장음표시 사용
211쪽
αoo Liber IV. Commentarij Literales & Morales,
bis meis. Nunquam oro , quin tui memoriam agam coram Deo, cui tuam Litutem enixe commendo. Simul ei gratias agens , cum audio 2sdem, quam habes in Domino te', seu in
Iesum Dominum : de charitatem tuam, quam in omnes sanctos, seu Christianos exerces. Vicommunicatio Dei tiraeuidens flat in agnitione omnis operis boni, quod est iu vabu in Christo Iesiis. Vt illa tua in Christianos beneficentia ex fide persecta exorta minime lateat, sed euidens fiat, agnoscentibus Jc praedicantibus cunctis iusta opera quae ii te de tuis geruntur per Christi gratiam , & in negotio eius fidei & religionis.
Tἰdes ex m. M Habes hinc fidem internam externis rectis ctri opexibus operibus manifestari. J Gaudium enim ma num
sera sanctorum requieueru/it Per te , frater. Ingenti gaudio de consolatione affectus fui o frater, cum charitatem tuam declaralle te audiui,
sanctos fideles inopia.& miseria corporali prensos tam munifice alleuando. - Vers. 8.'. ro. ii. 12. 3. i 4. i s. i6. propter
quod multam muciam, M. J Propterea quod tam egregium in charitate ostendi, audierim multam fiduciam habens in Cluisto Iesu tuae largitore charitatis . non iam lupplicandi, sed imperandi tibi. quod ad rem pertinet, seu quod decens, conueniens, de ostici j tui est, nempe ut in seruum tuum poenitentem charitatem eam , qua exundas , ostendas. Tamen quamuis tibi fidelissimo filio possem tuus Magi ster, ac pater
imperare, propter charitatem magis obsecro, seucharitas , qua te ut fratrem diligo, facit, ut rogare malim: Cum sis talis, ut Paulus senex , seu Ienes no im. cum sis senex aeque uti ego. ' Senes enim non perandi , sed imperandi, sed rogandi in canorum honorem.J g di t Addit: Nune autem tantius in Christo Isu. Ac.
si diceret. Da hoc seni lenem supplicanti: si
non, da saltem hoc vinculis meis, quibus pro Eseat ora- Christo ad scingor. Ap id Deum potenstio hominis admodum cst oratio iusti acti laboribus: ergo acta , bou' potens apud Dei seruum eius pietatis aemulatorem debet elle efficax mei patientis deprecatio. Obsecro itaq ie te Pro meo silio, quem genui
in vinculis.One ioseu quein in carcere constitutus in fide institui, & Christianum sacra unda gessi : qui tibi aliquando inutilis fuit, nunc autem ct mihi, ct tibi τιδι : quem remisi tibi. Nomenones ti idem est ac stilu. A lludens itaque Paulus ad hane significationem ait: QSi quidem
Onesimus olim tibi non solum non fuit utilis, sed inutilis , inad valde noxius. Iam veri, utilis tibi erit; quia talis nunc est, ut ab eo utilitatem Magna meri id postis expectare. ' Saltem si ei parcis, est xxilii sin valde tibi erit utilis. Filius enim parcendo voca-em Dei, cuius semper parcere,est pro-iuti. m. prium. Vtilis est 2 mihi,dum eius miseratione Inteleedete assicior, de pro eo te rogo. Certe pro erranti- pro et rame, bus,qui resipiscunt,intercedere apud eum,1 quo valdς ςst uxi veitia danda haud modici est meriti.J Vnde valde est utile intercessbri.J Tu autem istum ut mea vi
cera suscipe. Dum illum suscipis perinde tibi sit
ac si susciperes filium meum: filius enim meus est, quem in Christo genui. 'uemque edo volneram mecum detinere, ut pro te muri mini raret in
vinculis Euangel, seu ut ipse , dum pro Euangelii praedicatione in carcere premor, id faceret, quod tu pro tua pietate procul dubio face.
res, si hic adeiIes. Sine consita autem tuo nibu Malui facere, seu nolui eum retinere,ie inconsulto,& praeter voluntatem tuam : uti ne vel ut ex necessitate bouum tuum egri . sed voluntarium, leune tuum beneficium in me potius ex necessitate, quam ex voluntate profectum videretur.
Fosian enim ideo discessit ad horam a te , ut aterianum illam reciperes, seu ideo permisit Dominus, te seruum discedere ad breue tempus, , a te non amplius recessimani recuperares. ' Chri- chiistianistiana enim religio influit fidelitatem. J Vt, religio in inquam, illum reciperes non vi seruum , sed μο ξψWseruo charissimum fratrem , maxime mihi , quanto autem magis tibi ct carne. ct in Domino. Iam Onesimum non tantum recipies ut seruum,
sed etiam Christianum factum recipies ut fratrem, maxime mihi charissimum,quia meus est spiritu frater , sed inagis tibi debet adhuc cile charus quia duplici titulo,seu vinculo tibi adstringitur : uno in earne , seu corporali seruitute, altero in Domino, seu spirituali fraternitate. ' Hinc Domini mancipiorum edi- Magis εἶ 'scant, speciali amore prosequi debere seruam xς. i by
Christianum , quam adhuc in infidelitate ma- pium citH-nentem,quia & leruus eius est, & starer in Do- niamina, quamino.J Si ergo habes me scium . suscipe inis sicin infidelem
me lusciperes iocium de amicum. Si autem alia quid nocuis tibi, aut debet: hae mihi imputa. Seu furtum & debitum eius in me transcribe : de si repetendum est,a me repete : me pro illo sponsorem accipe. η En admirabilem Pauli ctatem Christi amoris quodammodo aemucem,qui pro seruis tam debitoribus voluit Deo inas creditori satisfacere.J
ueri si, M. Accipe 5 Philemon ha litteras,
quas mea manu scripsi, ut chirographum , quo me fidei uiserem interpono : ego reddam quidquid ille tibi debet: si non dicam tibi, quod σ te ipsim mihi debes. Neque enim volo creditum hoc tuum elidere, commemorando beneficia, quae in te contuli , de hoc pacto rationes internos aequare , ita frater , ego sane debitum soluam. Ego te fruar in Domno, seu ex te,tuaque benignitate fructum hunc capiam. Resce, obsecro, viscera mea in Domino, seu recrea animum meu m hoc beneficio. Con dens in obedientia tua,
scripsi tibi : Fiens quoniam ct s per id, quod dico,
facies. Non dubito, te praestiturum elle, quia a te oro memor tuae filialis in me patrem tuum in Domino submissionis. Simul autem σ param hi hospitium; nam opero per orationes vestras donari me vobis, seu a Domino concedendum , Ut liber a vinculis vestro conspectu fruar,v. stro que prosectui doner. ' preme hoc, Donari me Magnum vobis a Domino.spero. An erat Dei donum, beηζn i δε seu munus, Paulum ad Colossenses remeare Z IIta planε. Magnum etenim Dei est benefi- .el exiguocium , urbem vel exiguo tempore viti sancti repore si praesentia fiui.J Salutat te Epaphraι concaptiuus meim in Christo Iesuseu propter Chri stum. M-cus, Aristarchus, Demas,2 Lucas adiutares mei in negotio Euangelij. Gratia Domini 'nostri Iesu Christi cum spiritu vestro. Amen. η An non anno- Ouὶm Deil. r quot,ac quantis precibus,ac rationibus Pau- P
lus utatur,ut seruus ille gratiam ab hero impe-
iret Ascende hinc ad Dei clementiam, qui tam pendit. sacile redeuntes excipit peccatoresq
212쪽
Toto huius Epistolae primo Capite Paulus Christi Domini Incarnaationem,&Natiuitatem egregiis commendat elogiis,eisdemque simul& quasi ex consequentiae vi Mariae maternitatem celebrat. Illud speciatim annotarim: aeui cum sit splendor gloriae Dei. Christus splendor est diuinae gloriae pulcher scilicet totus λ Ergo Mater eius Maria tota pul- Maria tota chra esse debet. Ipse asserim i Tota pulchra es, amica mea, cir macula non '
est in te. Cant. 4. Audi Richardum Laurent. lib. s. de laud. Virg. Tota est diuinae pulchra dicitur Maria ex Filii generatione, qui est stlendor paternae gloriae
Hebr. i. Sicut enim ferrum ab igne extractum non solum est ignitum, imo to- laretur.
