장음표시 사용
151쪽
Dotim eo quod est per oceasionem mahim aut δε delitim b& auersio aliquorum per se non possunt re ad aecorem uni tu, It ad reconciliationem munctim per accidens is occasionaliter sed bonum,& c, uersio eorum, per sc ct causaliter,possunt ruere ad decorem uniuerti,&ad iustificationem mundi. Quare si Iudaeorum antissio.i. perditio,in recociliatio mundi, multo magis eorum assumpti l . eorum conuersio, em valde utilis,& vita ex mortuitiuerit valde utilis,Nesse poterit iustificatio mortuorum:Iudaei sint huiuomoat,ergo M. De hac autem ratione ponit virtutem medii . Continuetur ergo sic litera, ne Sco, quod
ego volo laborare pro conuersione Iudaeorum, θ ο eoru eonileisio esset valde utili, quia si amissio enim eorum, idest, infidelitas,& auerso Iudaeonam est teco
cuiatio mundi, quae erit assumpti l . quid erit eos rum conuersio nisi vita ex mortuis dest nisi iusti Matio mortuorum, hoc est,erit iustificatio gentium, quae prius mortus putabantur Tune emo est supplenda ratio, qu bd cum sic sit,valde erit utilis conuertio I dorum. Deinde cum dicit.
Quod si delibatio sincta esti&massa.
ostenso quod utilis sit Iudaeorum auersio, & declas rato quod utilis esset eorum tonuerso. In parte ista mani Gai qu bd si possibilis eorum reparatio. Circa quod duo raeit,secundum quod duas rationis adducit ad propositum .Primo prcisat hoc exemplo Apost loris: secundo,exeplo patriarcharum. Secunda D. Et si radix. Ad euidelitiam prime partis, scietam, odeiusdem naturae est totum N par ut si una scintilla vadit superius,totus ignis estaptus natus superi ut ire:& si una gleba terrae vadit inlarius S tota terra pol vises nus ire. Ipsi ergo apostoli fuerunt quedam delibatioci quaedam degustatio,&quaedavi gleda separata de massa Iudaeorum;tiam sicut modicum vinum separ tum a toto dolio, dicitur quedam degustatio illius dotii,ita apostoli,& alii disti li siparati a massa Iudaeorum,dicuntur quasi quaecram degustatio illius massae. Formetur ergo sic ratio Qualiscuno est pars, tale motest elli: totum, Se qualis uno est delibatio. talis potet se tota massa. Sed delibano Iudaeorum est lanua. i. illi pauci cui assumpti sunt de Iudae:s, ut apostoli, Salii di truli christi,sunt sancti. Ergo de mana. igenus Iudaicum potest elle sanctum. De nac autem ratione Ionii virtutem mediti dicens quM si delibatio est cina,& maffisotest esse tincta. Notandum autem, ut gloci ait,& sumpta est ab Anabrosio, quod delibatio est parua assumptio de aliqua re ad exseri metu totius uidi parum de cibo, vel parum de vitio.ad experimirum totius cibi,vel totius vini, dicitur delibatio illius:
sic delibatio, illud modicum quod acceptum fuit de massa Iudaicut apostoli, δι alii discipuli: quia per hos paucos allumptos possumus habere aliquod eo perinientum de tota massa: ideo istud assumptum dicitiir delibatio ipsius massae Iud cae. Cum ergo delibastiore massa sint eiusdem substantiae ut glosa ait ex quo haec deliberatio est sancta, sequitur quod haec sta lancta esse possit in quia sic est,iton est irreparas bilis Iutiorum casus,cum sanctificati possint a decum dicit.
Adducit secundam rationem ex parte patriarcha rum. Foranetur autem sici Qualiscunt est radix tales potiunt esse rami: sed radix Iustrorunia i. patriarchae Hiet ut sancti ergo & rami. t.ipsi Iudaei possunt sancti Mari:non ergo est irreparabilis eorum casus. De hae autem ratione ponit virtutem medii,dicens, m fi r dia lancta . i. patriarchae,qui sunt radix Iudaeorum
sint fructi, ct rami, idest, pu Iudaea, supple, potueruliuncti; non ergo est insultandum contra Iu os propter eorum catum,tum quia huiusmodi casus, no
Λ fuit vΠs,tum quia fuit utilis,lum quia est reparat
Dubitaret forte aliquis de illo verbo apostoli. teri vero excscati sunt. Quod glosa exponem di est Augustini in depraedestinatione sanctorum ait, Excae
eati enim sunt, quia credere noluerunt. Sed contra quia olim excaecati sunt, ideo noluerunt credere, uenim non fuissent excaecati, credidissent:quare si caecistas est eausa incredulitatis,incredulitas non erit eausa caecitatismon ergo excaecati sunt, quia credere nolueorunt. Dicendum quod duplex caecitas,vel excita, duobus modis potest sumi, viro modo ut est culpa, alio movi in ena Ni est culpa sic est ipla infidelitas, de hae non loquitur modo.Vt autem est itana,M eausiatur ab infidelitate, na ex hoc ιν aliquis est infidelis, ct non vult credere, iusto dei iudicio exesecatur in in te, lectu,& de hac eaecitate loquitur glosa,dices, qubd e caecati sunt,quia et edere noluerunt. Ulterius forte dubitaret aliquis de eodem verbo B postoli, teri Iudaeorum exoscati si in t super quo glosa aiti' est Ambrosii; Qui cunet enim cum intello xisset,noluit credere,id debet conlevi, ne de caetero possit credere. Sed contra: credere est voluntatis aer, terea,quamdiu sumus in vita ista, non est de aliquo desperandiun;ergo nullus est qui non possit credet GD eendum quod peccatum eum hoc quod tollit gratia, etiam facit nos inhabiles ad bonum gratiae, & quanto
plura peccata ficimus, tanto magis inhabiles sumus etiam quanto magis peccatum grauius est, tanto ma/gis inhabiles nos reait . Vnde sic se habent peccata ad tolleta gratia,sicut se habent parietes ad tollenda lumen: na ii inter oculu di lume esset paries quilucum subtilis,esset 'sufficiem ad tollendu lumen totaliter,inquanto grossior esset paries, tanto magis oculus ille redderetur inhabilis ad videndum lumen illudaiam si non posset oculus ille videre lumen nisi amoto parie C te quia dissicit: us est tollere parietem grossiim quam tenuem, inhabilior redditur oculus ad videndum tramen,fi interponatur paries grossus,quim tenuis. Sic di si multi parietes ibi interponerentur,adhuc occius ille ad videndum lumen illud, inhabilior redderetur. sic A in proposito immuni peccatum mortale si cit ad tollen in gratiam, tamen quanto peccatum est grauius, tanto homo mi ilior redditur ut restigat et recuperet gratiam: sic etiam si plura peccata coi mitteret, adhuc inhabilior redderetur. Ipsa ergo grauitas peccati,& ipsa multitudo peccatorum, non solum tollit gratiam, sed etiam multum tollit de habilitate,& post militate ad gratiam obtinendam.Volens ergo apostolus innuere quanta sit labes, & quanta sit frauitas peccati infidelitatis, ait, quod cum quis intesigitin non vult credere Id debet consequi, ne de caetero pinsit credere, quasi incat, quod peceatum infideli tatis multum tollit de habilitate & possibilitate,ne de P caetero possit. eredere I ne de extero possiua. vix possit esse tu gratia . Exponendum est ergo ut non pose
sit,i.vix sit, quia huiusmo, peccatum multu de
ilitate, &pouibilitate tollit. Vlterius forte dubitaret aliquis de eo quod in literadicitunsi radix sancta, ct rami sancta . Sed contra, patriarchae fuerunt sancti, & tamen multi eorum filiinierunt irrati. Dicendum quod non loquitur apostolus hie de actualitate,sed de possibilitate. Nam cum dix, ct rami sint quodammodo elutam naturae , non potest esse quod radix si sancta, & tamen impollibilent ramos esse bon .vult ergo apostolus dicere, quod ex quo radix est sancta , quia tami possunt ei te bo ni . ludaei ergo descendentes ex patriarchos, qui sunt quasi quidam rami procedentes ex radice, possunt eisc inaui, di possunt conuerti : ideo ut dicebastur, non is irrecuperabilis eorum easus . Possus imus di aliter soluere,ut sit argumentum a signo, quia
num Scundum: Ailosophum quod ecbeant esse
152쪽
boni quia quot genum bonu&quia triarchae boni A sed ex alie operatione. limo ergo quiano erant fimunt & ta e bona hiit,signum est quod debeant ram natis sed erant rami inserti cIunge itur boni
esse boni Iudaei mon ergo omnino desperandum est oliuae no habes anto se ed habebat e 4 aliena opera demono polia recuperari eoru caruis inest etiam tritio modo solui, ut a quibusdam soluitur, ν tamiari, non iunt rami simpliciter sed secundum quid tu
ergo mali filii quantumcunm descenderint ex radice acta,&ex semine patriarc uni, quia sunt ranu aridi non sunt rami simpliciter, di ideo non sint sanctiationem et a ex eo qd quis habet ab alio, tib debet eoira aliquos gloriari, pro et iusinodi ilis: mone geristides nec contra indae nee eontra alios gloriati dobebant. Deinde cum dicit.
uod si aliqui ex romis stacti sunt, titillis.
Postquini apostoliis reprosit gemitum iacta ratiam, ne gloriaretitur iatra tuum, ex eo quM Iuda i erant repulsi re reprobati an patre ista ostendit quod non debent gloriari aduersias gentiles, ex eo mipsi gentilo sunt admissi, di aduocati. Propter quod
Et socius radicis, & pinguedinis olivie
factus es, noli gloriari aduersias ramos.
