Probabilismus methodo mathematica demonstratus

221쪽

a I PROBABILIS MUS

constitui necessario Intellectum in dubio practi co; aut inter inaequaliter probabiles ad probabiliorem determinari , ita ut in partem, quamli

bet & pissice & moraliter, seu licite flecti nora

possit . 3. Certam probabilitatem esse . tutam , tutissimam regulam morum. 6. Perperam agere , & committere in Pontificis voluntatem, qui contumeliis traducunt Scriptotes alioqui magnos, sibi adversantes , eorumque sententias

gravibus censuris inurunt; quod Probabilioris ae, moralis scilicet rigidae, sine ulla tamen religi ne terga Probabilistas , eorumque opinationes passim facere solent. 7. Denique non posse improbari opiniones vere probabiles, seu quae, nituntur legitima ratione, ac auctoritate, sed ut summum quomodocumque improbabiles , seu

quae idoneis, rationibus, ac auctoritatibus omnino destituuntur. 8. Hinc Probabilismus nequit esse virtualiter ab Ecclesia condemnatus, vel in Prooemio Decreti Alex. VII, vel in Propositionibus. I. Σ. q. ,. potissimum 3. Innocentii XI, ut Probabi- . . 3 liortitae contendunt, ac se demonstrare arbitra tur; quia contra nedum virtualiter , sed etiam formaliter approbatus est. 29. Hinc denique patet, modum opinandi, qui Alex. VII tempore irr pserat, alienum ab Eυa gelica fimplicitate , Sanctorumque Patrum Dosti

quique in praefatis, aliisque bene multis

Propositionibus confixus est, non esse veram, realem , obiectivam, positivam solidam probabilitatem , sed levem , subjectivam , & apparen- a per tem. Cumque probabilitas apparens , & subje- Cor. . ctiva sit probabilioritas a ; si Ecclesia Proba-

222쪽

METH. MATH. DEMONsT. P. I. ZII respectivum potius Probabiliorismus a. condemnaile dicenda es Damnavit enim eas Propositiones , quae a suis Alterioribus probabiliores habebantur, cum unusquisque suas tueatur sententias veluti probabiliores a). Ex quo etiam a) per consequitur, veram, ac realem istidam i proνγ eod.

bilitatem, quam licitam astruunt Probabilistae , probabilioritate ipsa subiectiva , & respectiva , quam tanti iaciunt Probabilioristae , & ad pra-xim innoxie deduci posse affirmant , tutiorem in moribus, ut etiam in superiori Scholio advertimus, viam esse , magisque ab ista , quaera ab illa, laxitatis timeri posse,

ad Cor. 7. Proposit. I.

pommovi , volo , ut adhuc mapis obstupescat. Abo igitur, quod ad Ecclesam spestat, illam non solum Probabili um modo explicatoaeprobasse , sed etiam , quod . ad Thomisas , seu

Dominica s . attiner , illos I. teneri sub mortali amplecti , defendere , ac docere Probabilismum . a. Probabilismum re ipsa ad praxim de cere . 3. Sub mortali non posse sequi in praxi omnes sententias morales faυentes Libertati D. Thomae . Haec tria paradoxι- , sat scio , GEctoribus videbuntur , non minus quam quae de Angulo sim circuli , contingentiae in Geometricis dicuntur, veteribus Geometris visa sunt . Fia esse tamen planas , , ct obvias , atque ex . ipsamet Propomtione prima sponte profluentes veritates , ex se quentibus demonserationibus intusme cognosce

rent .

223쪽

216 PROBABILI sMUS Hie autem ope unius Lemmatis , oe duarum Suppositionum abfolυentur .

dere, ac docere omnes sententias D. Thomae. Nam ad id Iuramento a stringuntur . Hoc aurem Iuramentum solent emittere, cum pose emensa sudia veluti inaugurantur , atque ad Do trianale aliquod munus apti , m idonei instituuntur , ac declarantur . Emittunt autem simul cum

Profusione Fides , quae ex forma , m jussu Pii ΙV ab omnibus uviseris , Lefloribus σα facienda est . Porro ipsa Iuramenti formula hu-itis di est . Item funt in calce iuro me nunquam discessurum a Doctrina D. Thomae. Vel brevius . Item iuro in verba D. Thomae. SUPPOSITIO LHoc Juramentum fertur in Sententias D.

ma consideratas , ut absolute , in se , ac potissimum ut ab Ecclesia approbatas , minime mero consideratas respective , Im juxta mentem opinantis.