tum est ignis: in sicut aer ligustratus a sole totus quodammodo sol efficitur, ctrc. Sic Maria Filio Dei s lendore gloriae eius, in illam descendente non solum lumianos est essem, sed tota es Deficata. Reperiens ergo Mariam in huius Epistolae vestibulo tanto splendore perfusam , quomodo non sperem luce frui ad difficilem Tractatus expositionem Θ Fuit quidem Epistola
haec Romae scripta anno a morte Christi vigesimo octavo, cum Paulus e primis vinculis causam suam apud Neronem feliciter peregisset, M spes proximae esset liberationis.
Variis sacra Scripturae testimoniis Paulus probat christum non solum Myse, pro phetis in Angelis cunctis maiorem, sed Deum esse.
V L et I p ARiAM, multisque modis olim Deus loquens patribus in Prophetis nouissivi t 1. diebus istis Iocutus est vobis in filio,quem constitui heredem uniuersorum,per quem fecit & secula. 3. qui cum sit splendor gloriat,de figura substantia eius, portansque omnia vetbo virtutis suae, purgationem peccatorum faciens sedet ad dexteram maiestatis in excelsis: . tanto melior Angelis effectus, quanto differentius prae illis nomen hereditauit, s. Cui enim dixit aliquando Angelorum: Filius meus estu, ego hodie genui te Et rursum : Ego ero illi in patrem, & ipse erit mihi in filium3 6. Et cum iterum introducit primogenitum in orbem terrae dicit: Et ad
rent eum omnes Angeli Dei. 7. Et ad Angelos quidem dicit: Qui facit Angelos suos spiritus , & ministros suos flammam ignis. s. Ad filium autem: Thronus B P. t. e cob.ct Mend. in SS. Scr. Tu.Pa C s tuus,
213쪽
ναοι Liber V. Commentarij Literales & Morales,
tuus , Dos, in saec illam saeculi: virga aequitatis,uirga regni tui. s. Dilexisti iusti Atiani, es odisti iniquitatem: propterea unxit te Deus, Deus tuus , oleo exultationis prae pati icipibus tuis. io. Et: Tu in principio Domine terram fundasti opera manuum tua tum sunt caeli. 1 r. Ipsi peribunt, tu auteni permanebis, de omnes vivestimentum veteraident: Iz. de velut amictum mutabis eos, demutabuntur:
tu autem idem ipse es, M anni tui non deficient. 13. Ad quem autem Angelorum dixit aliqando: Sede a dextris nacis, quoadusque ponam inimicos tuos scabellum pe dum tuorum; iq. Nonne omnes sunt administratoris spiritus,in ministerium missi propter eos,qui hereditatem capient salutis
E RS. l..1. 3. 4. Multifariam multi te modis,2cJGraece Mal- ιι paraue, per multas partes multisque modis, quia variae fuere visionum,ac reuelationum fornaae loquens olim Deiti patribus , seu nium Domι- AcutitiJ Graece sic in locutus est nouissime no-- bis diebis, istis , seu hisce in Filio, seu mi sit ad nos Filium suum,& per eum nobis locutus est. Buem quidem Filium con tituit heredem diriueri serum, i u Dominum totius mundi quam haereditatem simul cum Patre immortali in aeternum tenebit, per quem fecit saecula. Ab humana Christi natura ad diuinam progreditur. Per verbum ipsa saecula condidit, seu tempora, de temporalia cuncta, mundum scilicet,&quidquid in mundo continetur. Qui cum sit splendorgloria seu restillentia tuteli in Graeco quomodo radius a sole resplendet est enim lumen de limino σfigura siti tautia eius, seu vera , ct ex prella imago Patris , quae ipsuiu ad
, vivum repraessicinat : portansque omnia verba virtutiὶ seu conseruans Oniuia , quae ficta sunt,nutu potentiae suae, seu potentiae suae iucsu, de imperio '. purgatiovem Peccatorum facie .
- Christus enim ut homo passione sua ad humanam Christi naturam redit Apollotus in remiusionem , de abolitionem Omnium peccatorum
nostrorum est operatus, diuinae iustitiae sati,fiaciendo: Sedet ad dexteram Maiestatu in excelsini seu in caelis, sedem praecelsam ad Dei dextelam occupat : tanto melior Augelis essectus , quaviodisserentius prae istis nomen hereditavit. Seu tam ineffabili distantia superans ut homo Angelos, quanto excellentius s sic GraecE prae illis nomen Dei scilicet Ortitus est.Est enim Deus de homo. Vers. 3. 6. 7. 8. 9. Cui enim dixit, cte. J Dixit enim Deus aliquanάo alicui Angelorum praestantissimo ex hierarchia suprema illud , quod
canente Daui te Psal. Σ.I. pressit Filim meus estu: Uo hodie muni te. Particula hodie signaturpe ernitas , quia unus velut dies est, idemque
totus semper praesens, in quo non est aliud post aliud, sicut in nostro tempore. Et rur ne Ego ero illi in Patrem: ct Use aris mihi in Filium. a. R.eg.7. I 3. De nullo Angelorum dictum libefuit: Ergo euidenter Christus est Angelis sit perior. certe verba haec litterati sensu de Saalomone dicta fuere e sed in sensu allegorico a Spiritu sancto principalius intento,de Chi isto
Domini, ut Paulus expressit. Et cum iterum iu-troducit primogenitum tu ori eis terrae , dicit: Eendarem eum inues Aogeli Dei. PCal. 6. 7. ubi David, Adorate eum omnes Angeli eius. Primo inductus est Christus homo in orbem per incarnationem passibilis,& mortalis: secundoseii iterum per resuriectionem a morte gloriosus, immortalis, impassibilis. Angeli itaque tunc Christum adorarunt, hunc honorem ,hoc obsequium ut maiori exhibe laxes. ' Cur verb non cum stdixit,cum introduxit nigenitum, sied Primateri Cluistusviii rum ' Certe quia Christus est Primogenitus in M' xv multis fratribus , suo enim aduentu nobis dedit
Potestatem , ut neremus ob adoptionem Dei tui Piimos,
si iij. JEι ad Angelos quidem dicis: Qui facit An- nitus, ut posgelos suos spiritus, s mimstros suos flammam ignis, seu quos decreuerat Deus suos et se ministros, eos fecit substantias plane spirituales lucidas
cognitione,& charitate ardentes. Discrimen vero inter Christum de Aiagelos ex eo potissimuin Paulus statuit quod ille lit Filius,Dei,hi autem
ministri. ' Cum autem omne ministerium An- Piissima et gelorum caelesti una lit circa homines: apposite ga homines in nostram utilitatem sub flammae nomine de 'Mii C8- signantur. Nos ignea charitate amplectuntur, tabia,' ' nos caecos illuminant, nos ad Dei amorem ac- ti .cendunt, etsi salutari corum monitu obsequi renuimus, urente flamma nos rigide puniunt, ut mentem meliorem reci manius. Haec ossieta
nobiscum Angeli custodes exercent. J Ad Filium autem, seu de Filio canit David Psel. .
