Tomus primus continens quinque libros Mosis scilicet Genesim Exodum Leuiticum Numeros ac Deutoronomium R.P. Antonij de Escobar y Mendoza Commentarij litterales, et morales in Vetus, ac Nouum Testamentum. Tomus nonus continens d. Pauli Epistolas Canon

발행: 1667년

분량: 387페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

221쪽

x o Gler V. Commentarij I iter ales dc Morales,

nes, quales sint eorum,qui ad pedes se adiiciunt eOrom, quos orant. Christus & in horto, Je in

cruce in hi initare humana circumdatus pro iam

bis infirmis feruentissime orauit non sollim profuderis clamorem illum validum clamorem ab Euangelistis expressit in .sed& laclymas:licet hoc Euangelistae noli expresserit: de Pro reuerentia sui seu quia rederitus est Patrem, .& quia reuerenter erg.i Patrem semper omnia gessit,fuit Reueremia exauditus. η Dixi supplicationem esse orationem humilis in in ab eo qui se ad pedes adiicit eius , quem orat.

ε illam. st Christiri apud hortum procidit in faciem ora

ad impetraa. turus: Apio hac reuerentia ex uiditus est. Saepe

dam. modus orandi magis est ad impetrandum eni-cax,q lain ipsa deprecatio4 Aliqui particulam Prosena reuere uia palliae senutiit, ut sit sensus, Tanta fuit Christi reuerentia erga Patrem, ut &ipse Pater cum reueritus sit,& quasi pro reueremia non sistinuerit, quidquam illi negare. Non despi- Ut ediscas,humilem si ibmissionein non despi-ςWvx ν qui .i ci ab illo, qui accipit: potius eum allicit ut re-tut , sed ab uς catus magis illum quem humilitatis culto- illo dignu, rem aspexit. Et quando humilitas non exaltat 3J reuerenιia Et quidem cum esset Alius Dei, didicit ex iis, qua

φbi ςi v passus est.obedientiam Cum Filius Dei esset, cui propterea impassibilitas debebatur:passibili apparuit in carne:& ex iis,quae perpessus nit, experimen taliter didicit, seu nouo ac exactiori modo expertus est,& exercuit obedientiam, id est, Arduus est virtutem, de laborem arduum obedientiae. --

tibis: 's 4 ut inquit Anselmus sed obe-ipla obedie dientia nabet virtutem ad roborandum veritia vites dat obedientis animum ad dissicilem laborem hunc a laborem placide subeundum.J Et Gusin alus,fasti est subeuιὸori ἀις ς Vtibus sibi, causa salutis aeterna.

seu consummatis omnibus obedientiae, patientiae, charit .itis operibus, dixit in cruce, conse-

matum est . de nobis omnibus factus est causa aeternae salutis, si eius praescriptis obtemperaueriinus : appellatus a Deo Pontifex iuxta ordinem antelastich seu denominatus constitutus a Deo summus Pontifex noster, iuxta ordinem

non Aaronis , sed Melchisedechi grandis nobis restat sermo, seu disi ursus, ct interpretabitu ad dicendum , seu dissicillimus explicatu : quoniam imbecilles facti e Iis, ad audieredum, seu propter indispositionem, M incapacitatein ve

strain.

Vos i a. is. I . Etenim cum deberetis, cted Cum enim deberetis Mutari esse propter diuturnum tempus, quo Deo ieruistis siue in lege Mosaica, siue in Christiana religione : rursum

indigetis, vi doceamini et enta exordi' sermo nim

Dei, seu prima rudi inenta doctrinae Euangelicae: ct falii estis,quibus lac Fui sit. non iri cibo. Eadem prima Clitistianae doctrina rudimenta lac vocitat, puerile , ac facile alimentum: altiorem autem doctrinam solidum adultorum cibum. Omnis enim, qui ladiis est particeps, expers est si moris iustitia. seu qui prima, de puerili institutione adhuc indiges,Graece, inexpertus est, rudis, incapax doctrinae quae de perfecta iustitia, perfectioneque Christiana prouectioribus traditur. Errat profecto spiritualis Ma- ejM- rigister qui aetatibus agnata non aptat alimenta. Magistem Incipientibus enim, quibus lac opus est, soli ptui disci eqdus altioris pei sectionis cibus prorsus erit inu ' tilis.Julide ridiculum dixerim Concioiratorem,

qui apud rusticos legis ignaros Trinitatis bea tissimae subtilissi na arcana enunciare studuerit.J Homo huiusmodi incapax est tam sublimis doctrinae , paruulus enim est. Persectorum autem est uelidus cibus , eorum scilicet, qui moeonsuetudine, seu longo usu seu discendi,seu docendi , iam exercitatos habens sensus, ad diser tionem bom, ct mali , seu in qua quaere quia utile sit, quid noxium, quid verum , quid fal

CAPUT VI.

Inchoat 'Apostolus altioris Lobinae tractatum, Hebraeos ad constantiam,

patientiam adhortaus. VAPROPTER intermittentes inchoationis Christi sermonem, ad persectiora feramur, non rursum iacientes fundamentum poenitentiae ab operibus mortuis, dc fidei ad Deum, 2. baptismatum doctrinae, impositionis quoque manuum, ac resurrectionis mortuorum, δί iudici j aeterni. 3. Et hoc faciemus, si quidem permiserit Deus. . Impossibile est enim, eos qui scmel sunt illuminati, gustaverunt etiam donum caeleste, dc participes facti sunt Spiritus sancti, s. gustauerunt nihilominus bonum Dei verbum , virtutusque saeculi venturi, 6. oc prolapsi sunt; rursus renouari ad poenitentiam, rursum crucifigentes sibimetipsis filium Dei, dc ostentui habentes. 7. Terra enim saepE venientem super se bibens imbrem, dc generans herbam opportunam illis, a quibus colitur, accipit benedictionem a Deo: 'S. proferens autem spinas ac tribulos, reproba est, dc maledicto proxima : cuius consummatio in combustionem. 9. Confidimus autem de vobis, dilectissimi, meliora, & viciniora saluti: tametsi ita loquimur. Io. Non enim iniustus Deus ,ravi obliviscatur operis vestri, & dilectionis quam ostendio a in nomine ipsius, qui ministiastis sanctis, dc ministratis. H. Cupimus au -

222쪽

. in Epist. Pauli ad Hebraeos. Caput VI. Hi

tem omina quemque vestium egni dem ostentare sollicitudinem ad expletionem spes usque in linem: ra. vi non segnes ecticiamini, veril ni imitatore, eorum, qui fidu& patientia hereditabunt promissiones. 33. Abrahae namque pio mittens Deus, quoniam neminem habuit, per quem iuraret, maiorem, iurauit pet semetipsum, I . . dicens : Nisi benedicens benedicam te , ct multiplicans multiplicabo te, x s. Et se longanimiter fetens, adeptus est repromissionem. is. Homines enimpet maiorem sui iurant: & omnis controuersae eorum finis, ad confirmationem, est iuramentum. tr. In quo abundantius volens Deus ostendere pollicitationis heredibus immobilitatem consilis sui, nitet potuit initurandum: is. ut per duas res immobiles, quibus impossibile est mentiri Deum, fottiis imum solatium habea mus. qui confugimus ad tenendam propositam spem: i9. quam sicut anchoram habemus animae tutam ac firmam, & incedentem usque ad interiora velaministro. v bi praecursor pro nobis initoiuit lesus, secundum ordinem Melchisedech pontifex factus in aeternum.

co MM ENTARII.

tum ADa--. cis dbctrinam solitam initio de Chri- ' μ m leae ii assi . & Christianismi sandamenta, v. gr. de inchoanda vita spirituali per iidem .de te