NE Lector in intelligentia hastisse Sun. MDlucinetur, sensus illius est , Thomistas iurare defensionem Doctrinae D. Thoma juxta gradum eertitudinis , oe securitatis , quem habet in se, praesertim in Ecelsae approbatione , minia me vero juxta gradum, quem habet, vel habere

224쪽

METH. MATH. DEM ST. P. I. a IIa potest in eorum mente . Ille enim gradus ut potereatu, ac objectisus certus , firmus , ac immob

iis est , Uie vero utpote subjectivus , respectis utis incertus a , varius , ac mutabilis esse ρο- a pertes. Fieri etenim potest , ut Sententiae D. ' Th ' Cor. q. i mae Thomissis non solum vel tantum probabiles Sust. IO. vel probabiliores , vel etiam certae quinimo ut etiam aliquae aliquibus improbabiles, ac falsae ; sed etiam eadem nunc probabiles , nunc probabiliores videantur b) . Tamets eum eas exercite defen- b perdunt , defendant saltem de modo probabilius, pro- Sch. a. pterea quia unu quisque Ras opiniones Me modo Def. 26. Aefendere Hleat se . Quod a Lectoribus non con- 27. n. .

fundi, sed exacte distingui velim. Nam aliud es sc er,urare defendere aliquid, vel tanquam probabilius, Stip. IO. mel quia est in se probabilius , aliud defendere , cum defenditur, veluti probabilius. Blud enim ex natura ipsiur Iuramenti, ac vi , sud ex natura disputationis , atque Intellectus ipsius repetendum est d). Itaque Thomsae et si, ut caeteri, habeant suas d per sententias, seu D. Thomae saltem ut probabiliores, Schol. non tamen eas iurant sub hoc certitudinis gradu ejusd. quem si halent in mente , sed sub illo, quicumque sit , quem ea habent in se.

Primo namque eorum Iuramentum generale es, nihilque de probabilitate, probabilioritate, aut cerritudine iustinguit, ut ex allegatis formulis pater. Tum Me Iuramentum respectisum nihil peculiare ad Thomisicae Doctrina commendationem eo e ret , ut consideranti liquet. Deinde esset incertum, inconstans, ac Varium, eum hujusmodi si subjectivus certitudinis gradus, titi diximus. Praeterea esse poset vinculum iniquitatis, tum nempe, cum

aliqtia sententia D. Thomae Thomigia alicui improbabilis, O'sada videre r, cum salsum sne culpa

225쪽

Sup. I 6. vel ipse Patriam Dominicanorum Conisistitistoes , Dis. a. ca'. 7 . pag. ubi Lectoritas. inserangitur, ut D. Thomae Dotirinam sequantur. Inseun- Ritur etenim ιdcirco, quod ea sit excellentissuria, sana, admirabilis , firmissima , solidissima , ue talis a. Sede Apostolica approbata , cujusmodi profecto esse non poscis nis in se , . non in mente opinantis, ut toto Sch. Cor. Sch. Σ. - p. as. 28. demonseravimus , praesertim n. 4. A MI . Est enim excellentissima haec Doctrina, sana prae caeteris, culta a Doctioribus Viris, ordini Nostro utilis , salutaris universae Eccle, sae, & toti terrarum Orbi. admirabilis. ac d . . . . nique CHRISTI SALvATORIs Nostri judicio

comprobata.

Et posea adhuc expressus. Cum praeclarHima Doctoris Angelici S. Thomae Aquinatis Doctrina in toto orbe terrarum tanquam lux Solis eluceat, & ut firmissima, ac solidissima Doctrinarum omnium a Sede Apostolica . & a prin-- cipalibus Ecclesiae Doctoribus cum testimonio Episcopi, . atque Universitatis Parisiensis honorifice approbata fuerit, & divinis laudibus ornata, imponimus, &c. Ubi ad riendam es, hae dicta suisse anno 13 a.

in Capitulo apud Carcasonam celebrato Q quo tempore nondum eram emanata omnes ille speciales commendationes superius allegatae . Quid vero de eadem Doctrina nunc dicendum es P

THOMisTae in praxi rei a sequuntAr sentemitas faventes libertati D. Thoma tanquam

226쪽

tit tales ab Ecclesia approbatas , non vero ut tales in mente opinantis.