Tbrouus tuus Deus in saeculumsaculi. virga aequita-
tu , virga Reghi tui. Dilexisti iustitiam, ct odisti
iniquitatem propterea unxit te Dcus, Deus tuus oleo exultationis pra participibus tuis. sensus est:
O Deus 6 Christe Ecclesiae sponsae,qui Es Deus
Dei Filius.Thronus tuus permanebit aeternum. sceptrii in Regni tui est directionis, restitutionis, aequitatis , iustitiae. Certe quia dilexisti iustitiam osor iniquitatis usque ad credens obediens,Deus te inunxit oleo laetitiae seu glorifieauit, & exaltavit aeterna exultatione potiturum
supra participes, seu Regni coheredes : quia Se Angeli & homines inferiorem gloriae gradum adepti sunt: quia nullus eorum est diuinati hypostatice unitus. Iners I o. ii. 32. 3.14. Et tu in principio D
mine, G. J Tu, 5 Domine Deus iam inde a principio terram fundasti.seu terrae fundamenta iecisti, de in mundi centro constituisti flabilem : Cr opera manuum tuarum, seu potentiae tuae sunt caeli. si peribunt. tu autem permanebis, ct omnes υι υ unentum veterascent. Pesibunt, inquam
caeli non quoad ellentiam, de formam substantialem : sed quoad formam externam & accidentalem, quia scilicet quasi vestimentum immutabuntur : 9 veltu ami tram mutabis eos, demutabuntur . tu autem idem ipso fi ct anni tui non deficient, seu tu vero immutabilis aeternum
permanebis. Sumpsit Paulus hoc testimonium o Ps . tot a6. ubi ad litteram precatur David, . a
214쪽
in Epist. Pauli ad Hebraeos. Caput It
sion, te Templum , Chaldaeis exusta reaedi ficent ut . Allegori eo autem sensa praecipue in- temo,rogat, ut Ecclesia vetus peccatis obtuta , Iesu liberatote instauretur,& in nouam &Chri hiatiam reformetur. vnah constat Chri sturn Angeli, este superiorem, imo Deum, cuius proprium caelum Ecclesae vetustati nun
quam obnoxium sua omnipotentia condere. Ad qtiem a t/m Aleti m dixit aliquando VEL A dextria meti.qtinua usque inimicos tuos sa heltam pedam tuorum 'Ex Psal. 1 o M. Constat hine
euidenter , Christum Angelis superiorem esse, quia nulli vel Ciptemo Angelo Deus Pater dixit via qua quos dixisse Christo David asserit. Sede modo , de Ytiis 5 pili usque dum in no itissimo die omnes inimicos tuos suasi se et tu humile tuis pedibus subiiciam. Nonne omnes Angeli saneia ιώstiviori spiriatis in ministerium mus propter eos, qui heriditatem eapiem salari. ' An lorum ossietum est non allidere. An ullus fidelium id ignorat a Cettὸ mitti soliti sunt a Deo
tanquam eius ministri ad proe utandam electorum salutem. Mittunt ut quidem etiam , ad curandam salutem eolum,qui sunt damnandi. sed memora i Apostolus solummodo ad electorum salutem ministerium: quia in eorum salute maiatis Angelici ministerii eminet beneficium. Hine nominum taxat ut ingratitudo,qui tam Tariis his. assidui, eaelestibus mini sitis saltem diariam mitium erga portionem unius preeulae non impendunt. Li Angelii .cu ceat vulgariter explicare. Norius ruina arana sistentes ministros . racion de una oracion potie- εna. l lam euidenter patet Simonis Magi & aliorum haeret leotum dementia asserentium, Chri-ssum Deum & hominem esse Angelis inserio
Christum solum legistatorem , c redemptorem habendum senilis
RopτEREA abundantius oportet obseruare nos ea qua audia, uimus, ne sorte peressiuamus. 2. Si enim qui per Angelos dictus est sermo, factus est simus, de omnis praeuaricatio Minobedientia accepit iustam mercedis retributionem 2 3. quo
modo nos effugiemus. si tantam neglexerimus salutem quae cum initium recepissici enarrari per Dominum,ab eis, qui au- dierunt, in nox confirmata est, q. Contestante Deo signis deportentis, & variis virtutibus, M Spiritus sancti distributionibus secundum suam voluntatem. s. Non enim Angelis subiecit Deus orbem tetrae fututum, de quo loquimur. 6. Testatus est autem in quodam loco quis,dicens: Quid est homo quod memor es eius, aut filius hominis quoniam visitas eum 7. Minuisti eum paulo miniis ab Angelis: gloria dc honore coronasti eum t de constituisti eum super opera manum tuarum. 8. Omnia subiecisti sub pedibus eius. In eo enim quod omnia ei sub edit, nilut dimisit non subiectum ei. Nunc autem necdum videmus omniasti biecta ei. 9: Eum autem, qui modico quam Angeli minoratus est, videmus Io. sum .ptopter palsionein mortis, gloria dc honore coronatum: ut gratia Dei, pro omnibus gii staret mortem. Io.λDecebat enim eum, propter quem omnia, Zc per quem omnia, qui multos filios in gloriam adduxerat, auctorem talutis eorum per passi ne inconsummare. II. Qui enim sanctificat, de qui sanctificantur, ex vuo omnes. Propter quam causam non confunditur fratres eos vocare, dicens: I 2. Nuntiabo nomen tuam fratribus meis: in medio Ecclesiae laudabo te. I 3. Et iterum Ego ero fidens in eum. Et iterum: Ecce ego , de pueri mei, quos dedit mihi Deus. q. Quia ergo pueri communicauerunt carni de sanguini, be ipse similitet participat ut eisdem : ut per mortem destrueret eum, qui habebat mortis imperium, id est, diabolum: is. 5c libet atet eos, qui timore mortis per totam vitam obnoxis
erant seruituti. 16. Nusquam enim Angelos apprehendit, sed semen Abrahae apprehendit. 17. Vnde debuit per omnia statribus similati , ut misericors fiearet , 5e fidelis Pontifex ad Deum , ut repropitiaret delicta populi. 18. In eo enim, in quo passius est ipse de tentatus , potens est de eis, qui tentantur , au xiliari. 2 P. Ara.dι V. st Ionae in SS.ser. Ga Ce I
