장음표시 사용
81쪽
Postquam dubitavimus de pertinensidiis ad lectio A ti non peccant: sed ri sunt membra duris, per quemnem praecedentent,dubitare ssumus de pertinentis debebat ad eos castrum derivati, ut puniunnit per
bus ad praesint intrio ergo quaeritur de eo quod e
dicitur,o per unum hominem peccamini intrata in mundum,de per peccatum mors. Hoc autem videturtii sui qui*principium peccandi videtur fuisse mi iter,non homo. Dicendum,mbd ut Augustinus aitii. Trinitate.cadii ianum eundem modum, quem videmus in nobis, tae in peccato primorum rentum.Nam ibi primis Serpens persuasin Mulier em medit:& Uiro dedit.Sic in nobis cst siualitas, quae se habet ut stipe ratio vaferior, quae se habet ut imulier in ratio ii meriosiquae se habet vi vir. Sensiralitas Persuadet, ratio inferior comedit cum delectatiar, sed uictat vir dea ratio si perior cum per consensum ta matur peccatumineccatum est ab omnibus his imbus d contanatio est a ratione Lipenotuita quod
Peccatum uatiaret inmundum, Somnes sceremur a
natura filii irs,licet ruisset aliquomodo a serpente dei milliet ciconi alio tamentat vir*:S patet solutio ad obtinum Vlterius tarte dubitaret aliquis de eo quodin.diiscitur , Mod per peccanim intrauit montaiuomodo hoς habeat veritatem c dum quM Ade data taeor natis iustitia, quae diu donum quod insuper ualuxale, per vavi originalem iussit iam omnia infestiora suserioribui si ita erant: coatiar enim esse iustitia quaedam, idest esse quaedam aequalitas, quia
Zodammodo Mum est, ut inferiora sit motis at subirecta: dicebatur etiam haec iustitia in originalis, quia licet non esset naturaliter habita sed super naturaliter conata ; erat tamen per Adam per ori, lem au posteros transtundenda, quia non siit Medo ni collatum Ade tanquam singularis persona.
rout erat tonus num a Mati a principium. subtractionem eastri. Et quia non puniuntur nissi ut simi membra patris, lassicit eos peccasse in patre nam qui punitur ut est aliquid in se requiritur ut per lati per suam voluntatem p uaticauerit: sed qui punitur ut est aliquid alterius in ut Ninet ad altorum, sussicit priccauerit per alterum, re per volun talem alterius.&e Ae in proposito,cum originalis i
stitia sit bonum quoddam supernaturale, filii A earento huiusmodi iustitia, in se considerati,ncii puniuntur. quia non dcbebatur in talis iustitia ex natura: considerati ut sunt membra Adae, sic μυnnintur, vi carent illa iustitia, quae ab Adam in ipsos trami di debebat .Et quia punxuntur ut res nititur ad Adam, o punitioni debet respondete precatum,non oportetmbd paruuli peccem in se et voluntatem eorum, sed sumcit quod peccauerint in Adam S per voluntatem eius . Bene ergo dictum est, in quos omnes peccauerunt, quia in Adam ct in precato eius, omnes pecasse dicimur, quia eo reccante,
terius forte dubitam aliquis, quomodo Adam filii forma latur adest christi. Dicendum quod, t magister tangit in Hosa, Adam ruit forma futuri, i
christi,quadriis citer: primori similitudo sit a constrario, quia sicut in christo omnes uiuita tub sta inadan e contrario omnes moriuntur . Secundo dicis tur Adam forma christi,quia sicut adam sine coitu esta deo fastui: ita christus ex virgine sine coitu, spiritu sancto eoorerante, processu . Tettio, Adam dicitur patet omittunt secundum carnem, ita christus est ter omni inii secundum fidem.Quarto adam est tot machiista,q'ia sicut ex latere A dormientis, ais innata costa, unde dicta est Eua sic ex latetecti iti dormiε ergo corpus sit in us ala, & vim in ore, sint cri te,prona erunt sacramenta, scilicet, aqua inseriores rone bili usurrabat in in oribus Hiis c di sangui redemptionis, hi quae formabus,quod repudiaret rationi, divi huiusinodi iustitiam inhil vis Matineorpore, quod repugnaret
animae. Et quia ex hoe conuargit omnis corruptio. ex eo quod in materia insurgunt dispositiones reptis gnates somue, eum anima in forma emporis,si uinuui largeret incorpore repugnans animae,&si corpus Eniperesset dispositum ut requirit sua anima & ina forma, nunquam homo moreretur nee correpet tur, quia per originalem iustitiam potuit Adam vit re mortem,ti se continuare in vita. Sed amissa origis nati uastitia per peccatum, Dacta ruit illa eatena, tu
pium titit illud ligameno quod omnia inlatiora su perioribus subdebantur,& statim ii epih concupiscere. vires inferiores rationi rebellare es et intesta inccepit corpus rebellare ani me, ti inceperunt in corpore inlatrare inaequalitates humorum,&aliae indispositionet repugnantes animae sue forniae . Et Dideo post peccatum licet statim non laetit mortuus, statun tamen habuit necessitatem moriendi. Per peracatum ergo Ade intrauit mors inmundiat quia per peccarum eius rublata fini originalic iustitia, pel Gisius lablationem inducta filii necessitas monendi.
ylterius forte dubitaret aliquii,Quomodo in Ada
Nin eius peccato nos omnes placauimus. Dicendum quod si volumus imaginari, qualiter per peccatum Ah punimurn quomodo sectatum eius imputatur nobis, in aginemur Regem aliquem dedita eastita ali eui militi, od castrum per te sonem heresitatis deberet ista haeredibi possideri Quo ponto:si nil les fores aceret contra regem, iuste tolleretur ab eo eastrin, n quo damnificarentur filii. Si ergo qus ratur utrum titu peccauerint: plana est respontio, quod si dinsideretur illi filii in se . non puniuntur per subtrassionem castri,qiua no dcbebatur illis castrum illud,
secundum si is etiam huiusvoci fili Mn ie e si a
tur, pertatur, rei naui Ecclesias saluat ut cishum multitudo .
cto multi mortui sunt, multo magis
postquam ostensiim est quantui fuerit morbus reradam inductius, 3 declarata est quod huiusnodi mora
diu per legem non potitit esse curanis: in parte ista, ut dicebatur,osten ut quotmodo huiusmodi morbus, per huiushiodi thristi uistitiam , di per eius gratias potuit esse sanatus A liberati circa quod sex facit, erim ni quod sis rationibus probat interitum: pro bar enim iustitiam factam i et christum comparati ad sex. Primo ad si iam bonitatem,quia illa iustitia habet rationem bonitati Secudo conlparari potest ad siluem, maestio adium plurificationem A dimisi nem,quia bonum est diffusium & sin plurificatiuunia Quarto ad suam e sam. Quinto ad situm obiectus Sexto ad tempus in quo est ficta. Secunda ratio incipit ibi di non sicut per unum. Tertia ibi csi enim in unius Glicto Armita ibi: Igitur per vilius. Qui sua ibi scia enim pet inobedientiam. sexta ibi lex aus
82쪽
tem tibintrauit. Ad euidentiam prinis partis sciendum, quod ma/lum non agri nisi ratione Doni, in quo fundaturinam malum undum se, non est effectivum sed defectuiu, si autem est effectivum hoc est ratione boni, in quo findatur.ipsit in autem secundum se non est existens, nec est de numero existentium .hoe est quod ait Di nysius m capite quarto de diuinis non imbiu, qu malum,secundum quod est malum, nem est exinens, nec exii iesium,effectivum autem est propter bonum:
bene ergo dictiam est quod plus potest bonum quam
malum cum malum non agat nisi de virtute boni.
re si peccatum Adae potuit nos inficere,& iniustificare, gratia Christi,quae habet ratione boni, & quς plus PGest,multo magis poterit reficere re iustificas re ex ipsa ergo bonitate istiae christi, & iustificati
ne eius. probatur intentui Formetur ergo sic ratio.
olcano ictum unius potu: t inficere Setiam iniustificare ulto magis glatin,iuritia, & donu unius. βvidelicet,christi,potuit nos reticere 3t iustificare: sed delictum unius ade potuit omnes inficere & iniusti Deare:ergo gratia cntisti multo magis potetit omnes reficere re iustificare.De hae autem ratione ponit virtutem medii, dicens, quod non sicut delictum, ita di donum . quasi dicat donum estisti non est sicut delictum Λιμ, quia plus potuit, quam illud delictur quia bonum plus potest,quam maluin quia sic est, si unius, inliea ΑΜ delicto, multi ut omnes posteri mortuliunt,multo magis gratia dei ει donu mi, in grati M. peratia unius hominis Iesu christi,abudauit in plures uiuii abud iter iustificavit vel iustificare potuit plure, Zia oti sie mortui p Ada , p christum iustificati poseant.Notata aut MM,ut gilalaa: per gratiam chri sti intestigit pei lactionem virtutum,quae stant in christo homine, qui christus, per suam bonitatem, de sua plenitudine nobis omnibus tribuit . Nodatam etiam equod ait glosi,& est Harnionis,quod eum ait aposto lus, Gratia christi ab unciauit in plures,ibi plures non tenetur comparative: ut sit senuis, quod plures iustio Mantur per christum, quam inficiantur per Adam: sed ir plures habet ratione positividi absoluti:&ent
sus,quia gratia abundauit in plures, idest in mulatos, quia in omnes nos.Notandum etiam, quod pr tia cntisti abundauit in multos idest in omnesin si nocticienter quia non omnes de illa perciplunt, tamen abundauit in omnes luisicienter quia sumit ad redeptionem Omni una. Deinde cum dicit.