NON. a mat Stippositio ad id teneri, cummis sint ad libitum etiam oppositas aliorum sententias faventes legi prasticare, sed solum .rmat , cum juxta libertatem operantur in iis , in quitus sunt opiniones huic faventes D. Thomae , illo de facto dirigere suam conscientiam , operari fecundum .eas opiniones. Nam cum Dosti ina m ratis doceatur, M tradatur propter operationem c a ), fi consequenter, ut eam in praxi sequaris, quam in speculatione sequeris . Quapropter si Thomisae docent , . ac tradunt tamaam propriam doctrinam D. Thomae , imo ad id etiam juramento conseringuntur , eamdem etiam ad praxim deducunt: cum praesertim cerri sint , se hac saniorem , . ac securiorem practicare non posse. Porro intelligitur Suppositio eodem modo , ac praecedens. Nempe eos re ipsa in praxi sequi illas sententias juxta gradum firmitatis , securitatis, ac certitudinis , quem habent in se, seu quia fi lidae , tutae in se sunt , praescindendo a gradu , quem in eorum mente habent , vel habere possiunt , 1eu quia sibi videntur certae , probabiles , vel probabiliores ; etiam praescindendo ab eo, quod a se defendantur tanquam, ut minus, probabilioreF. Quod ita enim habeantur , ac defendantur oritur

ex natura disputationis, Intellectus ipsius b ), etiam a Thomisis ipsis , sicut ab aliis , licite per se practicari posse; , tametsi ut tales neque haberentur , neque defenderentur , quando- quia

cor. Σε

227쪽

quidem licite per se ab omnibus practicari pos

a. n. PROPOSITIO L

THOMisTae sub mortali tenentur amplecti , δε- fendere, de docere Probabili um . Demonstratur . Thomi tae sub iathali tenentur ampleeli , dejendere , ac docere omnes sententias morales Dυentes Libertati de his enim quaestio. b per intelligitur D. Thomae b) : quidem absolu- Lemma. te, o in se, sc pr sertim ut ab Ecclesia appro e) per batas c : Sunt omnes absolute, o in se pro-Supp. 1. babiles, ut tales approbatae d) : Non omnes Seh.huj. universm, millatim absolute , in se pro- d ) per habiliores , ac veluti hujusmodi approbatae e) ;ytip. 27. sed ut summum opprobatae quidem generatim, sed e per indefinite, σ plerumque ita, ut quaenam detem Sup. 26. minate sint absolute, in se probabestores, sciri f) per omnino non pust f) . Igitur sub mortali tonentur

Sch. et .ad amplesti, defendere nonnullas sententias faventes Sup. 26. Libertati tantum probabiles . Hae cum saυentibus 28. n. I. Legi , Uel aeque probabilibus , vel prolatilioribtis g absolute, sive respective comparantur g . Em Prop. I. go tenentur defendere, amplesti, ac docere aliquas Demons sententias faventes libertati tantum probabiles com s. paratas aeque probabilibus, vel probabilioribus, μυe a olute, Me respective faventibus Legi; ide que Probabilismum. Q. e. d. Recole exemplum opinionis de Circumstantiis notabiliter aggravantibus. Prop. I. Demonstrat. I. ,

quo rra clare continetur.

228쪽

PROPOSITIO II. T HO MisT E rei a Probabiti um in praxi

sequuntur.

Demon istur . Thomisae de facto sequuntur in praxi omnes sententias D. Thomae faventes Libe tali , quidem ut absolute , in se , ut ab Ecclesia approbatas a . Inter has sunt aliquae a pretantum asiolute probabiles comparatae o ostis fa- Supp. a. ventibus Legi, Me aeque probabilibus, Me proba- Sch.huj. filioribus , vel absolute, vel respestive b . Ergo b perde facto has in praxi sequuntur proindeque sequun- Prop. I. tur Probabilimum. Q. e. d. Dem. s.