215쪽
chriaum μ. tius , Od Piopterea quod Christu iamra pior. ma tot est Angelis,Deus se ilicet ab- Maaia .ari A thi, iis diosuis oportet os . seruara. Grae ce, attendete ii , quae a Christo nobis tradita audiuimys DG. si non attenderimus fori. pere vivamus, sed in il ir vasis rimarum pleni, unamus Euangeli docti inam recens haustam es Tarat ut, qui silete. , id aeeidit eis, qui non ex animi ass)n ι .a ctu, si vel f ta ab aliis, vel ex curiositate
vetus per Angelos olim promulgata in sinat,
confirmata suit tonitruis fulgulibus,terrς motu : de praeualleatores illius tam grauiter fuere puniti aecepta seeletibus poena condigna: au meas nos Christiani csee emus 'nas ,s tantam neglexerimm Salinem, seu si eo .epserim Christi
Euangelicam vetitatem,qua cum invium acceps serena rari per Dominam, ab eu. qui auliniam, innas coorinata es seu quae Euangelij vetitas cce pit a Chtisto Domino praedicari: dejnde vero ab Apostolis de Discipulis qui eam ex ore Dominico aeecpote: ιonte biante Dea, seu testi in nium praebetite huic veritati Senti. oportentis, ct O ii, di itirilia . seu miraculis, Dirutis sis ni distribui onibus secundiam suum iotantas , seu donis linguarum, Prophetiae, de aliis,quae Spiritus sui Aut cuique secundum suum beneplacitum alsolet distribuere. Non enim Atilιι Iabi cir Deias orbem ter' futurara , ad quo loquu- min. seu mundum suturum , de quo locutus sum eap. i. i 1.) voluit Deus subiectuin elle Angitis, si a Christo omnium Domino,qui ab Isaia Pales futuri saeculi nuncupatur. Hos ρ. . .s .io. gestatus est a Iem . se. Jstiis, seu ille, quem nostis, Se quotidie eius
Pinimos teritis , in quo iam loco, nempe Psal.8.isi a M. a dense QMd est homo. quod mem, earias aus filias iam his quoniam iis in eum ρ Humode scitis hominis irim rit. Quid est itaque homo, quem tam studiose curas, de tanta prouidentia
prosequeris 3 Minuisti eum paulo mings ab
Anuelis, seu longe Filium nominis superio rem Angelis constituisti, sed in re parua ei, minoi fuit, quod eorpus ei dedisti mortale, repastioni obnoxium : gloria , o honore comonasti eam. ct ea sui ibi eam seper oppa mnum ι - νum. Legitime cetrauit, de ideo stipatus suil
mala titympsi . vir de eum super omnes cae los, sui et Omnes Angelos ad tuam dexteram
collocasti. Omni ui elui supιd bas eius, i iomnibus et eaturis praefecisti. Colligit hine Apostolus: In ea eri is quod eminia ei si reis, nihil L An fisbi A n ea. Nunc autem nudum viderati, omnias via A. Pote aut Hebraei dicerer momodo omnia dicuntur Christo esse subiecta. eum Christiani nune a siti, hostibua inulta aduersa patiantur 3 Tacitae obiectioni respondet Apostolus , nondum aduenta letς nasus, qRo Prophetia omnino exple .atur, in
fine autem saeculi esse explendam. Eum aut ra aitu qua modii a quam Augeri minorastis est,estans te viri propter fossionem murris gloria , O hora a corona tira : τι gratιa mi pro omnibus g. rariem, meis: Dissicilem Hausulam sie Ordinandam censuerim: Icum demtis gloria ιη iura . Di modica sicli paulo minus) minaratos et I propier paucanem mortio, vigratia Dei . pro omnibus sui aut Martem. Est autem hic sensus:
Nondum Christo iubiecta iura omnia lipso id
per inulente: athoe vobis vere possini asset Gre. dum tempus integrae subiectionis aduenerit.
illum ipsum Iesum, in quem I idaei usque ad
mortem crucis scutere, gloria S honore . pa tre iam esse coronatum. illam preme particulam. Hι grvitia, seu beneficio Dii pro omnibu sinin i mistem. μ Cur non ait. Moram parere Di i se a Misi I arat' Profecto tam immensa nil toimtia, Christi erga hoinities charitas ut tot probra, tot α'l a vulnera. ipsa mors crucis, toι dolo Uam colliga- cs i .f. tio ei fuerit quas praegustatio quaedam mortis, stati magii non mors. Ut praegustatio illa pay tiliati Vini . . rustie Cura I iaσι , noruιι biberae. Totum Dominus tormentorum & mortis calicem epotauit, sed in eius ardentissimo amori noli tam fuit bibere, quam g istare .l Decebas enim eum . fra re quem
omnia. σ per quem omnia, qua multos Misu in si Ficiis Maisaeerat, auctorem Liti coro per passionem consummare. Decebat namque , Deum Patrem. propter quem & per quem omnia sunt resunt, qui multos homines per Chri istum adducere deo euerat ad caelestetit suam gloriam, ut Christum ipsum quas auctorem,GraecE, Princip/m, Ducem omnium P assione, di in oris consummaret. Vos it. I. 3 3. 4. 1 f. s. 7.18. enim
saris eat, .l Nam Christus, qui sanctis eat,
& homines qui tanei e vir, ex um omnes , seu Christus quoad humanitatem eiusdem est naturae cum caeteris hominibus ex una enim Ada mo Omnes iniuntur. Propter quam cavism, seu qui deeebat, ut per Christum hominem multi ex hominibus ad gloriam adducerentur , non confundatu ν seu non erubescit Christus . fratriseM vocare ex uno patrς Adamo secum natos, diu cens ore Davidico Psal. a i. 13. Nuntiabo nomen
Itium farribus meis . o patet, id est Apostoli, aliisque , quos vel bi Dei praeco Chiistiano, essiciam : in media Eeeles a Christianae a me
congregata: relaavabo Cum dieitibus meis.
