Sacrarum apodixeon, seu, Euclidis christiani lib. II

71쪽

Mentiae sibi las .insesolas babet quicquid linqua pirseeu omnes habuere, deus habet diuinitatem, habet crchristas homo qui mundi praecium est habet humanitantem,habet o Christus sint duo rerMm capita quar si gratia mi ridus est. Generatio hominiι Cr boenunae priame fuit fine semine er vase,secuda cum Iemine et vastacu priuatio e seminis par est Adamo,cu posteris differt, vasee generationis cum posteris quadrat,cum Adamo differtrutrique couenit er differt ab utroquean homine differt ab homine,quia aeternitate habet.in deo differea deo quia humanitatem babet.in siti blimitate a deo disefcri,quia humilis, in humilitate ab homine quia sublia miscin uita adeo disert quia mortalis in mortalitate disert ab homine,quia immortalis . factus est omnia in

omnibus.

A ntequari ulla res in tota natura finem suum postremum consequi possit,opus fulseneceibario deum homi nem feri. τὸ τ rm primo βddere aggrediar eapi7 pia I tonis sentetiam quam primo de legibus es.

omnium victoriartim prima Cy optima O quot qMatasse offertit ad explicationem tantae sententiae, quum eseuerissimam probati'simumque inter explicandum pa

te ita ocet primo Plato n ea sententia, este peeuuare

72쪽

homini secungum corpus peccare π ab equitate dea

flectere, esseque praestantis imu f i propria natura et

inclinatione contra appetitionis se nientiam transeat in contrariam.de m etiam quum dicit ese illud primum ex praestant simoni notat i praestantissimo etiam id danims nostris inditum,quare oportet ut etiam summus naturae parens ad uerum naturae scopum adferendum

etiam in se quantumuis in infinitum siublina hoc probauerit.Sed ad diligentiorem excusisionem sententiae es in Angulis partibu3 immorandum . Si praestant statim

est homini uincere seipsum sequitur ut uinci a seipso fit

delenimum . quare etiam pugna est in medio homiα ne er duae partes sibi omnino aduersantur. Quum itast,secundum naturam ex uirtutem opus est esse unius partis actionem,cui ipfi competit uictoria,alterius uearo operationem syonte vitiosum Cr eontra naturam, e ictubigi er parere expedit velati deprauatae er ininutiles mIasque reip. functiones parienti. Pars victoavia digna animus est ex recta ratio constansque ania mi iudicium, sieruitute digna est corpus er uita uitavilis animalis senstiua . Proprium uero hominis vocas

buIum competit naturae digniori . Eum obre aiebat avi tibi Plato ουη kιν ανςρωπο το ἰρ-ων. no est homo quod

uidetur. fquidem animus er forma humana cerni neviquit. ideo philosephi illi qui suas doctrinas numeris erinuoluebris tegebant cyoδtas dico)quum homines beaeundum corpus irretiri uoluptatibus docebant non amplius homines sed bruta belluasq; circeis poculis matatosdicebant,ex hoc confirmndum albumo quod priu

73쪽

nto in loco religionis est ponend-: Quod cilicet boismo a naturae 1uae perfectione stonte exciderit sibique ipsi er naturae humanae labem attulerit. Nam quum creator sit perfectis lims, perfect Isima omnia fecearit nec be est.Si ωlia. maxime hominem cuius gratiacae texa , t . I talem ergo non di dia natura i lusuid est ut lonte nil ageret quin eibet reprehensione amniini dignum .constut itaque ab ipso bi mine suam ipasius naturam absolutissimam a deo fastum in ruinam iista tractam,ut omnino contra scopsim uirtutis corporis

pars armata fuerit.alioqui enim non esset praeclarissiaina uictoria butioius,si brne er pro ratione fineque

creationis ageret. Natura itaqye omnes in omnes doleuit corporis legibres nunquam posse bene agi animi igitur imperio corporis feruitio magis uti uiar, docetes a lege cotiditoris nostram naturam recessise. Homnem ergo capientes uera er sapient- appellatione: Aniae inrem corpori imperantem intelligere debemias. Verum

si semper est praestantis mim seipsum uincere nonne ipse animias aut secundin virtutem agens homo a legeeorporis solutus per animi decreta ambulans seipsium etiam uincere in seipso er ueluti fecit in eorpore deis bet maxime ex aeterna est.a seipso secundum eorpus pisci belluarum est, nec est amplius hominis ea uictoria sed belluae. Animias porro er uera inque se constans bonanis natura quo magis sie uincit eo est praestantior. Iae deo hoe est a natura animorsi nostroru curidini datu ut quo magis uirtute degustauimus eo ardetius in ea fera