Adducit tecundam rationem,quiid gentiles contra iudς gloriari non debeant maxime eotra iud talites,quia ab eis humorem ' pinguedinem sula piabant. Formetur autem sic ratio ; Gicuo sustinit morem, c pingue em a radice/t a pinguedine αυ-, idest, phinuli iuduci, ille aduersias ramos dest,aduersu iuds in maxime contra laesos stantes. a quis bus hoc sus ripa, onari non debet: tu gentilis es ii autem cum Olearier iusnodi:ergo M. De hac ratione ponit virtutem me
esses, institus es in ' dii Azmmi uriur autem sicliter . re dico,p tu gen
talis ratae ster, t es insertus missu,tdest, in ioco illos rum ramorum stactorum,dc hoc modo ex fimi sciacius radicis , stilicet, patriarcharum, di prophetarum
Ut fictus es inius pinguedinis, dest apostoloni , qui ρος omnibus habet pinguedinem spiritu es dico socius pinguedinis radicis olivi a populi Iudaici: Squia lic eis, noli gloriari aduersus Iudsos 5t maxime contra in os stantes, i quibus tantam pitu uedinem it fruitum susti pisa mandam autem,qubdicet huiu unodi populi I daici sint fracti rami, tamenon est euulla r vix,nec sunt stastiori es rami: ilia ergo
oliua, qus significat populum iudaicum,ut illota tan/git,in est Augustini, putata est non amputata est : cotta ergo talem olivam,&contra Ialem populum gensciendum, quba ut patere potest per habita, non oni' nes Iudaei aversi erant,immo aliqui erant approbabiti erant quasi rami stant re, aliqui autem erant ranii tracti,&cadentes. o ergo facit, quia primo ostendit triba gentiles non debeant se extollere, nec se iactate
tra Iudaeos, qui erant rami fracti &cadentes,ibiae Dicis ,
ergo fracti sunt. Ad euidentiam primae partes, liniens dum, ν populus gentilis ad Iudaeos approbatos restantes,tripliciter eomparatur.Nam primo compar tur ad eos, sicut ramus adii emicius ad eum aut in rasmus naturalis. Secundo eomparatur, sicut aa illos v
de humorem lascipit. Tettio comparantur ad eos cui ad illos,quibus nihil insuit. Vnde volens ostende populus gentilissontra Iudaeos, εἰ maxime coloria Iudaeos approbatos Stantes 'on debeat intat regii a facit,recundum * triplici modo probat live turn ani primo probat hoc ex eo quod gentilis, re spectu Iu tum stantium, est ramus inaraturalis. Se eundo probat hoc ex eo quod ab eis humor ,αmnguemnem suscipit.Tertio ex eo, Mod eis nihil ira suit. Secunda ibi Et socius radicis Tertia ibi Quod si gloriatis. In prima parte intendat talem rationem. Ex quacuno oliua sunt ramistam, di loco illorum sunt alii rami inserti,rami aduentitii di inserti,contra teris testamenti: unde populum Iudaicum appella olivam pinguem,quia nutu modi populus oliva uberati pulchra,est appellatus, iuxta illud Hielemiae oliui Vberem, pulcram,friistieram, speciosam, vocavit
dominus nomen tuum. Deinde eum dicit.
Quod si gloriuis i non tu radicem pol
Adducit tertiam rationem, sumptam ex eo, quM populus gentilis nihil insuit impulo Iudaico. Formet ut autem sic et Quicuno alicui pπulo nihil dat,sed magis si stipit a soleontra illum populum gloriari non debet: sed tu gentilis non portas radicem, & nishil da, radiet,idestini his das populo Iudico, sed in
gis radix portat te,idest, populus Iudaicus niada datre influit tibi:ergo tu contra Iudeos,& potissime eonatta Iud stantes, gloriari non debes . be hae autemtatione ponit virtutem mediicontinuetur autem taliter xBene dico .si tu gentilis non debes glorian Oramos naturales,& Polim contra ramo st ni , Nn ramos,idest aduersus Iudeosym si gloriani suo non fractos gloriati non debent: Gentiles sint huiuo modi:ergo contra luis s/t potissime contra iudsos approbatos ct tanto,gloriari non debenta e hac ausple non bene facis,quia non tu tacem portas, sedra lix te, hoc estivi glosa exponit, gens illa nihil hi tem ratione ponit virtutem nitdii .ideo ait. si alia
dii ex ramis θ lapple , naturalibus cmi stainaidest,
ni a promtisioine Fritie haereditatis abscisi, tu au
rein gentilis cum esses oleaster, ictheu esses naturaliter kerilis,di amarus, insertus es .imon tuo mento, sed dei milaricordia, δι aliena operatione, coniunctus ei in illis, idest,in loco illorum ramorum fractorum. Tunc ergo est Iupplenda ratio, quod eum tu gentilis sis ramus innatu tauta , ct is insertus loco ramota stas
eorum contra ramos naturato, di potissime contra ramos stantes t no fractos,gloriari non debes. Notas dum p rami naturales arboris naturaliter sinit toniasti proprio stipiti, sed rami insini, quod coniunga vir ruinci ae stipit , non habent ex naturali origine, bet a te, sed tu habes ab ea; tu non portas eam is illa pareat te Tunc ergo est lapplenda ratio, quia Asie sit. tu gentilis contra iud eos gloriari non deberi
Dicis ergo, Fracti sunt rami, ut ego ino
se r. Ad huius partit euidentiam sciendom, quod rati
notatis,ma. svidentur arguere de ipsi radice. 8t de ramis stantibus,quia ille populus a nimis stantiinu varacho,tascipit pinguedinem,At humorem. Rursus miiusnodi radix portat gentilem populum: rami autem fracti, non influunt in puluili gentem, nec portantiptim. Ne ergo obiicerent gentiles,dicetito, quod ii/eri non debeonis gloriati contra radicem huius Ierea a
153쪽
.tius, dest, populi Iudaici, idest, ruriatiliatrum; v li
cet non de nius gloriari contra pinguedinen φω, contra apostolos, nec contra tantos stante'possunnas tamen glorian contra ramos stactos: ita reorum obiectioni,quia etiam contra ramos fractos gloriari non clabent .Propter quod, ut Scebatur, potest sic costinuari haec pars ad praece,ntem, ς q endit mille non debent gloriarison ta innaos
stantes, in Gontra rudςos iideles, in parte ista decla/rat,*iton debeatit insultate contra rari' fractos. t contra Iudios incredulosaeirca moduo Deit. quia pruno prout in gentium obiectionem. Seeundo coorta illam ciniec sunt, subiungit multiplicem rationem ibi Belu: propter rguedant autem sic gentis
a Quie id rami Lnt tracti,ut nos insciamur, contramos ramos fractos pessumus glorianis id Iudaei quasiqndam rami sunt fiucti,ut nω inseramur: ergo eo irae sit hactos possumus gloriari. De hac autem Aiectione ponit virtutem mutaContinuetur autem
se liteta Dicis eruo, idest ingentilis se respondes dictis meis, fracti sunt ram, asi dicat, ego no polum gionari contra ramos stante nec contra taὀira,
nee contra pinguedinem, qiuatiam sunt tam Mego inserar ergo salieni contra hos tam fractos co quorum ego sum insertus,supple, possimi, vel μheo gloriariaueinde cum cheir.
Benei propter incredulitate fracti sunti
Removet huiusmodi obiectionem, adducens edtraea multiplice rationem. Ad curus euidentiam scienduς gentiles in sua obiectione duo tangebant, videlitetrai uorum fractionem , & eorum iuuertionem: ideo ad remouendam eorum obiectione, ad ostendendum etiam contra ramos stactos non beant gloriari, scuo lacita la primo e stendit et no debeat sic gloriaripi mereor uinstitionem. Secundo * non debeant noc lacere propter ramotu frictionem,ibi. Sed S itili. Ad euidentiam pluiue partis sciendum, τ circa insertionem gentium, quantum ad praesens s sectat, γυruot sunt consideranda. in primo eonsideranda est sola fides, per quam gentiles simi inseri Seeundo eoareserandi uini ipsi gentilesqui Lint inserti. Tertio eo detandi sunt i in rami stam, idest ipsi increduli occi quorum sunt inserti orario consaeranda est ipsa di/viva bonitas vel ipsa Suina elamula, per Mam sinit inisti adeo quatuor facit, secundum quoa his M tuor rationibus declarat, quod gentiles proriersuasoinlarti mi contra ramos sta sydest contra
Iudos incredulos, insultare non debent . Nam primo probat hoc ex parte fidei qua tant inserti. SOcundo ex parte ipsistum gentilium, qui sunt institia Tertio ex parte ramotu uastoriim, loco quoiu sint ins .mano ex parte diuinae bonitatis, per quam tant institi. Ste ea ibi Noli altum sapere. Tettia ibi Si enim deus naturalibus. Quarta ibi vide ergo
bonitatem. in prima parte uitendit talem rationem.
micunt stat,& est iu sertus alicubi non per se sed me aliud,ut per fidem & per gratiam, ille propter huiuo
modi statum,& propter huiusnodi insertionem, non debet contra aliquos gloriati: tu gentilis es huiusmodi ergo propter noc non debes ectra ramos stactos, nec contradi quos otiari. De hac autem ratione punit virtutem medii leo ait Rene: propter incredulitateni stacti sinit quasi dicat, Bene veru est, quod ii etinaturales rami, propter incredulitatem Lint tractu sed quod tu gentilis adais,ut ego inserar, illud noti est causa ciliciens quate fini fractu sed fracti sunt ptoptet eorum incredulitatem, dest, suo vitio,vt Ambrostus e
ponit. Tu autem fies staso auasi dicat, v sicut tu thmi stacti lira incredulitate M suo uitio, sic tu stas non tuo merito, ino stas Me, di dei beneficio, ut ex uit Augustinus in de minionibus noui di veteris testavittiTunc ereto est lapplenda ratio, m eum tu gentilis stasA si, institus nou tuo merito sed fide. A dei benefier . eum hoc non sit ex te tu non debes ex hoe atiturius ramas etiarnstactos, nec etiam aduersus alis
quos boriari. Notalidum autem quod cum dicitur, licto lureorum, lux gentibus lacia est,uel cum tur deliri ni sudsoru diuinae sunt mundi, di divi ehentiunt de Hurs tales locutionensi intelli tur Gr,&causaliter sunt salst; sed fi intelligant ni occanisnaliter,& emisequutive, vers sunt. Nam ex delictolor in ex fractione ewm, data est occasio apostolis, et recederent a iudαὶ, praedicarent tenebus: de quia ad eorum praedicationem gentes coiiuerst sunt, Et stat inseris in bonam olivam , ideo occasione
iudsotum oce lac ut unita re fictast salus genti, si uisione Iudsorum occationaliter hoc constacutium, qubd gentes in tittae sint,ct ad fidem adnue ominde citra Git.
