장음표시 사용
211쪽
Iium vero a multis visiim ni isse ;n veteri Testamento : non quidem holsensu , ς ii d l ilius non tralaei naturam divinam , quae ex se tam est inis visibiliέ, qt .am natura Patris , laepius enim a firmat sanctus Iustinus , eum , qui visus est ais tantiquis, Deum esse Iliae lis ; sed quod Filius solus destianarus ad huitiani generis reparationem Patris legatus & angelus, formam visibilc ui Olim assumpserit, in dua jam tum cum hominibus conversari incipiebat . Ouando igitur S. Iustinus ait , eum , qui apparuit , non esse Deum universitatis conditorem , ibi Deum restricte sumit pro persona Pa tiis, non simpliciter pro illo omni, qui vere Deus est; Epistola enim ad
Diognetum , Filium diserte vocat creatorem omnium: quod apertum fit ex. illius scopo hoc in loco, ubi distinctum dile a Patre Filium eo potissimum probat argumento, quod Pater sit invisibilis, Filius vero visus olim sue rit . Quando igitur probat Patrem invisibilem esse , quia de loco moveri non potest, neque s patio circlim scribi &c. Filium vero visibilem esse, quia& moveri potest, & loco circum thribi , attendit unice sanctus Doctor ad humanam Christi naturam , vel ad eam speciem visibilem , in qua olim
apparuit, non vero ad divinam , quam habet , ementiam , ratione cujus aeque est motus ac circumscriptionis incapa κ, ac Pater ipse. Ad tertium patet solutio ex dictis antea . Filius quippe dicitur consilio dc voluntate Patris genitus, hoc est vel ex ipla Dei natura, a qua voluntas non distinguitur s vel eκ naturali propensione ac inclinatione , triscessaria quidem , a qua temperare sibi non potest Pater aeternus , sed non toeca , nec praecipiti quodam impetu , quomodo a Sole producitur radius , calor ab igne . Pariter Filius dicitur Patris administer, non quidem inferior, neque ut merum instrumentum , quo Deus usus fuit ad creandum mundum, ut delirabant Ariani, sed administer ipsi Patri in omnibus aequalis, ac in potestate seu virtute omnino par : nihil quippe operatur Deus sine intelligentia & sapientia , Verbum autem sapientia di intelligentia Patris est subsistens ac personalis. Quapropter si eκ eteribus nonnulli Filium Patris instrumentum appellavere, non illi prosecto instrumentum externum sejunctum ac separatum intellexerunt , sed internum ac necessitate naturae conjun ctum : Ter ipsam enim omnia facta sunt , O fine i ofactum es nihil. Ioan . r. Ad explicandam vero ineffabilem Verbi divini in sinu Patris generati nem , usi sunt Veteres quibusdam ex rebus creatis exemplis , v. g. radii , qui a Sole ; splendoris, qui alumine; verbi humani, quod a mente nostra progreditur: imo & ipsi met Patres Nicaeni in Simbolo fidei, ajunt, Filium esse Deum de Deo,tamen de lumen . Absit autem, ut sancti illi Dinores omnimoda inparitatem ac similitudinem statuere voluerint inter modum , quo res illae crea arae pmducuntur,& modum , quo Filius a Patre generatur. Infinitum inter haec stare discrimen , non ignorabant SS. illi Doctores; sed his exemplis usi sunt in subsidium infirmitatis nostrae, nempe ut exponerent I. Patrem fontem esse ac plenitudinem divinitatis , unde Filius ae Spiritus Sanctus profluunt seu procedunt, eo sere modo, quo lumen a Sole, splendor & calor ab igne, verbum ab intellectu tanquam a principio producitur . et . Filium ejusdem esse cum Patre, a quo est, substantiae , scut radius a Sole diffusus natura non discrepat a Sole. 3. Filium a Patre suo divisum ac separatum non esse, nee subsistere, scut nec radius a Sole, nec splendor ab igne disjungitnr. st denique, Filium sine sui divisione, alteratione , seu mutatione totum esse a to , Intebrum ab integro, aeternum ab aeterno, quemadmodum Sol abseque ulla sui imminuitione ac mutatione jugi fluxu radios emittit, lumen aliud lumen i Digitir
