장음표시 사용
301쪽
PROPOSITIO. SCHOLA , ct Auctoritate, & Praxi Protabi
lismi usum licitum demonstrat. . Demonstratur generatim dupliciter . :i: Primo. Cum Auctorei opinando, non rendo aut o positum non improbando sententia maliquam eligunt, oppositam etiam permittunt,
a) per & licitam faeiunt a) . Nullus est autem, vel ex Can. 3. Scholae Principibus , vel aliis Doctoribus commemor itiis, qui vel saepe, vel aliquando aliquam
de rebus moralibus incertis sententiam. opinam do, non asserendo , yel oppositum non improbam
b γ pis G, non Eligat b . igitur Schola univma usu, Supp. . ac praxi Probabilismum licitum facit. a. a. secundo. Ohamus in ψ. quaest. q. liti. R de ea quaest. An in parvulis virtutes per Baptismum i fundantur, haec habet. itertium dico , qMod nec potes , probari per rationem , nec per auctoritatem Ecclesiε , quod virtutes Theologica fuscienteri infundamur in B ptismos quia licet Ecclesia reputat iliam probabiliorem nempe eo tempore , nam. iiqnc .id esse . de fide io Schol. a. Def. 26. Σ .no atum est ) quae tenet, quod ius virtutes insum
duritur,. tamen contrariam opinionem non damni,
si t. patet Extra. de sum. Trinit. , O' Fiddi Cm im cap. Miato lib. I. , Extra. de Baptis mo ,boe ejus sectu .... ideo utrum infun- . da tur a , vel non dimittitur Doctoribus disputandum es : . investigandum . Sic igitur patet, quoiano'. paret nec tas ponendi fas virtutes. The ivicas sin Baptismo . ..., 'i idem affirmat viam: Maior antiquus Sch lasticus in A. Dist. 4. q. I. concl. : a. ἰ imo clam
302쪽
ΜΕΤΗ. MATH. DEMONsT. P.ΙΙ. 293rius dicit , quod licet cuique test determinationi nempe Ecclesiae contraire . Quem Doctorem propterea. addo, quia est Probabiliorista. Opinio igitur, quae non damnatur ab Ecclesia, generatim teneri, & defendi potest, etiam in conflictu oppositae probabilioris, quia ea, de qua hic sermo est, probabilior est. Et advertat Lector, id assirmari ab Ohamo, & Maiore in casu probabilioritatis approbatae, & declaratae per Ecclesiam ; ideoque probabilioritatis absolutae , &realis, qua major dari non potest. Quare si in huris conflictu electio opinionis minus probabilis licita, multo magis in conflictu probabilioritatis respectivae, & apparentis licita est. gidius Quodlib. 6. quaest. 3. , quae est . An
ad meritum , praeter habitum gratiae in sentia anima, requiratur habitus Charitatis in voluntate. De sententia Magistri id negantis haec habet . Diximus vero, inquit, Primum Sententiarum, quod opinio Magiseri subtilis esset, oe quod
nou posset per rationes countes improbari . GMA exponimus o non potes improbari per rationes cogentes , ides nondum vidimus , nec adhuc etiam videmus rationes , quae sc cogant , quod opinio
Magdiri non posset tolerari, scuti opinio ali rum , O maxime secundum eos, qui dicunt , quod idem si Charitas , O Gratia . Potes autem contingere , notet bene . hoc Lector quod una inis si probabilior, rationabilior, quam alia s
hoc tamen non obseante alia. toleretur .ut opinio.
Sic communis opinio multo probabilior , o multo
rationabilior es, quam opinis Magisti: sed pra-pter hoc non sequitur, s probabilior est ea opinis quam alia, quod alia non possit opinio sustineri . . Et in calce loquens de ea laudata opinione , ' T quae
303쪽
quae statuit Charitateni , & Gratiam esse idem , sicuti etiam esse idem sive formaliter, sive vir tualiter animae essentiam , & potentiam , subdit . Si' hoc ergo toleratur ut opinio , quamvis oppositum videatur nobis probaballus , tolera b stius , potest oe distum Magistri ut opinis i
Igitur de mente Agidii minus probabilis opinio in confliinu probabilioris licite sustineri ,& doceri potest .i Neque reseri, haec fuisse ab Ohamo, Maiore, & Agidio dicta in rebus speculativis , & o casione quaestionis speculativae . Nam eadem omnino ratio est de speculativis , ac practicis a): & quod teneri , ac defendi licite po
test , potest etiam licite practicari b . S C H O L I M. Ex hoe AEgidii loco plura colliguntur . I.