λυ ν; quia haec omnia sat exacte talla tenetis. Le hoe Dei mus . si quurim pomi seiis Deus, seu diuitio cum beneplacito eodemque opitulante se per L ctioribus disseremus. Imposi te rigemm. seu giise illimum , & ordinarie non fit, eas, φ. ι stines I r illumina ad iacierunt eriam δε κum c e re . ct participes fatii sunt Spiritas msi . sti Latii ut nihilomanas bonura Dri vobiam. ii ttite siue sectili venturi prolapsi sum e rumis νιnstiari au paenitentia . Dissicili unum, inquam est, eos, qui insignia lumina, ae dona caesellia a Deo acceperunt, & gustaverunt diuinarii in

consoliti otium donum , de chalismatum sancti spiritu 1 sunt effecti pati icipes . di doctrinam caelestia bona promittentem cum suauitate di gaudio percepetunt. & suturi Geuli selidi a tem bonia promi Tam sunt contemptiti:& pollhaee omnia piolapsi sunt in crimina , ruisimi et poenitentiam renouati. Quaret Quia genie te id. νω ius cruci eriles j a metips Filium Dei. Qui post ' Qui in peccata enim retibuntiat, dicuntur rotieti di itetiam Christum ciuei figere,quia quantum estillabitur .ite. In se nouo peccato, dat nouam causam moltis

Christi, agit enim id, proptet quod Cluilius ' suit eruet iussi xus Q Hie Apostolus speciatim Mid .ides , ad sacerdotes di Religioso, hane dii sit sen-

Religiosum tentiam. Rard enim videris, eos, qui pei - y . . nionis studiosi ex praecelso gradu in crimina re .lolliati hi labi,ad eundem gradum ascendete . Licet enimia elimina poetiitentia vii tutem habeat ineffabilem , haud Misectὰ as illi hoe meditamine utuntur ut Oportet ex pec- tum tegit' cito tepiditatem induente J ' illud preme: MEd; , οῦ. auer et virtutes facula ventini. in. Glaeco est troiiae de te potenti sectili menιωra. Quia i ei licet meditatioennae P eoium,quae sta venturo saeculo hominem expe-. ἴ-- : am; nelope vel aeterna selieitas , vel aeter humo . otii L si psirium potentissima est ad continendum

neudoa. nias, ne delinquere audeamus Q ct operum hiab.ου- . . AN.ri ED. O Mina. in SS.iιr. NILP. I. tu, Graech, in parauema& exemplum statuentes Christum quod ab omnibus videatur, & con temnatur , irrisoni & ludibrio eum exponen ἀtes , uti gessit Pilatus, cum producens Domi Num in publicum disit 1 Ecee MMa. η Et qui- Qui post dem qui post poenitentiam relabitur, quantum minitentiani xii in se Christi passionem, qua suetat mutita. 3ς altitur pac

mentem e s gemerans herbam oppo tunam iris . aer tibias co ιιών. seu semini iacto ab agricolis res pondentem, accipia b id et onem a Deor pro ferens autem loeo tritici, seu hordei iacti lyinis. ac trιbtilo .ν roba est,ae madeaιllo pro m. cuitiaco tim ita in combia onem . seu parum abest. ut illi Deus maledicat,quomodo sicui. a. cuius finis erit eombustio. Signifieat Paulus. homines, qui diuinae glatiae imbrem excipiutit eique cooperantes bonosv n operusrufius te serunt a Deo benedici,seu maioris gratiae copia cumulati. Qui autem fructum non tulerit, inaledictione auectus diternum feretur in ignem. Consa ratis atilem de via a d hi smi, metiora, ct vicinio a se ii. Graece, . e. νιο habemtis, possinon de vobis spetate meliora, nempe, per viam salutis incessulos: ιametsi ita loquimtir. licet de gehenna loquam ut , imminentis impiis perietili monentes. Hine colligo, etiam in tet Eliam a pugiustos, N pc ifectas operae pretium esse iionseia iustos & petimet de gehenna loqui, cuius memor a, simpios ad meliorem seu gem allicit,pios continet his, Era. in virtute. J Aon enim iniustus lem . t ulms- gehenna. seatur operis testiri, seu vestrae state inae dilectio. nis, ob quam vobis debitam inercedem procul dubio tependet. ' Cui non iuxit. Operum Qui νtoit veίλναν- , sed singulatitet operis fas i, quod vitam diligit, opus Interpletes fiaternam eliaritatem esse di ita imper

. . e tat. nuit, le

ctitant 3 Certe qui proximum , ut iratici a reliqua νεα diligit, exhibet testimonium se tela qua praece- eepta insto pia ubertim implere.J Non inquam Deus ob- d ia. liuioni tradet a. l. tionem vestiam , quam osten

Asia in nomim ipsis, qui miis tr tis fani iti , sministra lis . seu quam dilectionem fraternam ostendistis, dum pioptet ipse in Deum quem dii itis, Chiistianis indigentibus ventis Hee mos,ni, subleuastis,& adhuc succurritis Nee n. l ,hi,

enim eontentus esse debes Meta charitatis ex- ope libo, iahibuisse , sed nunquam non ea debes pia state. acti ei atra

Dd a bonis

223쪽

Liger V. Commentari j Literales ec Morales,

bonis operibus ex preisis quotidie spes velit acie seat, de plenio i iit , tandemque re ipsa expleatur, eum eritis aeternae compotes beatitu-

Ct sigi bis, dinis. ' C.cte additis bonis operibus creteit opelibui ho spes muneris uberioris alteque niti. Vt non j.-gnes iri in retinendo, de piosequendomit spes otis pia' Euanethlio, merum imutarines eorum. γε fide. Erpatientsa heredis Ant pro lsiones , seu ea aste quentur , quae Deus reae viventibus pro

sunt heredes, quam sumum esset, quodquod Abrahae , de eius sitis promittebat, praeret promistionem, quae quidem sussceret, etiatri

iusiurandum iniet posuit. in ριν avias res i/-obiles, quibas imos bile est, mentiri Deum .fretissmia Iolatiam haberatis, qui confuimus at tenem

da propotam stem, seu ut per duplicem teminfallibilem, nempe pio missionem de iuramentum Dei. nam nee simplici promissione facta potest mentiti, aut fallere eum ipsa sit vetita,

Vers 13. i4. s. o. i . s. s. 1 o. Abraha uel irinis Graece, exhorari em habeamus , qua namque , cte. J Quod dixit, mi fas es estote eo M.qώι fia o patiemis hereditasiant promi pones. Abrahae exemplo confirmo. Nam cum Deus habuerit neminem ma amem, per quem iuraret, iurauit pere semetipsis pro ιι M A M. fidei ac patientiae praeinium dicens e Nis benedit , benedicam te, ct miasiplicans m hiplicabo re. Nisi beneficiis meis cumulate te assecet O , verax non habear, vel Deus non existimet. Ostendit plane, promissonem Dei re certam, de si mam,nec quenquam de ea posse dubitare ,quia

eam Deus tutamento eoiatimnauit. Ει se Ioniag μι ιν ferans , a riptus es repνomissionem . se ii Ionga miniter expectans rem proin istam fuit Abrahain patet adeptiis. Homines enim 'ν --,orem sitii Arara i s omnis conrrauersia eorum sinu est linam nitim, ad vetitatis confirmationem.