212쪽
lumen ; ignis calorem ac splendorem producit . Ad haec Oculos conyert hant Veteres, cum haec exemplR usurparunt, non ad id, quot illis impurum , caducum , dc imperfectum semper commixtum este novimus: Solacis quippe radius totus non est nec integer Sol, sed ejus dumtaxat quoddam elisuvium, participatio quaedam ac derivatio; lumen aliud lumen accendit quidem abique ulla sul jiactata& rinin inutiGae, sed na per Periani ac realem actionem seu generationem , qualis in Deo ; pariter verbum humanum ab intellectu progreditur , at subsistens quid non est nec personale, sed meruin accidens, aut mera in Oboellum tendentia: his verod tractis ac sepositis impersectioitibus , com Parationes illae adhiberi & usurpari possunt . Atque inde patet res onsio Ad ultimum : Qsi negarunt, Christum verum eme Deum , ii nomine tenus Christiani erant, quales Ebrinitae , Cerinthiani &c quibus S Iustinus seminime assentiri protestatur: quamquam non immerito suspicatur Bullus, in. Libro cui titulus: Iudicium Ecclesiae Catholicie de necesstate credendi Christum esse Deum, mendum irreptuse in textum S. Iustini, ac legendum, tu genere vestro, nempe Iudaeorum ; non , ex genere nostro: Christianorum j permutatione scilicet unius litterulae, ac loco ino ἐρι , vestro, ponendo, vρι risu, nostro,
Philosophus fuit Iustino suppar . In Apologia, quam scripssit pro Chri Flora.
stianis , tres sanctissimae Trinitati et personas aperto distinguit . Ouis igi- 1 o. tur non miretur, inquit, nos qui Deum Patrem praedicamus , bi Deum I i- Ad eae. Aium, im Spiritum Sanctum , ita ut is unionis eorum vim , Ο, ordinis di- Op. S. Justinctionem exponamus , impios ori fine Deo homines m ari 3 Et pag. I 2. ad- It ip ..dit, hoc praeter tim curae esse Christianis, ut inteirigant quaenam sit Finii ad Patrem uuio, quid Pater eum FiAo communiret , quid sit Spiritus Sanctus ;etus unitas trium , qu.e discretio unitorum .
II. Filii aeternam generationem diserte exponit ib. p. IO. Quin, inquit, is stori Dei Filium mente complectimur : Nec est , quoa ariquis ridicusim pin- ' 'ter , Deo Fit um a me attribui. 'n enim, ut poetae 1abulantur , qui nia
hila. meliores hominibus suos deos 1aciunt , veI de Deo im Patre , vel osteFιδεο sentimus : seu Fι Aus Dei es I erbum Patris in idea , CNacig ; .,bipo enim ἐν per ipsum facta sunt omnia, cum Pater er Filius unum hiat, ita ut FiIius sit in Patre , O Pater in Filio per unionem bi ροtcntiam Spiritus , siquidetas mens iso verbum Dei , Filius Dei es . Iam si vobis , qui intemctus subtiliἰ ite excenitis, altius repetendum videtur , quisnam -bi molit hὶc Dei Filius , paulis dicam . Primigenia bic est Patris progenie , qui non ut 1acta, a principio enim Deus, qui es mens aeterna , iue in
scipso xy ον , hoc est verbum aut rationem babet, cum rationalis Ipse aeter
num fit ) sed ut rerum cunctarum idea ore perfectio foret , progressa est .