Et non sicut per unum peccatum ita scdonum, nam iudicium ex uno in condemnationem: Patia autem ex multis delidis
Adducit secundam rationem,qubdehristus potuit Dnos omnes iustificare, lammam ex parte effectus grastur,nam unum frit ictumacte quod omnibus iis putatur,& per quod omnes nascimur natura filii irae: iud gratia cnristi,no lum potest in remissione unius
delita ed etiam in remulionem omnium delictoria Formetur ergo sic ratio, Quos no vnuit Llictum Adae potuit iniustificarere inisere,mult, magis grastia elitisti νς delet multa delicta,potuit iustilicare re
reficere; sta unum delictum a piauit nos omnes injustificare&inficere ergo multo magis gratia christi potest nos omnes iustificare es reficere. De hae autem ratione ponit virtutem medii dicens,Qubd non sicut per unum peccatum, t suppleμ donum, idest pero num,imo plus sic per donum de per gratiam cnim quam ter peccatum: nam iudicium in tondemnastionem in ex uno delicto adi gratia autem christi est in iustificatio em ex multis delictis, quia iustificat multa delicta iustificat enim oti natis actuale,& potest
multa actitalia tollere; ex ipso ergo effectu gratiae: ehristi, videlitet quod pol tollere multa delicta, patet quod si lammuaeli mal multos potuit condemitate:multo magis gratia christi,qus multa potest delere delicta, poterit omnes nos iustificare. Deinde cum dicit.
Si enim unius delicto, mors regnauit per unum et multo magis abundantiam
gratiae εἰ donationis de iustitiae accipienotes , in vita regnabunt per unum Iesum christum.
Probat hoe ex parte plurificationis, ditasionis, &abundantia ipsius Gratiae christi. Nam eum nratum
sit quid delastiuum, gratia de omne bonum sit quid diffusilium εἰ quid abundans, ex ipsa abundantia, de ex ipsa dimilione grati e probare pol sumus, quod quotcut infecit delictum ads,o fuit quid defecti uu, poterit iustificare gratia chram , quae est quid abut
dans Squid di tali utruFormetur ergo sic ratio. In quocunai regnat mors per delictum vilius acla,quia titit quid detestiuum . potest regnare vita per gratia
ebristi,quae est quid abundans de quid dissustuum: sed
in omne regnauit huiusmodi mors ergo in omne re gnabit vita gratue Iesu christi . De nae autem ratione ponit virtutem medii dicens,Qubd si enim in delicto unius adς mors regnauit, idest est transfusa in omnes homines per unum idest per Adam:multo magis o nes accipientes abundantiam gratiae,& abundantiam donationis,& iustitiae christi ,regnabunt per unum Ie sum christum in vita di mancauunturAE iustificabun tur per ipsunt. Deincla cum dicit.
Igitur sicut per unius delictum in Omo
nes homines in condemnationem et sic et
per unius iustitiam, in omnes homines iniustificationem vitae.
Λdducit quartam rationem sumptam ex parte cauta: nam causimi vitificationis nostrae sint adam qui filii primus homouid causa iustificationis nostrae christus qui est deus de homo: quia si delictum unius, qui erat purus homo, potuit omnes nos con&mna re, iustitia christi, qui est deus de homo, potuit nos uis stincare.Formetur ergo sic ratio . Quoi uno potuit condemnare delictum ade qui fuit purus homo, po/test iustificare iustitia chrim qui est xus di homo: sed
omnes homines potuit adς Gelictum condemnare: ergo omnes poterit iussitia christi iustificare. De hac autem ratione ponit virtutem medii, dicens, Igitur Deut per delitiam unius,idest ads,qui, supple, ruit pu
rus nomo, n omnes homines, supple processu dei sententia in condemnationem; di per iustitia unius
idest christi, qui supple, est deus de homo,in omnes h mines,supple, procedet diuina dispensitio in viis ius
stificationem.Ueinde cuni dicit.
Sicut enim per inobedientiam unius hominis, peccatores constituti sunt mulotii ita Sc per unius obeditionem, iusti conostituentur multi.
Adducit quintam rationem sempiam ex parte o lectimam inobedientia & iniustitia adς fuit respectu huiusmodi obiecti, videlicet respectu pomi vetiti: sed iustitia & obedientia christi tuit resperi mortis, quia factus est obediens patri v v ad mortem, mortem autem crucis, ut dicitur ad philippenses p. a. Costat autem quod mors est finis omnium terribilium, ut discitur,temo Ethicorimi Cap. . & mors crucis erat valde igit omittiosa:maior ergo tuit iustitia di obedientia
83쪽
quam laetit iniustitia I inobedietia Adp. quae furi in Alpectu pomi vetiti. Supposito ianc obedientiam esse maiorem illa inobedientia,arguatur sic. osculi potuit inobedietura unius noluinis, idest v, pecea' tores constituere,potest obediecta unius honi iii,idest chritis,tustos ficere: sed onmes nos potuit illa ino d entia peccatores constituere: ergo de nos onmes potest christi obediefitia iustos facere. De hac autem rastione ponit virtutem medii, dicens. Qyod sicut eminper mobcdientiam uni tu hominis , idest adς, multi Peccatores constituri simi, aula omnes nos per illam inobedientiam peccatores sumus iacti: ita di perm diem lain vivus homi ius, idest christi, iusti constis tuuntur multi: quia omnes pos per huiusniodi ob stentiam possumus iusti fieri. Deinde cum dicit.
Lex aute subintrauit, ut abundaret delictum. Vbi autem abundauit delictum, suo perabundauit Sc gratia. ut sicut regnauit peccatum in mortem: ita 8c gratia regnet per iustitiam in vitam aeternam per Iesum vchristum dominum nostrum.
Adducit sextam rationem surarptam ex parte tem' pons,in quo est hu: asinodi iustitia ficta I perpetrista: sicut in. videmus in morbo corporali,sic de in spirituali arbitrari possum Nidemus em ς tuc est th curassi corporale morbu, qs morbus coenoscitur, 3c qii infirmus humiliatur A medicoru niadans subiici tur, Sqn infirmitas aggravatur: ouodcuno istorum deficiat, videtur halliri rationabilis excusatio, ne
curetur morbus timo enim si morbus non cogno/scitur, non videtur cura fienda, quia non esset cura
tio artificialis sed ea sualis de incognita. Secundo, si infirmus non humilietur de nolit obtemperare manda tis medici,frustra intenderetur curationi morbi aeratio, si non es et morbus periculosus,& non aggravare Crur infirmitas. forte non expediret intendere curationi morbi .Sea cum omnia ista concurrant tam circa morbum corporalem, quam circa morbum spirituaslem,expedit curationi intende trila quia lex mosaica
laciebat ut peccatum eognosceretur: secundo faciebat * homo humiliaretur videns se tib posse omni adimplere,quae lex imperabat: tertio, propter transegresionem I iis, faciebat quod peccatum aggravarotundignum ergo erat quod poli tempus legis esset te
pus punitudinis, Sintenderetur curationi morbi. Formetur ergo sic ratio,in quocunt tempore peccatum abundanter cognoscitur, homo per peccatum abundanter humiliatur,& peccatum abundanter ag
grauatur,dagnum est quod post illud tempus fiat e ratio S iusti alio,v postquam sic abundauit delicta quod pollea superabundauit & gratia: sed tempore
legis peccatum cognoscebatur, nomo per peccatum 1 humiliabatur,& peccatum aggravabatur, ergo co gruum erat quod post tempus legis,idest tepote christi feret iustineatio: Ze postquam sic per legem a nodauit delictum,congruum erat ut per christum abum daret et gratia. De hac autem ratione ponit virtutem medii d cens. bd lex subintrauit, idest latenter intrauit ut delictum abundaret,idest ut abundanter de lictum cognoscereturin ut homo per delictum abui Littet humiliaretur,di ut delictum abunditius a rauareturi sed ubi, idest postquam abundauit delicium, per legem, supple: per christum abundauit S gratia: vel ubi, destin nobis peccatoribus ubi per legem Mbundauit delictum, per christum superabundauit αgratia:& sicut ante regnavit peccatum in mortem,lta periesum christum doni: num nostrum regnet&gr'tra per iustitiani ui vitam ς tentam. Notandum aute,
quod lex subintrau t, id ii latenter intrauit duplicister:primo quia nou fuit data omni populo sicundo,
quia non filii data in loco publico, sed fuit data in
serio.Notandum etiam,vi tactum est, per legem Mbundauit delictum tripliciter, otu duo modi sunt accipiendi causaliter,tertius vero modus est accipiendas concomitant et A consi quutive.primo lex intra' uit videlictum abundaret , idest ut abundantius cos gnosceretur: sic exponendo cautiliter S finaliter,uerum est,quod Acitur, quod propter hoc fuit data ire
ut peccatum abundaret,idest ut abundantius cogno sceretur. Secundo fuit data lex ut peccatum abunda et, distut homo per peccatum abundantius hum liaretur; sic etiam exponendo cautiliter di finaliter, verum est, quod dicitur quod propter hoc fuit data lex vi homo non solum conmeretur suam ignoran tiamso quod lex faceret hominem peccatum cognocete,sed etiam lait data lex vi homo humiliaretur, recognosceret suam impotentiam,videm se non pol se perficere & implere. Tettio lex intravit ut delictum abundaret,idest ut abundanter ageretur ti cresceret: sed hoc non estverum causaliter & finaliterinon enim fuit intentio legis latoris dare legem ψt hon .nci ii duceret ad peccatum: qui a tune lex non esset sancta& mandatum non esset sanctum S bonum tamen consequutiue & concomitatiue verum cst,quia ex prohoditione legis incitati sunt homines ad concupisceratiam;& ita occasionaliter per legem abundauit deli ctum,& augmentatum est peccatum. Notandum etia,