Adducit secundam ratiotiem sumptam ex bras et
talibus qui iant institi . Potinetur autem M: υς quae nolunt se exponere peneulo', non debent
se extollere, idest, non ecbent se aduersas aliquo iactare, sed d beat se fiumiliate. Sed vos Igeutiles
nou debens velle exponet e periculo: ergo G caeter
adeo ait: Voli altum lapereὰ idest is tu gentilis, nolite extollare,nec contra ruinos liaclos 'contia i Mos incredulos.neccontraaliqvoxquia uippi oc aciendo periculo te exponii. sed time, i , iudie milianeliangam persa perbiam, stat fractitati eladp per incretalitateni blandum autem p apostolus alludit in his verbii metaphors Dosiis de arborea consueuerunt enim rami ua altum eleuati, de leui avento frangurami vero circa terrani stantes non sieriment iactantiam ventui deo apostolus ait Ooli alatum sapere . ioli in altum te extollere, iactando recontra aliquos, nec exponas te periculo, ne stangaris
vento stipes biod magis time, de te husnilia,ut polita huiusino, stactionem etagere inuide cum dicit
si enim deus naturalibus ramis non poperciti ne serte nec tibi parcat.
Adducit tertiam rationein sumptam ex parte ipse rum ramorum naturalium, qui sunt ham. Forametur autem fier Quicuno non parcit ramis natu talibus,signum est mnd vate in ramis aliunde insem, vel ramis venientibus aliunde.Sed deus ipsis Iulis ipfis ramis natutalibus non pepercit, Erro signiam ea quod non parcet tibi o gentilis qui es ramus aduenti titu De hae autem ratione ponit virtutem naedii Gotimietur autem fie: Bene dico et tu genniis non debes altum sapere,non debes eontra aliquos te extortere,
si enim Mus ramis naturalibus lapsis tulis,qui sunt rami naturales propter prs rogatiuas patrum, no p percit, sed fracti sint rami illi; ne forte iter tibi paracati ita si rami naturales fracti sunt propter increduliatem,& deus eis non perpecit sed permisit eos trangu planum est, et si superviant rami aduentitil, no parcet illis, sed peti nitet quod si angantur . Notandum autε quod inter extera qus odit deus, est superbia. Vnde specialiter dictum in quod superdis deus resistit: pla itum est ergo quod si tales essent gentiles.& nollem ab hoc desistere, quia deus eis non parcet, liud permittet
quod uangantur.Deinde eum Gicit.
Vide ergo bonitatem & seueritatem destin eos quidem qui ceciderunt, severitatemrin te autem bonitatem dei, si permanseris in bonitate, alioquin dc tu excideris.
Adducit quatiam ratio ni, una pruinisai arte dii diu bonita
154쪽
tis perquam mitisses sunt in honam olivam inserti. Λ adunt autem secundum Augustinum in initidi
Formetur a. item sic: Quicuri videt druinam seueriatatem in delinquentes, de diuinam bonitatem in se humiliantes ille non deita delinquere, nee diat se extollere, sed debet in humilitateis in bonitate mauere, ne incidatin dei seueritatem, di per eam excidatur, frangatur, ae cadat . Sed ta geluilis vides h ergo tic era. De hac autem ra iove ponit virtutem nita: iactant iuuetur autem sic Rene dico quod tu gentilis nodebes te extollere, Sed vide ergo, dc conitara boui talem,& seueritatem dei: in eos qui tracti sunt, δι caecis derunc, saueritatem: in te autem,lii voluisti ciste, videbonitatem dei si permanseris in hae bonitate, di in hac hum. litate, alio tum Zc tu gentilis excideri ab Wraberis a radice,ui qua uastituet auer vis ratiosnu nutus Oba sicut suam delinquendo, tantiunt seueritatem a uinam,dc sunt a radice separati, etiam sic de tu gentilis multo magis, in si tamus aduenturus era es diuinam seueritateni et e cularis, cregem a ra B uapoterunt inseri rami natural ex. Sed in oliva Dum criba potest deus hominum malas voluntates,quas voluerit, di quando voluerit, re ubi voluerit, in bonum innuertere, cum voluntati eius nihil resistat Iotens est ergo deus iterum reparare Iudaeos, de iterum conuertere eo quantuncuncti sint indurati,quia ut dicitur Matthςi. 3.Pocens est deus, de lapidibus uiis suscitate mosa brabasa e inde eum dicit.
Nam si tu ex naturali excisus ex oleas stro, Sc contra natura insertus es in bonam
oliuam,quanto magis hi qui secundum noturam inserentur suae olivae
Ad Qt tertiam rationem, impiam ex parte ipso rum gentilium,qui loco eorum sunt inserti. Pormetur autem sic : In quacutio oliua potulit inseri rami in naturales de ex oleastro incisi multo magis in illa Oliν
dice in qua linitus es, nisi velis in huntilitate petuli
sed εἰ illi si non permanserint in increodulitate, inserentur.
Ostenso quomodo gentiles non debent gloriatico
tra ramos tractos, propter ipsoriam gentilium inserotionem: in parte ista, ut dicebatur,ouendit in non disbeant gloriari contra eos, Dropter ipsoriam ramoruseactionem, declarans, quoa licet aliqui ex Iudsis sint fracti,possunt tamen . terum inseri, propter quod non ea contra eos gloriandum. Ad cuius eui,ntiam sciendum, quod Iusi increduli, qui sunt rami fracti, quan tum ad praesens spectat,ad tria possunt comparari, vis delicet ad incredulitatem, propter quam sunt ad deum quem delarendo sunt tracti:& ad ipsossenti/lara in radice patriarcharum, inserti sunt gentiles,
qui sunt rami innaturales, ex oleastro metu. Ergo multo magis iii seri ibi poteriint Iudae , qui sunt raminaturales ex illa radice excisi. De hac autem ratione ponit virtutem medii Continuetur autem sic, Bene d
coquod iudaei poterunt iterum inseri in bonam olisuam,α quod iterum poterit eos inserere. Nam n tu gentilis es excisus ex oleastro aeκ ritu gentilium sterili oleastro dico naturali uia ille ritus ne sterilia&infructuosis sibiliaturaliter erat, tu ergo excisus contra naturam ψ.contra naturalem usum, insertus es in bonam oliuama idest,in radice patriarcliarum, di in pinguedine apoliolorum;&quia ut est, quani
magis hi Iuus, qui fiant secundum naturi qui iunt rami naturales, qui sunt docti in cultu, di in dei lege in lateritur suae oliuae .viliti poterunt sito populosio, qui loco eorum sinit insemudeo tria iacit, ictu dum quod tripliciter oleudit, non ei se gloriaudum C R
eo quod po Lint iterum inseri, & reparati . Nam promo ostendit hoc ex parte incredulitatis, per qua tanti sti . secundo ex parte diuinae potentis P quam possitnt esse reparati ertio ostendit hoc idem,ex parte ipsorum geli tilium, qui ioco eorum sunt inserti. Secunda ibi, Potens euenim deus. Tertia ibi, Nam si tu ex naturalia In prinia parte intendit talem rationem: micunquae incredulitatentiant tracti, Jea bona radice separati, illi si in illa incredulitate non permanstrilit, pol mi iterum uilari, & reparari, propter quod non est contra eos gloriandum ita I cari iunt huiuunodi:ergo Mare hac aut e ratione po/nit virtutem medita Cotinuetur autem sic. Dictum est, qu situ gemitu non permanseris in humilitate aest gloriandum aduersiis eos, quantuncunt sint ranii fracti,quan uncuma sui increduli, cum ut possibila
Dubitaret torte aliquis de eo quod in litera dicis turAu eum oleaster ei ita: Dod giosi exponens, i Scerit Amarias. Sed contra: nonvideturquba inii aculara tantilis a Iadso, ipsentilii sit oleastet de sitaniarus naturaliter, di non Iuda ut: quia sicut acitur ad Ephesios. i. Eramus nanira silii irς, sicut A caeteria ergo et tuari , de quo bus ibi apostolus loquitur situ natura situ irae sicut et exteri . D: cendumqucra natura per se, di primo dicitur de forma veprcinat pluto sorbus. 1. Pnyticorum,S quinto taphysicae ciundum hoc ergo,ipsa generatio dicitur in uiti formam: α etiam ipsa comiteζω
credulitate, uiserentur 'reparabuntur. ne qui fit, dicimus aliquem habere talem consuetud ita vel habere tales mores . Nec est hoc longe a vulgarielmui Dicinius enmi de al: quo.Haec est natura eius ita iacit: qu habet tales inolex, vel habet talec oliaetudine. Sed si ad hoc aliqs no qui rit & ulteriore t Mrionem quaerit, quare i pia cousia eludet de ipsi mores, Pruar dici natura. hanc ulteriorem rationen tangit Philosophus in Ruetoricas dicens quod Consuetudo dicitur natura, quia est valde propinqua natur . Nam
natura est semper, colaetudo sepe, quod est valde propinquum ei quod eii semper deo consuetudo est vis
ac pic inqua iratur de propter halic propinquita tem. pla eo suetudo ct ipsi mores alicuius natura eius appellati poisiuit. Oicetur etiam natura de ipla natoria generatione . Hoc viso, dicamus, quoa gentiles erant oleaster,5 erant naturaliter steriles. Primo quantum ad naturalem generationein, quia nasce ut in
sippienda ratio,cuna uoc possic taeti tu ab incto diuitate recedant drogunt inseri, ctrepararunon ergo sint despiciendi, nec contra eos in glorianda. Deinde cum dicit.