Et in t a p. II. docet, Verbum esse a Patre inseparabetis . Et P. 27. Dcum asserimus , Filium ipsis Verbum , i , Spiritum Sanctum , tria qaidem p. 1: secundum potentiam se Patrem , Filium , is, Spiritum ', actu vcro sentia unum . Filius enim Patris mens , verbum , sapientia es, ab codem Spiritur, ut lumen ab igne , profuit. Nihil certe his testi inoniis desertius. , eκ quibus habes I. Filium qui lunum eme cum Patre, & ab eo inseparabilem , in quo ex illit . a. primi peniam esse 1 atris productionem . 3. ab. aeterno seu a principio esse curia sPatre. non esse quid factum , quo Lino Arianora in error atteritur
Qbjicies: Athenagoras loco citato ait i
213쪽
I. Filium esse Patris sapientiam seu λων , in ipso Deo inexistentem di sed Patris sapientia non distinguitur ab illo ς ergo distinctioirem per lana
lem Filii a Patre sustulisse videtur Athenagoras. II. Ait Verbum esse in idea & efficacia; ergo ante illam efficaciam seu
operationem Verbum non erat. Confirmat: Qitia docet ibidem, Verbum, quod in sinu Dei ab aeterno inclusum fuit, paulo ante mundi creationem eκ-terius prodiisse , ut rerum cunctarum idea foret ac persectio; ex quo colligitur duplicem Verbi nativitatem agnovisse Athei agoram , unam imperse ctam inchoatam , licet aeternam in Deo ipso immanentem ac latentem, alteoram persectam & extemam , perquam Verbum nersecte constituitur in ratione Verbi, cum nempe per ipsu in rerum universitas producta suit.
III. Idem Philosi, phus pag. ig. suae pro Christianis Legationis, genera I istud principium statuit, nempe, quidquid genitum est, aliquando incoepisse , & aliquando dissol vi debere; eκ quo sequitur, Verbum, quod genitum
est, initium durationis habere, adeoque aeternum non esse .. Resp. ad singula.
Ad primum: Filius dicitur Patris sapientia in eo in existens , sapientia Iinquam, non ipsa, qua Pater est formaliter sapiens, ecquae nihil aliud est , quam attributum divinum , s od dicitur sapientia personalis subsistens, ac relativa, quae cum sit terminus cognitionis paternae ac verus Deus , in Patre semper existit ac intima est. Ad secundum : Recte dicit Athenagoras, Verbum esse in idea & efficaciae: in idea quidem , quia ab aeterno eκ i atris cognitione procedit; in emcacia , quia in tempore tanquam Patris virtus ae potentia res omnes producit. V de, quDd recte observandum , Veteres nonnulli quasi duplicem Verbi generationem dc nativitatem distinxere, unam ab aeterno intra De tam , alteram in tempore & extra Deum, quando scilicet exterius Verbum istud protulit :Frat tax , , facta est Iuv. Porro nativitatem illam Verbi externam dc temporalem, non perfectam neque proprie dictam nativitatem appellavere, ut inepte contendit Iurius, quasi ab aeterno perfecte natum non fuit set Verbum divi lanna; sed impropriam & nretaphoricam, in eo positam , quod cum re- rem creatio Verbo divino tanquam opus proprium tribuatur , qua sit irasci dicitur, cum exteri u operatur, re sua operatione manifestatur: naanifesta tio quippe seu declaratio rei antea absconditae quaeda in illius dici poteste s ne ratio. Hoc itaque sensit Athenagoras voluit, Verbum progrestum esse leuprolatum, cum mundus creatus eis; progrestione, ut sc loquar, leu generatione impropria & metaphorica , non propria & vera, ut consta ex his quae protulimus ex ipso Athenagora, qui ait, Filium ab aeterno Patris lapientiam esse, unum cum isto virtute potestate, non factum, sed genitum. Ad tertium , dico his in locis genitum idem esse apud Athenagoram ac fλ-ctum seu crCatum : unde merito probat Gentilium deos , qtri geniti sunt seu facti, aliquando incoepisse ; de mundo etiam tb lem ait , genitum illum esse , id est factum . Potro loco citato expresse assirmat Athenagoras, Verbum divinum non esse factum, sed genitum ab aeterno. i