Doctores per to rationes cogentes non intelligere rationes probabiliores, sed certas, & evidentes in genere suo, seu tales, quibus probabilitas auferatur. a. consequens, probabilitatem non auferri, nisi per rationes hujusmodi, atque ideo opinionem semper probabilem remanere , etsi in conspectu probabilioris reponatur, neque per hanc enervari: posse. 3. De utraque opinione, sive probabili , , sive probabiliori vere dici Aquod tolerari possit . Itaque utraque tolerabilis est, illa minus, ista magis, seu illa tolerabilis ista tolerabilior. 4. Denique, opinionem probabilem in conspectu non solum probabilioris, sed etiam multo probabilioris, ac rationabilioris to Ierari, susti fieti posse. . D. Th.
304쪽
METH. MATH. DEMONsΥ. P. II. 297 D. Thom. Quod l. f. a. Io. , usi inquirit, utrum Auditores diver sorum Magistrorum tenentium diversas opiniones excusentur a peccato erroris, si opiniones Magistrorum suorum sequantur, diserte docet, in rebus fidei , & mo-Tum manifestis ex Scriptura , vel Ecclesiae auctoritate, neminem excusari a vitio erroris, si opinionem erroneam alicuius Μagistri sequatur; excusari vero in rebus fidei , & - morum hoc modo minime certis, ac declaratis in hisque propterea utramque ex diversis opinationibus
absque erroris periculo sequi posse . Et addit hujusmodi esse , in quibus locum habet illud Apostoli ad Rom. I . Unusquisique in suo sensu
Uide integrum articulum in sonte productum in calce operis, N. attente confer antecedentia cum consequentibus, atque hunc esse genuinum ,& unicum huius articuli sensum clare perspicies. Unde mirari satis non poteris, quomodo locus tam aperte Probabilioristis oppositus , ab iisdem tamen nobis obiectari possit . Nam istinus praesertim ex illis est, quibus iidem comtra nos utuntur, ut in tertia Parte apparebit. In rebus isitur pertinentibus ad fidem , hoc est speculativis non solum, sed etiam pertine tibus ad mores , hoc est practicis per Scripturam, vel Ecclesiae auctoritatem non declaratis, hoc est minime certis, ex D. Thom. testimonio potest quilibet universim in suo sensu abundare ; atque ideo ex diversis opinionibus sive aequaliter , sive inaequaliter probabilibus quam libet fine peccato amplecti; quia nulla' opinio sive aeque, sive minus, aut magis, probabilis scripturae; aut declarationi Ecclesiae ponitur ι
305쪽
a per seu error est a) , sed omnis incerta, & sequa- Cor. 3. liter incerta est b . Et quod licite sequi po-Def.26. test, potest etiam per se licite ad praxim dedu-
c per I Ro assequenda, ac retinenda integra intel-SU. I 3. A ligentia, ac Vi huius loci, quattuor adver- p. p. tenda sunt. I. hic a S. Doctore quaestionem de eo , quod inter diversas Magistrorum opiniones sine erroris peccato sequi licet, vel non licet, non peculiariter, seu in aliqua speciali materia, ut pluries alibi secisse constat, sed universaliter, hoc est in materia qualibet fuisse propositam , ac re tutam, ut ex verbio ipsas patet. a. eidem quaestioni , sussicienter fuisse ab eo satisfactum . Contrarium enim sentire iniuriam irrogat ingenio, ac doctrinae S. Thomae. 3. omnes Anti-ouos hi autem multi sunt qui eamdem quae-Hionem agitarunt, & hoc eodem loco ad verbum usi sunt, in hunc sensum intellexisse ; Seorum neminem: aut ei quaestioni non fuisse a S. Doctore suffit lanter. satisfactum indicasse, alat se quoque non satis fecisse reputasse . q. deni-rue, has diversas Magistrorum opiniones, quas equi licet, praeteri id, quod manifestae Scripturae, aut determinationi Ecclesiae cognoscantur non repugnare, iam supponi insuper niti r tionibus magnis, seu esse vere probabiles. N am quod alicui principio certo , tantum non OPP nantur, hoc solum facit, ut ali Ecclesia damna
d) per ri non possint d) ; quod autem sine vitio , t SAM. neri, & multo magis ad praxim deduci pos-24. sint, eti- sundamentis solidix, ac magnis ful- . . ' citi
306쪽
METH. M ATH. DEMONsT. P. II. 299 Ciri , necesse est , cum utrumque. requiratur adlicitam probabilitatem a . a preTandem D. Bonav. in 3. Sentent. Dist. O. Corat: dub. 3. in quaest. An Sacramenta Legis veteris 29. p. p. contulerint gratiam ἱ explicans quomodo se gesserit in opinionibus tractandis , & eligendis , de semetipso haec ait . . Cur communi. po inrisni nempe quod Sacramenta Legis veteris gratiam non conferebant pro viribus meis in omnibus praecedentibus Librisbadhaesi , tanquam viae
fecurio ri, sicut scio, o pusum , mihi es m
consimilibus parum intelligentibus persuadeo ad- - i. ihaerendum. Et 'quoniam. per totum Liseum hoc dia . ' ' iligentius observaυi, sicut advistenti clarius ma- .rarebit, ut in iis quaestionibus dabiis, di ilia
hus, in quibus non potui deprehendere , quae esset via communis , quia sapientes opinantur contrarie sapientibus, sc unam partem tanquam magis pro babilem susineri, ut tamen aliam misime im pro
EX hoc pariter loco quattuor colliguntur . I, per electionem partis probabilioris o positam minus probabilem non reiici , aut improbari, ideoque eligi posse, non solum simpli citer, σ. in bensu diviso, sed comparate , .& ira senis composio , seu qua minus probabilis est .