quia sicut post dispositionem materiae congrare inducitur forma, ita postquam nos disposuit ad iustisficationei expedrebat medicum quaerere congruum
enim fuit,ut per christum tempore plenitudinis fieret per legem lic nos disi oneutem iustificatio vostra. Notandum etiam,vim rationis iii hoc cbsistere, qu pis abundantiam delicti congruum est medicinani conferre: ergo ubi P postquam per legem. illo troplici modo,ut expositum est, abundauit delictum, augmentatus est morbus, congruum fuit ut & per re sum stiperabundaret S gratia S conferretur medicisna: ergo ex ipso tempore ex quo iacto fuit per chimstum nostra iustificatio, arguere possumus, quod sic oportuit fieri, di sic congruebat ut fieret iunificatio nostr Noradam etiam quod haec ratio sexta, di fierea quin praecedentibus rati bibus nam quin id prii erat ibia ostendunt,quia christus potuit nos reccmciliam haec autem ratio sexta probat quod fuit decens
ct congruum, christum haec tacere: congruum enim erat non ex parte iniquitatis nostre,sed ex parte pie
tatis diuinae, qubd postquam per legem sic abiiud uit delictum, postea per christum viperabundaret ει gratia. Dubitaret sorte aliquis de eo quod ait apostolus circa principium lectionis,dicens: quod si unius deli cto multi mortui sunt ullo maps gratia dei, & d num in gratia unius hominis Iesu christi, abandauit in plures.ex imo videtur sequi, quod in plures abiit det gratia lacia per chrimini,quam imperfectio facta
per Adam: constat autem hoc esse falsum, quia omnes infitiuntur per Adam,& non omnes iustificantiit petchristum. Dicendum.quod ad hoc possumus triplicister responderea'rimo ut in legendo litteram diceba/tur,viae licet quod ii plures non se teneat comparastiue, sed idem valeat, quod multi: consiletudo enim loquendi est,qubd cum voluerimus dicere aliquos eo se multos, dicimus illos esse plures. Secundum lioeitaeterit sus:qubd sicut unius delicto multi mors tui sunt ita gratia christi muli ustificati sunt,quia gratia claristi abundauit m plures idest in multos. SOcundo potuit solui,ut ii pluten teneatur comparatiue, sed non d: cat pluralitatem suppositorum, O masnerierum,quia licet per christum non sitit plura lapspiata humana iustificata, quam per Adam iniecta, tamen plures ni eries hominum iusticantur per chri/stum
84쪽
stum, et iam insidiantur per Adam: nam per Adam Λnon in ieiuntur nisi Damuli per peccatum origis nate: sed adulti ut Multi sunt non directe inficiun otur per Adam,sed si inficiuntur,noc est Der peccatum proprium se actuale: peccatum verb a- inficit pars uulos peroragmen , sed peccatum proprium inficit adultos per propriam voluntatem. Christus ereo qui persitam gratiam, non solum iustificat patitulos, di tollit peccatum originale, sed etiam iustificar adulatos 3e tollit peccatum actuale,plurci iustifcat chris stus, quam inliciat Adam,vt d: batur, non quantum ad pluralitatem suppositorum .sed manerierum. Tertio modo soluitur etiam pro ut ii plures tenetur coparative, ut dicamus, plures iustilicari per christum,
ouam iniici per Adam, non quatum ad efficienti an Ut dicebatur non si cir homines ad pacem induaud quantum ad siusticientiam,non enim plures efficiu eere,nisi in illa pace permaneant & persis fuit: ideo tur iusti per christum,quam inficiantur per Adam:ta postquam apostolus Mendit supra. s. p. quod disinen iustitia christi lanicit ad plures iustificalidos,qua missis litigiis deberemus ad dominum pacem habere: peccatum Adae ad inficiendos . Nam peccatum Adae B in parte ita ostendit quomodo possiimus in pate ista
permanebimus in peccato, ut gratia abundet tabsit. Qui enim mortui suomus peccato, qu modo adhuc vive
non potest inficere nis procedentes ra adam: sed si multi es: i mundi, in quibus essent homines non proce ites ex adam, sufficeret passio christi ad redismedos de hos sc illos infinita enim erat plana quς patiebatur .non ergo possent tot mundi, nec tot mo dis infici,ad quos re mendos non laniceret passio christi.
Ulterius forte dubitaret aliquis de eo quod in lit
tera dicitur,videlicet quod iuditium est ex uno dei cto in condemnationem Constat autem quod quia Adam peccauit,ideo condemnamur sed i pae non peccauit uno peccato,sed multis, ergo non propter unupeccatum tin sed ,multa condemnamur. Diceta P ex hoc,peccatum Adae nobis damnum intulit, de nos condemnat, quia propter peccatum erus priuamur
iustitia originali quam teneremur habere nisi ab hoc durare & persistere. Ad cuius euidentiam sciendum, quod peccatum,huiusinodi pacem tollit. Lex molaraca quae fuit lex timoris occasionaliter ad huiusmodi pacem tollendam inducit: sed lex christi quae est lex amoris huiusmodi pace causit& effici .Quare si amotis litigiis, pacem aci dominum habere volumus, debemus primo a peccato esse liberati , eum peccatum hanc pacem tollat. Secundo decens est, quod simus a
lege Mysi absoluti,cum huiusmodi lex ad hane pMee tollenda inclinet de inducatae retio expedit quod simus sub lege amoris, S gratiae collocati, cum lex oratiae, huiusmodi pacem causet re essiciat . Ideo tria init.Nam primo ouendit in hoc. 6aap.quomodo sumus a peccato liberati an . .vero Cap. quomodo si mus a lege absolutia In. S. p. narrat quomodomus sub lege gratiae 3e amoris collocati. Secunda ibi. t peccato in bapti lino absolueremur. Receperat em C An ignotatis fratres scientibus enmi legem loquor. Adam,ut dicebatur, illam originalem iustitiam, non ut erat quaedam singularis persona, sed ut erat to/tius humanae generationis principium, δι ut debebat eam in omnes trans dere:& quia nemo dat, quod non habet,perdente Adam illam iustitiam per pecca tu, ortuit de nos illa perdere. Per primu ergo pec eatum perdidit Adam illam iustitiam,qui si postea υlia peccata coni sit, illa peccata sequentia, originale iustitiam subtrahere non potuerunt, quia Anna iam illam perdiderat. Primum ergo peccatum Adae tolaiens originalem iustitiani ab Adam, laobis imputatur, de nos Gamnificauit:alia autem peccata postea, si qua comisit, nobis non directe nocuerunt: de itio diciturpet virum delictum in condemnationem, quia per unum peccatum Lait sublata originalis iustitia, qua sublata, in iniquitatibus concipimur, de iniusti nM
Tertia ibi mihil ergo nunc damnationis Vel post mus aliter dicere α melius quod in primis quatuor
cap. reni ouit apostolus a Romanis litigii materiam. In quinto vero cap duxit eos ad pacem S concors cham. Ab hoc vero capite sexto ad duodecimum inducit eos ad pacis di concordiae perseuerantiam. Λd cuius euidentiam sciendum, ait , quantum ad
praesens spectat,quatinor sunt,p quς potuis ent romani a concordia recedere,& in ea non perseuerare. Primum est quod sibi inuicem peccata impoliebant.strado vero quia Iuul sede lege iactabant.tertio quidem quia litigando vituli a lege spiritus de a charitate res
cedebant. quarto autem quia ex ipsis meritis, de pi syrus operibus is saluatos existimabant. Ideo quatuor tacit,quia primo ine a Pace recedant,sibi ni uicem trecata inponendo: ostendit In hoc sexto cap. quod siue a peccato liberata .secudo,ne a pace recedant, se de te
Vlterius sorte dubitaret aliquis de eo quod in lite o se iactado,ostedit in septimo Caps sunt a lise absora sequitur,qubd gratia ex multis delictis est in iustitistationem. d contra dicebatur supra quod iustificas mur ex fide, ergo falsum est quod iustaficemur per gratiam. celidum quod non est inconveniem idem attribui diuersis,aliter It aliter. Iustificatio ergo nostra est per fidem de gratiam,sed non eodem modo. Nam sicut in esse naturς,per essentiam sumus,ac per poten'tiam agimus sic de ipiritualiter oportet dare aliquid, quod det nobis spirituale esse:& aliquid quod insor mei potentias, ut pollinius spiritualia opera agere: Gratia ergo dat nobis spirituale esse,iuxta illii seri/me ad Corint. Cain i s. Gratia dei Lini id quod rum. Ipsium enim ella spirituale per gratiam habemus. Sed virtutes informant di perficiunt potentias animae, ut spiritualiter agamus,oc maxime loquendo de fici formata. Iustificamur ergo δι spirituales sumus, tam per gratiam, quam per Genulis aliter de aliter. Iuliaettio ne recedit a pace,lege spiritus oecitaritate dimittendo: ostedit in octauo cipis sunt in charitate dei di lab lege spiritus collocatuquarto ite a pace deuient, de praerogatiua gcneris,au de propriis meritiis, vel de propriis oueribus is iactanta,re per hoc saluatos se esse credenuo: ostendit nono Op vso ad duodecimum quM iton propter generis praerogat um,nec propter propria metita: sed per dei praede/stinationem, e per dci electioiiem,dc Dr diu: itu proflpositum sunt siluati. secunda pars incipit ibi in principio septimi capitis, An ignorat: s traires. tertia ibi, in principio octaui capitis.Nihil ergo. quarta ibi in principio noni Cap . Veritatem dico. Intentio ergo in hac cap. est quod non debeamus a pMe recedere, nobis peccata imponendo: quia sumus a peccato liberati.
Propter quod notandum,quod sta ostendetido qualiter stamus a peccato liberati, & quod non debemus
85쪽
lac. ἰοῦ quia primo mouet quaestionem,& soluit, utrum debeanaus in peccato perna an eicis 'cando per multas rat: ones declarat,nuod a peccato l: berati, no debes mus in peccato peri stere nec a 3 peccatuni redire: ertio narrat quomodo possimas peccata vitare.Secunda ibi eatim polita enim m nrtui sumas .Tertia ibi, in pnne pio lectionis futurae, Non ergo regnat ρογcatum. Continuetur ergo sic dicebatur in fine praecedentis capituli ivbi abundati ides ictum superabui υdauit & gratia: ti quia sic est: quid ergo dicemus; permanebimus in peccato ut gratia abundat absit, sup ple ut hoc daeamus.Notauta autem, ut Augumnus
uttam tendamus. Sexto pericueram rudificatio retes renda est ad christnm immortaliter uiuelitem: vi sicut claris his non ulterius morietur, sed quod vivit, vivit deost nos mortui peccato non ulterius ad peccaturedeamus, sed preueremus in iustitia,& vivamus deo. Secundum ergo haec sex, quaesivit in nobis,reserenda ad illa lex, e sunt in cntistoe poliant in littera Tipi sex rationes, quod non debemus in peccato peto Pere,nec ad peccatum redit ea rima ergo ratio turre v. Leveteris desertione , qvie reserenda est ad caritam morientem .secunda explena peccatorum absolutione, quae reserenda est ad christum in Lepuischro iacentem: tertia ex vitae nouae incnoatione, quae
totum redire nec in peccato persistere, sumenda ex perseueranti iustilicatione . quae relarenda est ad christum inmortaliter viventem. Secunda ratici incidit ibi:An ignoraris fratres.)Tertia ibavi quomodo entitas resiarrexit, inrarta ibi: Hoc scietes. Quinta,rbi,qui enim mortuus est, sexta ibi: stientes quod
In pruna parte intendit talem rationem, quicuno mortui sunt in peccato, non debent ulterius vivere in peccato nec debent ulteruta redire ad peccatum sed nos per christum in baptisino sanius mortui poeato: di iam destruimus veterem vitam: non ergo do Minas vivere vlternas in peccato, lita debellius vittarius redire ad veterem vitam. Oenaeaateni ratione
a m ouod cum simus per christum a peccato liuet M ponit virtutem medii, Scensi Qui eurm moretui sisti nullatenus fas est rurias ad peccatum rediret proo si nivi peccato iupple Sin Genaueterem vitam, quo et tra christum ouanrum modb adhue viuemas in illo, idest in peccato: ideanaomodo rea bimus ad veterem vitas quasi d:ceret,
non ulterius in peccato vi te debemus. Norandum aurem,quod mori peccato nizHit v. tam veterem dism tteie in quo uia tamur christum mori rem. Intentio ergo apostoli est, quod sicut christus nunquam rediit ad vitam illam mortalem,quam di m. sit per mors te Ied resurrexit reincepit vivere immortaliter de impa sibilitensic nos,qui moriendo peccato imitamur christum morietatem, nunquam debemus ad iis iam vitam veterem redire ulterius, quam vitam veterem dimittimus moriendo peccat Deiode cum dicit.
in peccato permanendum,sed ad diuinum auxilium recu rendunt.Notandum autem quod, sicut d ctumca, textus apostoli sic continuatur ad praecedentia,*causa ut plurinium, est ibi ratio ad propositum prinaci pale. propter quod, hic textus lac continuatur acit tum mmediate praecendentem,quia non est peromanendnni in peccato ut abundet gratia, quod eavila est ibi ratio ad propositum principale quia si nos Romam no rmanebimus in pucato, habebimus pacem ad inuicem,& ad dommuni: de quo in hae episto
' desul eum' dicit: Qui enim mortui sumo Addu
cit multiplicem rationem, quod non debeamus ad Ieccatum redire, nec in peccato permanere, inten/ ns quod cum simus per christum a peccato libet
met quod sciendum, quod circa curastum quantum ad pKesens spectat sex sunt notabiliter attendenda. Na primo ipse mortuus fuit,secudo sepultus fuit,tertio resurrexit,qrto post resutectione.crucis vulnera lproprio corpore portam t&ea Thome de aliis apostol.s Oilendit,quinto ad caelos Mirendit, exto in inortaliter vivit,quod mors ei ultra dominari no potest. Sic nas quantum ad praesens spectat, sex per christum hered. tamus siue habere possumus. Na primo p christuin a peccato liberati ,habemus viis veteris desertionem. ccatorum plenam absolutionem,uite nous inchoacionem, fomitis debilitati em,ecelastis gloris expectationem, S perseuerantem iustificat loliet Sexautem haec illa se a notant 3e reprcsentant, ct iant ad illa sex referendam im veteris viis desertio, referens da est ad christum morientem,quia cum vitam veteri deserinius,christum morientem, qui hanc mortalem vitam deseruit,im tamur lena autem absolvito Ne
An ignoratis statres, quia quic iij bap.
tizati sumus in christo Ieiu, in morte ipsius baptizati sumus s consepulti enim sumis
Vitam deseruit,imitamur l autem Ula ' O in baptismum in mortem.
catorum tam a pinna quam a culpa, referenda est ad ri cum Illo PCIDAE, L,λι
christum in sepulchro iacentem,ut sicut ille in sepulsehto iacens quic stebat: sic nos per plenam absolutionem,reddimur quiestentes,ut dicam is ex hoe, sumus cod pulti cum christo in morte, dest in peccatorum absolutronem,ut glosa exponit. mo noue viis inchoatio referenda est ad christum resurgentem: ut Deut ille telargendo noui vitam inchoauit, sic nos destreii tes veterem vitam peccati,nouo modo vi u Imus iustitiae. Quarto somitis debilitatio referenda est ad thristum iam resurgetuem, di vulnera in proprio corpore portantem:nam nos postquam cum christo roburgimus,& poli quam nouam vitam inchoamus, debemus eruciet se affixi per fomitis debilitationem; . nam licet ille sontes non totaliter per baptismum extirpetur,tamen sebilitatur de erucifigitur. Quinto caelestis gloriae expectatio, referenda est ad chi isti astensionem,ut sicut ille ad coum ascedit, sic nos per spem
Ponit sicundam ratronem sumptam ex peccator si absolutione:in quo colape limur Christo,& imitamur christum insepulchro iacenteni orarietur autem sieratio,quicunt sunt baptiZati, idest qui eundi sunt a peccato liberati in morte christi,& quieul sunt con/sepulta eum christo per bapti sinum in morte, idest in absolutionem peccatoriim,supple non debet solum ulterius peccato vivere, sed nec debet ulterius ad peccata rectre: nos sumus huiusmodi,ergo non debemus in peccato vivere, nee ad peccatum ulterius redire. De hae autem ratione ponit virtutem medii, dicenset quod nos sumus baptizati in morte christi, Squbdeonsepulti sumus in christo, in absolutionem peccastorum .ideo ait, An ignoratus fratres, quia quicunm sumus baptizati, idest a peceat s liberati in christo Iesu 'aptizati sumus in morte illiuς dest in similitudinem mori:s eius:& veri in sim.litudinem mortis christi baptizamus
86쪽
sti baptizamur. quia per ba sinum tommorimurean, cati sto,&surnus consepasti cum christo in mors rem. idest in absolutioriem peccatorum. vi exponit
glo Notandum autem, quod cum sepulturanis fiatui si mortuis,qui sepelitur cum aliquo,oportet quod coinmoriatur cum illo: quia si per baptismum consepelimat cum christo, oportet quod per baptismum
commoriamur cum eo. Volens ergo apostolus pro
bare, quod stamus baptizati in morte christi. l. quod per baptismum commorimur cum christ ars itamur christo morienti,probat er hoc quia per baptismum consepelimur cum christo, di animitamur chris sto in sepulchro iacentuNotandiam etiam quod nos simus baptizata in christo Iesii, idest in init tutione christi leui, vigiola exponiticum enim christus inst tuerit baptismum,iuxta illud Matthaei ultimo Cap. euntes ergo docete omnes gentes baptizantes eos, in
nomine patris, di filii, et spiritus sancti: nullus recte baptizatur, nisi baptizetur in christo iesu, idest nisi baptizetur in baptitio, quem instituit christus Iesiis. Vel sumus baptizati in cnristo Iesu,tdest in operatio ne christi Iesia, quia christiis operatur bapti linum nostrum,& baptizat nos interius, sacerdos autem baptiis rat nos extersus. Notandum etiam, quod nos sumus
baptizati in molle christi dupliciten vel ut exponebatur, quia in baptisino commorimur cu christo,&assa' lamur christo monenti: Uel sumus baptizati i more christa,quia bapti sinus in morte christi esticaciam habetavianis ergo baptizati idest a peccato purificati in morte,ldest per mortem Christi,quia christus in riendo lauit nos a peccatis nistis in sanguine sit Notandum autem quod in baptismo conlapetimur eum christo, quia vetus homo noster di peccatum no stru totaliter conseyelitur, idest totaliter a nobis tollitur,& totaliter absoluimur a peccato,iam a culpa, quam a pena: ita quod baptizatus nisi accedet et G,quatucumd peccata haberet, si tune moreretur, statim molaret ad coelum . Itio per baptismum dicimur sepeliri in mortem, idest in peccatorum ab solutionem,quia ibi totaliter peccatu moritur, idest totaliter a se cato absoluimur. Notandum etiam duas rationes esse factas: quatum prima vim habet a morte christi, ut quia mortui sumus peccato, de quia mortui sitimus cum Christo vitam veterem dimittens do,non ibemus vltenus ad peccatum redire. Alia ratio vim habet a sepultura elu vi quta no solum mortui sumus cum christo pet bapti sinum δε sumus a vita veteri liberati, sed quia per bapti sinum simus consepulti cum eo quia inmus a peccatis penitus absoluti; non ergo debemus ulterius ad peceata redire.Nota dum etiam,quod cum bapti sinus fiat in aqua, ct ex latere corporis christi mortui non solum fluxerat sui guis,sed etiam a Fa,in baptisino repraesentatur mors Otisti, & bapti linus assta lat nos christo morienti.
rursus quia in bUtisino puer inmergitur, & quod in aqua seselitur,ammi limur per bapti um christo insepulchro iacenti. Unde communiter ponitur, quod conuenientius fit bapti sinus per immersionena,quam per aspersionemquamuis causi necessitatis, quando
multi sunt baptizandi, posti per aspersionem fieri.
Ut quomodo christus resurrexit a moro tuis per gloriam patris, ita & nos in nouita
Ponit tertiam rationem sumptam ex noti e vitae inchoatione in qua imitamur christum relargetem. circa quod auo in it, quia primo ponit huiusmodi rationem:scundo subiungit rationis deela rationem: ibi:si enim complantati. yFormetur autem M tatio cunia imitatur elitifim resurgentem S ambula in nouitate vitae,non debent ad peccata redire: nos
A per baptismum imitamur thristum resurgentem,&α ambulamus in nouitate vitς, ergo non deuem ad peccata red π.De hac ratione ponit virtu tem medii. Continuetur sie litera.Bene dico quod nos sumus precato momii,& non debemus ulterius peccato vive re,ut hoc ficiendo, quomodo christus resurrexit amortuis per gloriam patris, ita di nos,supple, resurgamus a mortuis,idest a malis operata AE a vitiis, di ambulemus in nouitate viis per iustitiam fide Notanduetiam, quod christus resurrexit a mortuis per gloria patris,idest per Verbum patris mi unitum,nam pater omnia .ratur per Verbum: igitur per gloriam
patris,idest per vel bu patns, per O facta uini ola, m fuit resurrectio.& quia sic era,ene dicta est, ehristuresiit rexisse a mortuis per gloria patris,idest per Verabu patris, ut exponit glosi. Dicitura sit Uerbu patris gloria patris: ga si gloria patris est filius sapies verbupatris,quod est ipla sapientia pares , gloria si ei dea vel .Vel pol sumus dicere,chnuum resurrexisse a morA tuis per gloriam patris, idest per gloriam& laudem patris ministrandam,& ostendendam. Deinde cum dicit.
Si enim complantati facti sumus simi. litudini mortis eius: simul εc resurrectionis
erimus. Declarat quod dixeratiostendens quod per baptis
mum assimilamur ebrista resurgenti: ita quod ut ipse resilirexit a monuis, S sicut ipse deposita vel
state, resurrexit nouus ita & nos per baptismini, clasposita veteri vita, bulamus in nouitate viis. Ratio
autem,perquam ξrobat apostolus,qua re p baptisma a similamur christo resiligenti, est ex eo quod per'aptismum Uihailamur christo morientiaormetur et go sic huiusinodi ratio, quicuo per baptismum sunt complantati sinat litudini mortis chrim, di assimila/tur claristo morient illi per bapti sinum erunt conis
c plantati similitudini revirrectionis christi, eg assimilibuntur christo resurgenu: nos sumus huiusmodi, ergo p bapti sinu assimilamur christo resumetiti. De hoc autem ratione ponit virtutem medit,incens. Si enim sumus eoin platanti,ssippie, per baptismum similitudini mortis eius,ldest christi,quia per baptismum assinistamur christo morienti; simul I restite, onis erimus, idest simul et imus eomplantati similitudini resurrectionis,quia per baptismum assimilamur chris sto resurgenti. Notandum autem, quod planta propter rauices, quas na: ait in terra, firmiter adhaeret.
ubi est plantatae nos ergo per baptismum compsanstamur vini litudini mortis I resurrectionis eius, quia bemus firmiter adliaetere isti similitudini,videlicet, quod commonentes cum christo,ct cimissa vitae vel state,consurgamus cum christo,& ambulemus in vitieti nouitate moradum etiam,quod baptismus assimilat V nos christo morienti, christo insepulchro iacenti,&etiam resiluenti.Nam in baptas mo primo aqua prae paratur: secundo ter in aqua immergitur: tertio ab aqua eleuatur.Αquae ergo praeparatio, ut d:cebatur repraesentat christi mortem & passionem, ex cui iis la. tere aqua fluxi pueri in aqua intersio, significat christi sepulturam : Led pueri ab aqua eleuatio . repraesstulat christi relarrectionem. De .msecum a cit.
Hoc scientes quia vetus homo noster si .mul crucifixus eii, ut destruatur corpus peccati,ut ultra non serviamus peccato.
V Adducit quartam rationem sumptam ex fomitis debilitatione.Formetur autem sic, quicunqi habene veterem hom: nem crucifixum,& fomitem peccati de/bilitatum,totaliter debent peccatum destruere, Silo . ent ulterius seruire peccato: sed nos per baptismuhabemus sic.veterem homnem crucifixum, M tonii et ii
87쪽
tein peeeati debilitatu go totaliter debemus peraratum d ruere & non debemus ulterius peccato sero uire an hae aut e ratione sic procedit,quia primo poonitur viniis medii in qua stat virtualiter omnis ratio, eum dicit Hoc latentes,qui Metus homo noster , idest veteres auus vel vetus constetudo iste ergo homo vetus est simul cum Christo erucifixus, ides sit nul eum christo in baptisino per erucifixionem debilitatus: hie ergo est virtus mecni,ct hie est virtualiter ratio, vis licet * debemus emere a peccatis, crata vetus ho nodir est per crucifixionem elicisti debilitat Huodives rosiuboetur,Vt destruatur corpus peccati,idis ut de/struatur tota congeries peccatorum, ut ultra non ser utamus peccato in huiusinodi rationis coclusio: hoe enim intendit apostolus concludere,ut destruatur precatum & non inviamus peccato,cum fomes peccati nostri eum Christo sit crucifixus. Notandum autem, quod omnis multitudo, est quas quoddam eorpus:Deut enim dicitur esse alicubi totum corpus, ubi sunt omnia membra, sic ubi est tota multitudo re omnes partes multat udinis,totum corpus illius multitudina esse diei tunsic etiam qui habet omnes libros iuris, discitur habere totum corpus iuris. Eodem modo S in proposito,cum destriiuntur omnia peccata, dicitur destrui torum corpus peccati .motandum etia, quod sicut christus post resurrectionem, vulnera crucis in proprio corpore portauit,&ostendit: sienos resurgeres per bapti iam,vetus homo nostet simul eu chris sto crucifigitur: quia per crucifixionem christi,t ira peccati in nobis licet non totaliter ligetur & extirpetur, tamen aliqualiter ligatur & debilitatur. ratio erago ista sumpta est ex fomitis erucifixione siue debilitatione; quae referenda est ad christum crucis vulnera in proprio corpore portanterruminae cum dicit.
Si autem mortui sumus cum christotcredimus quia simul cum christo vive.
Ponit quintam rationem sit tam exestinis vitae expectatione, quae referenda est ad christum in caelos ascendentem.Fornutur autem sic,Quicunq; iant mortui peccato S sunt iustificati,&sunt mortui cum eluis sto,de et edunt,idest firmiter sperant simul cum chris sto vivere,propter hoc habentes huiusinodi eaelestis vite expectationem firmam, non debent ad peceat ar re nos sumus huiusnodi,ergo et Cetera . De hae autem ratione ponit virtutem medii, dicens, Quod qui mortuus in peccato iustificatus est a peccato: si ergo nos sumus mortui cum christo, iaest si iamus mortui peccato, sicut christus semel mortuus est. A ex hoe lumus iusta Mati, credimus , idest, firmiter thrasmus,quia simul vivemus cum eo, idest ascendemus ad ipsum, & habebimus vitam sternam eum christo. Stune est supplenda ratio ciubd si nos sic mortificati,&sic iustificati credimus, firmiter speramus cu christo vivere, propter hane firmam expectationem, ne spes nostra frustretur, non debemus ad peccata redi re. Notandum autem, quod haec ratio quinta, lo quens de vita, quam habemus cum christo , dii fert a ratione tertia, ubi fit mentio de nouitate visis,in qua habemus ambulare:quia ibi loquitur apoostolus de vita gratiae, hic autem de vita glorue . Dei de eum dicit.
Scientes quod christiis resurgens a
mortuis iam non moritura mors illi ultrano dominabitur. Quod enim mortuus est peccato,mortuus est semel: quod aut vivit vivit deo. Ita 8c vos existimate , vos moro tuos quidem esse peccato: viventes autem
Adducit statam & vltiniam rationem si plani rei eranti iusti Marione,quae referenda est ad ebris
in inmortaliter Muentem. Formetur autem M.
Quicundi debent imitari christum immortaliter vis uentem,debent iniustitia perieuerare,ct non debent ulterius ad peccata rediretnos sumus huiusinodi,ergo debemus petieuerare in iustitia,& non ad peccata rodire. est autem uis rationis huiusinodi quod sicut mortuus est christus & immortaliter vivit aeo: sic nos semel mortui peccato, perseueremur in iusta Matiosne,& immortaliter vivamus iustitiae. In hae autem ratione sic procedi quia primo ostendit quod Christas semel mortuus,immortaliter vivit: Mundo sit dii. qubd nos in hoc debemus imitati thristum, vides licet, quod morientes peccato, vivamus deo. Secumda ibi ata re vos Scit ergo,stientes,idest consi dera tes N aduertentes φ christus relargens a mortuis, iam non moritur,quia non patietur ulterius carnis dissos lutione,& mors illi ultra tio dominabitur: ν em mortuus est peccato, mortuus est finiet, oe aut vivit, vivit deo. Notata aut christus dicitur sciri a mortuus, quia non est mortuus morte cui Adest mortuus morte poenς, idest morte paenosa: Lia tamen vitati simplo mors duplicem nostram mortem deleuit, liberandano, i morte eulpae,& a morte poene gehennalis. Nos
tandum etiam, quod christus dicitur mortuus pocato dupliciter: primo enim mortuus est peccato; idest pro peccato nostro tollendo: Secundo mora tuus est peccaro, idest carni, in qua erat similitu/do peccati; nam mortuus est peccato, quia mora tuus est Mundum carnem similem eatui peccat mei, ut glosa exponit: quod autem nune vivit, ψυuti deo,idest vivit Germaliter & seliciter, ad similit dinem dei patris.
Deinde cum dieit. Ita I vos γ. Ostendit quod in
hoc debemus imitari christum, videlicet quod mos mentes peccato, vivamus deo, dicens, Ita & vox Romani existi te vos mortuos quidem peccatotesse viventes autem deo,idest ad honorem & laudem dei;&hoc, in christo Iesii domino nostro, idest ad similitudinem domini nostri Iesii christi:Vel in christo domino nostro, idest per Iesum christum dominum nos strum, & per operationem eius . Notandum autem, quM nos ciebemus mori peccato in Iesu christo domino nPto,idest ad similitudinem Iesu christi domini nostri:quia sicut ipse semel mortuus est, ct sempervivinita in nobis peccatum moriatur, quia non deo mus peccatum iterare, ut oporteat iterum peraratum mori Stolli: sed lamel peccato mortui, semper vivamus iustitiae.
Dubitaret latre aliquis de eo quod in litera ducitur.Quia quicuno baptizati silinus in christo Iesain morte ipsius baptizati stamus. quod exponens glosa tityos baptizatos esse in christo Iesi, idest in ira stitutione christi Iesii.Sed constat,ut dicebatur exponendo littera christus Iesiis instituit baptisinum ii ri in nomine Truritatis: si ergo omnes baptizati stant freundum hae institutionem, equitur quod omnes baptizati sint nomine Trinitatis: sed hoe est fila sum.quia antiquitus fiebat baptismus in nominethristi uxta illud Actoruma. Tnitetitiam agite , rebaptizetur unusquisqi vestriim,in nomine Iesu christi, in remssionem i catorum vestrorum, & accipietis donum Spiritus sancti. Dicendum quod aliua est,
quia est de lege cisit & aliud quod sit ex dei dispensa
tione inciali. Qiantum est enim de lege conis muni, lama baptdmi est illa, quam christus tradi odit videlicet in nomine Trinitatis: tamen ex dei dispensatione smiali , ut nomen christi habet tur in reuerentia , in primitiua ecclesia fiebat in nomine christi, in quo nomine implicite dabatur
88쪽
intestiat Trinitas.Nam et fistur idem est,quod unctus Alatine, in quo datur intelligi pater ingem, fili in vim tus, disp. tussan his, aerat unctio, qua ungebatur. vitemis forte dubitarct aliquis dem,quod in litis tera d. cmir, quod Complantati sumus uini litudini mortis cuiaui: Vbi glosa loqueus de morte elux, aitennuum vixisse tanquam vetus homo in vetuitate, a primo bona ne contracta, non secundum culpam, laedi utidum poenam: hoc ergo modo christus mominest, quia accepit corpus Pa sibile, corpus penalitati subiectum. De hac eiso Psualitate qmeritur,quom do in eo metit videtur,quod fuerit contracta per verba gloss. Sed contra christus huiusnodi penalitates non coiitraxit,sed voluntarie accepit, iuxta illud Icile cap. i8. oblatus est,quia ipse voluit. Dicendum ioci caristus has penalitates nou ex necessitate conflii ait, ita voluntarie aisumpsit.quod ergo ait glosi,
PMqtiam apostolus ostendit, quod non debe/mus in peccato permanere; in parte ista declarat quomodo possumus peccatum vitare. Circa quod tria facit primo doc t nos peccata vitare: secundo ostendit quod non debemus peceato obedire: ter tio narrat quod debemus iustitiae sentire. Secunda, ibi: Qiuid ergo peccabimus. Tertia ibi. Humanum A/ςo. Circa primum quatuor iacit ecundu quod qua/drupliciter nos docet peccata vitare. Nam primo docet hoc non obediendo e cupiscentiis: secundo non exhibendo membra nostra operibus malis tertio obed: endo iuisionibus diuinis: quarto ei istendo nib gratia, s non sib operibus legis. Secunda ibi: sed nem exonibeatis. Tertia ibi .sed extubete vos. Quarta ibi;Peccatum enim in vobis.
D prima parte intcnssit talem rationem, Quicunm vult vitare peccata, non debet obedire concupiscenoch ni una vixisse in vecustare secundum p am a L. tiu: Vos debetis vita repsti ergo M. De Me aut t
primo hornine contractam, dici debet quod pena ponit Virtute medii, d. δε ergo regnet catu '
contracta eii a primo homine in nascinaur .estro tirotrali coinciro Or m. r. - . - . . . - .
vestro mortali comore, ut obediatas concupiscentiis
us,quasi dicat, τ si vultis peccatu non reguare in vobis,no obed: Mis cocupiscentiis peccati. Notandi aut quod haec est maxinia cautesa, quam hic docet nos a rostolus, ad vitandum peccata, videlicet quod statim
resistamus& in ipso initio cum incipimus cbcupis Ie, ut priusquam perpetretur opus, concupiscentus nonooediamus.Notandum etiam, qubd At Magister
in Mose ait, Concupiscentia, quantum ad praeses uspectat,quadruplicitet accipitur . est enim hic ordo in nobis, quod primo est in nobis sonio peccati qui est quaedam his: litas ad concupiscendum: sicundo insurgunt in nobis primi motus ad concupiscendia urtertio ex ulis primas motibus, aliquando oriuntur delectationes cocupiscibiles: quarto ali in ex ipsis deiectationibus Oatur cos sus,quia multotiens costi timus cocupi si cita illis. Cocupistentia igitur prinio, quia licet actus transcit,habitus tinnitu res c pol nitate ipsum fomite, vel ipsi in habilitate ad con. . Manent criam peccata quantum ad reatum. cupiscedit,scudo notare pol ipsos impetus, & ipsos natura filii irs: non est autem contracta huiu odir a in chrituum, tamen christum. ixilla in vetustate iecunduria penam contractam dicitur, quia volunt ne assumpsit penalitatem similem reualitati, quam
nos ex necessi ate concrabimus.