- . Etit Tatiani auctoritatem , tanqtiam viri ad haeresim subhmio dapsi, jure
hic milς mus praetermittere, tanten communis fidei circa Verbi aete D/M ῖς ne ationem di contuba..iritalitate ni cum. Patre testis est. antiquus lau
214쪽
ac filandiu hie a nobis est. Oratione ad Graecos sic loquitur: In ipso nempe Deo, inquit, potentia Verbi , tum ipse, tum Verbum , quia in eo erat , extitit. Cum volari autem ipse, Terbum ex eis si Leitate promit, is, verbum non inaniter prolatum , primogenitum opu fuit ipsius Spiritus. Hoc scimus esse principiam mundi: natum est autem participatione seu commuisica iatione , non abscissione . Quod enim abscinditur, a primo separatur; quod teraeommunicatur, id iunctione donatum propria . nιbii imminuit illam , a quatim suam sum t. Quemadmodum enim ab uηa face aliae mustae accenduntur, nee tamen primae facis lux minuitur propter plures inde succensas ; H etiam Verbkm e Patris potentia progressum, non relinquit genitorem Verbi expertem. Nihil hoc testimonio disertius . ex quo constat r. Verbum simul cum Deo sutile; ergo aeternum . 2. Verbum a Patre prodi ille , non divisioncinec abscissione, sed communicatione totius substantiae. 3. Verbum a Deo productum semper produci, quia Pater numqtiam est sine suo verbo. Nec te moveat, quod dicat Tatianus, Deum, cum voluit, Verbum ex simplicitate sua , non inaniter protulisi e : non enim de aeterna Verb. generatione in ipso Deo remanente hoc intelligit , sed de temporali, &externa ejusdem Verbi nativitate impropria, di metaphorica , quae in i a rerum creatione posita est, ut mox audivimus ex Athenagora. S. TheopbiIus Aulioebenus. Theophilus Antiochenus Episcopus L. 2. ad Autolycum, docet, Trinitatis Mysterium in creatione adumbratum fuisse . Tres dies, inquit , qui praecessere creationem duorum luminarium , Trinitatis Masterium sacrosanctum repraesentant. Et postea probat ex istis verbis, Faciamus hominem ad imanem nostram, Patrem cum Filio, & Spiritu Sancto collocutum fuisse. Dein aeternam erbi generationem adstruit pagina 88. Deus, inquit , habent suum fer. onem in suis visceribus , graece, ἰνιι,=-rmi , insitum , inclusum ingenuit eum, cum eum produceret cum sua sapientia ante Ree universa. Hoc fermone usus est in mundi creatione, ἐν omnia, quae condidit, per tuum jecit. Et postea : erant Prophetiae , dum mundur crearetur ; sed sapientia Dei, qu.e in ino est , Jermoque ejus Sanctur j emster praesto erat. Quod probat tum ex ProVerbiis, tum eκ c. I. S I rannis: In principio erat Verbum e. Et pag. I . sermonem seu Verbum Dei ait perpetuo in corde Patris insitum existere. tequam enim, inquit, quidquam eorum, qV.efacta sunt , feret, hunc Consiliarium habuit, ut qui mens , , prudentia ejus foret. Cum utro iam condere, quae defiberaverat, instituuset, hunc Iermonem genuit prolatum , primogenitum unι verse creaturae. Ubi Theophilus eadem cum Tatiano docet circa duplicem Verbi generationem, ii uernam unam, alteram externam : non quini re ipsa divertum fiat Uerbum, aut duplex illius vera, & proprie dicta nativitas, sed quod idem Dei Verbum, quod ab aeterno in sinu Patris inclutum fuit, nihil ad extra moliens, in tempore exterius prodierit , dc manifestaιum fuerit per mundi creationem ;quae manifestatio metaphorica dici potest impropria Verbi nativitas.