ostendit se elle eiuslem eum hominibyi natu
M. Id est,quamuis autem obdurati suetint Iudaei, ad quos ego missus tum , non tamen ideo dissidam , homines ε meelle sane hii eandos, fidens scilicet in eum. qui me iminis l. Conei hune locum c uit Apostolus quia scientibus
seripturas loquebatur. Ei uerum Ecce e o. pueri mei ruosa I mihi Detii, ex eodem Italae testimonio. En ego, ait de filii mei Apostoli quos a Domino socios accepi, praesto fumus, ut per nos homilies aduocentur, de ad Deum adducan
natur,vere homines si te carnem ac sanguinem
habentes: etiam ipse carnis de sanguinis par ticeps est effectus, seu humanam naturam ac sumpsit morti, ac miseriis obnoxiam: in per
216쪽
in Epist. pauli ad Hebraeos. CVM rig
nteriem destrueret eum qui habebat mortis imperium. id est. diabolum. Dicitur Christus diabo lum destruxisse quia suum destruxit imperium, dum sua moge homines , morte praesenti, de aeterna liberauit: secitque ut illi a morte ad vi
tam immortalem resurgerent,st liboraret eos, quie timore morιis per rotam visam obnoxy eram seruit ti,seu eriperet homines ab Eorrore mortis, quae
illis semper oculis mentis obuersabatur : & eLficeret , ut fidentes, & alacres ad mortem tamquam ad finem aerumnarum, & melioris vitaempli timo- initium accurrerent. ' Preme particulam,ob- mox tis noxii erant sex timore mortis si uituri Mincipit vitam agit, qui mori timetὶCerte impii h cti seruiiuii. ius inodi seruitute sunt obnox'.quia eorum mortem temporalem expectat aeterna. Iusti verb ab hac formidine liberantur.l Nusquam euim -- visi apprehendit ,sed semen Abrahae apprehenuit. Graece, sequam in Angelos manus iniecit,ut eos: a se fugientes reduceret: homines vero qui se fugerant, apprehendit,ut, fuga reuocet, & ad se reducat. Praesertim vero apprehendit semen Abrahae, cum humanam carnem assumpsit. Ab utero ita. ' Vt veluti ab utero Christus didici it et fugien-xit Christus, tes homines apprehendere. J Vnde debuit per omnia tri s assimilari, pet omnia inquam, seu sis 1es LM in omnibus .quae Redemptorem, ac sanctifica se Pp torem decent,ut misericors fieret, quia ipse labo . Dium ieres nostros expertus est. 8 Praesul qui est igna- dotat. rus mali , subditis miseris succurrere non di- Praesul lab scit. Aliter Regina illa dictitabat: rvm. . Nan ignara mali miseris succurre disio. JEt fritis Pontifex ad Deum. Fidelis dicitur, qui seleti. vere essicit id,quod nomine de ossicio suo pollicetur. Christus evid fidelis merito nuncupatur, nobis enim Deum placat, quod est Pontificis ossicii. Vt repropitiaret deliata popas, seu ad ex
piandum hominum crimina. In eo enim, ιn quo
Passui est ies, σ tentatus, potens est, ct eis, qui
emanturiauxiliari. Quia ipse palsus est, & ientatus, seu vexatus & a filictus,aptus eli. & pr cliuis ut tentatorum misereatur, de illis opem impendat. ' At si hoc liceat nostris Pontificia praelat quibu , c Rectoribus accommodare,quilibet Prae potu u se l.
sui potens erit agere in subdito , quod in seipseMad . .
potens fuit agere. Si potuit seipsum omnino li- ide agete ititare virtuti i idem agere in subditis potens eriti subditis po- quod in se non potuit cilicere, nec in subditis ρgςre potens erit.l Ris qui non
Christus Domiuus est ' Ergo prae Moyse famulo audiendus: Vltor adloqui
N D E , fratres sancti, vocationis caelestis participes, consi derate Apostolum M pontificem confestionis nothrae I e sum : a. qui fidelis est eis, qui fecit illum, sicut de Moy ses in omni domo eius. 3. Amplioris enim gloriae isto prae Moyse dignus est habitus, quantb ampliorem honorem habct domus, qui fabricauit illam. q. Omnis namque domus fabricatur ab aliquoi qui autem omnia creauit, Deus est. s. Et Moyses quidem fidelis erat in tota domo eius tamquam famulva in testimonium eorum quae dicenda erant: 6. Christus vero tamquam filius in domo sua : quae domus sumus nos, si fiduciam , 5c gloriam spei usque ad si nem , firmam retineamus. 7. Quapropter sicut dicit Spiritus sanctus: Hodie fi
vocem eius audieritis, s. nolite obdurare corda vestra, sicut in exacerbatione secundum diem tentationis in deserto. 9. ubi tentaverunt me patres vestri; pro bauerunt, Λ viderunt opera mea Io. quadraginta annis: Propter quod infensus fui generationi huic, de dixi: Semper errant corde. Ipsi autem non cognouerunt vias meas, et r. sicut iuraui in ira mea: Si introibunt in requiem meam.
12. Videte , fratres, ne sortε sit in aliquo vestrum cor malum incredulitatis, discedendi a Deo vivo r 13. sed adhortamini vosmetipsos per singulos dies, donec Hodie cognominatur, ut non obduretur quis ex vobis fallacia peccati. I . Participes enim Christi effecti sumus i si tamen initium substantiae eius usque ad fidem firmum retineamus. is. Dum dicitur: Hodie si vocem eius audieritis , nolite obdurare corda vestra , quemadmodum in illa exacerbatione. 36. Quidam enim audientes exacerbauerum , sed non uniuersi qui profecti sunt ex AEgypto per Moysen. II. Quibus autem infensus est quadraginta an nisi Nonne illis, qui peccauerunt, quorum cadauera prostrata sunt in deserto γ8. Quibus autem iurauit non introire in requiem ipsius , nisi illis, qui incre duli fuerunt 'I'. Et videmus, quia non potuerunt introire propter increduli
217쪽
μι--. talem: consaeo M. Apo nitim. o Pontificem cans Anti mst a Iesiis, attente eon siletate Christum Iesum esse Dei legatqm ad homines maximἡ ad Hebraeos. ut eos doceret Deoque reconciliaret : & Ponti fieem , seu sacerdotem summum fidei, ae religionis, quam confitemur, & prostdmur. uia quidem Iesus sirilis ηρ ei. qui istat istum Apostolum, de Pontificem. Fuit fideli, Apostolii, , quia fideliter nunclauit
homini t Dei legem,& voluntatem. Fuit Ee fidelis pontifex quia fideliter redemptionem, de
ea piationem nostrorum criminum cum vitae. ζ G. . dispendio peregit. ' Profecto Apostolu,
- aut Concionator ba is non est ciui audax nudam ho pio dam non proseri veritatem sed vel eam reticet, seri vetitate vel tam occulti sermonas tegmine eam prosertcuncti intes indutam . ut ab auditoribus minime capiatur.l
g vi qm F li, iri quatri , eii Iesus Deo , cui ct Mys in amni domo eim. seu in populo Iudaico qui est Dei domu, siue Ecclesia, in qua colitui) fi-dclis est. Quoniam autem dicit, se, ct Mysi, ne quis forte ex hac similitudine aequalitatem etiam intelligeret eise inter Christum de Moysem , addit : Ampi o ιι emm ριον De hie prassus auritia est habistis, quanto a Larem hanaiaram subιι ciomti . seu domo, qui ob u iram. Christit, se ilicit , tanto pr.ellantiorem prae Moyse gloriain a Patre sit cepit, quanto maior domo est , qui illam ea traxit. Christuc enim fabri tot domus,seu Ecclesae sandator, Moy ses autem solum est domus illius pars. Omoianamque domi fas i fur ab alιquo , qui autem omnia reauit, Detis est. Christus autem non so
lum est homo , sed etiam Deus qIi sundauit
E Mesain . de reliquas omnes creatutas ex ni
hilo eduxit. Et Moyses quiam fiditis erat iis
rota domo eicia tanquam famntas , in regis is viis eo M.qua dacenda erant, seu vi s deliter referret