Potens est enim deus item inserere illos.
Adducit lacundam rationem, impiam ex parte diis uini potentu qua possint reparari . Formetur au
tem sic.inii cui deum deserendo sunt a vera radita Dacti de separati, possunt per des potetiam inseri, de reparari,iaaei sunt huiusmodi, ergo M. Iuam igitur non sunt despiciendi, quatit uncuno sint ram Daui, quantumcuivd sint increduli, cum polliat per diuinam potentiam repararia e bac autem ratione, ponit vi tutem media .Eontinuetur sic, Bene dico quod tu ge
lis non debes despicere Iu hos, licet sint rami liast, ruta pollunt muri re reparari, iram pocens est enim
eus, iterum inserere illos iterum reparare eos. No
155쪽
Lutuae nem, siue quantum aci parentum imitationeni, quia nascebantur de parentibus habentibus moles, α consuetudines corruptas,quos imitando,naerebantur dici steriles oleastri Iudaei autem erant oleaster di erat natura filii irs uno modo quantum ad naturalem generationem,quia nascebantur in peccato originalii,
sicut de caeteri Ad erant cincti Se erant olius fructifer ς
quantum ad parentum imitationem, quia nascebat rurex parentibus habentibus mores & consuetudines sanctas:& quia ipsa consuetudo quaedam natura est,iatione huius consuetudinis quae proponebatur filiis in exempluin, dicebantur Iuasi nati ex talibus patenti bus rami narii rates,& dicebantur rami sancti telis sancta,& populus acquisitionis. Secudum hoc patet solutio ad obiectionem, quia non eit inconuenietis Iudaeos viro modo esse filios irs,ut quantum ad naturalem generationem: alio modo esse ramos naturales & san nctos,quantum ad parentum imitationem,quod de gentilibus non possumi s dicere, qui viris modo erant sterilis oleaster.
Vlterius torte dubitai et aliquis de eo quod in lit
tera dicitur.Vide in eos qui ceciderunt dei seueritate, in te autem bonitatem dei.Sed coptra, in omni opere domini, est nil sericordia, di veritanergo in omni ope Ie elus,e misericordia,& seueritas,ut reseratur bonitas admisericordiam, veritas ad scueritatem di iustitiam. Dicendum *haec duo,bonitas,& seueritas, vel mistriscordia di veritas,sulit in omni opere domini, iuxta ibi ad psalmi istr:cordia, ct veritas obuiauerunt sibi. In ipsis enim damnatis est iustitia, inquatum aifiguraturita ibi misericordia inquatu citra condignum pu/niuntur.sic & in beatas est misericordia, cauta per grastia obtinuerunt O habentiri quia non lunt condis C.
gns passiones huius temporis ad latura gloriam quς
reuelabitur in nobis, semper deus in bonis rennuaraxat ultra condignum, sicut & in malis, punit cura. Omnia autem haec in bonis ostendunt Mi misericoradix nani τ ex gratia consequantur floriam, & quod retribuatur eis ultra codignum,totu ad misericordia pertinet:est ergo in beatis dei misericordia:rursus in eis apparet diuina iustitia,inquantum ex bonis oper bus,quae gesserunt,redditur eis ςterna merces. Sed locet ita sit,* in omnibus dei operibus,appareat dei misericordia,& dei iustitia,in aliquibus tamea magis ap. Daret dei misericordia,ti dei bonitas, ut in saluatis, Donis: in aliquibus uero magis relucet dei iustitia, recti seueritas, ut in damnatis,ti in malis is quia sic ea, ideo distinguit apostolus inter haec duo,vitalicet, in. ter se matem di bonitatem, siue inter miscricordiam di iustitiam, non quia hac snt in omni opere, scd vita
in filiis eleutonis magis relucet dei misericordia a Ditis di Edentiae magis dei iustitia. DVlterius forte dubitaret aliquis de eo quod in litora dicitur,Tu ex naturali excisus oleastro, insertus es comta naturam in bonam olivam quaeritur quom do hoc sit contra naturam,* oleager inseratur in oli
uam bonam . Dicendum ν hoc verbum est paraboliscum,& mixtuni: quia unum dicitur, ct aliud intelligis tur. Nam hic apostolus loquitur de oleastro δε dat ii telligere populam gentileni fit hic locutio de Uiua Aintelligitur populus Iudaicus, vel intelligitur raclix patriarcharum,uel fides apostolor iun, cui insertus est populus gentilisan verbis autem parabolicis, est duo considerare, quia dicitur, re propter quod dicitura igitur fi bene quaestionem volumus dissoluere, vide inim est, quomodo id quod hic dicitur. i. quomodo
oleaster,ad liter Fontra naturam inseratur in bona
oliuam. Secundo videndum, ouomodo id propter quod dicitur.i. quomodo populus sentilis, propter quem est haec parabola assumpta, instrius est in bona oliuantium racem patriarcharum,& fidem apostoloruma ropter quod sciendum,quod vi glosa tauit, α
est Aymonis, naturale est, ut surculum, i , ramu bo
nae arboris inseramus, in trucum malae, non surculum malae, in truncum bonae. Cum enim ramus magis sit
propinquus fructui,qua truncus,illud quod est propinquius fructui, debet esse melius, ad hoc quod trucius ut sapidior,&suauior ideo in mala arbore inseris tur bonus ramus, quia humor ex mala arbore proueniens. ex quo transi per bonum ramu, indulcorat utS facit suavem fructum. Sicut apparet per simile, si υsua transeat per terram lutos in terram nitidam, tittaciat fontem melius est quia terra propinqua sonti sit nitida, quani lutosa: quia si aqua prius transit per terram lutosim, di postea transit per terram nitidam ct munda, ibi purificatur, ita * quando peruenerit ad fontem,iacit fontem clarum, es nitidumaed si econuerso contingere a aqua pii transiret per terram nitidam, et postea per terram lutosam, ibi inficeretur, ita quod quando perueniret ad fontem, faceret fontem
turbidum,& insectum. Sic & in proposito, si truncussit malus, ct ramus sit bonus,humor primo transiens per truncuμ postea per ramu in dulcoratur in ram'
di ut dicebatur Deit tum suavem,& dulcem. Sed si
e conuerso contingeret,quod truncus esset bonus, &Iamus malus, humor transiens per truncum, in Merratur in ramo, & non faceret fructum adeo suavem, &bonum:& quia homines ex arboribus volunt filialiter honos fructus, ideo consuetum est, bd in malo trunco, inseratur bonus ramus, no e conuerso, et quia consuetudo est altera natura,ideo quod eonsuetum ei dicitur naturale esse st ergo naturale di consuetum, τoliua inseratur in oleasti . bonus ramus inseratur in malo trunco si autem e conuerso fat, ut ς oleaster inseratur in bona oliuamsontra naturam.contra consuetudinem erita Meterso ad litteram, oleastrum cotta naturam in bonam ouuam insui.
Viterius forte dubitaret aliqui si dato verum esse quantum ad id quod dicitur,& intelligendo ad litera
verba apostoli, et contra naturam sit, oleastrum in bo/nam olivam inii, quomodo est contra naturam, P gentilis, qui intelligitur per oleastrum, in sera tur in bonam o tuam.i .in radicem patriarcharum, & in fidi apostolorum. Dicendumqubdex quaestiolae superius sita, patet agentiles dupliciter tum natura Hii irpPrimo quantum ad naturalem generationem,quia nascuntur in peccato originali. secudo quantum ad n turale imitatione, quia naturale est filios imitati parites:ipsi aut e nascuntur ex paretibus habitibus mores, ct consuetudines corruptas.& quia sic natura sunt. dupliciter simi filii irae: ideo dupliciter sunt oleasteri&dupliciter naturaliter habent obstaculum,ad recipiodam fidem, S gratiam: re quia sic est contra natura est ei a quod inserantur in bonam olium,idest in pinguedinem, aut fidem apostolorum, Amradice Patrian
Olo enim vos ignostrare fratres mysteri si hoc, ut non sitis v
Postquam apostolus inflceperat decla late de trodestinatione' aliqualiter ab hac materia viliu ε die gredi: hic regreditur ad
156쪽
intentum, et praedia iratio quitum ad pri
destinationis propo icum,non habet ratiotiem M adiri rationem. Hoc ergo apostolus intena i in hac parate, quomodo diurni proposi lino. rationem, adsmarario: em a si nare contingit,eirca quod duo facit Primo negentiles contra labor de eorum reprobiotione gloriarent,narrat diuinum propositum, re diuisnam voluntatem,erga p mulum ludiaeum . Secundo hii usmodi diuini propoliat δε harasma, diuinae v luntatis,non a signat rationem , sed adnvratrone,ibt. Conclusit enim deuti circa primam tria facit, quia cum ipse sit specialiter apostolus git ilium,primogentes ad tantum nar terram cognoffendam inlitit, bem Mat. Serundo huiusmodi diuinum mysterium,st virusnodi diuinum propolitum circa Iud pos narrat. Tertio,qaod dixerat, perplures rationes miniisat,
ct probat. Secunda ibi ira eςcitas. Tertia ibia Sin
cut scriptum est. In prima parte intendit talem rationem. Qui curas ea alia totum apostolat ne illi de msepientia prcsamant,aebet illos miruere,ne ignorent diuinum nulterium. Sed ego iam vester apololus : erago ne conlidetis de sapientia vestra, debeo vos instruere,ut non ignoretis sui num in aerium. De hac autem
ratione ponit virtutem medii.Continuetur autem Mittera. Dictum est, quod ego iam apostolus gentium,& quia sic est teneor docere gentes, ideo ait, Nolo enim ignorare stat res, idestivos gentiles,quorum ego sum apostolus, hoe mysterium, Idea,hoc occultu mi iudicium ut non sitis vobis ipsi; sap:entes, idest,ut nopiaesamatis de sapientia vestra,nam per ruitusnodi cipientiam vestram, S per ingenium vestrum hoc nara rium discutere non potestis. De tuae eum dicit.