74쪽

ius i messemper quadis uiuit homo stipsum uincere ita

bono potest. QuuJeipsum in mio uincit, iam non homo sed bra tum dicitur, quoad resipuerit adque nullorem mentem r edierit. ita i cocessis sequitur, quum uirtos sit

summu huius xiis bonum er nilfrustra flat: es tum bum

ita causa boni feri. Unica evim res, ens primu ,mmius,oia moues deus solus,ita eri,ut sit in eo ide suis ei: qua ad finem δε ta-n in eo possent intelligi media ad Anem qui nisi Amplicisimus er per priuationem cognitus. Quum itaque appetitus uirtutis si minesus etia quum perpetuo is actione consistat infinitam quietem oebaeo licitate ei deberi constat. En enim meram Iaboriosaque

Cy eo magis quo maior, quare quum ad motum natast quies, ummu illi ob aeternam aut infinitum Atm debetur talis autem scopus dem eB. Nunc ad rem. Quinco 'et esse ut iis suis praeclaristam uictoriam, corporis naturam esse mle Cr contra naturam offectam uirtute pero in actione con flentem esse bum-m huius uita bonum, potentia progrediendi infinitum illique deberi infinitam mercede s quietem ob infinitos labores aut infinitum uotum illos bubeundi, liquet a contrario. ταporis in animum uictoriam esse deterrimam ex in infinitti militorvm barathrum im-ergere hominem,una de necesse en etiam illi aeternum deberi poenam. est eanis virtus recta er constans quaedam animi actio se actindum iust in aeqvνm er bonom er amabile quicquid in natura est conseruare satages, hominis boni gratia cuius causa omnia suri, agens ,Hνmque in optimo esse agere Aolenἷ curansque. Nam reliqui uirtutes quae eo

75쪽

non tendunt sunt laruae non uirtuter, qualis Restatur mudus uirtutem compendii causa quaerens. Quum ergo dimidio saltem constet hominem esse deprauatum, Cr Ie ge corporis agere contra uti tutein,non poteri usquant ex siuis uiribiti repetere deperditari innocentia Cr praeclarum illum ab omnique parte beatam qua a deo perfecti imo perfectis imum receperat. Quemadmodumenι nulla res seipsam creat,aut fui causa esse potest cns esset antequam esset sic nulla res seipsam reparare β- ne externo er quodam maiori quam in sie fit praesidio, quod potentia creatori artifciue respondeat.Quu ita aque bonis ita sit creatus ut per uirtute duce libero arabitrio infinitos quodam boni er amoris summae perfeetionis desis derio comite contenderet,nmnquam autem

per se quod est se mi imperfectum ut se sua sponte hori

mo is Vix constituito posit peruenire, opus tuit etia ut ille idem qui creaverat ad foelicitate ad eande reparariturus msierum homine veniret. Nam alio qui omnia fruostra in hoc in udo facta senis homo cuius gratia fiuntiuia insalix in aeternu maneret. Voluit ergo summa dei clementia quod naturaliter docuerat omnes homines id in se reparandi hominis gratia recipere. licet itaque deus optimus maximus fit perfectifimus absoluti iniusque iam ab aeterno tamen etiam se uoluit homini cui inradum dederat utendum fruendum,probare,totumque reipsa id est natura dare eum nitindo atque ita seipsum bonitate superare ex vincere .summa Cr tinmensaininnumerabiliaque in creatione dederat homini. at perdia