populo quae , Deo annunciare iubebatur. c istas sero ι qtiam silicis in domos ; qisae do mira Gmtis nos, si sidaeiam , o lariam ori Maa retineam . Christus tanquam Filius praeest Ecclesiae, de eam tanquam Do minus administrat ,. Ecclesia enim domu, Christi sumus, ct erimus nos, s fiduciam. Ctaece . liberra Em loque di, habuerimus ad s dei professionem , ut nee minis, nec poenis a Christo testamur. Preme illud : G gla, iam stri, cur non dicet, si retineamus stem gloria. se v l ἔ,s, Oeagro iam stet. ' Sane quia tam immensa est elotiae caele- caelestis gloriae exuberantia. ut vel ipsum illam expellauioa silariotis effetat. Retum tem uti, hae i. p.ran, in spes quae differtur, nostrum torouet animinii. At gloriae spes quantumuis dilata gloria animum teplet, quasi esset ipsa aeterna felieitas JVo .s s. o. it. m. t 3, 22 'ster Aut dic tui fain L . O. J Quare ut Spiritus sanctus Psil. . . s. H die si vocem eisu audieritis. nolite obdura e cordia vestra sciu ιn maciUMιone, fertinacim diem tiruinis i in deserto, Mi rem a
O mea. si igitui hodie Christi voeem ea piri conum suorum ore expressam audieritis , eam eorae molli,ac docili excipite, non duio & pertinaci. sicut olim suete paties nostri,qui sua incredulitate Deum in deterio exacerbauerunt,&ad iracundiam excitauerunt. Ibi me tentaueiunt ait Dns)patres vestit,iam ex dissidentia periculum sacere volentes potentiae, A veritatis ineae: iam meis verbis Obmurmurantes, nee dictis meis adhibentes fidem, cum tamen experti ensent, di opera inea mirabilia,quae coram eis ex citaram, a seexissent . tiariaginta annis. il oi i laiud pondera : Hodie si vicem eius aviae his, no Ai. Arara eo da miba. An non accommo- nae in ii datius dieeret, si hodie audieritis diuinam in- tionis extemspirationem, nolite in diem crastinam execua tioncm Milonem differre, Apte equidem dixit. Nesi e obdurara c.,L MIyra. Idem enim est cepe di L ii. serte in crastinam diem hodiernae inspirationi, executionem, ac cor indurati.J Popter quod imsensus fui generarioni hiae. s a Ai: semper irrant
corde. Ips aurem non cognouerunt Mi mei, sent 'linatii in ινa mea bs intro bunt in requiem me .
Ideo quidem non introduxi populum durum& ingratum in Tetrara promiti in per longitem potis spatium t sed variis elasibus ais ix iam
nee omnes, qui ex Xg3pto egi eis suetam,to sue, de Caleb exceptis, extinguerentur, quia praecepta re ea obseruare noluerunt. Sicut tu
taui ilatus; ii ingi essi sueti ut in terram promissam, in qua sedes quietas eis sum pollicitus, non ediistimet verax. in aere fratres ne forte si inaequa ve)irtim cor malum increati iraris di ceu aedia Deo et M. Itaque fiat res, videte ne sorte post
fidem Christi Meeptam in ereduli corde iterum obdurato scut paties infideles olim ab iliala excidatis. Sta adhortamina tosmetipsos pos
gulos a es donec Hodie cuneminatia . ut non sita
retur quis ex vobis fultacia peccarie es die signi fieat praesentis vitae tempus, gratiae , de pinnitentiae, quod cuique , IJeo datur. Adhortamini et 5 vos quotidie ad perseuerandum in fide, i , cliaritate, & in rei secutionum tolerantia, donee HUιὸ durat, seu donee viti itis : nee sallaeibus voluptatum illecebris eapti ad Dei vocem obdulescatis. omnium vita quantum- Lonea linciamque longa,voce Hodie significatuc: ut esu, minum perpendas breuitatein. Centum annorum vita Vers. l .is. 16. I . t 8. 9. part se es /nim
fumas, cte. J Agno ainus d gnitatem nostram; iam enim per Baptismuin, Christi membra sumus , spiritusque de gratiae eius participes: s -- ramen initium Iussantia eius m M ad linem I mum νιι ne tis, seu si sus eptain fidem , per quam in via hae spirituali subsistiti iis, & quae est fundamentum saluti, de spei nostrae,simam
usque ad vitae exitum retineamus. iam distatur. Hudies moram eicis oderatis, holite Maura cordia i Itia Femadmodura in alia exace binione.
Dum itaque dicitur. Hodie, dum vita durat, vos hortor , ut fidem integram usque ad huiu, diei finem retineatis. VMidam enim acidi me exaeres otiis su hon et ities. Di profectis Egypto per. Moysen. seu non omnus , qui ex AEgypto exierunt Moss ducatu. Deum exacerbauerunt, quia non Iosue, non Caleb, non iparuuli, non mulierest, non Leuitae ideoque
uti eulpa, ita de poena suerunt expertes; inc luvies
Litii V. Commentari j Literales & Morales,
218쪽
in Epist. Pauli ad Hebraeos. Caput IV. Lo'.
lumes enim ad Terram promissam fuerunt imhressi. Umbm aurem infensius eji quadraginta annis' illis, qui παια t, quorum cadano aproIIrata sunt in deserto ' ambus autem xurauit. non intrine, seu quod non ingressuri essent . inrequiem ipsius y nis illi, qui increduli serunt ' Et
trademus, quia min potuerunt Numre Propter imeos maxime Contion
oeutilitarem. Ac si diceret. vli Detis Iutatiit ita est sactum. Multum immoratur Apostolus in incredulitatis detestatione, quia eos maxime in fide confit mare contendebat. Innuens Concioliatoribus, operae pretii in esse ad unam pes dei . virtutem pei adendam esticacius, vitii op- .itii conti
posti ubertim ponderate malitiam.l malitiam
Ostenilis, christum necessa no audiendum a nobis, ut aeternam felicitatem
I M E AM vs ergo ne sotth relicta pollicitatione introeundi
in requiem eius, existimetur aliquis ex vobis deesse. 2. Etenim de nobis nuntiatum est,quemadmodum N illis: sed non profuit illis sermo auditus, nou ad mistus fidei ex iis quae au- , dierunt. 3. Ingrediemur enim in requiem, qui credidimus iquemadmodum dixit: Sicut iuraui in ira mea : Si introibunt, in requiem meam: de quidem operibus ab institutione muniadi perfectis: ψ. Dixit enim in quodam loco de die septima lic: Et requievit Deus die septima ab omnibus operibus sui . s. Et in isto rursum : Si introibunt in tequiem meam. 6. Quoniam ergo superest introire quosdam in illam , dc ij, quibus prioribus annuntiatum est, non introierunt propter incredulitatem: p. iterum terminat, diem quemdam, Hodie, in David dicendo, post tantum temporis, sicut supra dictum est. Hodie si vocem eius audieritis, nolite obdurare corda vestia. S. Nam ii eis Iesus requiem praestitisset, nunquam de alia loqueretur , posthac, die. 9. Itaque telinquitur sabbatismus populo Dei, i Q. Qui enim in glessus est inrequiem eius: etiam ipse requieuit ab operibus suis , sicut a suis Deus. II. Festinemus crgo ingredi in illam requiem: ut ne in idipsum quis incidat inci edulitatis exemplum. ii. Vivus est enim sermo Dei, & efficax, bc penetrabilior omni gladio ancipiti :& pertingens usque ad diuasionem animae ac spiritus, compagum quoque ac medullarum, de discretor cogitationum Sc intentionum cordis. 13. Et non est ulla creatura inuisibilis in conspectu eius: omnia autem nuda Sc aperta sunt oculis eius, ad quem nobis sermo. r . Habentes ergo pontificem magnum qui penetrauit coelos, Iesum filium Dei: teneamus consessionem. as. Non enim habemus pontificem,qui non possit compati infirmitatibus nostris: tentatum autem per omnia pro similitudine absque peccato. I 6. Adeamus ergo cum fiducia ad thronum, gratiar, ut misericordiam consequamur, oc gratiam inueniamus in auxilio opportuno. -- -- quie illa potiemur aeterna, si fidem vivam h buerimus; non enim est negata requies, nisi incredulis. De iis enim dictum est illud Dauidicum i 2uibus iaraui in ira mea , si introibunt in requiem meam : ct quidem operibus ab istitutio
inanili perfectus. Docet Apostolus quae iram surequies, quam per Dauidem Spiritus sanctiis promisit.Dixit quidem Deus lixe iam persectis, de completis tuis operibus , constitutione muniadi Nnde non loquitur de requie sibbati, seu serat imi diei,nam haec requies iam diu transieratisia neque loquitur de requie, quam Israelitis praebuit Iesus, seli losue in Chanaanitide : quia in hane iam ingressi erant, eum per Dauidem Psal.