Q ita caecitas ex parte contingit in Is rael, donec plenitudo genti utra intraret ita csie omnis Ilrael saluus fieret.
Postquam apostolus prouolauit gentiles, ut velint diuinum mysterium, & d uinum propositum tognosicere,hie incipit huius io si mraetram, Ae huiusnodi propositum enarrare. Et autem huiusinodi inmensi, re huius iodi propositum, ν sudari sint eotiuertendi,&ad fidem reuocandi,&qala deus proponit eos reuocare, φ erit circa finem mundi, ideo gentiles non dobent eos despicere,nec debent aduerras eos insultare. Formetur autem sic ratio In quocunia populo caeci, tas contingit ex parte, donee plenitudo gentium in traret,ut postea omnis ille populus saluus fiat. huius modi populus non est despiciendus,eum ad ultimum sit conuertenacis,& reuocandus. Sed huiusmodi est populus Iudaicus Iliaeliticus: Ergo ille populus noea despiciendus, eum sit ad ultimum conuertendus. De hac autem ratione punit virtutem medii . Contis Dnuetur autem sic Dixi, quia nolebi vos ignorare diuinum mysterium, sed Cipple huiusmodi diuinum pro positum,&huiusnodi diuinum mysterium,qd nolo vos ignorare; st, quia cssitas non est ex natura, sed ex eorum culpa conting t in Israel, & hoc ex parteo quia non omnes lunt e re cati, donec plenituo gen/rium intraret & sie adest,postquam plenitudo gentiuintrauerit omnis Israel saluus erit. ue ergoleu lapsplenda ratio,* cum Israel sic sit siluandus,& conuerstetidas,uos gentiles non debetit ipsam despicere. Nos tandum autem et sicut rama fracti stant, ut popul gentilis insereretur, tib quod mictio ramorum,nec qiAd delictum Iussoru esset caula, quare insereretur popu/lus gentilis,& voraretur ad fidem, sed quia occasion
liter,ex delicto Iudaeorum,& ex eorum irathone, eo sequutum est,a gentibus sit silus fasta sic Cecitas cec dit in Israel, ut plenitudo gentium intraret, non qubdestitas illorum,esset causa introitus gentium,sed quia ea eorum caecitate occasonaliter hoe eons uulum
A ela plenitu la genitum intrauit.Notandum etiam mnoa sic nias ini agitiari sit hoc esse iactum qu pul istaelit c clauderet viam ne passit popul gentilis ad fident intrare, ita quos oporteret aliquos ex Iudςisci repelli,&saltente4 partem Israel emi temeontingere,ut possic gentilis populus intrate Mintelligensim cit, P ex cGitate in istaei,co utuniesta intraret plenitudo gelatium,quia occasionaliter, propter illam cFitatem entes citius sunt conueris: nam si Iudet voluissent lini pere dei vennam,illis plus ruisset prudicatum,&postea gentibus, sed illis repetilentibus euangelium, istatim apostoli conuerterunt stad gentes.lta quod anticipata est salus gentium,& plonitudo gentium propter iuuiusmodi essitatem eicius intrauit ilotandum etiam quod post plenum intro tum gentium circa finem mandi , omitu Israel in uua erit, * ut glosa tangit,in illo tempore , veniet Enocli,& Haelias, ad quorum prHicacionem, conuertet utia Israelo saluus eritalii videlicet, Enacii,& Helias,erue
illi Mo testes, de ius dicitur in Apocalipsi, Et dia
duobus meis testibus,' prophetabunt. Notandum et quod apostolus in hac parte tia tangit. Primo pinstariem iudaeorum ex catio meum dieit quia caecistas ex parte contingit in iliael. Secundo tangit gemtium vocationem.cum si abiungit, Donee plenitudo gratium intret. Tertio tangit Iuhorum laturam conuersionem, cum Libinteri, Et sic omnis Israel aluus erit.Notandum etiam , quod ce saepius dictum est.
fere quot sunt particulae in Paulo, tot sunt ibi a te :menta,& rationes Nam ex histribus, possent tres rationes tamari, quare gentiles contra Iudae instillare
non debent, nam si cccitas contingit in Israel ex parate, non ex loco, ergo non debent gentiles contra I aeos insultare, cum populus Iudaicus non sit totalister execcam. Rutilus si uoc factum est, quod plenit dogentium intraret; rgo gentiles non debent improperare Iaams,cum ex hoc nabeant fructum, & utilitastem. Temo si sie,omnas Israel saluus erit, non debem gentiles insultare contra ludς sum sint ipsi ad vitiis inum illuminandi, & debeant huiushaodi caecitatem
Sicut scriptum est, veniet ex Sion, qui eripiat, ec avertat impietatem a lacob. Et hoc illis a me testamentum, cum abstulero
Probat quod dixerat: dixerat. n. p Israel ad ultima ea saluandi δε conuertendus, Promer quod quatuor Licit,secundam quo a quadrupliciter hoc probat. Napruno hoc ex sacrς si ripturς testificatione. Secunda ex sanctorum patrum promtisione. Temo ex diuini propositi inuariatione.inia leto ex quadam similitudinarianimaductioneauulida ibi ISecundum euange/lium quidem. Tertia ibi sine riuitentia. Q ra ibi. sicut enim aliquando. In prima parte intendit talem rationem: Quod scriptum est per icripturam sacram,& firmatum per testamentum, S per promissionem firmam,id oportet impleri: sed qd auertat ut di eripiatur inipirias a Iacob, di austramur peccata eorum, hoc scriptum est per scripturam sic rain, & firmatum et testamentum, S per promtisionem urinam; erg. oportet impleri.ex ipsa ergo testificatione sacraescripturae, patet, quia Israel aliquando conuertetur, di aliquando aut eretur inipietas ab iploala hac a
tem ratione,ponit vi matem medii. Continuetur austem sic, Bene dico quod urael siluus net, sicut scripta est lata . so . veniet supple, secundum earnem, ex Sion, dra de Iadsis, tus in christus secundum cusnem,ueniet dico, qui avertar,& eripiar impletatem,
id a inedelitatem a Iacob idest, a Iadsis. Et hoc
157쪽
illis en tame testimentum, idest,hmerita me firnia A inuisa quam habent de eonuersione gentium. set promos Ko, qaia Uo ipse faciam quod promisi, si do modo poeta exponi propter gentes, dest proptet
utilitatem gentium. Nam Iulei tu ut inimici propterdit quan se noe stet J.cem eum abstulero, idest, eum rei sero peccata eorum hoc erat , ut eloci tanζt in fine masi,quando praedi eatione Enoth,& Helue eon uertentur Iud aachristum Tune ergo est supplens da ratio,*si christus qui secundum carnem natus est de tusem secundam testamentum, di secundum fimis promissionem , debet eripere & auertere implet tem a Iacob,& hoc in sine mundi,quando per pr esseationem Henoth & Eliae auferentur peccata eorum ergo Israel aliquando conuertetur, ualiquando civium fiet: propter quod non est despiciendus,nee in eo tra illum inlisitandum.Notandum autem quod Mee auctoritas,sumpta ex lata sy.eapitulo , est Gundum translationem lxx.nostra autem littera sit habet . Et venerit Sion redemptor, u eis qui redeunt ab iniquis rate in lacob,dicit Dominus, Hoc foedus meum cum eis. Sed haec nostra littera satis incidit in intentionem utilitatem gentium. Nam Iudaei su ut inimici propter entes,ido .iropter utilitatem gentiunt qalas ut pei tam est ex inimicitia quam babent ad euangelium Iuse in ex delicto ludcorum, eaenit niagna utilitas Gentibus,quia ex nor Apo toli conuerteruat se ad getes,& iacta est talus eis.Deinde cum dicit.
Sine poenitentia enim sunt dona, de v catio dei.