Assirmat enim S. Doctor, minus probabiles non improbari ,- cum oppositae tanquam probabiliores a se defenduntur:. a. . Doctores iopinionibus communibus, seu probabilioribus adhaerere sole. - . . re tanquam viae securiori, quod est, non ex ne- oessitate, & obligatione , quasi vero via Oppos sita
307쪽
ibo p R o B A B i L r s 'M V s sita secura non sit , sed ex eonsilii bonitate b . Non improbari opiniones minus probabiles,' licet oppositae probabiliores eligantur , propterea quia Sapientes opinantur contrarie Sapientibus ;ob idque Diissimum in dubiis . ac di talibus opiniones contradictorias non esse improbandas , sed permittendas, & admittendas , quamquam probabiliores eligantur; ac propterea dissentientibus Sapientibus inter se licite quaslibet eligi posse . . denique, id esse verum tam in speculativis, quam in practicis , etiam seclusa ea ratione , a per quod par sit 'omnino ratio in utrisque at). Ete Cor.Ax. nim D. Bonav. Passirmat , se adhaesisse. quidem opinionibus probabilioribus, ac securioribus in omnibus praecedent bus Libris suis , alias tamen oppositas minus probabiles non improbasse. In Libris vero praecedentibus , nempe in eodem Tertio, & in Secundo multae quaestiones practicae; sunt , ut quilibet videro potest . Quod idem fecisse consequens est in Quarto, ubi magna ex parte quaestiones practicae reperiuntur .
In omnibus igitur his quaestionibus practicis dubiis quidem , ac discilibus , in quibus proinde
Sapientes 'opinantur contrarie Sapientibus s. Bonav.
eligit, defendit, docet opiniones probabiliores,
ac securiores , . oppositas tamen. sibi minus pro
habiles , & minus , securas non reiicit , ac improbat, sed permittit, admittit, & licitas facit. uod autem hi quattuor Doctores claris Verbis expresserunt , & fecerunt, idipsum senssse, quamvis iisdem verbis non explicaverint, ac focisse, tametsi id minime aliunde constaret, Cin b) per terii Doctoissi censendi suht. Ita enim postulat Schtav. natura rei , nempe opinabilitatis ipsius , ince a. titudinis, & difficultatis ita modestiae ratios
308쪽
METH. MATH. DEMONST. P. II. 3oretio, & reverentia Doctoribus varie opinantibus Hebitat, Immo idipsum re vera omnes . licet non iisdem verbis , tamen consimilibus expressisse , cum illis locutionibus: neutram reprobo: utraque
sineri potest: elige quam mavis : sine praejudi-xio ; & aliis hujusmodi usi sunt ; nam re ipsa omnes id genus sermulis usi sunt . a . His enim loquendi, & censendi sermulis unius quidem partis eleAi' tanquam rationabilioris , ac tutioris, minime tamen alterius reiectio, ac improbatio significatur b) . Schola igitur universa generali testimonio , ac praxi usum Probabilitat licitum ostendit. Q. e. d. Demonstratur speciatim quoad exempla. Incipiamus a D. Thoma, cujus quidem plura afferri possunt , sed aliquot dumtaxat afferenda
Exempla usus 'liciti Probabili i
' RIMA a. , & a. . a. quaest. 74. art. 8. G I reum consensus in dei latione si peccatum mortale. Duas opiniones recenset, alteram pro libertate, seu. talem. Iconsensium. non esse pe Catum mortale, alteram pro lege, videlicet esse . Dicendum, inquit, quia eirca hoc aliqui diaver ode opinati runt . Quidam erum . . . . alii vero de affirmante pro lege ait . Et hoopinio es communior, vel similior. Iterum Lectorem admoneo, me in his exemplis vim non facere in veritate probabilitatis sententiarum oppositarum, sed in deductione. In 3. Sentent. Dist. 36. art. 6. Utrum modus charitatis si in praecepto . Affert quattuor Opiniones cum suis rationibus, tres absojute enum
309쪽
3oa P R o 3 A B I L I s M u stiantes, quartam disti uentem , quam amplectitur. De hac ait . nς hac opinio videtur pro habilior . Ιn 4. Sentent. Dist. I. quaest. a. art. 3. ad 3. quaestiunculam ad a. argum. . An se Simonia δε- re pretium Sacerdoti nolenti ne ipso in necessim lte baptizare. Duas opiniones innuit , amrmantem pro libertate dari possie , saltem ad redi. mendam vexationem , alteram negantem pro Lege, dari posse etiam pro redimenda vexatione. Hanc sequitur, sed inquit tamen . seu dam vero dicunt, quod potes pretium dare, quia hoe non es Simoniam committere , sed redimere lvexationem. Sed primum melius Uidetur. Nempe dari non posse. Inter eos, qui amrmantem de- lfendunt, est S. Bonaventura, ut Supp. II. dixi. Distinct. 8. quaest. I. art. 4. ad 2. quaestiunc Iam ad a. . An quaelibet sumptio impediat jejunium necessarium ad receptionem Eucharisiae . L quens de aqua, duas affert , negantem pro libertate, assirmantem pro lege. Ait enim: Sed de aqua divosa es opinio. uuidam enim dicunt, quod quia nullo modo miris non semit neque j Iunium naturae , neque' 'Ecclesia .' Sed quammis aqua in se non nutriat, tamen commixta nutrit ἔ in Romaeho oportet , quod aliis humoribus αὐmisceatur. , in nutrimentum cedere potes . Et ideo alii probabilius , σή securius dicunt , quod
tiam eos aquae potum Corpus Chrisi sumendum
Dist. 38. quaest. a. arto a. ad. I. quaestiunculam . An quilibet Sacerdos possit excommunicare. Duas ponit, negantem pro lege , & amrmantem pro libertate . Ait enim . Et propter Boesoli Episcopi propria Auctoritate , majores P lati
310쪽
METH. MATH. DEMONN. p. II. 3οῖ lati se indum 'communiorem opinionem possiant em mmunicare ; sed Presbyteri Parochiales nonnis ex commissione eis facta , vel in certis casibus,
scut in Furto , Rapina , oe hujusmodi, in quia
lus est eis a Iure concessum, quod excommunicare possent. Alii atitem dixerunt , quod etiam Sacem Aotes Parachiales possunt excommunicare. Sed pradicta opinio est rationabilior. Distinct. I9. art. 3. ad I. quaestiunculam ad 4. An etiam in foro Conficientiae possit procedi ad a cusationem alicujus monitione non praemissa , nec emendatione expectata. Ponit duas, affirmantem pro libertate, & negantem pro lege, & ambas admittit, & ambabus in responsionibus utitur. Ait enim. Dicendum, ut quidam dicunt .... vel dicendum secundum alios. Itaque problematicus est. In q. Dist. 26. q. I. a. I. ad 3. quaestiunc. ad 3. quae est , Sacramentum ordinis habeat materiam ; & specialiter, an contactus materiae requiratur de Sacramenti necessitate , vel sussiciat materiae porrectio.. Ponit duas opiniones , negantem aliquorum, contactum huiusmodi esse de essentia Sacramenti s ait enim in oppositi ne 3. Sed ut a quibusdam dicitur eontactus dicto rum materialium ab eo, qui suseipit Sacramentum , non es de necessitate Sacramenti, sed solum porrectio: & affirmantem esse de essentia, quam ipse defendit . Nihilominus aperte , & fatetur ne santem sustineri posse , & causam assignat, cur sustineri , possit . Ait namque ad 3. Ad 3. discendum , quod sustinendo illud distum a merex dictis causa ejus . Quia enim , inquit, mresias ordinis non aecipitur a materia, sed a Mini- pro principaliter , idcirco porrectio materiar ' magis