PROPOSITIO III. THOMISTAE nequeunt sine mortali sequi in

praxi omnes sententias D. Thomae faventes Libertati. Demonstratur . Thomsae non possunt deducere ad praxim sententias faventes Libertati tantum

probabiles oppositis faventibus Legi, vel aeque probabilibus, vel probabilioribus, sue absolute , Me c per respective comparatas,sunt enim Probabiliorisae c ). hypoth. Inter sententias faventes Libertati D. Thomae sunt aliquae absolute , oe in se tantum probabiles hoc pasto comparatae d , easque cum in praxi sequun- d pertur , sequuntur ut absolute, in se e . Igitur Prop. I. has siue laethali in praxi sequi non possunt. Q. e. d. Dem. 3. tanta I. Atque hinc sequitur posse Thomsas , e pero non posse licite contradidioria, nempe prasticare Supp. 2. non prasticare sententias faventes libertati D. Sch.huj. Thomae. Possunt, quia quae liuite defendi, ac doceri in moribus per se pusunt , pusunt etiam perse

229쪽

per Sust. I 3.

Lemma.

hypoth. 141 p ROBABILI sM Usse licite practicari a ) : Thomisae ureo non sItim licite defendunt, ac docent sententias praefatas D. Thomae, sita etiam ad id juramento tenentur ti . Non possunt , quia praecepto obligantur ad aeque probabilia, ac probabiliora Duentia Legi, sve absolute sive respective, utpote Probabiliorisae c ) . a. Ecclesiam eos hortari ad id , injun erequod ne peccato mortali facere non pusunt. Inrtatur enim, o injungit, ut sequantur omnes fententias D. Thomae, inter quas aliquae sunt, quas sne peccato sequi non possunt, nempe faventes li-hertati tantum probabiles , modo supra explicato

comparatae.

Haec immania abssurda coguntur devorare , σconcoquere Probabiliori lae. 3. An reni magis acu tetigerit, o melius egerit Bartholomaeus de Medina primus assertor, ac

propugnator Probabili mi, aliique Thomsae , gui per inteρrum ferme saeculum illum secuti sunt nam per octoginta amros , o amplius omnes Doctores Thomisas , qui post Medinam hac de re scripserunt , Probabili um tenuisse , omnibus nunc incomperto es) an vero caeteri Thomsae, qui pulia tempus ab ejus insituto , ac sententia rectas

runt.

Caeterum haec admirabilia , quae toto hoc Sch lio deduximus, nihil, s velit, moretur Lector, , ut lubet, accipiat. Nam ea ad causam principem nihil attinent, ut liquet, oe a nobis, non vere ad afruendum, ope in um, quamquam id Ρ rum est, sed solum ad vim approbationis doctrinae D. Thoma, nec non ad esseaeiam demonstrationis ostendendam tradita sunt. PRI-

230쪽

P RO P OS IT IO ILAD Conscientiae obligationem requiritur in

omni Lege certa Praecepti existentia , ac Promulgatio.

SCHOLI Μ. OUOD ad promulgationem spectat, intelligitur Propositio ubi, & eo modo, quo illa di-Versa ab exiitentia reperitur juxta ea, quae docuimus in Scholio Dei. 66. n. 3. Quod vero ad praeceptum intelligitur de praeceptis stye formalibus, sive viritialibus. Item intel igitur primum de praecepto in se,& a parte rei , ut nempe est externa Regula Conscientiae, deinde etiam ex parte operantis, 'ta ut est interna Regula, & applicatio illius , 'cum iis tamen conditioribus , & ea ratione , quam explicuimus in Scholio Def. 4 ., praesertina n. 3 Et quidem de Praeceptis formal bus in Lege Divina , & Humana Propositio liquet ex Cor. Ax. I9. . Etenim in his existentia promuu

gatio aut Lentica est.

De formalibus vero , ac virtualibus in Lege naturae ex AX. 2o. eiusque Corollario primo. Nam cum in hac Lege existentia, & promul- .gatio idem sit sa); Et haec Lex principiis pra- a poeticis, atque absiolute consonis ad haec principia, Sch.Def.& conclusiones exinde evidenter demonstratas s. n. . tanquam praeceptis explicitis, ac formalibuT, COn- ...clusionibus autem ipsis demonstratis tanquam . . ipraeceptis implicitis , & virtualibus comprehem