Aiducit tertiam rationen , sumptam ex diuini pro ιpositi in Natione. Formetur autem sic, inguia a novariatur nee rinitet de eo quod proposu. ι illi in proo sonoμ illius vocationem oportet impleri: Deus est huiushiodi,ergo promissiones illas, quas fecit De patribus de vocatione, oportet ii pleri. De hac austem ratione ponit virtutem med i . Continuetur autesicinene dico v aliquando erunt charii simi sicundum Apostoli sum ibi dicatur, quia hoc sit laedus domi. R ςlcais m,ct propcer patres,i diropter promusio
ni,qubd aebet redimere ad iniquitate Iacob . Notai dum etiam quod gloci distinguit inter eripere,& aueraratriqua a christus veniens de Sion.idest, nascens de ius daeis tecundum carnem,nuc eripit,idest, violenter tesstit impietatem a Iacob.quia nune quas eum quadam ut e uertuntur Iu i, unde pauci ex eis ad nor uraniunt: sed in fine mundi avertet, idest, voluntarie totilet impietatem a Iacob,quia tuc faciliter tolletur ab Israel impietas, tunc enim Iudaea quasi uniuerialiter faciliter conuertentur. Deinde eum dicit.
Secundum euangelium quidem, inimici propter vosi secundum electionem autem
Adducit secuti iam rationem,sumptam ex lanctora patrumpromissione. Formetur autem sic , Quicuniat ni eleui,idest, stat dilecti &charissimi propter pa/nes factas mitibus quia donaini deit, promtisiones stivocatio, idestwleaio dei sunt sine munitenti Uidis, sine variatione proposita: quia deus nunquam pudinistet,&nunquam variatura uio proposito, quin velit adimplere suas electiones promissiones.1unc ergo
est Lipplenda ratio O si ludsi sivit prsuisi esse chari iii
mi saeundum dei eiectionem, resecundum tactas pastribus prom nitaries,eum haec in deo sint sine petia ite tia, c sine variatioue propositi,oportet haec aliqua do impleti: aliquando itaq; Iud ei erant charii bini,de aliquando coii uertentur citandum autem quod ii expositio quam dedimus, quam etiam tangit gloisa, licet omnino videatur ella lecudum mei item Apostoli, atrame gloci tr: pliciter hunc textum exponit: primo de pCeilitentia aei: secundo de poenitentia ii rainteriori: tertio de poenitentia nostra exteriori. Primo modo continuabitur haec litera ad hoc
pii quod dicitur proluer patres visit sentus, Benedico
quantuncunt propter gentes nune sint inimici eua felli, aliquando tamen conuertentur, & aliquando it ut fient ptemter quod non sunt tales despiciend. Iachri sunt huiusmodi ergo M. De hac autem ratione ponit virtutem mein Continuetur autem sie.Bene di
eo φ Israel laluus fiet: quia secundum euangelium quidem,immici sunt supple,nunc propter vos, idest, propter gentes: sicundum electionem autem , charisi i propter patres.)quasi diceret ν licet modo sint intimo euangelii propter gentes, tamen pi uisi sui it quod debent eo enarii simi tecundum electionem, idea, eundum gratiam, pr*pter patres, idest, propter pro missiones ta Nattibusana autem promtuo, quod tuam debent esse sic charii sunt,implebit rin finemus di quando quasi omnes Iuchri conuertentur, re qua domasi omnis istaei situm Mi.Tune ergo est supple pMς , quia cona dei gratuita,& locati' uiuina, luntda ratio quod licet Iudaei sint modo inimici evaneo inline P nitentia interius p cedente.Nam sirp pu
nitentiam interiorem piscederem daretur nobis p nitentia gratuita, tunc gratia caderet sub merito,de Percon quin aratia non eis et gratiaegratis eirim da quod suus erant clianistini, di piat ut Glit propter Atrerii propter pronuitiones tactas patribus, quia ira, ct vocatio ae vir omissiones dei, S eius cιectio
sunt une nitenti qua a deusnops inter de eo quoa promi uinta qua siceit,implebit has promissiones quas tecit patribus,re aliquando taluabit, di conuertet I daeo Secundo modo exponitur non de pia tentia dei, sed de poenitentia nostra interiori: α iecundum hoc continuabitur haec litera ad hoc quod lupra dicebatur lixundam electionem ut sit lanius,quod ι uua tnon Sandam poenitentiam interiorem,nec iucunda Propria merita ed secundum eiectionem uiuinam, Siecundum dei misericordiam,salui fient. Quod autem oporteat iudς μ alios siluandos, saluos neri lecuudam electi ouem,non per poenitentiam praecedentem patet, quia dona dei gratuita,& vocatio diuina, sunt iii.tamen quia promissiones factas patribus oportet impleti,aliquando Iudin erunt chartisimi ,&co ero tantur,&lalui fient.Notandum autem quod in litet a tanguntur duae causae essitatis: una, angelicae praedicationis odium: altera inuidia conuertionis gentio. Ideo ait,*sunt inimici euangelii propter vos, idest, propter gentes,quibus inuident . Notandum etiam νin litera tanguntur dux causae conuersionis: vita diuisna eiecto inaltera patribus iacta promissi Ideo ait, eundum electo onem autem,charissimi propter patres. Tum ergo prcrer diuinam electionem, uni etia proger patribus tactam promissionem praemitum est, ν
id ut aliquando esse charissimi:quae promusio ut aistuni est).niplebitur in fine niundi . Notandum etiam quod hoc quod dicitur, Immici autem eualis lit propter vos idta propter genteu dupliciter potest op uriuno,ut exponatur propter gentenui itide ut nobis gratia,non propter mitem iam praecede rem, nec Propter aliqua alia opera rraecedentia. Teratio modo legit ut haec litera de poenitesia exterior nae tunc continuabitur ad id quosuperius dixerat velitet ex Sion qui avertat impretarem a Iacob noc pacto. Ne ergo aliquis diceret, quod nunq sudaei conuerte
tur,nec quod unquam venit aliquis vel veniet,qui a serat impietatem ab ea Leuna nota videamus eos amigi Per aliquam poenitentiam exterior ei Ad hoc ret
uet Apostolus,p licet tu i ub plaugant exterius, αia oti actigantur per aliquam poenitentiam exceriore, Pozerunt tamen conuerti: quia dona, & vocatio dei, uiui sine Paenitentia exteriori . Vnde Ambrosius ait, Gratia aei in baptishio non requirit semituin, vel
158쪽
planctum. I aliud opus exterius, sed solum fidem, Zt A quae diuitia sententia magnam profunditatem & niscordis contritionem, di omnia gratis cola donat.Non ergo dicamus,non videmus Iahos dolere de eo quod fecerunt, ergo nunquam conuertentur, quia simito poterit venire contritio,&abi, exteriori planctu, at poenitentia poterunt vocari, ac poterrunt consequi gratuita dona dei Mem de cum Scit.
Sicut enim aliquando ic vos non credio distis deo, nunc autem misericordiam cono secuti estis propter incredulitatem illotulit a Sc isti nunc non crediderunt in vestram
sericordiam, ut ec ipsi miselicordiam
Adducit quartam rationem quod poterunt Iuuieonuerti:sumitur autem hse ratio per simile quod vυ -
demus in gentilibus,unde est dici haec ratio quaeda M omnium misereatur tam Iudhorum, quam Gentium. similitudinaria manuducti Formetur autem sic,sicut Tunc No ' ratio,quod cum sit, nate sena Centi ira tum erant increduli se habebant ad dei miis egnum stuporem praetelidit&manifestat: secundopto pter illam profund talem&propter illum stuporem
admirat di exclaniati tertio illitis adni rationis &exclamationis rationem assignat. Secunda, ibi, O altitudo diuitiarum. Tertia ibi,Quis enim cognouit. In prima parte formetur sic ratio,iniicunt Dominus vel pti cipam omnia in incredulitate concludit, ut omnium misereatur illius domini vel principantis tentia magiam proranditatem di magnum stupore eontinet; eus est huiusmodi, ergo dic. De hac aut eratione pωnit virtutem medriatii uinuetur autem sic, Gentiles ut dictum est prius increduli, postea crediderunt: &dsi,nunc increduli , postea credem: hoc enim est val/de mirandum di stupendum: nam conclusit deus onisma in incredulitate, ut omnium i teatur conci sit idest, permisit concludi omnia),idest,tam Iuhos, quam gentes in incredulitate, idest, in infidelitate, sucricordiam consequenaim, ita de Iudaei qui nunc iunt increduli se habent ut dei misericordiam consequam rutina gentiles cum essent prius increduli potuerunt
diuinam misericordiam consequi in situ diuinam m sericordiam conisuti: ergo esse poterit Se erit quod I p,qui nunc lant increivili,aliquando diuitiam in sericordiam consinuantur. De hac autem ratione po/mi virtutem medii.continuetur autem sic, Benedico. Iudaei poterut aliqn coiiuerti' poterut aliqsi misericordiam eos qui δε et aliquando misericordiam cons uentur: quia sicut aliquando& vos gentiles non
creaedistis deo, nunc autem propter incredulitatem eorum, idest, sudeorum estis misericordiam consecu ti; ita & isti Li. ludaei nunc non erediderunt in nostram misericordiam ainon erediderunt vi haberent re obstineret illam misericordiam re illam gram,di illa fide,
quς vobis data est, ut di ipsi numiliationsericordiam
consequantur. Notandum autem quod sicut occasiosnaliter propter incredulitatem Iudaeorum gentiles sunt misericordiam consecuti,sic Iudsi occasionaliter non credendo in misericordiam, quae facta est gemtibubimmo inuidentes illi misericordiae,misericordia consequentum nani incredulitas Iudaeorum non fine eauci,quare gentes misericordiam coni uerentur,t men ut tape saepius dictum est quiayropter incredualitatem Iua eorum Apostoli repulsi lusit ab eis,& confluet si sunt ad gentes, casionaliter iactum est, ut Gens tes,propter iud solum incredulitatem, sint misericors diani consistitatisse etiam in proposito, quod Iudaei non credaiar in misericordiam quae facta est gentibus, requbdin uideant misericordiae,non potest elle cauti, tentia magnam prolanditatem di magnum stuporem continet. Notandum autem quod cum Deus gelius humanum multis modis saluare possit, valde stupendum et admirandum est ut innuit Augustinus in de spiritudi liteta, di habetur in glossa quare hoc modo nos sus
te voluit, ut permitteret prius omnia in incredulis rate concludi,ut podia omnium misereatur. Notanda
etiam hanc dei sententiam agnam pro ditarem di magnum stuporem continet situm quia quibusdam indignis gratia datur,tum quia ab aliis etiam indigna gratia denegatur;ad quos quia ex parte diuini proponti rationem assignare non possumus, admiremur, Mexclamemus eum Apostolo,dicentes. o altitudo esu:
. O altitudo diuitiatum sapientia:αscie. tiae dei: quam incomprehensibilia sunt iudicia eius,& inuestigabiles viae eius
Posita diuina sententia, quae magnam profanditat εα stuporem praetendebatiua parte ista propter illam
profunditatem admiratur di exclamat. Formetur a tem sic ratio, Qui curio diuinae scientiae ct sapientiae altitudinem non potest cognoscere, & iu cia eius non potest comprehendere,& diuinas vias non potest inueitigare, ille diuini propositi, diuuii secreti, non desbet rationem allignare, sed debet adni rati di exclamare: sed nos sumus inuiuisiodi,ergo non de mus damni propositi rationem inquirere, is debemus admirari
re exclaniare. De hac autem ratione ponit vi i tute medii. Continuetur autem sic, Dictum est quod omnia deus in incredulitate coclusit,ut omnium ivisereaturi
sed cum huiusmodi diuitii propositi, quare deus iamare misericordia consequantur: tamen ex eo quod 1, proposuit,&sic voluit sic disposuit,assignare tali nunc non credunt illi mistricordiae, & quia inuident
ei, ex hoc,instatue tempore conuersionis. humiliores fienti& cum erant iam conuersi,humiliores erunt, eos gnoscendo eorum dilictum. Occasionaliter ergo, ex eo quod non credunt nunc in miseracordiam tactam gentibus, di quia inuident illi, erabitur ad salutem eis, quia ut dictum est humiliores ex hoc erunt. Unde glora hoc exponens,ait, Iudaei noli crediderunt in m sericordiani gentium, ut ipsi Iudaei humiliati, vita eum Gentibus inlisi cordiani consequerentui. Deinde eum dicit .