S. Irenaeus Lugdunensis Erscopus, & Martyr Polycarpi discipulus, passim ejusdem doctrinae testis est ac vindex acerrimus. Lib. I. advertus haeresese. Ita alias a. initio, Ecclesiae fidem e Aponit his verbis: I Ua, inquit ,
215쪽
per universum Orbem usque ad fines terrae feminata, ab Apostolis, iis a discipulis eorum accepit eam fidem , quae est in unum Deum , Patrem omnipotentem ... is in Iesum Christum Filium Dei, iacarnatum pro nora salute , im in Spiritum Sanctum.
II. Verbi divini aeternam generationem saepius inculcat L. I. c. I 8. alias a '' Exclusa est, inquit, omnis contradictio dicentium: Si ergo tune natus est, non erat ante Christus. Ostendimus enim , quia non tunc caepit Filius Dei existen rs Ner apud Patrem. Et L. r.e.3 I. alias s s. in fine: Semper es coexistens Filius Patri, olim ab initio semper revelat Patrem. Et c. et s. alias infectus
es, O homo i neque coexiste bas Deo, ficut O proprium ejus Verbum. III. Uerbi seu Christi divinitatem demonstrat L. 3. c. 6. ubi docet Filium Dei tam esse verum Deum, quam Patrem, & unicum este cum Patre Deum; hancque fuisse Christi, Spiritus S. & Apostolorum doctritiam. Neque igitur,. inquit, Dominur, neque Syiritus Sanctus , neque Apostoli, eum , qui non esset Deus , definitive, On absolute nominassent ariquando, nisi esset vere Deus Ineque Dominum appetiassent aliquem ex sua persona , ns qui dominatu
Omnaum, Deum Patrem, O Fitium ejus. Citat ibi a. illud Pial. Io . Dixit Dominus Domino meo e tum Plaim. Unxit te Deus , Deus tuus. Rade , quod si S. Irenaeus Christum natura, dc deitate interiore .n existina asset, ut contendunt Sminiani, quomodo reprimere usquam potui isti quod tamenstrenue praestat Gnosticos , qui plures deos sibi lubordinatos ad initteba ri 3
objicies : S. Irenaeus nonnulla affirmat, quae cum Verbi coi substantiali-.tate stare non possunt. I. L. 3. adversus haeresese. 8. ait, eum, qur omnia
fecit cum Verbo suo, Juste Deum, curi Dominum solum appellari. Ergo Verbum , per quod omnia facta iunt, excluditur. 2. Ibilem ait: Quoniam ipse eraecepit, bi creata sunt .... Cui ergo pr.ecepit 3 P erbo scilicem, quod certe inferioritatem ac dependentiam arguit : unde L. q. c. i . Filium & Spiritum Sanctum vocat Dei ministros. 3. Libro a. c. q9. Patrem super omnia esse, on Filio majorem , diserte significat. Denique ei dem capite , Christo ignorantiam tribuit diei, & horae eκ tremi Iudicii . Respondeo ad primum, Patrem Deum solum appellari, per exclusionem
eorum deorum , quos admittebant Gnostici , non peri exclusionem Filii ,& Spiritus Sancti. Pater etiam solus Deus dicitur per quamdam appropriationem , quia sens, & origo totius deitatis . His adde, totam hanc primam Objectionis partem , in mutatione commatis videri subnixam esse . In antiqua enim Editione Coloniens anni 1196. quae hic citata fuit , comma, seu Virgula, ponitur post haec verba, cum Verbo suo; in Editi . nibus vero postremis, Oxoniensi anni 17or. dc Parisiensi anni IIIo. comma