to homini dei sapientia seipsam uti peccato per siee sti

76쪽

eommiso per allum re urgeret ded i er ita in bona

uicit seipsam ut nul lus intellectus posit illius amotis

Mim comprehendere . hnc cantat ecclesia.Que te vim cit clementia ut ferres nostra crimina, crum lem moratem natiens ut nos i morte tolleres s O amoris uis mἄ

tia Cruerbum patris in cuius sapientia conditus su earat cum mundo homo Jeipsium uincendo in bonitate erpietate redemit nos miseros natura ita male affectos ut per nos quidem malam nitram naturam aguobce ατe nostramque condemnationem legere in pectore possemus mederi nobis minime . Quis potest facere mundum de immundo conceptum semine . cait Iobus nonne tu qui solus es s O caeca gens Sarracena Cy Iuαdaea agnoscitis hominem esse peccatorem egere que deo, Cr tamen negatis eum qui medetur peccatis. Μiαnimum peccatum mundi est infinitum citam peccatum nostro more pro uitio philosephorum capio quia ab infinito bono homini praefixo auertit er contra deum qui eβ infinitus peccat . Quod autem infinitum

committit id eri infinita poena dignum, quum fit fini*tum quod agit, soluere infinito nunquam' potest. Quare itecessario opus est mediatore satisfacere poα tente Cr rigori iusticia er innocentiae instaurationi. Soluere habet qui debet aut dare vadem ex solutorem qui liberet. deus homo factus seipsium dum fit homo uicit, er aequitati diuinae per humanitatem deo lanactam iustitiae Iegibus seruatis satisfacit . Onum fiatis peccatore1. O iudai vester Messias puras homo

77쪽

pro . creatura enim Inita pro infinito delicto solae venon poteri .Posiuit dominus in I ES V homine deo iniquitates omnium nostrum seipsium uicit deus duobuasilis modis quibus laudabiliter homo ad uirtutem conatendens sic sium supera. .Na primo dimidiam fiui parte superat corpus scilicet ; er demum uirtute virtutem ut dies siuperare seipsiumque seipso meliorem es cere quo magis profuit satagit. Sic diuina prouidentia aequasleus omnia lance libratis,ueluti pro essentia duas provimietates habens iustitiam er misericordiam,omnia Oamnibus per eas distribuit. Ipsie actus bonitate cqua orianes homines docuit bonu quo communius eo diuiniMynobu primo coelum,stellas,elementa, sata, uegetabilia mineralia,uiuentia, entientia condidit deditque anteae qua essemus. demum nobis esse ut caeteris utique paratis in rem nostram dedit,tantamque et mentis er corporis uim,ut cogitando potius in stuporem quam in omniu cognitionem sibi collatorum quisquam ueniat est partitus.Ηec est lex bonitatis et nasericordiae.primaloco est, si tamen prius illic dici potest ubi sola unitas est. conviiunctissima bule est iusticia. Nam ita omnia dedit ut ex aequo omnibus impertiri uoluerit. Id arguit diem puriaetas, statis teporibus noctius aequalitas ubiuis terraru eadem omnibus lex nascendi, utendi moriendi, fruenformae et materie cosi nilis ultus, sensuu corporis ide vicitias, almi caede dotes. eius quod iustu est in omniu ani-nru equa cognitio. Ut Me discerent mortales quato plaribus conodis ex talo muliere frueretur lato pluribus

78쪽

ex animo agnoscere ,idiusque tu animo no tro scripus legibus obsequi.dcterent etiam quanto maioribus avinimi dotibus pollerent, tanto grauius er in legesin dei Cr in rem proximi peccare . Itaque impietas Iudaica

non est quod eleues peccatum Adami ueluti puct dum et indiguum pro quo sit polleritas er christus mortuus. Fuit perfectifimus Adam et eius coniux.quumque peccatum sit tanto grauius quanto maior ni qui peccat is

quum eset perfectissimus peccauit grauissime er iuβαnite, grauissime ob scientiam, infinιte ob iniuriam deo infinito factam penamque influitam illi ob eam re de