9 . requiem de nouo promittit. Dixit enim in quodam loco, nempe Gen. a. 1. de die optima sic Et requieuit de die septima ab omnibus operita
suis. Eι in ista Psalmo 9 . rursum es introibunt
in requit m mram. Ac si diceret, Praeter re
Eas. i. i. s. . s. Time mus eu). Timeamus igitur 5 fratres, det timendo pracaueamus, ne per ig- naulain, vel per ineonstantiam ,- seu neglecta pollic ιariana omnibus 1 Deo facta de 1 te ina requie consequerula ex imetur,
Graece,viaeatnr,seu inueniatur aliquis nostium
Ause . GraecE , hi si vim, vel exclusus illa esse.
enim ct nobia nunciatum est, re praedicatum
verbum Dei s nam & illis per Moysem nunciatum sueta t) Sed sicut non profuit illis set mo auditus auribus audiendi, quia non fuit au- millim frii, seu receptus fide,vel non creditus ex
iis, seu secundum ea, qua audierant, In rea emur
219쪽
αοῖ Liber V Commentari j Literales & Morales,
quiem sabbati habet Deus aliam requiem,quam hominibus praeparaui, & aqua incredulos exclusit. I 6. 7.8.y. io . it. Quoniam ergo siuperest,ctcd Siquidem supctsunt adhuc aliqui clui ingreisuri . sunt.quos scilicet Deus designauit, vi beatae illius requiei pollessores constituat :cti', quibu/
ammucι.ιtum est. non introierum propter incu-
dulitatem. seu Ilusaei, quibus terra Chanaan pro-m illa suerat , mortui sunt in deserto , ideoque illa requie materiali non fuere potiti: iterum terminat diem quendam Hodie in David dicendo post tantum temporis, sicut supra diatum est :
dies vocem eius audieritis, nolite obdurare cor
da vestra: seu iterum praefinit, de signat quoddam spatium temporis Hodie, id eis, tempus
Vitae nostrae , quo possiimus ingredi in aliam meliorem reqtilem a Davide de lignatam tanto tempore post iactam distributionem terrae pro- stae. Porro cum Dauid tanto tempore post factam illam distributionem , adhuc invitet ad requiem capellendam verbis illis citatis : -- die, se vocem eius audieritis, M. euidens est, aliam adhuc requiem superesse ad quam tendamus , praeter illam , quam populus fuit adeptus in terrae Chanaan possessione. Haec au- bir mime xςm c lesiis patriae est beata quies. ' Illam lux, si eu im- particulam expende: ct ouiam ergo superest immeso repro- troire quosdam . scilicet ad aeternam requiem. borum cum' Cur non dixit.Superest inta re multosscd quos PMς - damp San E quia exiguus est electorum numerus, si cum pene iminenso reproborum numero comparetur. Vnde vigilareὶ te oportet, ut cum illis aliquibus Regnum aeternum assequa
re. J Nam si eu Irso requiem prastitisset,
nunquam de alia loqueretur posthac die. Si aliquis obiiciat. Elto increduli ingressi non fuerint terram promittam : alij autem sunt ingressi nempe Iesus Naue, seu Iosue, Caleb, &qui vigesimum annum non attigerant, cum
egressi sunt ex AEgypto: sic respondeo: si tempore Iosue consecuti nil lent requiem, de qua Dauid loquitur: non esset opus illam tam longo post tempore promittere. Ergo certum est, aliam requiem superesse,de qua loquitur Psaltes. Nec enim amplius loqueretur de quietis die, ad quem aspirare deberemus. Itaque relinquitur Sabbati uspopulo Dei, seu illi populo, qui non est incredulus, sed fide viva Christo. adhaeret, relinquitur veri Sabbati celebratio,&perpetuae in caelo quietis. Qui enim in ressus est in requiem eius , etiam Use requieini ab operibus
fuit,sicut a suis Deus, seu qui requiem Domini
ingreditur , ab omni requiescit labore huius mortalitatis: quemadmodum de ipso Deo dicitur post creationis opera requievisse. Festinemiti ergo ingredi in illam requiem e vi ne tu idipsim quis incidat incredulitatis exemplum. Seu nulla persecutio, afflictio nulla nostrum cur sum retardet, ne quis fiat simile incredulitatis exemplum, quale fuere Hebraei.& simili clade Cum Videss, pereat. ' Caecus enim omninδ est, qui viali si pro quo dens alium alicuius peccati reum a Deo fuit leam pς ςδἰο punitum, non timeat, se simili culpa iniectum
eidem supplicio sore plectendum. ' Apte
quidem caelestis requies Sabbatismiis a Paulo xl xime teri vocitatur qui post lex dierum opera celebra- obti tu De tur. Quia laborantibus illa paratur requies: na eade pie Orio autem torpentes minime ad eam admit- cteudum.