pei rame, M Hoe quidem firmum ei te debebat, sed ve

tallamul. reor, ne aliquotum intolerabili Dei obliuione, eius nomen allii matur sacrilege ud mendae ii robur. Nullus iurare audeat, niti videat,se posse Dei iurantis veritatem imitari. J D qtio ab iansivi violens De o ostendoe polluis alioris iam aena i obilitatem coae E sui, intrapo Giι λυ- mentum . seu in qua promissione volens Deus

vetis Abrahae filiis, qui promissionis ei factae

excitati, aggrediamur alacres ardua, de sortesseramus aduersa. Suam quidem spem tam fi naae promissionis setis an horam habemas Mimataram, σήν - , s imedentem usque ad interi

ra vel iriis. Ex quo sdem Christi simus amplexi, relicto amore sallaci saeculi, confugimus eae testium bonorum spem, quae quidem in summo, seu in caelo , Deoque ipso defigit ut immobilitet .Prosect1 anchora hie spei nostiae non satis habet in vestibulum peruenisse, siue

non est terrenis bonis contenta; sed penetratusque ad interiora vela ηδε . seu usque ad ea,

quae inuisibilia in superis latitant. In pia Gis

chisedech P fisae facitis in a te iam . seu ad quae interna gaudia nobis Dune velamine obducta primus Christus Dominus die Ascensionis intrauit, ut visu ad ea aditum patefaceret vela mine abstracto. ibi Ponti x noster secundum Chi stat ritu in Melehisedech Patti aereinum assistet. M' Cut Pisis .ae Patri, de non iudex , non Legislator assidere dicitur 3 s E ut innuatur.sem- D, Esse νω per promptum esse ad soluendum nos 1 pee sium ad Ab calor in vinculis, & orandum pro nobis, quod ut dum nos. Pontifieis est ollicium J a peccatis.

Opendis abrogato iam Maronis sacrificio Chrsi sacri Seium longe praestantius

IC enis' Melchisedech, rex Salem, sacerdos Dei summi, ἰ qui obuiauit Abrahae regrelso a caede regum,& benedixit ei:

2. Cui dc decimas omnium diuisit Abraham : primum quit dem qui interpretatur rex iustitiae: deinde autem dc rex Sa - lem, quod est, rex pacis, 3. sine patre, sine matre, sine 3 genealogia, neque initium dierum . neque finem vitae babens, i assimilatus autem Filio Dei: manet Sacerdos in perpetuum. q. Intuemini autem quantus sit hic cui o decimas dedit de praecipuis Abrabam Patriarcha. s. Et quidem de filiis Levi sacerdotium accipientes, mandatum habent decimas sumere a populo secundum legem, id est, a fiatribus suis: quamquam Mipsi exierint de lumbis Abrahae. 6. Cuius autem generatio non annumeratur incis, decimas sumpsit ab Abraham, de hunc, qui habebat repromistiones, beniat-xit. T. Sine ulla autem contradictione, quod minus est, a meliore benedicitur H. Et hic quidem decimas morientes homines accipiunt Abi autem contestatur, quia vivit. 9. Et sutita dictum sit Jpet Abraham, α Levi, qui decimas accepit, decimatus est. Io. Adhuc enim in lumbis patris erat, quando obuiauit ei Melchisedech. ii. Si ergo consummatio per sacerdotium Leviticum erat spopulus enim

sub ipso leg m. aceepit) quid adhuc necessarium fuit, secundum ordinem Melchisedech ali uim surgere sacerdotem dc non lacundum ordinem Aaron dicit Ia. Translat

224쪽

in Epist. Pauli ad Hebraeos. Caput Ira aidi .

lato enim sacerdotio , necesse est ut de legis translatio sati i 3. In quo enim haee dicuntur, de alia tribu est, de qua nullus altari praesto fuit. i . Manifestum est enim quod ex Iuda ortus sit Dominus noster: in qua tribu nihil de Sacerdotibus Moyses locutus est. as. Et amplius adhuc manifestum est: si secundum similitudi nem Melchisedech exurgat alius sacerdos. is. Qui non secundum legem mandati carnalis factus est , sed secundum virtutem vitae insolubilis. a 9. Contestatur enim i Quoniam tu es sacerdos in aeternum, secundum ordinem, Melchisedech. is. Reprobatio quidem fit praecedentis mandati, propter infirmitatem eius, de inu. tilitatem ι i9. Nihil enim ad pet sectum adduxit lex: introductio veth me totis spei, per quam proximamus ad Deum. zo. Et quantum est non sine iureiurando Saeet dotes facti sunt. ii. Hic autem cum iureiurando , per eum , qui dixit ad illum t Iuravit Dominus, & non poenitebit eum t tu es Sacerdos in alet-num. 22. In tantum melioris testamenti sponsor factus est Iesus. 13. Et alii quidem plures facti sunt sacerdotes, idcirco quod morte prohiberentur permanete r 2 q. hic autem eo quod maneat in aeternum , sempiternum habet sacerdotium. 2s. Vnde& salvate in perpetuum potest accedentes pet semetipsum ad Deum t sempet vivens ad interpellandum pro nobis. as. Talis enim decebat vivi nobis esset pontifex, sanctus, innocens, impollutus, segregatus a peccatoribus,& excelsior caelis factus: 7. Qui non habet necessitatem quotidie , quemadmodum sacerdotes prius pro suis delictis hostias offerte , deinde pro populi: hoc enim eii semel, seipsum osserendo. 28. Lex enim homines constituit Sacerdotes in .stinitatem habentes: sermo autem tutis urandi, qui post legem est, Filium in aeteris num persectum.

COMMENTARII

Die enire M lihi seu ch Reae Salem. 4 Hie quidem Melchisedech de quo memoriam non se aeu. mel gessi Reae fuit Salim, seu Ierusalem, Sare uri Dei stimim, qui obuiam processit Abrahae regresso , eaede Regum , sevius historiam habe, Gen. i .i8.ὶ o benedixit ei. Formulam huius benedictionis loco habes citato. Cm cst He a. omni,m spoliorum , qua ς xiis quinque Regibus Abrahamus cerciat, da-- . Ae s die iet: Quamuis Abraham sacet dos esset . & si ph lituit et sacrificium , agnouit tamen Metella sedech esse sacerdotem Ac Ponti scem suum. quate illi tanquam superiori suo decimas persolvit: pri uis quidem qui.interpretatur Rια ι ilia Primum Melchisedech ipso nomine magnae cuiusdam rei fguram praetulit: idem enim valet. quod Rota tisia, seu iustus,

siti iustissimu1. quod optime Resi Christo

quadrat. Deindi aruem O Rex Satim, quod est. Rex paeis, seu pacificus , quia Iesus pacificatot noster est,reconcilians nox Deo, Angelis eius. Sine patre ne maira, sine genialuia. non quia iis Caruerit, sed quia eius pater,mater, & geneal ph se,. gia in s ripturis saetis non desii ibuntur. ' Ad Estis opi. N diderim sacerdotem, speciatim pontificem, deSaeerdos s- Praesulem mox ae sieris initiantur, debere se

Us ἡ paxentibus ae proein quis esse alienos, ae sis in. minime ex hii mano languine progeniti essent. Vt tota eorum cura si non prorinquos ditiores eiscere,fess subuenire egenis. J Neque initium dierum . ne tie mem rata habens. scii plura non

rescit, quando otius, quando obiit Melchise dech , ut Chiistum adumbraret, qui ut Deus non habuit initium, nee finem alatum, cum staeternus. A Imitatis acium Filia D manti Emcerdos in art=num. sytus,sed in ili Minem Tili