bitam.Ut ergo ad rem, Suam aequitate siummam quari debebat cum perditis hominibus eius benesicijs abute-ibus exercere deas,uinci a mibericordia permicti, uuaque ex aequo in eo utras par autboritate esset uictrix tamen iustici e bonitas cir amor fuit,et ita primo modo ueluti doninata est iusticiae misericordia , partis pars altera,demu quu tanta contulisset creando quanto maxima feri poterat ,uoluit etiam ad creationem addere veparationem,ut qui selus poterat creare, fiam boniatatem maiori uincedo etiam redimendo, inque integrano valetudinem restituendo se per omnia stuperaret. Hoc

est nostrum exemplum in te se homine deo positum, ut nil putemus praeclarius quam ueri bominis in seipsio uictoria perpetuo rectores cete. perfectione itaq; et sumania dei ola perfecta in se habetis misericordia dignisii usu, nostraes naturae omnino necessariu ad coplemei sta

79쪽

mortales esse animos er futuram re turrectionem eriudicium extremum. Ex praedentibus enim liquet. Nara

mundus quu sit, seipso nos quem f3ilogistire de inisdustria uolo crebro repetere ut nunqua a memoria exiseidat) quii nil seipsum gignat aut faciat creetue. Onia habet causam alιcuius finis grada factus est. nanil frustra in natura sit.factu est uniuersis illud in usum bola igitur homo di factus maioris cuiusdam rei qua vicindi gratia.Nil mudo mius est preter deu .erit igitur homo imortalis et salix ob benefacta er si vilitudiuem in boernudo cu deo seruata iiDelix ob deperditam,at quia solidus homo egit bene er animo er eorpore solidu etiaquil fit devi iusti imus mercede eum recepturu conflat. de erit necessario futura resiurrectio bor no alioarin corpor . quumque mpij quo bie fuere nequioaves er rebus secundis magis elati, pii ediuersio aduer-- pre i fere semper fuerint,deus aequi imus retribuet uincuique pro meritis, aeternique fient tot dii quot

boni fuere homines. haec omnia consequuntur ex prascedentibus, confirmabxnturque sequentibus. A Ratione magnitudinis. ogoniam in hoc totius uite nostrae eardo ueretur, totiusque naturae complementum cr finis in hoe est postum ut homo cuius causa mundus est conditus fiat deus, nitendum etiam est ut quibus rebus id positi coinsequi diligenter dispiciamus.deus naturae parens quae

cunque ad summήin magnitμdinem eius faciunt omnino

80쪽

ita exequi debet ut nil quod possis in homine magnum dicere naturaliterque probare intentatum reliquerit quoad homine comite libertate arbitri ad aeterna usaque foclicitatem adduxerit. Videamus quid naturalia ter magnum in insigni pietate uiro iudicaremus, uerbi gratia in patre erga liberos , cr demum in principe erga βubditos. Pater Alium educando tam liberaliterer copiose ut nil illi omnino ad bene beateque uiuena dum deesset, si contingeret eum filium per imprudenatiam ex bui animi considentiam neglecto patre ad alia uni deficere patrei milias,apud quem praeterquam quod esset longe deterrima eonditione er uolens miser etiam haereditate paterna priuaretur, nonne paterna pietate dignius maiusque iudi aretur fi ille pater realicta etiam reliqua familia se ad filium illam istote peo

nutem conferret,quam ut perpetua quadam ira aut socordia negligendo illu morito siuo perire sineret Eo quidem naturaliter hoc quiuis iudicabit esse severitaate maius et angustius paternaque beneuolentia dignia us, filio tam nlisero succurrere, cr ita succurrere vequicquid impendet illi perieuli aut debiti aut cui vis nexus disoluere atque etiam periculo capitis illi

prius cauere quam pereat . hoc sane paterna chariatas er benignitas licet merito extorrem er abdicatura

posset negligere cum maiori laude quotidie scit quam vi memnerit semper ituriaru .de pricipe erga βubditos eadem plane lex ess .Nam ut inquit PIato er post erum cicero qui seipsium uicerit idest ira in male meritu eobibuerit proximaa deo iudiadus est M. uetus ergo pris