-sra: nam igitur idcirco in uirbe esse rati nem, cogitation , mesum putas Non equi-

82쪽

equidem ad exemplum lapidum illorum, quos ratione quidem usos diceret quis, qui ad cantum Amphionis concurrisse sponte diuuntur ad muri Thebani exstructionem, a Metis, quos inter Fidi cen Romanae lyrae, qui Carm. Lib. III.

Mercuri, nam te docilis magistro Movit Amphion lapides canendo c. in Art. Poet. Dictus ah Amphion Thabam tonditor

arcis

Saxa movere sono testudinis, i prece blanda &C. eoaluisse aliquando credimus urbem vestram elegantissimam; sed ipsene vero ex adverso, sine ulla ratione, sine uia consilio, sine ulla arte prodiisse cassi vel r-tuito existimas neges, ergone meliorem urbe vestra mundum sine ullo eonsilio Nisatione dispositum credis e Atque in sic respondis. eenseri potest Velle jus ad isto Stoici Balbi Cum im

83쪽

48 ID EA AEOLOGI IEque ratione Z quatenus scilicet excellenti seu divina ratione constructa ista sunt rediriguntur. Audire lubet quid de his talibus solidissimus noster jam laudatus

B Nieu enlyd Verba ipsius Belgica

sic habent: se Verbeeldis da mi gy yt, en

, Balbus ibi nisi quod haecin quae ibi is porro, sint ampliora, di dilucidiora. g. XIII

84쪽

mus. Verbo quidem tenus magna curare Deos, negligere parva dicunt, sed re ipsa maxima quaedam fato vel providentiae divinae subducunt, ea videlicet, praeterin alia nonnulla, quae pertinent ad humanam mentem, liberamque ipsius, quam ei assignant, Mindependentem indisserentiam. iis quae apud Ciceronem de Fato disputantur, colligere est, assentiri multos Stoicos suo Chrysippo, qui motus animorum VO-luntarios fati necessitate, seu divina determinatione ajehat esse liberos insti- tucbat scilicet ultro philosophia quaestionem DPδ-ατων de piabilibus consequens videbatur, si essent immutabiliter omnia disposita, perire humanae voluntatis arbitrium prorsus liberum Mindependens. At hoc philosophiae Stoicae

adversabatur. Credebant animam humanam sui ipsius dominam . cujus in potestate reliquerant Dii, sibi ipsi propriam, quam vestet, beatitatem acquirere, eo quod ejusdem anima humana secum esset originis divinae, seu naturae

ejusdem particeps Hinc judicarunt

quae

85쪽

quaedam a Diis non determinata homini prorsus ejusque independenti relicta esese electioni. Atque haec ea sunt, quae Epictetus cum suis Stoicis saepius vocat τα φ ερον. At haec talia Theologia Christiana prorsus aliena cum sint, non est quod Pelagio vel qui cum eo faciunt, assentiamur, prorsus indifferentem humanae mentis libertatem divinae providentiae submittere recusantibus Pudet omnino dicti Iesuitici Causarum liberarum nullam esse praedonitionem. Ita scilicet satis expresse esuit Tirinus: aeuia circa actiones causarum liberarum,

vel nulla est praedonitio: c. Vel,

subinde circa aliqua, v. g. circa passionem mortem Chrisi M. Iv. 23. non tangit ni subsantiam actionum e passonum, non vero etiam Mulas circumsantias. Ioh. x. I 8. Potestatem habeo ponendi animam meam. Quae tamen illa Jesultae limitatio nullius est ponderis, etiam ibidem loci, ubi de morte Christi agitur. Si enim propter definitionem divini consilii fieri aliter non debuerit, nec potuerit, quid ergo, si impii illi crucis as-ficere supplicio noluissent Christum pNullum puto heic casui, vel etiam scientiae cuidam mediae, a Jesultis confictae, locus

86쪽

bat quid impii illi tali in circumstantia

essent facturi, praepostero haec quidem fierent ordine sed futurum erat, quia definierat. At refutantem Jesultam Copiose ablide videat Lector et Mar sium Coni x III de Libero Arbitrio. Nos porro omnem illam de libero arbitrio quaestionem Theologico foro committimus, dixisse contenti, ex hypothesi jam dicta de animae divinitate definivisse Stoicos: Quibusdam in rebus,

is causis antegressis, in nostra potestateri non esse, ut illae aliter eveniant, quasese dam vero ita esse in nostra potestate, se ut ab iis fatum seu determinatio certa, absit prorsus. 3, s. XIV. Ita probare Stoicos divinam& existentiam is providentiam, Xmundi elegantia, rerum eventis diximus verbum de ipsa κοσαοmiae addimus,

concursui cuidam, qui tribuerunt inter nobiliores philosophos antiquosumter Epicurum cum suis ex Democrito cum