tuntur. a 2 ρ, tibia Versi a. t 3. I A. is .is. nm est evim sim' se ctc.J Graece, pro sermone verbum ponitur,& de poveas labo. Christo intelligitur, qui est vivus Dei serino ira Praemiue omnia considerans, & videns, ct escare, seu potens ad sontes muniendam, ct penetrabilior omni gladio ancipiti. Illud dicitur penetrare,
quod rei profunda ingreditur ; nihil autem est tam prosundum, quod Christum lateat: ct
Periinrens usque ad diuisonem anima ct stiritus, 'compagum quoque, ac medullarum. Anima dicitur inferior pars, quae cupiditates & ais ctiones patitur : unde in Scriptura dicitur, animalis homo stiritus, est superior pars, fide & gratia illustrata, quae Deo obtemperat, meliora videt, ac sequitur. Compages sunt ligamenta illa, quibus olla inter se ita valide colligantur, ut sine masno labore diuidi non valeant. Medulia est substantia in intimis ossibus latens. Porrb hac congerie verborum res abditissimas significantium docemur, nihil esse in corpore, aut in anima tam abstrusum . qub Dei cognitio non perueniat, & ibi non possit per supplicia suam exponere potentiam. Caeterum Odiscretor est cogitationum s intentionum cordis. κNouit quid quisque intra se cogitet, de quo animo quidque faciat, quo cogitatione a ac
voluntate tendat. Et non est ulla creatura inui bilis in eon Iestu eius : omnia autem nuda ct aperta sunt oculis eius. Nihil ei potest abscondi. Ad quem nobis sermo , seu cui reddituri sumus
actuum nostrorum rationem. vel, de quo Dei sermone nobis est sermo institutus. Habenses Io Pontificem magnum, qui penetrauit catis I sum Filium Dei: teneamus coissonem. Ac si di
cat : Agite Hebraei, in Christi fide persistite,
ad requiem caelestem properate. Facito eo conscendemus duce Christo , qui caelos penetrauit; dummodo consessionem, seu prorassionem fidei constanter retineamus. Non enim
habemus Pontificem, qui non post compati infirmitatibus no Lyris: tentatum autem per omnia pro inludine absque peccato. Fateor dissicile ost persecutiones , &afilictiones tolerare, quae pro fessione fidei sunt agnatae. At Pontifex nostet Christus nostri misertus feret opem. Ipse enim etiam pro veritate tuenda, & pro homianum salute dira sustinuit: per omnia assiictiis, paratus est afflictis opitulari.Quia similis nobis
dignatus est fieri, excepto peccaro. Adeamus ergo enm fiducia ad thronum gratia, ut misericor- .diam consequamur, ct gratiam inueniamus in auxialio Nportuno. Ex Graeco, Adeamus non tr
pidi , sed eum libera quadam audacia ad Christum,ad Patris dexteram sedentem nobis misereri paratum ut a Deo per Christum assequamur misericordiam, & Christi gratiam, seu fauore donemur opportuno tempore, siue tent
tionis, aut persecutionis instantia.
220쪽
in Epist. pauli ad Hebraeos. Caput V. Lost
christis Pontifex mare pro nobis Patrem interpelis , oe Morte sua
nobis vitam attia LMNis namque Ponti sex ex hominibus assumptus, pro ho
minibus cons ituitur in iis qua sunt ad Deum, ut ossetat dona, de sacrificia pro peccatis e a. qui condolete possit iis, qui ignorant, & errante quoniam Ec ipse circumdatus est infirmitate: 3. & propterea debet, quemadmodum pro populo, ita etiam & pro semetipso osserre pro peccatis. 4. Nee , quisquam sumit sibi honorem, sed qui vocatur a Deo, tanquam Aaron. s. Sic de Christus non semetipsum clarificauit ut ponti sex seleti sed qui locutus est ad eum: Filius meus es tu, ego hodie genui te. 6. Quemadmodum & in alio loco dicit Tu eι sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchise dech. 7. Qui in diebus carnis suae, preces supplicationesque ad eum , qui possit illum saluum facete a morte, cum clamore valido & lacrimis osserens, exauditus est pro sua revetentia. 8 Et quidem cum esset Filius Dei, didicit ex iis, quae passus est, obedientiam: 9. & consummatus, sectus est omnibus obtemperantibus sibi, causa salutis aeternae, Io. appellatus a Deo pontifex iuxta ordinem Melchisedech. ii. De quo no bis grandis sermo, & in interpletabilis ad dicendum, quoniam imbecilles sagi estis ad audiendum. 11. Etenim cum deberetis magistri esse propter tempus rursum indigetis ut vos doceamini quae sint elementa exordii sermonum Dei di &sacti estis quibus lacte opus sit, non solido cibo. 13. Omnis enim, qui lactis est particeps, expers est sermonis iustitiae: paruulus enim est. I s. Perfecto tum autem ἰest solidus cibus; eorum, qui pro consuetudine exercitatos habent sensus addis ete. tionem boni ac mali.
alii, , fratribus, Heli abnepos Ithamatis prae
Eleaetati nepotibus. Qui ambit Praesulatum. Cantia e & eurat gratiam ad id aulicorum venati, non a qui Deo sed ab hominibus se credat eleetiim. Vndὸtato videris vel vitum ex illis apte suo muneri satisfacere.liners. s. s. . s. s. o. il .S e s Christus non semet ipsum clari aiat. .J Graece glorificauit. Proi cto Christus Domi tuis gloriam Pontificatus non sbi artogauit, aut ambivii r sed , patre.
nm M his dies, sue secundum titum Regis illius Christus igitur gicit ut sacerdos seeundum Melebisedech oidinem quia catet patre, sde quo insta J nullique Lee essit: idemque Rex est. &sacerdos: panem & vinulo in suprema coena obtulit, seu corpus suum in specie panis , α singuinem in speeie vini, nee est unius populi, sed omnium nationum saeeidos mee est Solymiatatio Templo alligatus,elim eius nomine, & auiactoritate. vii ait Malachias cap. i. in omni loecimunda oblatio offeratur. sus in ditias ea nustia, seu dum in hoc mortali corpore degeret inter homines, reces , supplicariones quota sema in possit illum saltium facere a morte, cum clamora Oalias,o lac ima offerens exauditus est pro suar/tierentia. In Graeco praces generale nothen est,
supplicasi πιι aut . sunt L pplicum pacatio
. r. 1. 3. . Omnis namque pon-
iam iis ., Deo reconciliandis censi itiatur in iis nego-
navi. tiis, qua ad , seu apud Deum agenda se l. Et τι o fervi dora'. o sacrificia pro prata . . Dona, quae ' Preces quidem, & Misse eelebratio sunt 3 opira nostrorum Pontificum saetificia : quaenam au- .g i. '. . tem sunt dona , quae debet offerte pio Mee, i, p. subditorum peccatis. Certe eleemostiir. Deus puli, sum e- enim donaria illa in pauperibus accipit. J lui temo synae, eo serie p. iis iij, qui ignoravi. ct erram. seu qui seductis compati, de succurrete valeate & ad id pronus . ae facilis sit. ' Ostium Episeopi esse, i .abes ilibet semper apertum, nec ulla unquam obii subditoti eienda ad eum alloquendum disse ultatit Et ad ignoscendum erratis subditorum ponus sit,iue imoi quod ipse eire aritia etiam si earn s ἐυν-mitate as piacula prona. Et propterea debere Pe- admodum Hs populo . ita .riam ct pro simili artaesul G- efferre preeisi . Non se Praesul di Rechoitans subdito. subduoium saluit & profectui studium debetrum saautem, vi stilipsius obliviscatur.J Nu quis .estis itur qua β ι sbi h ινιm,sed qui vocatur a Deo tamquam Aainon. Hane Pontificatus dignitatem ne