apponitur post ista verba, omnia fecit, . post quae sic legitur : cum Verbo suo iuste dicatur Deus , ori Dominus olus ; qua lectione suppolita , tota Objectio in fumos evanescit. Ad secundum: Patet Filio imperat, non tanquam inferiori dependenti , sed tanquam aequali, de sine quo nihil facere potest. Id autem data opera contra Gnosticos probat S. Doctor, quod docerent illi, mundum hunc ab inibitoribus potestatibus conditum fuisse contra voluntatem supremi Dei . Unde Filius, & Spiritus Sanctus ministri dicuntur Dei, non quidem extranei, re a Deo sejuncti, sed intranei, dc conjuncti, non eκ indigentiae κ parte Patris , aut dependentia eκ parte Filii , sed ex persecta. eorum aequalitate , & necessaria actionis indivisione . Ad tertiam : Pater est super omnia , & major Filio , ratione humani
216쪽
talis , non ratione divinitatis , nisi saltem propter solam originis proprietatem, quae majorem in Patre persectionem non involvit
Ad quartum, solatio patet ex jam dictis, ubi solvimus obiectiones ebe Scripturis , responsione ad thcundam Obsectionem . Dici etiam posset , S. Irenaeum hoc unum Voluisse , Christum etiam ut homo erat , ex ipsia humanitate ejusque viribus non habuisse ut diem ultimi Iudicii cognosceret, sed ex divinitate ipsit etiam ut homini diem illum aperiente ac revelante .
S. Clemens Alexandrinus Praesbyter, vir multiplici eruditione sacra &profana insignis, eamdem sanctissimae Trinitatis fidem passim in operibus 1liis diserte, si quis alius, exponit.
I. tres in 1 eo peribnas. Lib. I. Paedagogic. 6. O miraculum, inquit, -- ρ. ficum I Unus quidem est universorum Pater : eum est etiam Verbum unia versorum , viritus Sanctus unus, ipse est ubique. Et Lib. 3. c. I a. pag. is s. Laudemus, inquit, unum Patrem Filium: Filium, inquam, paedagogum C. O' magistrum , una eum sancto Spiritu, qui unus est omnia, in quo omnia, per quem omnia unum o cui gloria nunc in saecula saeculorum . Aman. II. Filium aeternum esse & unum cum Patre Deum, 'probat in Adm 3 I. E. nitione ad Gentes. AEternus hie est Iesus , inquit, qui magnus Pontifex ,er unius Dei, qua idem quoque est Pater. Et in fine Paedagogi ait: Patrem Filium unum esse Deum, per quem est aeternitas. Et in Hymno, quem in Christi honorem condidit S. Clemens , & extat ad calcem 196.αdagogi , Verbum dicitur perenne , aevum infinitum , lux aeterna , c. Ex
vetustissimis Ecclesiae Hymnis videtur ille unus suisse , de quibus celebre est Eusebii testimonium Lib. s. Hist. cap. 28. Psalmi quoaue , inquit, θ' h Cantica fratrum iam quid a Fidelibus conferipta , Curistum Verbum Dei
conceleb ant, divinitatem ei trιbuendo. .
Denique S. Clemens Alexandrinus in Admonitione ad Gentes non Ionis '''Θ'ge ab initio, de Verbo sic loquitur e me est canticum novum , aavemus s . . pqui nune refulsit in nobis, Verbi , quod erat in principio , im prius fuit . ' paruit autem nuper, qui prius erat Servator . Et postea r Verbum divinum, qui est manifestu e verus Deus , qui est universorum Domino exaequatus, quoniam erat ellus Filius , O, Verbum erat in Deo . Vides his in
locis Verbum in principio seu ab aeterno fuisse, & quidem in ipso Deo , adeoque Deo Patri consubstantiale. Et Lib. I. Paedagogi cap. 8. totus est sanctus ille Doctor, ut probet omnia Patris attributa ipsi cum Filio communia esse.
Objicies : S. Clemens Alexandrinus docuit I. Lib. 7. