장음표시 사용
141쪽
st:debet esse de eodem sub eodem respectu : porro sub diverso respectu
eadem Dei entitas communicatur Vel non ciam municatur . Infinita prois modum hujulcemodi exempla Occurrunt in rebus etiam creatis. V. g. natura humana , quae est in Petro , communicatur quatenus specifice consideratur ; non communicatur vero quatenus singularis & individua . Pariter idem homo immortalis dicitur & mortalis, ratiocinari & non ratiocinari : immortalis est ratione animae , mortalis ratione corporis; r tiocinatur quatenus intelligentia praeditus est , non ratiocinatur quatenus
Instabis 3. cum Crellio : Unius S esusdem numero substantiae non possunt plures esse subsistentiae seu personalitates; ergo non sunt in divina substantia, quae una est, plures petibnae . Antecedens probat Cretilius Libi O 2. sect. I. cap. s. I. Quia unius & ejusdem rei plures esse non possunt Brmae ejusdem rationis, sive substantiales illae fiat, sive accidentales : ita unius&ejusdementis non nossunt esse plures existentiae ; unius dc eiusdem hominis plures rationalitates ; unius quantitatis plures longitudines; unius parietis plures albedines, nisi sorte secundum diversas partes dcc. Ratio autem est, inquit Creolius, quia una & eadem res non potest bis aut pluries esse, id quod est, sed semel tantum, eodem nimirum tempore, eodem que respectu; alias progressus daretur in infinitum : neque enim ratio reddi potest cur. res illa bis aut ter esset, & non centies aut millies. II. Per so mam res est id, quod est, eaque serma detracta , res non amplius talis remanet qualis suerat. Porro si duae esse possent rei ejusdem sormae. V. g. unius & ejusdem supposti plures subsistentiae , una detracta remanebit nihilominus res, id quoel est. V. g. sublata Filii subsistentia, essentia nihilominus divina remanebit adhue id quod erat, nempe subsistens e id vero
ampossibile videtur, ac pugnat manistae cum idea & notione formae. Resp. nego maj.
Ad primam ejus probationem distinguo. Unius & ejusdem rei non mia sunt esse plures formae adaequatae & ejusdem omnino rationis, seu muneris & officii, concedo : formae inadaequatae , nec ejusdem Omnino rationis seu muneris & officii, nego. Fatemur itaque, unius & ejusdem rei plures esse non posse formas adaequatas, & ejusdem plane rationis, muneris & officii, quarum una nihil omnino faciat, quam quod altera; ac lubenter subscribimus eκemplis a Crellio adduius . Plures v. g. unius Mejusdem rei existentiae, ut de caeteris taceam, omnino inutiles forent , cum una id omnino efficiat, quod efficeret altera : at non ita est de di vinis subsistentiis seu personalitatibus; non una & eadem est illarum ratio, non idem officium : licet enim conveniant tres illae subsistentiae in ratione communi, ac quasi generica subsistentiae , disserunt tamen ab invicem, ac diversum est uniuscujusque officium . Subsistentia v. g. Patris
Patrem constituit, ae distinguit a Filio; & viee versa , subsistentia Filii constituit Filium in ratione Filii, eumque a Patre distinguit &c. quo posito ruit penitus miserum illud Crellii sophisma. Ad rationem , quam ille subjungit, dico nihil perimili esse ne divina
essentia pluries si, id quod est. Namque per subsistentiam Patris, essen tia divina, sive Deus, est Pater, non vero Filii ς, & vicissim Filius per suam propriam subsistentiam Filius est , non Pater ; adeoque una est , nec bina, nec trina in personis essentia.
142쪽
Ad secundam probationem dist. Per formam adaequatam res est ig οῦ
quod est adaequate , eaque detracta res eadem non remaneret , quae erat antea , concedo et per sormam inadaequata in , nego . Porro unaquaeque subsistentia divina non est adaequata sorma , nec rem adaequale quanta
quanta est , constituit. V. g. subsistentia Patris sigillatim sumpta , sorma est, quae Patrem constituit in esse Patris, non in esse Filii; ergo ma est, ut ita dicam , inadaequata respectu divinae est entiae , quam sub isto respectu ad solum Patrem contrahit , ac determinat . Quapropter si
Iocum haberet insulsa illa suppositio Crellii, detracta v. g. subsistentia Spitaritus Sancti, Deus dici non posset Spiritus Sanctus; ac dici posset & p ter & Filius, quia remanere semper intelligeretur & Patris & Filii subsistentiar at cum necessarius plane sit, ac indissolubilis nexus trium divinarum personarum , nec unquam fingi possit , Deum esse sine trinitate personarum , consequenter inutile omnino, ac nugatorium est Crellii ar
Instabis q. Qui nomen Dei audit, is Deum tanquam unum concipit iqui revera unus est: plures vero in eo personas non concipit. Resp. Ita quidem esse ; sed quid inde hoc unum : Deum tanqtuam perlonam subsistentem confuse saltem concipi, non Filium, non Spiritum Sanctum , quia scilicet distincta Trinitatis notitia ex sola revelatione haqberi potest, non ex humana ratione.