Dei pom et Ponto sua mus maternum. Dicit ut

velo in aetet num iacerdos manete Melchise dech, iura in seriptura nulla fit mentio mortis,tice stiis sacerdoti; eius. ' Sacerdos equidem, Pitibua ne qui Filio Dei non assimilatur, suum munus non telis implet.J Intuemini avi ιm, quanitis D his, ui ct L cimas dea i ae prae pati Ariatam Patriari ha Seu hic mecum expendite , quantus si Melchisedech videt ieet in typo & significatione, ut qui ipsi Abialia itio piae latus videatur. Nam dedit ei deeima, de spolii, illis selectioribus. Alii te

sunt, vel interpretantur. De exima spraestantiis rum . ct honoratior . Vt subtaxet eos, qui uti

Catii, de vilioribus fructibus decimas Ecclesia pei soluunt. Addidit orportunὸ Patriarcha. Reii diceret: ille patet lacerdotum legis, de cimanium Tributim , non dubitauit sacerdoti Mel chisedeeli deeimas ostre, si minorem agnonens. ut edis eant Principes quanta reueientia debeant saeerdot bus submitti. J Eι Dirim

habent driimis sinoe a VPio jιcundum tigem 3d est, asea νιλ δε f.quanquam ct ipse caurum dirumsti Abiari. Ae si dicat: Deus iussit Num.18.1 s. omnibus Iussaeis etiam Levitis, ut decimas darent sacerdotibus filiis Aaron : volens utique hae ratione sacerdotes praeserre, de re L quos Iudaeos illis stibi ieete: cum tamen Iudaei sacerdotum essent stat res, utpote ex eodem

Abrahamo.& Iacobo progeniti. Si erge, ludaei licet si attes fratribus sui, iacerdotibia, stibi ed sunt hoe ipso,quo ei sex lege teneatitur soluere decimas: Et gh patitet Abraham dans decimas Melchisedecho, hoc ipso profitetur, se illo esse

is e stari mausum ι as Ahaham ct ktine. habebat reprore, anes, ne dixit. Melchisedech. cu ius genus, & genealogia non attexitur,Hebraeis

siti, Abrahae, seu qui ex Hebraeis non dieitutoriundus,ci probabilius minime sciti ab Abiais

225쪽

ὐέ Liber V. Commentari j Literales & Morales,

hamo decimas aecipit: imo & eum, cui Deus

eximia botra promistrat. benedixit velut maior miri tem. Si ηι se autem contradictione, quod minus est a maiore benea ieitur.GraecE, a maiore digniora. ει ι e qa acri Lei das morientes homi nes atri tint: ibi avitem estite rartir . quia mitiit.

Alia ratione probat nee idolium Melehisedeel, Leerdotio Leuiti eo filii e praestantius. Hie ait, seu in lege, 3e apud Levilicos iacet dotes homines inoi tales decimas accipiebant: ibi veto,seu in Getiei eo, historia & A brahae oblatione legi mus Melchis relium, qui eas accepit , vivere:

nam intro eitur vivens, nulla de morte eius, aut de necessore si 'a mentione. Et sortia Δ-ctum si po A aham, s Leus , qui decim, -- cepas . decimatis est e adhue enim in lambis patris

erat . quanas Oniauit ei Iolchised es Et s Vt ita loquat θ etiam Leviticus quilibet saeellos, qui postea a Iudaeis decimas erat acceptorus , diei mari est . seu decimas soluit eum esset in lum bis Abrahae Melchisedecho tune,cum decimas Abrahamus illi obtulit obuiam sibi procedenti, perinde enim Abraham se gessit eum Melchi- seeli Chi isti Domini typo , atque Princeps, qui pro triae sua posteritate R egi obedientiam offert. Pros istis itaque suit Abraham,se, suo que posteros. Levitas, di Aaronicos sacerdotes ex se ira ituros minores ex Melchisedechoia. i. christo , eique subiectos. ' Hine anno tent i hium rarentes id iras quodammodd filios, ae nepo- aclioues. Iessu tutos operari. Vnde submissio Abrahae didmysticum Christum erat qlias filiorum non-diam existentii mi tib misso. Quia scilicet plerumque filii patentum actiones uistas, vel impias ae initianturq

eos mistiir,ore 'si per sacerdotium Lewricum quo fungebantur filii Aaronis tuta fuisset conlis Maiio se ii persectio hominum, hoe est, si Meerdotium illud vim iusti seandi homines haberet, eos liberans a peccatis , & ad vitam a ternam perducendit sti I adhue necessariam fuis secun-ὰum sessio litis Lis uti sergere sacerdorem ct nou sithiatim ridi em Aaron Zei ρ seu quorsum expectabatur alius sacerdos , qui non diceretur se eundum ordinem Aaron, sed se cuiadum ordinem Melchisedech Puptilia, h

s,b iis legem a te ro Hoe per parenthesim di

eitur, te ideo additur ab Apostolo,quia non solum probate intendit .saeerdotium fuisse itasti rendum,ut pro sacerdotio Leuitico iaci otiti in Clitisii introduceretur. sed etiam docere legem mite sitiite transferendam : vi pro lege Mo ex Euangelica induceretur. Itaque popiarus,ib ira nouo Laeerdotio Christi, seu eius tem

pore. legem ei iam nouam accepit. Transato enim

facerdotio, necesse est, τι o luis translatio fiat. A tis enim hie ui utituae, da alia τι diu est . in qua nullus altari posta fuit. Graece, In quem . seii de quo haec dicuntur . est quidem non de Tribu Leui. sed dea tibu Iudaxiuinus enim fuit filiti, Dauidis e Tribu Iuda exotii , de qua nullus mi nistrauit altari, seu Leet dotali su iactus est munere. Marissumo e iis , quia ex Tribu Iada nostr Do,i quis vita nihil a s-

. eodotibia, Moses locatus e 3. seu non designauit ex ea Leerdotes. Et amplius iatae Manisestiis

aut ad visaee λι, qui mus cunavim legera m ausi carnari faum .s . sed securidum viritium O ta Let sitibilis. Adhue alia emeaeioti ratione est rara nifestum legem esse transferendam, atque nati tandam , ii iacerdos. qui exurgit, sit secundum

ordinem Melchisedech. Profecto talem esse Christum , dubitati non potest , eum illi solidistini st: τὰ es iace do, μι ndi nem Minois ij j &non secundum lesem illam , qua

carnem eiteo meidere praeeipiebat, re mundare per suas lotiones quae earnis, non animi sorses diluebant. ideo Moysi legem carnalem appellauit Apostolus. Sed secundam virtutem vita instabilis, seu quae dat vitam nullo tempore soluendant. Ita ille sacerdotes veteris legis carnales erant temporales,& mortales: Christus autemper potentiam patiis fictus est nee idos sereret

vivens, immortalis, aeternus,quique vitam spiritualem gratiae,& per eam vitam aeternam riae nobis elargiatur. unde patet Christum sacerdotes Aaronicos immenso intet uallo superare.Cant/sta tirenim Deus per Dauidem, quoniam, seu quod ri ιι sacerdos in M. um secundum M

cedinti, mandat ρ opter infirmitat eius. θ , tilitarem. Si autem velis agra scere causam aboliti cicerdotii. ae legis: eatis, est leni illitis infirmitas. & inutilitas: quia scilicet non poterat peccata expiare,nee beare homines. N vim ad p fido ad vixit leae . seu nullum hominem ad perfectionem adduxit, sue ad veram iusti tiam, quae constituit hominem Deo gratum,& acceptum a4 vitam aeternam i Int iam iove o molis ti spei sacta est per Christum, postquam proximι ti au Deum. Loco igitur praecedentis maridari , seu legis Mosaicae , introda citur quid multo melius, id est lex & saeei dotium Christi se is nobis cellisiam ani appropinquandi ad Deum per velam iussi-tiam. Vos Io. l. ar. 3.14. s. ει quantum est, cte

Et q iamum est hoea quanti a nobis seri debet,

ut laeerdos nostet horisne i ii Hurando sactus sit sacerdos Ali qci dem e turriti auri si ex Ares facti sunt me autem cum iu urando per eum, qui dixit aά .ltam 1 uia a Dominici o non peγώ-tia ι eum d tu es sacrevis in aeternum: In tan timm Io is τὸ ramelii stonsor fui itis o I sis. Aaroni,ae posteris Deus dedit sacerdotium sine iura

mento, qlias rem minoiis ponderis, ct tempo- taliam, quam firmate iuramento non est Deus dignatus. ' Et quidem qui ob res tam leue , Taranier, quas i in Dequctitet iuramento homines assi in ptupri niare solet Deum testem adducit dat indieam h te tum se aut nimium caduca aesti inare aut Deum, 'pet quem iurat . modica aestimatione reuereri lnis aist m te ilicet Christus fictus est sicerdos a Deo Patre iuramento interposito: Iis, mι Dominas, s non panire bis etim iurasse.' Haud se homitii bus aeeidit : raro enim b dae tam decenter, ac teligiose iurant, ut non in . ramenti b

ueniant in quo de iuramento debeant poeni- et tere. I Christus ergo eum iuramento i et a' ,,

dos est factus, quia hominum reconciliatio, debeat de salus per hoe fatet doti itin operata maximi est momenti. Vnde Christus tanto potioli, Red ii, sponsor, ae fidelii sibi factus est,quantos an 'toti auctoritate, hoc est, iuramento interposito. sacerdotium iniit : eum Leuitiei Sa

cerdotes absque iuramento inaugurarentur. Er

226쪽

In Epist. Pauli ad Hebraeos. Caput VIII. i.

mneat in auernum , sempitermis habet seceris' penetrauit omnes caelos usque ad summuin sitim. Ostendit Christi sacerdotiuin Aaronico seu qui secundum naturam assumptam supre-ι praestare, quantum mortali immortale oraest l. mum in rebus obtinet locum. Via non habet Ii Hege non erat vitiis Ponti sex,sed multi,quo' necessitatem quotirie, quemadmodum Sacerdotes rum alter alteri succedebat: Christus autem Levitici ni inprofuis deliciis bonias offerre,dein-Ponlisex manet attemus. Vnde selua inpere destro populi : Nam Christius impollutus omni-petuum potest accedentes per etipsum ad Deum: no non habuit piaculum, quo peteret expiarit semper vivens. ad interpessandum pro nobis. Potest pro peccatis autem populi hae fecis esse sum aeterinis sacerdos perpetuo salute donare,si per Ufcrendo. En aliud argumentum , quo probat fidem eius & obedientiam suae legis ad Deum Cluilium Aaronis sacerdotibus longe praesta- Patrem accedamus. Semper autem vivit, & re. Nam hi hostias osserebant tam pro sitis suum munus est paratus exercere : ut scilicet quam pro peccatis populi saepius : Christus apud Patrem pro nobis interpellet, de oret. autem penitus imprecabilis unica oblatione Saeeidote, Hinc sacerdotes nostri Christi vicari j mo- omnium hominum peccata expiauit. Lex enim sio n*n δε- neantur , munus suum non implere, nisi pro homines constituit Gordotes insimitarem habentes, Ut ς ψ ' populo apud Cluilium Pontificem, & Deum sermo aratem iurisiurandi, qui post legem est, F

orεe pio intercedant.l orem in aeternum persectum. Sacerdotes,& Ponapulo. Hers.16.17.18. Talis enim decebat,ut nobis es tisices mortales, peccatores, infirmos, qui non set Antifex , Decebat nostram miseriam , ut valeam suis sacrificiis expiare delicta, lex Moia Pontifex noster semper viveret Pontifex , ut cica constituit: iuramentum autem,quo Deus sin per pro nobis exoraret : Ponti sex quidem Christo iurausi: Tu es sacerdos in aetemtim quod Dntius , purus, omnis labis expers et innocem, seu malitia carens : impoliatus, immaculatus, is uegregatus a peccatoribus, seu ab eorum vita , &moribus longissime distans , & nihil cum illis habens commune : excelsor calis fa Iur, nam a m

ruidem iuramentia in post legem erat implenum) Christum Dominum eius Filium in aeter num constituit Pontificem haud infirmitatem habentem ut Levitici Sacerdotes, sed omnino premum.

CAPUT VIII.

ostendit Christum verum esse Pontificem, non cum, . noui Tinamenti

mediatorem antiquato vetere sacerdotio propter imperfectionem.

' API TvLuM autem super ea quae dicuntur e Talem habe ' mus Pontificem, qui consedit in dextera sedis magnitudinisi in caelis, x. sanctorum mutister, de tabernaculi veri, quod i fixit Dominus, & non homo. 3. Omnis enim pontifex adlosserendum munera, de hostias constituitur: unde necesso

est& hunc habere aliquid, quod offerat: q. si ergo esset in 'per terram , necessct sacerdos r cum essent qui offerrent se cundum legem munera, F. qui exemplari oc umbrae deseruiunt caelestium. Sicut responsum est Moysi, cum consummaret tabernaculum: vide sinquit ompia facito secundum exemplar, quod tibi ostensum est in monte. 6. Nun C autem melius sortitus est ministerium, quanto dc melioris testamenti mediator est, quod in melio ribus repromissionibus sancitum est. 7. Nam si illud prius culpa vacasset: non utique secundi locus inquireretur. s. Vituperans enim eos dicit: Ecce dies venienti dieit Dominus: de consummabo super domum Israel ,& super domum Iuda, testamentum nouum 3 9. non secundum testamentum quod feci patribus eorum, in die qua apprehendi manum eorum ut educerem illos de terra Afgypti l quoniam ipsi non permanserunt in testamento meo, ic ego neglexi eos,dicit Dominus. io. Quia hoc est testamentum, quod disponam domui Israel post dies illos, dicit Dominus iDando leges meas in mentem eorum, dc in corde eorum supetscribam eas : dc ero eis in Deum, te ipsi erunt mihi in populum: Ii. de non docebit unusquisque proximum suum, dc unusquisque fratrem suum, dicens: ia. Cognosce Dominum

quoniam omnes scient mea minore usque ad maiorem eorum .i 3. quia propitius ero iniquitatibus eorum, Zc peccatorum eorum iam non memorabor. I . Dicen do autem nouum, veterauit prius. Quod autem antiquatur a senescit, prope in teritum est.

227쪽

0MMENTARII.

ERS. r. I. 3. 4. Capitulum autem super ea . qua dicuntur. m. lSumma seu recapitulatio eorum, quae dixi de praestantia sacerdotij Christi est haec quae sequitur. et em habemus Pontificem , qu. consedit in dextera sedis mygnisudinis in caris, seu tantae excellentiae est Pontifex noster Christus, ut ad dexteram solii maiestatis diuinae sedeat in superis: sandiorum minister, s tabernaculi vera, quodsixit Dominus cst homo non. Pontifex Christus minister est sanctisan tisan linum Gyriacus sic & tabernaculi viri in antiquo figura-t i,Ecclesiae scilicet tum triumphantis,tum militantis,quam non homo,sed Deus erexit. Omnis enim Pontifex ad offerendum munera, ct hostias comstituituriunde necesse est, etiam hunc nos tuni

Pontificem Christum habere aliquam hostiam, quam Deo oferas in sacrificium. Prosectd seipsum habet, quem semel in cruce obtulit, de adhuc quotidie offert in Missa. Si ergo est --

per terram, seu terrenus Pontifex & eius Sacerdotium, & victima essent te irena qualia vos requiritis : iam nec Sacerdos esset Christus, quia non est de Tribu Levi; & quia nullus hominum ipsum initiauit, seu consecrauit; & quia nulla terrestris hic victima comparet; & quia

Sacerdotes Aaronici ad tale sacerdotium terrenum obeundum sussicerent, nempe ad terrena bona per terrenas victimas impetranda. Tales Sacerdotes lex Mosaica sat ingenti numero subministrat, qui exemplari, ctvmbra deseruium cales sum. Quaecumque enim Solymitano

Templo fiebant .stypum , & similitudinem nobis obiiciebant eorum , quae per Christum filuit in Ecclesia ,& in caelo. stus mediator est, praecessit Testamentb veteri, . quod non nisi terrena bona promittit, de praestat, cum nouum caelestia & spiritualia pollinceatur,& conserat. Nam si illud priui. seu vetus Testamentum culpa vacasu, Graece, irre-

preb Ubiisse ei, id est , si nihil in eo require

retur, ut posset sufficienter hominum peccata delete : non virique seruudi locus inquireretar, seu nouo alio Testamento aut scedete non esiae opus. rituperant enim eos, Graecε, incusans Iudaeos Ierem. o. i. Deus illis nouum foedus promittit, & nouam persectiorem legem, qua Deo redderentur obsequentiores,quam per ve- 'iterem legem imperfectam, infirmam, imbecil-lein. Ecce dies veniunt dicit Dominus eo consi man, seu percutiam super domum Ui ael, ctue per domum Iuda ustamentum , seu foedus nouum, non secundum Testamentum, quod feci patribus eorum, seu nouum hoc Testamentum non erit tale, quale suit vetus , cum patribus initum ;

sed longe illo praestantius) in die .q:ω a Frehen

di manum eorum, ut educerem illas de terra

pii. ' An tam constanter haerebant miserae ca- Nonnulli septiuitati , ut necessum fuisset Domino illorum ii tent viii manus sortiter apprehendere, ut eos ad viam sexv I salii tarem educereo id equidem quotidie & in E .m meliori accidii Israele. Nonnulli enim Chri- sit eos a Deo stiani sic vitiorum seruituti vitronei implican- violenter e tur , ut quodammodo necessum sit compellis. duςi eos intrare ad conuiuium salutis.J Quanta tu non permanserunt in Testamento meo, seu pactum,quod

niecum inierunt, non obseruarunt: cst ego ne

glexi eos,dicis Dominu/. seu ideo a Domino suere reprobati,& omnino despecti. Negligen- Qui nec e ilia hominum Dei negligentia punitur. Homi- Deo obedines negligunt Dei mandata implere , Deus ne- rς

gligir, in illos conferre beneficia: imb quas ς i h G rem vilem obiectam a se reiicit. J suia Me s 's Testamentum, quod disponam domui Orael ps die

illos,dicit Domuuti et Postquam a me , & a mea Ecclesia Iudaeos incredulos reiecero: hoc est

Sicut

responsum est Mys cum consummaret Tabernacu- p- tum , quod unciam , Testamentum nempeiam. Exo.is. o. Seu cum in monte Sinai et nouum, quod vetere inducam. Dando lege, idea fabricandi Tabernaculi Arcae, Propitiato Hrij. Cherubim &e ostenderetur. Tunc enim sat Moses dignouit non solum materialem sormam , qua haec omnia essene perficienda : sed etiam formalem eorundem significationem, licet, quod typi essem spiritualis, ac caelestis ι - Tabernaculi, quod Messias aliquando esset tum selectum , singularem. Et non nocebi onus

ς0nstructurus,Ecclesiae videlicet partim in ter. - Π H - meas in mentem eorum: ct in corde corionsupers iabam eas. Vulgatus Ierem. 31. 3 3. vertit Dan issem meam in visceribus rim , quia. per Christum gratia , & charitas diffusa est in cordibus nostris. s ero eis in Deum, seu ero eis Deus,quem

ipsi fideliter colent : ct Us erunt mihi in popu

t partim in te 'qui seque proximum s m , ct unusquisque fratrem xis seiusque lae ramentorum, & sacrificijὶ par- jutim, dicentes : Cognse Dominum : quia omnestim in caelis, huiusque splendoris, ae gloriae. scient me a minore usque ad maiorem eorum. Vt Viae , inquit, omnia facito secundum exemplar, quis necessaria ad salutem percipiat, opus non satai- quod tibi ostensum est in monte. ' Dixi Sacerdo- crit longo labore, cum ad pauca capita reuotes Aaronis obtulisse terrena munera ad terre- centur, quae simplicibus, & pueris nota essecti .ilhes beneficia impetranda.Christum autem Pon- possint. η Attamen vereor, ne Pastorum in- ineuilitarna spiti- tificem nostrum offerre seipsum , ad impetran- curia nonnulli tanta ignorantia teneantur, ut roelii ei trarii alia, non da nobis caelestia. Vt nos pudeat hoc osserre necessarium si illis dicete : Cognse Dominum.

ς ς ς ς' facrificium Patri ad consequutionem bonorum Quod quidem Societatis Iesu operariis , qui ai' d*' terrestrium , nisi ad spiritualem animae prose- Oppida concionaturi mittuntur quotidie acci ' ' ' ctum dirigantur. Munus enim infiniti valoris dit.l cuia propitius ero iniquitatibus eorum,

prodigὸ quidem tro rerum terrenarum vilita- peccatorum rerum iam non memorabor. Dicendo a re impenderetur.J rem Mutim veterauit prius.Cum dicit Dominiis, erI. 6. . I. 9. o. I r. 2.3 .. Vc autem -- se nouum pactum initurum , declaratiprimum

us, erc.l Profecto nunc constat, Christum esse abrogandum. Quod autem antiquarur, O non terrenum , Led longe melius , ac senescis, prope interitum est, seu quod vetus vere. nobilius mire isterium Pontificale : quanto scilicet dicitur, ad interitum plane festinat. Interii cnouum Testamentum seu foedus, cuius Chri equidem in Passione Dominica.

228쪽

in Epist Pauli ad Hel iraeos. Caput Ix MI

Probat, non potuisse vetus Testamenti iustificare: γυις abolitum per christum

cum nouo efficaciore commutatum fuit. AsVIT quidem de prius, iustificationes culturae, M sanctum saeculare. 2. Tabernaculum enim factum est primum, in quo crant candelabra, &mensa, &. propositio panum, quae dicitur Sancta. 3. Post velamentum autem secundum , tabernaculum, quod dicitur Saucta sanctorum tq. aureum habens thuribulum, de arcam testamenti circumicctam ex omni parte auro , in qua urna aurea habens manna, & virga Aaron, quae fronduerat, & tabulae testamenti , F. Ω- perque eam erant Cherubim gloriae obumbrantia propitiatiocium : de quibus non est modo dicendum per singula. 6. His vero ita compositis, in priori quidem tabernaculo semper introibant sacerdotes , sacrificiorum ossicia consummantes: I. in secundo autem semel in anno solus pontifex, non sine saugnine, quem offert pro sua de populi ignorantia: 8. hoc significante Spiritu sancto, nondum propalatam esse sanctorum viam , adhuc priore tabernaculo habente st tum. 9. quae parabola est temporis instantis : iuxta quam munera, de hostiae offeruntur , quae non possunt iuxta conscientiam perfectum facere seruientem. solummodo in cibis, & in potibus, Io. ει variis baptismatibus, oc iustitiis carnis usque ad tempus correctionis impositis. II. Christus autem assistens ponti sex futurorum bonorum, per amplius 3e perfectius tabernaculum non manufactum , id est, non huius crcationis; IB. neque per sanguinem hircorum aut Vitu lorum, sed per proprium sanguinem, introiuit semel in Sancta, aeterna redemptio ne inuenta. 13. Si enim sanguis hircorum & taurorum, dc cinis vitulae aspersu sinquinatos sanctificat ad cmundationem carnis: Iq. quanto magis sanguis Christi, qui per Spiritum sanctum semetipsum obtulit immaculatum Deo, emundabit conscientiam nostram ab operibus mortuis , ad seruiendum Deo viventi a s. Et ideo noui Testamenti mediator est; ut morte intercedente, in redemptionaearum praeuaricationum, quae erant sub priori testamento, repromissionem accipiant, qui vocati sunt, aeternae hereditatis. i6. Vbi enim testamentum est, mors necesse est intcrcedat testatoris. 17. Testamentum enim in mortuis Confirmatum est ratioquin nondum valet, dum vivit qui testatus est. I 3. Vnde nec pri

mum quidem sine sanguine dedicatum est. I9. Lecto enim omni mandato legis a Moyse uniuerso populo , accipiens sanguinem vitulorum & hircorum, cum aqua,&Iana coccinea, dc hyssopo, ipsum quoque librum, de omnem populum aspersi xo. dicens: Hic sanguis testamenti, quod mandauit ad vos Deus. a. . Etiam tabernaculum & omnia vasa ministeri j sanguine similiter aspersit. 21. Et omnia penis in sanguine secundum legem mundantur: de sine sanguinis effusione non fit remissio. 23. Necesse est ergo exemplatia quidem caelestium his mundari: ipsa autem caelestia melioribus hostiis quam istis. χ . Non enim in manufacta Sancta Iesus introiuit, exemplaria verorum : sed in ipsum caelum, ut appareat nunc vultui Deo pro nobis: ZI. Neque ut saepe offerat semetipsum, quemadmodum Pon tifex intrat in Sancta per singulos annos in sanguine alieno t 26. alioquin oportebat eum frequenter pati ab origine mundi: nunc autem semel in consummationi: saeculorum, ad dcstitutionem peccati,per hostiam suam apparuit. α7. Et quemadmodu in statutum est hominibus semel mori post hoc autem iudicium: 28. sic de Christus semel oblatus est ad multorum exhaurienda peccata; secundo sine peεcato apparebit expectantibus se, in salutem.

co M

229쪽

saltem exterius hominem iust fouet.Habuito Dis i iam seu stinctuatium,& Templum, sed satis

lare seu mundanum. Graece se θ terres te eadu cum .& umbrati eum. At in Eeclesia Christi ora nia lint vela,spiritualia,caelestia, aeterna. Db Gulum .h fil- o primam,seu prior,id e stan- elior pars Tρbernaculi, qu e vocabatur Sa sumi in si e vi Canuel b a. seu septem lucer nae septieipitis candelabri: ct men a avi ea , seu altare thymiamatis; o Hopositio panum. seu panes propositonia coram Domino stia prior Tinet Deilli pus dieitur Sancta, seu sanctum. 's μυ- nium a/tim secvindum erat Aura, seu interior pars Taberi aculi Ptius enim velum appensu in erat soribus Saridi, santio m. seu sanctissimae partis Tubernaculi. Vbi erat auia reviri thAνihaia n. quod seruiebat sutaui, quem excitabat Pontifex semel in anno, ingrediens sincta Sancti tuiti : TU amenιι circumretia e omniparae audis. D qua, leti iuxta quam erat inna a ea habens manκa; ct virga Aaroo, quas naiae M. O tabis a Testamenti. Itaque euin Atea, seu iuxta Arcam erat una eum marina , de

Aaronis virga,& in ipsa praei se Arca non erant nisi tabulae Molaicae, vi a primae notae AuctO- Nesis Isi a ribui accepi. ' Cur autem urna mannae ab Araignὸ accedica non xeipitur 3 Quia Eucharistici Mannaeis; a'. G. xypyis non indiget tabularum legis societate. t. i. m ibu , ii uies d legis trahat obseruationem. Dignaeustodiam. enim Eueharistiae receptio hiaminem allicit ut

ad unguem Deillime legi sati, siciat.J Quare

Fiequenti vero virga A rionis quae floruit Saceidotali, Eutharistiae castitati, in Symbolum visae,in qua manna abcriau , .. n ursicia apparet 3 Sani ut innuat ut . Eu sei tui. Charistiae sequentem receptionem ad puritati,

rηbtingi t. oli otii gusti, spleduli aliis suis Piopiariatorium, seu tabulam auream, qu* Arcae suria sim imminebat. de quasi . longe tegebat id. obumbrabant: de quubus non Ut modo duredam per fugia Icem et . s. s. o. Im Coo ita compostis di in priami quidem risoraculo. seu eius partem anteriorem semper ιηιν iani Sacerdotes . sacri i/rum Ulaia consummantes e in sconda aAiem . seu in interiorem Tabernaculi partem. Semel in amno solus pomifex introibat Masin esuri, profuso uituli μι sua. & tarei pro populi ignoram . . sin Huc iis . Sunt enim peccata practicae mee 4om gnorantiar. ' Vnde Sapi. s. 7. Omnυ peceanu.lia se sa. es ignoran inali dixetim, saluus omnino, dum cI' ob vilem . & instantaneam voluptatem , vel commodum vult Deum , Ae aeternam gloriam eum interminabili poena commutare. t Heb ima si ictus si is cabat romiti propalal esse tempote Mosaicae legis fiam sanctorum in

caelum, quod .eta sancta sanctorum est : quia nondum erat peccatorum per Christi sanguinem esse sta expiatio. Hua parabola es temporisia uiati. Erat eniti, illud figura, typus, Ieprae sentatio temporis tune instantis, seu tune prae sentis. Designabat cilicet, quod sicut Sa dotes non poterant sancta sanctorum ingredi: ita nec m eo , nee honia . quae θ sacerdotibus Deo offeruiuiar, n Mysini per se iura faceras mentem , seu offerentem iustincare , iuxta conscientiam , seu secundum animam. Tantum enim illa ciuiebant procurandae iustitiae carnis.

seu iustificationi extetnae in foro cilicet soti, non in soto polit impositae quidem illi populo τίνι ad tempus eorree ι.nti, seu usque ad aduentum Chiisti, qui eo trigere debebat extet nos & earnales illos titus. & inducere eultum Dei internum, & spiritualem. in s. a 3. ii, 3. i .i 3. Christus autem agia *

Graecὸ, postquam in hunc mundum aduenit,sa- Actus Pontifex hominum , ut eis sutura bona itis nam compararet, ilieet gratiam gloriam,ingtes.sus est non per angustum santium Mosare umesid per amplius, maius, perfectius Tu Macutam.

per Eeeli si uti selliret hie a se in terris collectam , quae non est hi ius crearionis, seu opus

humani attis eis uti erat Mosis Tabernaculum seu aisivi. Pet hane, inquam, militatem suam

Ecclesiam inreoniat in Santia Saciliorum, seu in Ecclesiam triumphantem , nou quotannis, ut

Aaron iei, sed semel pro semper , inuenia, siuniagno studio, labore , ae non vitulorum , vel hireotum. sed totius eius sanguinis proso sone

quanto migra fauisti chrasti.θωρον spiritu semesum. seu spiritu sancto eum ad id excitante,G-

metipsu ira obtulit immaculatum Deo , emtina bis consi/ntiam nostram. seu animum , ab operibus mo/riati,seu peccatis ad servienatim Dioviso

ti. ' Dixit Guenti, quia dixerat, ab operibis Quam λιmortuis, Innuens Deo viventi haud posse pla. is useere opera mort ia)mo e regione aduersus eum talitates militate.J D taea novi nitamenti messicitor es.seu rata. quia sanguis eius emundat eonstentiam nostram ab operibus mortuis,quod saetifieia legis praestare non potuerunt: iuio mediator factus est noui Testamenti, quo iustitia, ac bona aeterna promittuntur. Mediatorem testamenti dixerim illum, qui e fluit, vi alii quod eis in test

mento promittitur, assequantur. Id ne praesti-t:t Dominus 3 Audi. In mo te intercedente in re dempti suem ear- yν Naricationum, qua erant sub

priori τι sa anu, repromisonem accipiant qui Ocatiora Merea ha editaris. Ex Graeco se : ut prius mortuo Testatore Christo,virtute passionis eius pereata etiam redimerentur eorum, qui sub veteti aderant, di adsuerant Testamento, dummodδ su et in t ea numero electorum ad aeternam haereditatem. Certe nee Abraham, nec Isarae.nec Iacob, nee Dauid nec reliqui sumcti ad vetus Testamentum attinentes salutem

fuerint asseeuti sile Christi sanguine, qui sui

dendus erat in lauacrum criminum, de redemisptionis pletium. Ers is .i .iaimeto. I t. i 2. Vbi ιuim τὸ iamenimns. .l Ostendit necessitatem mortis Christi, quae id ei reo fidelibu , non debet esse dedecori, sed gloriae. AE ternae vitae haereditas

Testamento fuit hominibus promistae trecessativiti autem est,cum testamento bona alleui legantur,

230쪽

in Epist. Pauli ad Hebraeos. Caput IX. ii 9 ,

hintiar, ut testator prius obeat, quam adeatur numeris iacerdotibus offertur. Non enim iis reditas. Testamentum enim in mortuu consio ma fami saucta Iesus introiuit exemplaria innomatum est, a quin nondum valet , nondum lia- rum. Intelligit Sancta sanctorum, in qua

het robur us nullum tribuit liae redi. Vnde nec sustinius Pontifex semel 4n anno ingrediebatur: Frimum testamentum Dei sue sanguine dedica- & erant exemplaria seu typus Clitisti Ecesesie cum est. Pachium enim,qqod Deus iniit per Mo- Triumphantis : sed in ipsum caelum, ut apyareat sena cum populo suit testamentum; promissio nunc vultui Dei no nobis. Introiuit in Sanctaeni in fuit de danda terrae Chanaam haereditate. sanctorum, seu in patriam caelestem, sed inibi Quia vero Deus immortalis est, ne deesset degens, curam nostrum non deposuit, caui minors ad testamentum firmandum necessaria, enim hominum nunquam non apud Patrem

caesae sunt victimae,quarum sanguine respersus agit. ' unde Christi Ascensio valde utilis chi Minest populus. Hoc vero pactum, de testamen- est hominibus. Hie nos Eucharistico cibo alit, censo bo 'xum typus erat pacti,& testamenti noui, quod de confortat, ibi pro nobis intercedit, ut ean-μ 3 Christi Domini morte intercedente sancitum dem ad superos viam ineamus. J Neque ut saepe fuit. Lecto enim, ni maturito tegis a Moyse uni- offerat semetipsum , quemadmodum Pontifex crso populo, accipiens sanguinem ct hircorum cum intrat in sancta per singulos annos in san-σgua,ta lana coccinea,s hysopo. Haec non ha- guine alieno. Christo. necessarium non est in bentur in Exodi cap. 1 . . ubi historia narra- caelum ingressis , iterum pati , quemadmodum rur, sed ea suppleuit Apostolus partim ex spiri- Pontifices Mosaici repetebant lacrificia caesistus sancti reuelatione, partim ex Draxi lustra- hircis , de vitulis, ut in alieno sanguine Deum tionum recepta. Nam aquam misceri solitain placarent; quia unica di aeterna' est redemptio, in sacris aspersionibus, patet Exo. i 2. H. idem qua nos saluator liberauit. Alioquin oportebat, constat de cocco , siue lana coccinea & hysto- eum frequenter pati ab origine mundi. Nam si re-po Num. i96. de 18.) ipsum quoque librum cyr demptio eius non esset aeterna , sed tantum populum sest, dicens: His sanguis testamenti, prode stet iis, qui tunc vivebant; & iterum quod mand titit ad vos Deus, seu quod Deus eum pati oporteret pro iis, qui sequenti saeculo nobiscum sanxit. Etiam Tabernaculum. ct omnia viverent atque sic de aliis: non satis hominum vasa minifleri sanguine similiter aspersit. Hoe saluti esset consultum; quia illi, qui, ante eius etiam praetermisit Moses, Paulus autem sup- incarnationem vixerant, sine eius sanguine salia plet, & ua factum fuisse docet Iosephus lib. 3. uati non potuerunt. Oportebat igitur, ut in Antiq. e. 3. Vasa ministeri j vocitantur ea, qui- ungulis generationibus ab origine tinoidi probus Deo in victimis de oblationibus ministra- hominibus illius temporis moreretur : Nune batur. Et omnia pene in suguine secundum Ie- autemsemel in consummatione seculorum, ad destias m Mantur. Dixit Pene , quia nonnulla ab- tusionem peccati peν hostiam suam Vparuit. Panuebantur aqua aspersonis, verbi gratia, illud, sus est Christus semel . in consummatione, seu in quod immissae fuerant cineres ruta vituli, fine saeculorum, id est, in vitimo saeculo. Nam& sic alia quaedam: Et sine Dumnii essionὸ primum fuit legis niturae , secundum legis

noulit remi o. iusserag. enim Moses Leuit. .ut si Mosaicae, tertium 3e vltimum legis Christi. quis pecca itet,victimam pro crimine litaret; per Post ristitutionem demum , seu reiectionem pro hanc autem caesam victimam fiebat remisso sigationem peccati hominum, quos se in ho- non culpae , & reatus coram Deo culpa stiam offerens,redemit, apparuit Patri ingressus autem tollebatur contritione iuncta cum fide in Sancta sanctorum caelestia. Et quemadmo-

de spe Christi venturi 3 sed remissio quaedam dum stinutum est hominibus semel mori, pos hos legalis, culpam, & immunditiam legalem aufe- autem iudicium: sic ct Christus semel oblatus est,

rens. ad multorum exhaurienda peccata : secundo 'Verue 4. 21.16.17. 28. Necesse est ergo M.t ne peccato apparuit expectantibus se ras salutem. Igitur necessarium est , exemplaria quidem cale.. inemadmodum ob orimi hominis peccatum Ilium his mundari seu Mosaicum Tabernaculum, Deus statuit, ut singuli homines moriantur, de librum , seu testamentum , vasa , Iudaeos ipsos. postea ad iudicium sistantur , ut digna actis re- Erant enim omnia illa exemplaria, seu typi cipiant: sic Christus, qui peccata nostra sust Christi Ecclesiae,& sacramentorum caelestium . perat, moti voluit, ut nos , morte liberaret. ipsa autem caelestia melioribus hostiis, quam istis. Deinde ad iudicium veniet, non ut ipse iudice-1eu necessarium erat,vt ipsa caelestisEcclesia me- Dur,sed ut omnes iudicet: & It omnes,qui eiustioribus hostiis, seu Christi sanguine mundare- aduentum expectant,ab omnibus malis eripiat, tur. Dicit in plurali, Melioribus hostiis, quit haec de vita eos donet aeterna, hostia in Eucharistico mysterio quotidie ab in-

SEARCH

MENU NAVIGATION