Conclusit enim deus omnia in incredu
litate, ut omnium misereatur. Osteuso quale sit Sumum propositum tam circa
conuersionem gentium, quam Iudaeorum: in parte ista
declarat,quod illius diuini propositi non est assignare rationem , sed admirationem. Circa quod tria facit: quia primo praemittit quandam diuinam sententiam,
nemiton possumus . Iseo exclamemus , didicamus, baltitudo diuinarum dest, o profunitas abiindantiaeti copiositatis sapieritiae di scientiae dei quasi dicat. σvalde profunda et copiosa est diurna cognino: quain uiconlprehensibilia fiunt iudicia eius, iciuit,valde incoprehensibilis est diuina dispositio: s& in ligatales
viae eius idest, valde imi estigabilis est diuina executio.
Tunc ergo eu supplenda ratio et si sic pro da re coriosa est diuina cognitio,sic incomprehesibilis dispo tio, sic inuestigabitis aeuina executio, consequens est, quod diuini propositi non possimus assignare rarios nem,sed admirationem. Notandum autem quod hottia st habent per ordinem,uidelicet,Cognitio, Di sino,Erecutio.Nam cum aliquis principatur di ha aliquos regere, primo habet in se lapientiam S c motionem: pclaea iecundum illam sapientiam clisponit Iiudicat,qualiter debeat alios regere ; ultimo sicut dis sposuit di iudicauit,sic exequitur &eos regit &gubernat . inus autem omnia nec habet modo alti sunto: N ii
159쪽
Aut quis prior dedit illi: sc retribuetur laeor. 1.ei Quoniam ex ipso, S per ipsum, & in ipso sunt omnia: ipsi honor 5 gloria in se,
Ad hic t tertiam rationem, ostendens τ no solii est alta sapietia &scretia dei, qa nullus cogit ouri sensum domini:& non solum sunt incomprehensibilia iudicia eius, quia nullus consiliarius eius tuit: sed etiam sunt inuestigabiles viς eius,cuia nullus prior dedit illi. Ad cuius e dentiam scien m.qubd si aliquis, qui prior
ni primo est pro da Neopiosi sua scientia & saei sit A sunt iudicia eius:& quod ipse in se faciendo d sposuit,
plentia,' dest, sua cognitio: secundo sunt profunda sua scire non possumus,msi inquantum per uiam miser iudicia,per quae iudicat de disponit res pubernandas, eordiam vult ipse nobis aliqua reuelare . Deinde cum unde est incomprehensibilis sua dispouib: tertio sunt dicit . inuestigabiles vi e per quas exemitur . propter quod inuestigabilis est sua executio. motandum etiam quod diuitiae in quadam copiositate sonanti ille enim in diues in aliquibus.qui est copiosus in illis, ut potest patere in pluribus locis lib. Rhetoricorum. Dicitur ergo altitu diuitiarum sapientis& scientiae dei, quia est magna protundi Mi gnae abundantiae& coplositastis illi sipientiae& illius scientiae. Notandum etiam recipientia est de diurnis ,vientia de humanis, ut vult Augustinus. i i. de Trinitate cap. t s. Cum ergo Deus profunde S copiose cc oscat tam diutua quam ii mana, dicitur magna esse altitudo sap:entiae & in ei riae illius.Notandunt etiam quod aliquando inuesti re idem sonat quod quasi intus ire,vel quasi per veni gia pergere:Miqtiando idem sonat in uestigare , quod non velligare, vel quod non I aer vestigia ire: ct uc sumitur hoc loco una dicitiar,m uestigabiles vis eius. Uue enim deuinae sunt inuestigabiles dess.sunt non vestiga hil vel sunt inuesti les,quia no sunt per vestigia coprehensibiles; iuxta illud Ioty, Forsit a veitigia dei comprehendes,n vis ad persectum, ni potentem repestiret quasi dicat,non poteris hoc iacere . Dcinde cum incit. .
Quis enim cognouit sensium domini s
praemi in admiratione: hic incipit assigrare rati nem illius admirationis. Circa quod tria titit, secum dum quod tria in admiratione contigerant, quorum hic auignat rationem.Primo ostendit quod est alta &cop ora diuina sipientia, ct diuina scientia,idest,diuisna cognitio. Secundo declarat,quod sunt incompresthensibilia diuina iussicia. quod est incomprehensibis lis diuina dispositio.Tertio mani Mat quod sunt in cuestigabiles diuinae viae. quod est inue gabilis eius executio. Secunda, ibi, Aut quis consiliarius.) Tertia ibi, Aut quis prior. In prima parte intendit tale racion Auiusculi sensu aut ulciant sapientia & me ita, propter sui profunditatem, iton potest cognosci, illius sapientia discienda est alta a copLoci: Deus est huiusmodissigo M. De hac autem ratione ponit vitra tutem medii Montinuetur autem sic, Bene a co quod
est magna altitudo sepientiae & scientiae dei, quia quis cognouit selisum domini a. donniat sapientiam &uiEtiam quasi docat, Nullus.Tunc est D pplenda ratio, ν eum Gomini sim lasa. domini sap: eritia &st: entia uetanta,quod nullus potast eam cranoscere,patet,qubdmunam est altituti,& magna est copiositas sapientiς
di scientiae eius. Deinde cum dicat.