primis sapientem, nulli fuisse videntur. Mundi opificemin aietificem -η- κα

87쪽

s ID EA AEOLOGIAE πα- agnovit Plato divinum, qui ipse multa de λόγω omnia efformante. Rristoteles opifices mundi pariter agnovisse vult videri Deos, quemadmodum ipsius dictum inferre videtur Ciceronicitatum Lib. . demat. D. Praeclare

se ergo Aristoteles si essent, inquit, is qui sub terra semper habitavissent ho- nisin illustribus domiciliis, quae G sent ornata signis atque picturis, im, structaque rebus his omnibus, quibus

se abundant hi qui beati putantur, neCD tamen exissent unquam supra terram, , accepissent autem ama auditioneri esse quoddam numen & vim Deorum,

is deinde aliquo tempore, patefactis, terrae faucibus, ex illis abditis sedibus, evadere in haec loca quae nos incolim mus, atque exire potuissent, quum, repente terram domaria coelumque viis dissent, nubium magnitudinem, vem, torumque vim cognovissent, aspexinis sentque solem ejusque cum magnitu, dinem pulchritudinemque, tum etiam, efficientiam cognovissent, quod is diem, essiceret toto coelo luce diffusa, quum, autem terras no opacasset, tum coe-

, tum totum cernerent astris distinctum, d ornatum, lunaeque luminum va-

88쪽

- rietatem, cum crescentis tum senem se centis, eorumque omnium ortus, & occasus, atque in omni aeternitate, ratos immutabilesque cursus. Haecis quum viderent, profecto Messe Deos& haec tanta opera Deorum esse arbi- Molarentur. Attamen ut is his

postremis intelligi potest, nunquam initium habuisse mundum contendit, sed aeternum esse. Idem Tullius Acad. Quaest. Lib. I v. Neque enim ortum esse mundum de Aristotele sic ratiocinante)unquam , quod nulla fuerit novo consilio initio tam praeclari operis incaeptio θ' ita esse eum undique aptum, ut nulla vis tantos queat motus mutationemque moliri, mal

la senectus diuturnitate temporum existere, at hic ornatus unquam dilapsus occidat. Atque hoc ime Platonem & Aristotelem fuisse controversum , monet post alios ubi de mundi principio agit, eruditissimus ornaeus, de Ver Rel Christ. Ix agnoscente quidem Platone mundi aeternitatem, non a priori, sed a posteriori, seu ἐθανασία δ σκίαβ εισαν

b, ἔ-μιουνγὼ Ab utroque dissentiunt

noliri Stoici. Illud Platoni concedunt, aliquando initium habuisse mundum, a Deo vel Diis opificibus esse constru-

89쪽

Etum, sed penitus incomtuptibilem non Credunt. Quod vero Aristotelas, illud utrumque negavit. Et sane non immein rit, si etiam ex ratione sola naturali se pere detur. Si enim a Diis mundus sit compositus, qui fit, ut mundus, qui aliquando novo Deorum consilio produci non potuerit, aliquo consilio potuerit produci ab aeterno si etiam ab aeterno produci possibile sit. Neque enim etiam dici debet nullo consilio fuisse mundum productum, nisi Deorum sapientiatio, latur, vel agendi libertas. Nostri e go, mundum dixerunt consilio Deorum initio productum esse&continuo gubernari, sed tandem aliquando igne fore consumendum, de quo vid. C. IX. g. XV. ipsum autem mundi opimcium, nec recte descripserunt Stoici, nec quisquam philosophorum summam de principiis vel natura rerum inter magnos homines dissenstonem esse videre est apud Cic. Acad. Qinest. Lib. I v. Princeps Thalas unus e septem, sic ibi, cui se reliquos consensesse pri-sferunt, ex aqua dixit consare omnia. At hoc Anaximandro populari, dati suo non persuasit. Is enim infirmitatem naturae dixit esse, qua omnia gignereηtur. io ejus auditor Anaxime

90쪽

S I r- infinitum aera, sed ea quae ex eo orirentur Unita gigni autem terram, quam ignem, rum ex his omnia. Anaxagoras materiam infritam, sed ex ea particulas smiles inter se minaras, eas primum confusas, postea in ordinem adductas mente divina Addit praeter hos Xenophanem,

Parmenidem, Leucippum, huic in hoc similem Democritum, Empedo clem, Heraclituminc singulos diverinsum quid opinantes. Qui enim Conco decesse possent, quorum nullus rem ipsam novit aut nosse potuit Ideoque recte ibi dictum fuerat: Une quisquam tanto insatus errore, ut bi se illa scisspersuaserit Zeno quidem Stoicus cum Chrysippo Archedemo si quae Laertio fides, dixit substantiam a Deo per aerem in aquam conversam, hinc tanquam ex semine reliqua prodiisse, at Porro res omnis quo modo fuerit confecta, quid egerit anima mundi vel Deorum Societas se ignorare non diffitebuntur Stoici. Caeterum de materiae aeternitate ipsis cum reliquis convenit. Cui assensum praebent prisci haeresia

chae ex philosophia gentili sapientes,

post Simonem Magum, Valentinus, Marcion , Hermogenes dic di recen-