Vitellus tarte dubitaret aliquis de eo, quod in litatera acitur,quod Moiluus est peccato, locu pro poccato tollenao: sustinuit enim, ut in gloia dicitur peccata nostra praesentia, praeterita et Litura. Sed con aia nihil olncur, quoa non est, sed praeteritum d turum non ii inta eis o non sunt ablata per christum praeterita dc rutura peccata. Dicendum quod licet Praecerita peccata noti sint actu, quia cum quis din nit peccare cessat actus peccandi, sicut cum cessatino ira cellat motus: remanent tamen peccata quantum ad infectionein, idest quaiatum aci habitum vi
nianent. Manent etiam Peccata quantum ad reatrum,
ideli quantum ad obligationem at pinnam. Mors ergo elii isti maxime pro operatur in sacramensio baptismi,tollit praeterita peccata de quantum ad culpam de ii qualicum ad diuinam Geniam:&quantum ad habitum vitiosum: oc etiam quantum ad reatum, ut quantum ad obligationem ad penani; quia sicut dicebatur, si baptizatus tunc de ret, statim evolaret. De peccatis autem latu iis dicere possumus, quod mors christi, illa tollit duplicit ei: primo Maurusii ad susticientiam; quia tauta tali vis pari ii,s Ouisti, quia non sol uni sui fecit ad toti da peccata praei eutia, dc praeterita: sed et laincti tuta ; quia nunquam poterunt in laturum tot peccata heri, quo possint evacuare vir tutem pallioliis cui tui,sed senim si uiciens erit passio citristi ad ina uia peccata tollenda.Vel docere rei sumus, quod ii
cci peccata hitur nolint in se, inquM tum
ad suam radicem,' quantum ad lamitem iam erant:
paasio ergo christi aliquo mo tollit peccata tu. rura, tu quantu per passion illam cruci si gitur ac debilitatur es ccati.
On ergo regnet peccatum in ve/ stro in tali corpore, ut obediatis
imotus omnino primos et ineterunt,ut cocupiscat nus:
tertio potest acere ipsas celestationes concupistis bilex quarto S ultimo nomine concupis entur intel ligere possumus ipsum coir sensum, iccundum quem,
concupiscentii sal sentina .Notandum etiam, quo
& habilitatem concupiscendi , non t taliter Possumus a nobis expellere et motus ver emicupit cibiles omnino primos, ut glosa tangit, non est in potestare nostravitare: sed illis moribu sic se ingerentibus possumus non delectari, di resistere eos,&possumus non consincire eis, di ab murari illos . Hoc ergo docomentum apostolis, si volumus peccatum non regnare in nobis caenam non obediis concupiscentus tutelligendi
quantum ad tertiam quartam acceptionem D concupiscentiae, quia debemus non delectari non cpnsentire concupucentus prauis: quantum autem a motus omnino primos, qui non sulat in potesta' te nostra, non est hoc documentum relatendum, M tu glina innuitur. Notandam autem quod non ari apostolus, Nulli motus concupiscibiles insurgant in vobis, sed ait, Non obediatis concupiscentiis, non regnet peccatum in vestro moi tali corpore: quia tunc incipimus obedire concupistentus, ct tunc peccatum incipit runare, de doluinari iii nobis, ando incipimus desectati in binusimodi concupis
scibilibus, vel quando quod peius
eis . Notandum cliam, Obd ait: In ostro mortali corpore: quia huiusmiai concup:icentiae misi a me insurgunt ex parte Osualitatis, quae est vi Dius organica , & tenet se ex parte corporis morotat 3: ergo uno modo. , quod dixit Apostolus.
ea ei poni quod sit dictuin ad causam oue ena mali ombrotexroui,ut sit dictumno ad causam a iu
89쪽
ostendendam sed ad nos alliciendos in bono: ut sit Astiis iis, non risiet peccatum m vestro mortali cor pore,idest in vestro corpore, quod nunc est mortale sed in tituro fiet immortale,ut glosa exponit: tertio
modo potest exponi, ut fit hoc dictum, ad nos m randum & retrahendum a malo: & tunc erit se
ius,ut glosa exponit, di non regnet peccatum inve stro mortali corpore idest non regnet & non doni netur peccatum, per cuius regnum 5e dominium, ergvestrum corpus mortale in aeternam, quia sternis ignibus exponctur: sicut ergo, cum audiuimus cor Pus vestrum, quod nunc est mortale, fiet postea in mortale,allicimus in bono: sic cum audiuimus qubdregnando peccatum in nobis, corpus nostrum e P aut steria mom, retrahi muta malo. Deinde cum dicit.
Sed ne exhibeatis membra vestra aroma inicuitatis peccato. B
Ponit secuti dum docii ment uni ad vitandum peccatum, ex quo formetur sic ratio. Quicunt volunt vi tate peccatum, non debent membra sita facere arma iniquitatis de exhibere ea peccato : sed vos debetis velle vitare peccatum ; ergo non debetis membra vestra lacere amia iniquitatis di exhibere ea peccato. Continuetur autem sic. Si vultis. qu precariam non regnet in corpore vestro, es vultis vitare peccatum, non solum non obediatis concupiscentiis, scd etiam nec membravestra tanquam arma iniquitatis exhibeatu, idest habilia laciatis peccato, idest coeupistentiae. Notandum autem duo documenta data esse ad Via tanda peccata, unum ut non obediamus concupisteriae,aliud ut membra nostra tanquam arma iniquita. tis no exhibeamus,idest no habilia iaciamus peccato concupiscentiae. Haec autem duo documenta disti Dipoliant: primo ut referatur primum documenta adsenta aliud ad delectationem. Si ergo neccbsentia Cmus concupiscentiis, ut dixit documentum primum: nee delectemur in eis, nec habiles nos laciamus ad eas ut dix:t hoc documentum stoandum, poterimus vitare Deccat Notandum etiam, illa duo docuime ta posse aliter distingua, ut unum referatnt ad actum interiorem,aliud ad exteriorem: ut sit sciasius vultis vitare peccata,& qubd peccatum non regnet in vos bis, noli obediatu concupiscentiis quantum ad actu interiorem; aec membra vestra tanquam arma iniquitatis exhibeatis,idest habilia iaciatis peccato concuspis entis,idest ad peccarum concupii centiae per potrandum, quantuni ad atham exteriorem. Notandum etiam quo possunt haec duo documenta tertio in do dimnsui: ut unum referatur ad appetitum; reliis quum ad intestinummam per appetitum, cuius est imperate motum,obedimus illecedris; per intellectu vero, cuius est dirigi re & inuenire vias A motu, ad operpetrandum mala,membra nostra tanquam alma iniquitatis exhibemus idest habilia ptaebemus pecc to concupiscentiae. Vnde Philosophus. i. Politicora dicit, Hom: ne malum propter intellectum habere fouissima arma ad nocendum: quot enim vias ct quot uersutias adinvenit intellectus ad iaciendum Dala, tot arma iniquitatis labricat . Secundum. hoc . ergo
exponetur littera, si vultis peccatum non regnare in vovta,non obeaeatis concupiscentiis obtemperando eis per appetitum,nec membra vestra tanquam arma
iniquitatis exhibeatis peccato dest ad iaci edum pecocatum, adinveniendo ad peccatum perpetrandum diuersas vias, ct diuersas versutias per intellectum. Deinde cum aedit.
Sed exhibete vos deo: tanquam ex mor tuis viventes: ec membra vem, arma iusti νtiae deo.
Dat tertium documentum ad vii Idum pereatui 'videlicet quod debemus obtemperare diuinis moti
bus, & d: uinis tui sonibus Iouet autem sic latinare ratio. micunt volunt vitate peccatum, debent seipta, eahibere deo,& debent membra sita exhibere deo tanquam arma iustitis:sed vos debetis velle vit re peccatum, ergo diaetis hoc agere. zontinuetur ergo, si vultis peccatum non regnare in vobis, non solum non obediatis concupiscentiis i membra vestra tanquam arma tui citatis ealii beatis peccato: sed ex hibete vos deo, tanquam illos,quos secit viventes ex mortuis, A supple,sinopo estis opere implere quod bonum est,membra vestra, idest talem membra vostra & vires vestras exhibete deo, ut sit alma iustitiae, i ut per ea impleatur iustitia. Notandum autem quod non est hominis via eii quod omnino verum est in operibus diuinis S in actibus meritonis: in hiis enim non est hominis via eius, quia non est in potestate hominisse dirigere per hanc viam: in talibus enim
magis agimur A ducimur a diuino spiritu, quam aga mus di ducamus nos ipsos: sed qui aguntur a dei spiritusti inter filios computantur, iuxta illud in ad Rom. 8. curio spiritu dei a tur filii sunt dei. Magnum ergo documentum est liuid ut possimus peccata vitare, ut cognoscamus quo per nos ipsos libpossumus repellere concupiscentias omnes,& non
possumus membra nostra per nos ipsoa vlli exhibere peccato. sci hoc lata emos, si exhibeamus nos ip-deo,a quo debemus agi suci, Norigi:& inebra non a nobis principaliter, nec per nos, sed a deo & per 3 deum eisibeamus vi sint arma iustitie, & per ea iusti, tia impleatura blandum etiam, si aliquis reduceret alique de morie ad vitam' vivificaret eum, ille sic vivificatus non esset sui ipuus,sed esset eius qui vivifieasset eum: di non es t et vivere sibi ipsi, sed deberet vivere ei, qui vivificauit eui tota ergo deberet exhibbere illi S nihil retinere sibi.Apostolus itat Medis τ nos totaliter debemus exhibere deo, ait Quod tamus vi uetes ex mortuis.quasi diceret , bibete vos deo, qui secat vos de mortus viventes. Notadum et i, quod mortuus non potest se alicui exhibere, quia no est ei Masu nec motus. Cum ergo eramus mortui, nopoteramus nos exhibere deo. quia non poteramus agere opera diuina,nec opera deo grata nunc autem vivificati per ipsum possi mus nos exhibete deo,quia iam sumus uiui dcbemus nos exhibere sibi,quia ip/se nos vivificauit. Deinde cum dicit.
Peccatum enim in vobis non domina
bilut i non enim sub lege estis, sed sub
Dat quartum documentum, quomodo possumue vitare peccatiam, quia simus sub grati non sub ope tibiis legis. Formetur sc ratio. icutio est Libgrinati non fabeςremoniis legis, non dominatur ei peccatum,& potest vitare peccatum vos estis huiustam diargo potestis vitare peccatum. De hac autem ratione ponit virtutem nimis, dicens, peccatum non dominabitiar in vobis, potestis vitare omne peccato,
quia non estis sub lege cd sub gratia. Notanda etia,qubdultapes ius dictum est,quia lex precatum o itendebat, re ad vitandum peccatum auxilium non praebebat,ex lege non erat iustitia, & per legem non Ioterant peccata vitari, sed per gratiam qus est auxitum ad vitandum peccatum,ct quae nos i uiuificat.Ut ergo apostolus doceat noxquomodo possumus peracata vitare, ait, quia non sumus sub lise,sid sub gratia. Notandum etiam,qubd qui vult peccata vitare, nihil debet sibi attribuere scis totum debet imputaugratiam quia si aliquid vestet sibi attribuere cum nihil a se habeat, statim sumbitet,&a gratia caderet. onivibus iis quatuor docuincti potest tarmari una
90쪽
ratio talis sicli cieres. Qiuciano non sub propriis meritis,nec per propriam virtutem,sed sub gratia di per 'fratiam Gnibentes se ipsos deo , et non exhibent meta sua peccato, ct non obediunt concupiscentiis,fibelliter possunt vitare peccata: sesivere credetes di couersi ad christiani sunt nutusnodi ergo tales facilitet possunt vitare peccataci einde cum aicit.
Quid ergo Peccabimus: quoniam non
sumus sub lege, sed sub gratias Absit.
Postquam ostendit, quomodo debemus pecca/ta vitare : declarato quod non debemus peccato obedire.Circa quod duo facit:quia primo praenulti tur intenta concluso uecundo ad illam conclusione probandam subiungitur multiplex ratio,ibi: An ii Nitis. Dicit ergo peccabimus quoniam rub lege non simus,sed sub gratia' absit . quasi diceret, non debe mus propter hoc peccato obedire, nec obreperare. haec est eis intenta conclusio, quod peccato non obedimus,nec est peccato obediendum. Notandum Bautem hanc litteram dupliciter posse continuari ad Iraecedentia,ut glosa innui inprimo, ut gratia nobis iret peccandi lidiici xvidemus enim aliquos, quano multum simi in amore alicuius,ex quadam con, dentia non eurant facere aliquid, uod displiceat ita
lusecundum lite ergo sic cotinuabitur littera, id ergo quoniam no no sumus sub lege sed sub gratia, propter hanc confidentiam quia iam sumus a deo dilecti, c deo grati, peccabimus absit . Secundo modo potest cotinuati,ut dimi isto legis imputaretur nobis ad peccatum A ad noxam: nam cum leae fuerit quoidam opus d uinum, videtur quod dimittere legem, non potuerit esse sine peccato: ideo ait. Quid ergo,
pioniam no sumus sim lege sed sub gratia, idest, quia iam dima simus legem, A translati simas ad gratiam, peccabimuscidest imputabitur nobis ad peccacum, muc legem dimisimus absit. Notandum etiam, quodi erat remedium imperiectum, quale congruebat Gilli tempore sed gratia est temedium perihehim, qu te congruit tempori isti. Quod virusim iactum est se cundum diuinam dispensationem. sicut bonus
medicus,alia de alia, alio de alio tempore exhibet in firmoesic deus tanquam bonus medicus prout nostri infirmitati competebat,secundum alium δι alium statum, alia re alia voluit praebere medicamenta. Quare eum dimittere in persectunt di ire ad perfectum, non debeat unputari ad peccatummon esse sub lege de ite ad gratiam non peccabimus .nec utipulabitur nobis ac peccatum. Deinde cum dicit.
An nescitis, quoniam cui exhibetis vos seruos ad obediendum: serui estis eius cui obeditis, siue peccati ad mortem, siue editionis ad iustitiam.
Postquam proposita est concluso quod existentes Dsib gratia non peccamus, idest non obedimus pecca/tost non debemus pecccato obessire propter letuitutem, quamur currimus: secum o probat hoc pro mer ubertatem quam a quirimit et ibi . Gratias autem deo. prima Dite intendit talem rationem cuni odedit peccato inicitur seruus peccati: nullus debet velle esse peccati seruus, ergo nullus de bet obessire peccatome hac autem ratione ponit virtutem medii dicta, qu ni homo struus ei filii cui obedit ut si obest pec o est seruus peccati; si obedit
iustitiis, est seruus iustitue, ideo ait, An nescitis quo'niam ierhibetis idesta sectatis vos et Ieseruos ad obediendum consentiendo vel operando, serui estis eius, eui obeditis idest congruum est esse serui miscui obeditis. idest congruum est esse serui eius cui sic obedire actuatis c hoc siue peccati ducentis ad mortem, siue obeditionis, idest obedientiae ducentis ad iutitiam:quasi diceret quod si obtemperatis diuint obedientiae quae ducit a a iustitiam, tis serui iustitiae: Dvero obtemperatis peccato quod ducit ad mortem, eritis serui peccatiaune ergo est stippienda ratio: νri non incurratas hanc struitutem, non debetis obes dire peccato. Notandum autem, quod peccatum di cit ad mortem dupliciter,uel quia ducit ad mortemeternam,eo quod peccata stipendia mors sit: vel quia ducit ad peccatum mortale,quia unum peccatu mortale eum per pomittentiam no diluitur,mox suo pondere ad aliud trahit.Notandum etiam, quod diuina obes: entia ducit ad iustitia, quia ipsum obedire deo, quaedam iustitia essest enim inedientia pars iustitian obediendo ergo ducimur ad iustatiam, iura augmen latur in nobis iustitia: vel ducimur ad iustitiam, idest ad vitam sternam,quam possumus mereri per gratia obessiendo deo ct quia quodam modo iustum est da re alteri quod meruit, ipsa vita sterna quae non nisi
iustis dabitur, quaedam iustitia dici potest. Deinde
Gratias autem deo, quod fuistis serui
peccati,cte distis autem ex corde, in eam
formam doctrinae, in quam traditi estis. Liberati autem a peccato, serui facti estis iustitiae.
Ostendit quod non debemus obedire peccato, pro 'pter libertatem, quam acquirimus. Formetur autemtic ratio,Qui cuni liberatus est a peccato, α iactus est seruus iustitiae, non debet ulterius pecc.ito obedire: sed gratias ago deo meo,*vos fuisti seriai peccati, nunc autem lecundum formam ct doctrinam vobis traditam rustitiae obedientes, estis liberati a peccato, dii ii serui iustitiae: ergo non debetis vitet ius pecocato obedite. hac auteni ratione ponit virtutem
misi, dicens. Gratias autem ago deo, nubd mistis, supple, aliqua serui peccati, Sed nunc, uapple, obedim sex corde in eam tormam doctrinς,ut iecundum doctrinam euangelicam, secundum quam doctrinam
euangelieam,& in quam doctrinam euangelicam tra doti , supple, a gratia;& quia liberati aurem a peracato, serui iacti cita supple, iustitiae. quasi diceret, φquia sic obediuimus ex corde secundum doctrinam euangelicam, ideo liberati estis a peccato:quia pecca itum, nisi velitis, non dominabitur ut vobis: re serui fi/cti estis iustitis, consentiendo,& operando secundum illam: tunc ergo est lapplenda ratio, quod cum sitis .
serui lacti iustitiae, δι liberati a peccato, non debetis
ulterius obedire peccato. Notandum autem quod deus non diligit coacta seruitia; ideo ait obediuistis in corde, idest non coacte, non ex timore, sed ex corad ex voluntate t dilectionem adum etiam, quod ut dicetur tui . tr. cap. rationale sit obsequium vestrum: non ergo si icit obedire ex corde, mu obe diamus rationa iliten obed: mus autem rationabilite quando obedrinus secundum formam doctrimen inta traditam, ut secundunt doctrinam euangelica, inquam doctrinam traditi sumus per dramam grastiam.Notandum etiam quod gratia dei, se habet ad nos, sicut sei rad equum, S licut pcdagogus tradit puerum a1 scholas ubi competentes: sic per gratiam inclinat uir ad bonam viam, re traditi stimus ad debitam ibim .im doctrinae,ut ad doctrinam euangeli . eam, cui doctrinae seruiendo ex corde. liberamur a peccato' sumus serui ruititiae. Notandum etiam, P quilibet tenetur seruire illi domino, cui semus facius est.& non ei a cuius dominio liberatus est ; quia si nos obediendo ex corde doctri me euangesicae, inquam tradai sumus per diuinam gratiam, liberati sui iuxa peccato & tinnis senu militiae penemur obedire ii stitue,cuius serui lacti sumus,& non peccato, a cuius