Aut quis consiliarius eius suit s
totum sit ab ipso,quonia ex vis,& p psum,di in I bsunt omnia,nullo modo potuimus eius vias inuest: ga
re,nisi ipse inquantum per suam misericord am vult nobis aliqua reuelare. Formetur autem sic rario, Quicunq; non habet aliquem priore, qui det ei virtutem qualiter agat vel tribuat ei qualiter operetur,sed postius ex ipso,& per ipsum,& in ipso sunt omnia, illius viae sunt in uestigabiles: huiusmodi autem est Deus, errago M. De hac autem ratione ponit virtutem medita Continuetur autem sic,Rene dictum est. 7 imiestigabistes sunt viae eius,quoniam quis prior dedit illi, idest, dedit deo supple qualiter agat δε qualiter res guber net,& per quas vias debet incedere in gubernandores: et retribuitur ei. idest,reddetur ei de hoc merces quasi dicat,Nullus hoc deo dedit: immo omnia flant
ab ipsoadeo subdit,Quonian ex ipso, et per ipsium, et in ipso sunt omnia. Et quia si nullus prior dedit illi, sed omina sunt ex ipso,im debetur honor, et gloria in secula seculorum. Amen.Tunc ergo est iupplenda ratio, quod tum nullus prior dederit Deo per quas
vias debeat res gubernare,immo totum sit ex ipso, di per ipsum,&in ipso, oportet esse inuesti Vbiles vias eius. Notandum autem, quod ex eo staba aliquis est pater aliorum,et ex eo quod alia sunt ex ipso,&betur Cap. ic. in honor iuxta illud Malathie,si ergo pater ego sum, ubi est enim honor meus f Sed ex eo quod aliquis ea quae habet nonaecepit ab alio priore .debetur et gloria,iuxta illud. i. Cor. Si autem accepisti,quid gloriaμ Cap. ris quasi non acceperis quasi dicat si non accepisses ab
alio priore posses gloriari. Cum ergo apostolus duo dixisset de Mo,videlicet φ nullus prior ei dedit, α φ omnia sunt ex ipso, duo concludit de eo, videlicet se debetur honor& gloria: honor inquantum omnia sunt ex ipso,& ipse est patet omnium:glona inquantu Ostendit quod sunt incomprehensibilia iudicia eius D quae habet non accepit ab alio priore S nullus prior vel quod est incoin prehensibilis eius dispositio . Foro
metur autem sic ratio, icunm non hauet alium consiliarium sed oninia dispotiit secundum consilium voluntatis lux & secundum alitudinem sapientie sucii latius iudici, int inconivrehensibilia, ct erus dispositiones sunt ilicomprehensibiles .inus est huiushrodi ergo Ne.De hae autem ratione ponit virtutem medii. Constinuetur autem M. Bene dico quod sunt incompreshensibilia iudicia in i,quia Quis conliarius eius tuiti quasi dicat Nullus.Tunc ergo est supplenda ratio, φcu nullus fietit dei consiliarius aut nullus merit eius secretarius, oportet quba snt incomprehensibilia i dicia eius. Notandum autem,* siquis vellet scire secreta alicuius, oporteret Quod vel ille cogitesceret senssim eius vel quicquid ille cogitaret ille cognosceret, vel quod ipse ei set secretarium & cori filiatius eius: &quia nullus cogi rouit sensum donnii a ullus cognouit cogitationcs eius,nec consiliarius civi sint, taretaei dedit.Notandum etiam; glossa hanc lite tam sic videtur introducer quod per ea quae praedixit, arguat quod iudicia dei super salutem generis humani sunt rupta sensum & cognitionem nostram sed in parte ista intendit ostendere, et sint supra meritum.Ad cuiu, euidentiam sciendum qu bdex iam meremur,inquantum fidem ti bona opera nostra Deo offerimus: in hoc
praeuenit nos, nos autem iron praeuemnius eum,
iuxta illud. i. Ioan . .non quasi nos dilexerinius deum sed quoniam ipse prior dilexit nos. Non ergo ex no stris meritis pollumus inuestigari,& iudicia isti de ii stificatione nostra sunt supra metitum. Ideo ait, quis
prior dedit illi supple,fidem, & bona opera rctoo
Duecur ei ex hoc mercess quan d cat, nullus potest de Propriis meritis gloriari,& nullus potest dicere, Obdei debeatur merces,quia prior deo dederit,ides Mustetit deo fidem, S sua bona opera,immo iubil est a nobis prior et principaliter, sed totum est a MO: qu
160쪽
niam me ipso, 'per ipsum, θι in ipso omnia Cinciet
qala totum ira a deis, deo no i no 1 s,sed ei ex hoe debet ellatio ior,&gloria insecuta se orum. Atiam. Nota: id im etiam,quod omnia sunt ex ipso, diri ips sum, di in ipso: nam omnia sunt ex ipso tanquam ex causa Meiente, de per potentiam, qι ae approprias tur Patri tonvita sunt pipsam tan iam per catalis exemptarem, si disponentem .et p sapientiam quae apo propriatur Filio: omnia sunt in ipso tanquana in ea finali, se in conseruant eo tanqua di in eius bonitare,quae appropriatur Spiritui sancto
Dubitare forte aliquis de eo quod in litera dicitur, Aut quis consiliarius eius fiasti quod glosa exponen ait, Uingenitus est patris consiliarius; de Moscriptum est. Uocabitur nomen eius m i consilii Angel . Sed contra: Videtur quod nullus ut dei consiliatius, 3t quod in deo non eadat consilium: quia secundum Libo. in i a Damasienum consiliari est natur gnorantis, sed in deo non cacti ignorantia,ergo ei non competit conssiliari. Dicendum qu contilium, quantum ad prata rseus spectat, ina videtur importare,videlicet, eo ni otioliem inquisitam cognitionem firmam, S cogniti nem Gretam . Nam ideo consiliantur, quia ignorasmis,quid agere debeamus: ct ideo per eonsilium quirimus quid agendum . Rursiam consilium. videtur importare cognitionem firmam,quia postquam eo filiati tali nniter a fremus,Mbs sic agere debe an aer tib eonsilium ii ortat cran; tionem secro tam, quia illa di euntur esse sub conlii io,quae alii non lant nota.Cum ergo quaeritur, Vtrum in Deo eadateonsiliunti Diei debet, quod si consilium dicat cognistionem inquisitam, quaa hoc est naturae ignoranti in Deo non eadit tonsilium. Sed si consistum d cateognitionem fici mμ secreram, in deo maxime e dit consilium quia i maxime hmius in Lio propo stoin maxime secreta sunt eius iudicia. Sic ergo dei
filius ea consiliarius patris,quia est secretarius, ct sunt
Ulterius sorte dubitaret aliquis,ut magister in glo
. insinueturastin t. o personarum tamen omnia litae petant uni impellan e: nam cum omnia fiat ex
ipso propter portantiam N per ipsum propter sapie tiam,m in ipso promer bonitatem,sicut potentia a Prariariar ti,sapientia filio, bonitas spuitui suis z ex ipto appropriatur patri, per ipsam filio, ini prum spiritui sancto: es sicut in una, at persona sunti P tri,quia in patre eli potentia, arentia, & bona tas: stet de qualibet persona possunt aci haec tria unde omnia polsa ut dici esse ex patre,pet patrem, re in pa/tr e et de filion de spiritu sano a ci potχ.Ad foemam autem arguendi,ber elidum, quM non in incoura mens eiu idem commune,3t speciale aliter a aliter aeceptumretporentia proprie lumpta est una tomni nis omnibus inbus,tameit propter appropriationem specialiter aetatur potentia eonuenire patri: sic dipiendia est una communis omi sint tameia Pro eraliquam specialeni rationem appropriatur ipecialis
ter tilio, non quod magis competat sipientia silio si patri,sed quia cum filius procedat per modum intes lectus, sapientia habet quandam in litudinem cum proprio ni iusic& bonitas appropriatur spiritui iam
cto, quia cum ipte procedat per modum amoris, α
amare sit idem quod velle bonum, bonitas havet tribus personis appropriari potanta sic ex ipso, per ipsum,& in ipso sunt communia tribus, distinctim ,
men tribus orsonis appropriari possunt.
D tangit, quare Apostolus ait magis , or ipso .esso Iam de ipso esse . Dicendum autem secuncium glo/m,quod non idem penitus significat ex ipso quod de ise,nam esse ex ipso habet in plus, quam cesse
de ipso : ex ipso enim sunt trium, di terra, quia ipse fecit ea: lima autem sunt de ipso, quia sint de sub staticia sua. Unde glossa ponit exemplum, quod si aliquis homo gignat filium,&faciat domum: ex ipsoas,3 ex ipso est domus: sed filius ita est ea se quod est de substantia eius: domus autem ita euet exliqi
ipso,quod non esset de ipla,quia non esset de substa tia eius,sed esset de terra,& de lignis . Cum ergo Ap istolus hie loquatur de uniuersas progrella rerum a
primo Principio.competentius hic Scitur omnia ex
ipso esse, quam cie ipso : immo falsum est quod om tria sint de ipso, cum Oia non sint de diuina substati a. Vlterius forte dubitaret aliquis de eo quod Ap stolus ait, Et ipla,&p ipsum,& in ipso sunt omnia.
quod glossa exponetis,ait,Hoc non esis confiala accis
iendum . Et sumpta est glossa ab August . in lib. : Trinit. qui ait, omnia esse ex ipso π patrent,per ipsum propter filium, in ipso propter ipiritum talis λm. sed conita : etiam glossa super eouem loco, Immpta est ab Aug.in lib.ue Trinit ait, non intelli sse Omma esse ex patre, ut neges omnia esse ex filio vel ex spiritu sancto, immo omnia sunt ex patre, et propter patrem, di in patre: siim liter di de filio, & debiti tu sancto dici potis. Videtur φ in iis verbis sit aperta contradictio:a a primo dicit hoc ex ipso, et per ipsum, Nin ipso non esse eonfiala accipiendum
Ud adaptida esse tribus personiti& postea dicit,qubdomnla n tria de una persona concedi possunt. eendum quod non est inconueniens, ut per haec tria
tis corpora vestra hostiam viventem,
tem, rationabile obsequium vestrum.
PMqiram Apostolus Romanos in se discordes adacem & eoncordiam induxi Cin parte illa iam catos, in motibus&in fide instruit .circa quo
pacis duo facit,auia primis instruit eos,veritateni annuiuiandor secundo i intuit eos, quacias personas immitabiles in D exemplum proponendo, ibi,in 36.cap . mendo alit vobis Phoe n. Circa primum tria Leit, secundumqubd eos trioliciter inuruit, veritatem annunciandorna primo imiriait omnes generaliter,qualiter ad deridi ad proximu debeant se nabere; secundo instruit mi nores specialiter,quomodo debeat maioribus obeditare ; tertio instruit maiores principaliter, quo debeant minores,& infirm ores suscipere. Secundo pars incipit in principio. 1 3. cap. Onum anima potestatibus subli mi oribus subdita sit. Tettia in principio. 3 cap. In firmum aut in fide assumite. Circa primum tria Licar, secundum quod ma documenta danda sunt omnibus generaliterina ori gnaliter debet si' debite habete pri mo ad deum is undo ad proximos bonos,vu ad amue remo, ad proximos malos, ut ad mim: eos.Secuta ibi, Habentes donationes γTertia ibi, Benedieite persequentibus vos. Ad deum autem conuenit nos lia re dupliciter, secundum s duo ab eo acemimus,cora videlicet, Saniniani, virulit et onerre de