Instabis s. Nomen personae substantiam subindicat ; ergo pro numero personarum ipsa substantia dividitur, ac multiplicatur. Ratio est : quia nomina substantiva plurali numero non enuntiantur , quin formae ipsae multiplicentur: ita Petrus dc Paulus duo sunt homines, quia non eadem est numero in ipsis humanitas, sed diversa. Resp. distinguo ant. Nomen personae substantiam subindicat indire te dc
in obliquo, ut vocant, concedo: directe, seu in recto, nego. Nomen personae directe, proprie, ae per se personalitatem sonat tanquam formam ; est enim persona idem , quod habens personesitatem. Cum vero personalitas ultimum si naturae rationalis complementum , ex obliquo , ac indirecte natu ram, ac substantiam significat. Ergo cum nomina substantiva 'numero plurali efferuntur, illae dumtaxat formae multiplicantur, quae nominibus illis directe , ac proprie significantur ; cum ergo nomine personae personalitas ex primatur, tres dici debent in Deo personalitates, non tres personae. Instabis 6. Vel persona divina finita est vel infinita ; si infinita , ergo unica: infinitum enim unicum est; atque hae ratione demonstrant Theoclogi, Deum unum eIse, quia infinitus est in omni senere persectionis. Resp. Quamlibet personam divinam persectione infinitam esse idetvices seu ratione essentiae , aqua non distinguitur ; neque tamen inde licet concludere , unicam esse debere personam, scut unicum esse Deum ex ipsius infiniis late probant Theologi. Dil paritatis ratio aperta est: namque plures esse nommili int dii, cum duo non possunt esse ejusdem ordinis infinita; unum enim non includeret omnem alterius persectionem. Non ita est de personis divinis: licet enim inter se distinguantur, quia relative invicem opponuntur,' non tamen distinguuntur ab essentia, unde omnis emanat persectio; ac consequenter nulla est in una persona persectio, quae non sit in altera. Discriminis hu)us quasi sons & origo est, quod inter plures deos nihil esset revera commune , in quo identificarentur; imo distincti sorent a se invicem, non ea quidem distinctione, quae sundatur in optatatione relati Da unius ad alterum.
143쪽
qua unus alio tanqtiam a principio procedit, ut fit in divinis, sed distinctis i ne fundata in diversitate naturae saltem numericae, quomodo Petrus di Paulusi duo sunt homines- Revera in .aliqua communi matura conveniri dici postent. per mentem stilicet ac in specie; sed unitas speciei & rati. commouis, quae est per mentem, non tollit rerum ipsarum omnimodam & absolutam distinctionem: ergo rei pla unus Deus alterius persectionem omnem non includeret.. ilnstabis 7. Paritas mox adducta videtur stare integra: sicut enim si duo aessent dii, unus non contineret alterius persectionem omnem ; ita una persona non continet persectionem alterius; v. g. Pater filiationem, Filius ν paternitatem: ataue ita necesse foret, unam perionam aliqua carere perse- one, quod de ino ne cogitari quidem potest. Resp. Disparitatem plenam esse ac omnimodam. Si enim duo essent dii. Unus aliqua careret persectione absoluta, quam alter haberet : at divinae personae .eam omnem habent in se persectionem absolutam , quae propria est divinae nam rae, quae una est singularis & numerica in tribus perionis; ad summum igitur monae aliqua vicissim carerent persectione relativa , Pater filiatione, Alius paternitate, uterque spiratione passiva. larum nec accurate loquendo id dici debet, quam vis enim, ut antea probavimus, d Vmae . relationes verae sint persectiones ; quia tamen persectio illa est abessentia, nec una relatio altera est persevior, idcirco dici non potest per- .sonas divinas aliqua vicissim carere persectione. Instabis 8. Generare summa est in vivente persectior hae vero persecti ne solus saudet Pater, non Filius, non Spiritus Sanctus; carent ergo illi hvsismodi persectione. Resta. Ut mox respondimus, omnem generationis perfectionem Filio, dc Spiritui Sancto convenire: haec quippe tota est ab essentia . quae una est in inbus personis. 'cibiades Firio ad hoe ut Patersit, ait Sanctus Gregorius NMaia naenus Orat. 37. nec propterea tamen Pater est. inare quia generatio actio est notionalis seu personalis Patris: Filius tamen , licet omnem gunerationis persectionem habeat, non generat; undet quia ipsemet termimus est infinitus paternae generationis, quae tota exhaurituri unius filii i
finiti productione. Non ergo ex des saeeunditatis aut persectionis habet Filius, quod alium filium generare non possit , sed quia impolii bilis est alter filius, cum unus sit 1idnitus , & duo infinita in eodem ordinusnt impossibilia; alias pari ratione dici posset, Patrem minus idcirco persectum esse, quia unum dumtaxat non plures filios producere potest. Instabis s. Si tres admitti debent in Deo permnae , quare non plures Resp. Quia Scriptura tres dumtaxat appellat , non plures personas, quod viro Catholico sumere debet. 2 Obis, aiebat Tertuli. L. de Prinscript. cap. 8. curio tale opas non es post Chrorum Iesum, nec fnquisitione post EuvirgeAnm. Atque Praxeae hoc ipsum Catholicis Obsicienti, can. I 8. Libri adversus ipsum, dicebat: periclitatur Sreiptura, ut uri ae tua argumentatione fureurras, are sibi contraria videatur . Habet ratronem, ircum unicum Deum Iaruit eum data Patrem, is Filium ostendite is suscit sibi. Et S. Gregorius N ia enus Oiatione I 3. dertas angusta manet, nee in infinitum diffunditur. IIIud enim paream, ac de unum , b confusum. IIIud Iadaleum morsus ; bω Eibnisam, ac mulsorum destr m
Hujus ternarii personarum numeri rationem repetunt Theologi ex duplici facultate, intellectu scilicet & voluntate , per quas fiunti in Deo Toumeo Gyrinitate. Tom. H. I pr
144쪽
processiones. Vide quae eam in rem a nobis superius dicta suere, ubi de l. divinis processionibus. . Instabis io. Si sunt in Deo tres personae realiter a se invicem distinctae, periclitatur summa Dei simplicitas. I. I. Quia essentia divina diei poterit composita en personis, quae nume- tum efficiunt ; ibi enim compositio, ubi numerus. . II. Divina essentia esset quoddam aggregatum per accidens ; siquidem constaret ex pluribus entibus persectis, petionis scilicet, in quo posita est ratio entis, quod dicitur per accidens. III. Ex tribus istis personis numero crescit divinitas, ac trina evadit. . IV. Rerum in Deo quaternitas admittenda sinet , nempe essentia dc l. tres personae a se invicem distinctae. Res p. nego antecedens. l Ad primam probationem , falsum est ex Trinitate personarum sequi eo . positionem quamdam esse in Deo: nulla etenim com itio est interea, quo- rum una est ac simplex entitas, quae sigillatim, vel simul sumpta, aequaliter ipersecta sunt, inter quae nihil se hahet per modum potentiae, quae perficia- ltur, vel krmae, quae perficiat: atqui res sic se habet in Deo: Propter uniuscu- I- a iusque proprietatem, ait S. Aug. L. I. contra λlaximinum c. IO. rees perin ca o sunt ; propter singulorum perfectionem partes unius Dei non sunt.' ' Ad secundam, dico ens per accidens illud appellari, quod componitur iesi multis persectis nullam inter se habitudinem ac eonnexionem habentibus : at divinae personae summam habent inter se naturae seu substantiae i
Ad tertiam: Incrementum nascitur quando res plures simul adunatae aliquid perfectius seu majus efficiunt, sicut quando corpus aliquod alteri super, additur: at nihil tale occurrit in Deo, ubi persisnae majorem non asserunt perfectionem, imo hanc ipsae totam habent ab essentia, quae una est, simplex, singularis, & indiviaua, & est fons ae origo omnium periectionum . ΤΑd quartam: In Deo non quaternitas est, sed Trinitas , quia tres per- sonae unam ct eamdem participant numericam divinam es1entiam . Ita T. D. Conr.Conc. Lateranense IV. Can. a. Una quaedam fumma res est , inquit, rπ- p. . E. comprehensibuis quidem es, ineffabilis , quae mraeiter est Pater Filius is, Spiritus Sancius , tres simus personae, ae fingulatim quaelibet earumdem. iEt ideo in Deo trinitas est solummodo , non quaternitas ἰ quia quslibcttrium personarum est ilia res, videlicet substantia , essentia , Me sam
. Instabis: In Deo nihil assignari aliud potest, praeter essentiam & rela-
. . tionem : sed nec essentia, nec relatio generat aut generatur; ergo Vel non
sunt tres personae, vel aliud aliquid assignari debet, quod generet & generetur: unde nascitur rerum quaternitas.
Resp. Relationis subsistentis, hoc est personae divinae proprium esse, ut vel generet, vel generetur, non vero essentiae seu naturae . Ita pariter statuit idem Lateranense Co ilium adversus Abbatem Ioaehimum . Vure , ait, non es generans , neque genita, nee procedens; sed est Pater qμin ρει reηerat, Fitius qui gignitur, Spiritus Sancius qui procedit , ut distis' Α . A. ctiones fini in perseais , O unitas rn natura.' Objicies 3. Vel Pater genuit Filium existentem, vel non existentem: si primum, frustra genitus est: si secundum, aliquando non fuit Filius. Resp. I. Patrem genuissit Filium sibi coexistentem, quia semper genuit, ct sem-
145쪽
23 Idi semper generat ; nee bene insertur frustra eum genitum eme, quia aeterinna fuit ejus generatio, ac Patri semper coaeternus. In primipio erat Verisbum, is, Verbum erat apud Deum, ἐθη Deur erat orbam. ro certe oraculo penitus evanescit tenuis illa & arguta objectio.. Resp. a. Cum S. Greg. Nagian E. Orat. 3 1. Patrem neque genuisse Filium existentem, neque non existentein. Ego quidem, inquit, neutrum borum admitio . Ratio est, quia illae loquendi λrmulae repetuntur eκ generatione rerum creatarum, in suibus generatio partim ex ente fit, partim ex non ente: at Verbi divini generatio ipsi divinae essentiae coaeva est: adeoque Filius semper genitus est, & semper generatur. Hunc quidem generationis modum enarrare nemo potest; ac humanae rationi hic, ut dc in aliis fidei nostrae arcanis, silentium imponendum est. Instabis: ergo Pater est ingenitus, Filius vero genitus; unde sequitur, quod absurdum videtur, unum & eumdem Deum ingenitum esse & genitum. Confirmatur, quia genitum & ingenitum vel significat accidens, vel substantiam .' si primum, Deus aecidentium capax dicendus erit; si secundum , substantia Filii distincta erit a substantia Patris.
- Res p. nego conseq. Deus etenim recte dicitur & ingenitus Ec genitus , non quidem ratione essentiae, sed ratione diversi suppositi, quod non re pugnat. Istae quippe pro sitiones: Deus es genitus, Deus non est genitus, contradicentes sunt, unde necesse est alterutram falsam esse: namque cum dicitur, Deus est genitus, terminus iste: Deus , supponit pro Filio: cum dicitur: Deus non es genitus, supponit pro personis omnibus indistincte; di ita senius est, nulla divinarum perisaarum est genita, quod certe sata sum est. Ad confirmationem dico, genitum & ingenitum nec substantiam , necaecidens ibnare. Ingenitum quippe est negatio quaedam processionis, genitum autem dieit relationem; relationes autem divinae sunt quidem realiter dc identice ipsamet Dei substantia: quatenus tamen virtute, ac r ti ne ab illa distinguuntur., substantiam non exprimunt, nec etiam accidens, quod i a Deo nullum esse potest. Ita S. Aug. L. f. de Tr. c. s. ubi eleganter argumentum in Arianos retorquet. Cum dicitur: Ego & Pater unum sumus, unumne, inquit, dicuntur Pater secundum substantiam, aut secundum accidens Si primum, ergo sunt ejusdem substantiae Pater. &Filius: si secundum, ergo in Deo sunt accidentia .... Haec non fecundum substantiam dicuntur, sed secundum relativum , quod tamen relaIivum
Haec sere sunt aculeata sophismata , quae tum veteres, tum recentiores Ariani, ac Sabelliani ex humana Philolophia contra Mysterium SS. Trinitatis contorquent, quae certe nisi Scholae consuetudo vetaret & ingeniorum exercitatio. lubenti animo praetermissa a nobis suissent; quod sere pudeat ad dedecus & injuriam humanae rationis tot putida figmenta recudere; maxime cum mysteria fidei nostrae ista revelatione pensanda sint, non humana ratione; neque veritas ab istis argutiis quidquam timendum habeat: quae AlbiI erisescit, ait Tertullianus L adversus Ualentinianos α3. ni Iolummodo abscondi.
, . Filiu vinus fit Deo Patri consubstantialis. divinitas Christi praecipui sit fidei, ac Religionis Christianae fundamentum, quo everso, totam funditus illam subverti necesse soret.. I a exi-
T. 1. p. 367. D. T. s. p. 833. n. q. u. pa . 833. F.
146쪽
Exigit officii, ac instituit nostri ratio, atque Socinianorum previcacia, ut paulo diutius pro rei gravitate, i in hoc versando argumento immoremur. Status quaesionis. Observandum autem r. nos hic promiscue Filii Dei , Verbi divini, ae Christi divinitatem appellare, quamquam non ignoremus duas essidi distinctas controversias, an Verbum sit Patri suo consubstantiale, &an Christus sit vere natura, ac substantia Deus, quarum prima Trinitatis, altera veis ro Incarnationis naysterium spectat. Sunt enim , qui Verbum Patri con siil,stantiale agnoscunt, ut Nestoriani, qui tamen negant Christum verum esse natura & substantia Deum, quia moralem dumtaxat, non vero physicam ct hypostaticam agnoscunt Verbi cum humanitate conjunctionem . Utramque autem quaestionem nos hic attingemus, tum quia maxime convexa es , cum una & eadem sit Verbi de Christi personar tum quia praecipui Socinianorum impetus contra divinitatem Christi convertuntur; tum denique quia si semel hoc assecuti suerimus , Christum vero esse natura, ct substantia Deum Patri consul,stantialem, eo ipso demonstrata manebit Verbi cum Patre consubstantialitas. Quid enim Christus, nisi Verbum ea-νο factum est, unitum unione personali, seu hypostatica cum humanitate Observandum a. duas in Christo Domino esse naturas distinctas, imper mixtas & inconsulas, divinam sellicet & humanam: istam ex beata Virgine in tempore , illam ex Deo Patre per aeternam accepit generationem . . Cum autem in de Eu hujuste disputationis simpliciter dictum audietis , Christum extitis e antequam ex Beata Vngene nasceretur, dictum intelli gite de divina esus natura, non de humana. Observandum 3. duo potissimum esse circa praesentem quaestionem impietatis Socinianae capita. Primum est, Christum non extitisse priusquam ex B. Virgine nasceretur, nisi in mente Dei per ideam, praevisionem atque praedestinationem quo in capite Arianos impietate superant: licet enim isti negaverint, Verbum esse Patri consubstantiale, ac coaeternum, fatebantur nihilominus illud ant2 Omnem creaturam a.Deo conditum fulta, tanquam instrumantum, quo usus est Deus ad mundi creationem. Secundum erroris caput in Christum Patri eonsubstantialem mn esse, . nec verum natura di substantia Deum, sed tantum per gratiam, auctori tatem di adoptionem; quapropter ut simplicioribus incautis illudant eum Deum frequenter appellare non dedignantur. Ita Socinus in respon sone ad q atuor priora capita hieki. Aperte, inquit, D fissim- est, nos palam affirmare Chrsum non esse verum Deum I imo contrarium publice profitemur, in nostris tam Latina quam Polonica Ilingua non paucis editis Scriptis., Cbristum meras esse Deum asserimus . Et Smalaius in re siUnsione ad secundam partem refutationis Smiglecti cap. 3. Christus, ait, Deus noster ἐν Deus verus summo jure aneliandus est, is, re fa est. Sed cavete, dolus est: eodem enim sensu Christum Deum appellant, quo Moy
ses dictus suit Pharaonis Deus, 3c Iudices se a viri praecellentes, ac in au ctoritate constituti, aliquando in Scripturis dii appellantur, improprio sci
licet, ac mataphorico senis. ' ' i a .
Ut vero plena & acturata sit haec de Christi divinitate tractatio , α simul Claritati consulamus, praesentem Articuliim inquatuor Sectiones dir
147쪽
I rima demonstrabimus Christum prius extitisse, quam ex Beata vir inem nasceretur. Contra Socinian - ' . a. . my In secunda , Christum- aeterna generatione a Patre divino prodiisse ,
'ii περ ir Ch istum vere ae proprie seu natura & essentia Deum esse
Patri eonsubstantialem . Cori In quarta, constantem vignisse ante Nicaenum primum generale cilium SS. Patrum sententianti, ac Ecclesiae totius traditionem circa veram
de proprie dictam Christi divinitatem.
.en rarisus extiterit, priusquam ex Beata Virgine nasceretur.
Christius natione suae naturae divinae prius extitit , quam e 'Beata Virgine nasceretur is Urobatur ex Scripturis quae a contortis Socinianota explicationibus vinarcantur. Ex multis Scripturae novi Testamenti testimoniis pauca haec seligemus.
Ex cap. 6. S. Joannis v. 63. . Postquam Christus discipulis suis veram suae carnu manducauonem pro 'fuit, videns, eos offensos. ac scandalum eatas fuisse, miraculum , curus ipsimet oculati testes futuri erant, iisdem nempe in Coelum ascensum : me vos scandalizat talte si hominis ascendentem ibi erat Erius . Ergo Christus alicubi erat a Beata Virgine naiceretur. Ubi porro in Coelo. de quo in ipso Cap.6. b. - . Christus testatur se descendisse . V. 38. Descenai de GD . V. vivus qui de Coris descendi, V. 39. Hic est pani: quι de Caelo vero idem omnino locus est , in quo prius erat Christus,& in ovem dentem postea diaeipuli conspecturi erant: Si videritιs filium hominis scenaentem ubi Lat prius. At locus,in quem Apostoli Christum ascendentem erant, Coelum est 1larc.I6. v. I9... sumptus es in Caelum.Lucae 24.V. inediceret tuis . recessit ab eis i,ferebatur in Coelum . Et Ata. r. v. Cu . re et, videntibus ictis elevatus est, is, nubes suscepit eum resue intuerentur cin caelam euntem illum , Mee duo viri bo. Inde iiςJ Ille prius extitit, quam ex B. Virgine naiceretur, quam nasceretur eκ B. Virgine: atqui Christus prius fuit in descendit , quam ex B. virguis nasceretur et ergo P tu ς 3 - h quam ex B. nasceretur Virgine . Porro non extatu prius in ram humanam , quam a B. Virgine accepit: ergo secundum Responsio Meiarianorum ., MM, Ciniam non denotari , sed alium quem- eumque locum a Gelo distinctum- -- ω nonis II. Per Verbum, erat, non designari propriam, realem, &tiam Christi in Coelo, sed metaphoricam dumtaxat & figuratam: quia, ita
148쪽
Sociniis ad caput 6. S. Ioan . non solum mente is, cogitatione ia caelo perpetuo versabatur, verum etiam omnia caelesta, idest arcana quo a di- minusima, tua omnia, quae in civis funt funt , adeo euntiis Aper peliae habebat, ut ea tanquam praesentia intueretur ; ita quamvis in terris degens , in tuo tamen Cario commorari dici posset. III. Fingunt, Christum post suam in terris nativitatem , antequam ministerium praedicationis Evangelii inchoaret , ascendisse in Coelum , illi
que per aliquod tempus commoratum fuisse , ut haustam rerum coelestium uberrimam cognitionem, reversus in terras , hominibus eam cominmunicaret ; quo supposito, inquiunt, planus est, ac cohaerens laudati textus I. Ioannas sensus.11tud vero suum sigmentum probant tum auctoritate, tum ratIone. I. Excap. S. Ioan. ubi Christus alloquens Nicodemum v. I r. ait: Amen dico tibi, quod vidimur, testamur , is restimonium nostrum xon accipitis
Nemo ascendit in Caelum , nisi qui descendit de Coeu , filius bominis , qui es in Caris. Ergo ajunt , Christiis ante incoeptum. Praedicationis ministerium, in Coelum ascenderat, Mysteriis imbuendus , quae nobis aperiret.
II. Quaedam debet esse analogia dc similitudo inter typum dc rem typo significatam: cum ergo Moyses, qui fuit Christi typus, ratione ossicii legislatoris & mediatoris , in monte cum Deo convertatus fuerit, ita&Christus debuit, antequam praedicare inciperet, cum Deo conversari . Quin Sanctus Paulus in C um raptus est , ubi audivit arcana multa , quidni pariter & Christus in hunc eumdem finem in Coelum etiam ascendit Emel itur Sociniana responso. Triplex illa Socinianorum evasio seipsa ruit, ae contradictionis plena est; una enim negat, quod a firmat altera. Prima negat per locum ubi Christus prius erat, intelligi debere Coelum; quod tamen concedit secunda &tertia responsor Secunda negat realem Christi in Coelo prae existentiam . quam admittit tertia; adeo sibimetipsi male constat , ac cohaeret error . Verum sigillatim triplex illa responsio confutatur. Prima quidem merum est figmentum r ibi quippe erat Christus ante suam ex B. Virgine nativitatem , unde descendit : at declarat ipsemet sede Coelo descendisse. Ioan . V. 13. & 3 o. & cap. 6. U. 32. 38. r. Secunda non minus absurda & falsa est, quam prima. I. Quia non licet ad arbitrium Scripturae verba a sensu proprio & naturali ad metaphoricum di fisuratum detorquere, ubi nullum est fundamentum , nul Ia ratio & causa exigit. Quid enim firmum ac ratum esse posset in Religione, si unquam id icitum foret 3 2. Loquitur Christus de tempore praeterito, erat, quo a permsignificatur realis & physica praesentia , non moralis dumtaxat & per mentem ; alias dicere debuisset, est, non, erat, quia rei ela Christus mente& cogitatione semper in Coelo praesens adfuit. 3. Eo ipsis modo physico dcreati Christus erat in Coelo ante suam in terris nativitatem , quo post suam a mortuis resurrectionem reversurus illuc suit; hanc enim relationem seu oppositionem continet textus S. Ioan. citatus : at vere, ac physice & non tantum
per mentem videntibus discipulis Christus in Coelum ascendit . q. Eadem rationes Christus erat in Coelo, qua descendit de Coelor at vere , non autem sola cogitatione de Coelo descendit: Nemo, inquit Christus Ioan. 3. V. II. ascendit in Caelum, nisi qui defeendit de Carra , fius hominis , qui est in Caris . . denique, in citato P. Ioannis textu oppositio qMedam est relativa significata
149쪽
sitata per adverbium , prius, inter tempus, quo Cluillus crat in Caelo , di tempus, quo erat dc loque ratarii I terrae , &illud. quo rori. . in i ulum rediturus crat: quorsum autem illa temporum distri: utia dc. ορ; otitio, si . Christus non aliter in Coelo fuit, quam scientia , mente, ac coguatione hac ipsa enim ratione a Coelo numquam abfuit: sicut ergo veru, ac phy-isice in terris suit, ae conversatus est; sicut vere, ac physice in Coelum i piis
videntibus discipulis elevatus ascendit ; ita physice , ac vere in Gul Oerat, priusquam carnem in utero B. Virginis assumeret. Tertia responsio aeque ac prima putuum figmentum est imuinationis Socinianorum , quo adducti illi sunt coeco, ac praecipui causae μὰ itissimae defendendae studioia Dicant nobis, in quo Scripturam angulo Iegerint, Christum paulo ante suam praedicationem tae in Coelum recepisse , quasi ine-ditationis , ac instructionis causa F Αn factum tanti momenti siluisset Scriptura, quae totalia de Christo refert, ac memorat maxime cum tanto
miraculo, re Christo summa auctoritas, & discipulis in ipsum fides . & toti Ecclesiae firmitas & constantia conciliata fuisset. Si liceat facta husistem di ad arbitrium configere, quot alia configet, qui voluerit perditus quis que Haereticus Quidni longinquas Christi perminationes ι iridistendi
alius excogitabit, re alius alia aeque insana re insulis Adde quod docet Apostoliis Hebr. s. v. Ia Christum semel introisse iasancta sanctorum , id est , eodem interprete ibidem v. 2q. in Caelum. Quae vero figmenti sui causas ec rationes proseri Socinus , falsae sunt ,
Prima quidem: namque citato c. y. S. Dan. V. Ir. Christus suum in Coelum alcennim non probat, imo eo eum Socinianis supposito, frustra dixisset: mo ascendit in Carsum, nisi qui descendit de Caelo . Quando enim descendisset Christus ut postea alcenderet, quandoquidem supponunt Sociniani illum prius ascendisse, quam descenderet Ergo revera prius erat Christus in Coelo, unde descendit, quam ita elutri post suam a mortuis resurre ctionem ascenderat Christus igitur loco Citato S. Ioannis cap. I. V. II. aucto.
ritatem suam. ac restimonii veritatem Nicodemo inde confirmat, quod ea loqueletur, quae Nie viderat: ea porro vidit, quia in Coelum ascendit a Caelo deicendit dc in Caelo est: qui ascenius in coelum recte iritelligitur de humanitate Christi, quae propter hypostaticam cum Verbo unionem, ascendita se in Coelum dicitur, quemadmia um & ipsa mei divinitas propter eamdem unionem e Coelo dicitur descendisse, non quidem motu locali Coelum relinquendo, ubi leni per adest, sed mutatione saltem status, quia in terris apparuit , cum Filius Dei semetipsum exi nivit , formam servi aeripiens in simiIitudinem factus ut bomo, idest, externa specie aliis hominibus non abiimuis; quamquam revera non purus homo foret , sed Deus homo factus Secunda ratio α causa husus ascensus Christi in Coelum, ut plena scilicet rerum Coe stium stientia imbueretur, omnino puerilis est & abso , quali
Ioannes Baptasta cce: erique Apostoli in Ceelum pariter ascendere debuerinr, ut rerum cce stium perfecta in notitiam adipiscerentur. Et vero Matth.3. U. I 6. legimuς quidem descendisse de Coelo Spiritum Salictum in Christum , non vero alcendisse Christum in Coelum, ut haberet Spiritum Sal1stam. Tertia ratio aeque sutilis est , ac prima Ac seeunda: Moyses quidem typus fuit Christi , habita ratione officii legislatoris , ac metiatoris: at non in aliis ne multis. An vero dicent Sociniani, prorsus necestariam in omnibus en
150쪽
se inter typum & archetypum , figuram & Veritatem, similitudinεm si ita
est, delinisset Christus linguam habere impeditam, ut Moyses . oves ad pascua ducere; bis in Coelum ascendere, sicut bis in montem ascendit Moyses; duas tabulas a Deo accipere , imo & occidere hominem , ut Moyses ociscidit. in is tot patiatur ineptias 3 His adde Scripturam haec omnia aperto. ac distin che de Moyle referre , quae de praetensio illo Christi in Oelum .ascetisti, antequam e mortuis redivivus soret, omnino silet Sanctus Paulus se in Coelum raptum testatur quidem: at nusquam stria psit pariter raptum Christum fuisse, qui tua propria virtute, ac potentia; si voluisset, in Coelum, tanquam in paternam & domesticam sedem jure nativitatis revolasset.
Dices i. Nonnis metaphorieo senis dici potest Christum in Coelo iuisso
antequam nasceretur in terris, more rerum aliarum spiritualium quae dia cuntur elle in Coelo di de Coelo descendere, non qmdem proprie, sed figurate. Ita Matth. v. 2o. dicitur : Thesaurietate vobis thesaru au in Caia . . . . ubi enim es tbesauru tuus, ibi lyx cor tuum. Philipp. 3. via χα conversatio in Coelis est. Ivobi Epist. r. cap. I. V. II. Omne datum Ohtia lmum , di omne donum perfectum desursum est , descendens a Patre simi- lnum . Et cap. I. v. II. ωπ est ba sapiensia desursum descendens, sed
Re. p. magnam esse disparitatem inter dona spiritualia , vi vites, affectus lanimi, dc personas. Usα recepto dicimus quiaeire sensu figurato, ac metapho- irico gratiam , Coelastia dona, di virtutes de Coelo esse seu descendere, nec uru itum iubest in hac loquendi ratione per culum erroris di notum quippe Omni-hus est, res h ususceio i motus localis prorius incapaces esse : &. cum dicum itur e Coelo esse, illarum dumtavit auctorem, ac largitorem designari. Noa iita est de personis: quanta enim in sermone communi ambimitas, obiic ritas, quanta & errorum inges, si propteν affecti in cordis perina in ce . eo loco ei e d ceretur, aut ab eo dii dedere, in quo rei pla non esset Omneς sermonis leges confundunt, & ad arbitrium perturbant Sociniani, prout res illorum serunt: aliquando litteram in figuram convertunt , figuram at
quando in litteram tran amnant.
Dices a. Nonne Christus vere de Coelo descendisse dici potest iuno his modis, vel etiam pluribus 3 i. quod solius Dei virtute in utero B. virsinis a formatus fuit. a. qu mira & stupenda contra omnes naturae leges tuerit ejus conceptio. y. eo quod omnibus Spiritus Sancti donis cumulatais tuerit ; iVel tandem propter excellentiam osticii, ac ministerit, quod totum coeleste sui c. lRes p. haec non sufficere ut Christus e Coelo vere deicendisse dici possit. Non ,
primum ἰ nonne Adainus nitra quadam ratione a Deo solo. creatus suit Aa adcirco e Coelo deicendisse dictimi est 3 imo ab Apostolo dicitur: Primus bo- i3. r. λ . mo de terra, terrenus ; fecundus homo Christus de Caelo ,. Coensis . AI Non secundum ; mira prosecto fuit conceptao Isaac dc Ioannis Baptistae, quis 'unquam dixti utrumque e Coelo descendisse' Imo Ioan. v. 3 I. Ioannes se cilia Christo consepens modeste fatetur te quidem e terra esse, Christum e Coelo uentis e. avi est de terra, inquit, de terra es, Hae terra loquitur: qui ide Coeia venit, super omnes est. Non tertium: namque Ioannes Baptista , testante Angelo Lucae I. V. I . Miritu repletus fuit adhuc ex utero matri suae. Non quartum: nonne Propheiae, nonne Apostoli singulari Dei dono. ac gratia ad ministerium plane divinum, ac coeleste vocati fueret Ergonedo Coelo illi descendisse dicti. aliquando fuere Dice Diuitiam by Coos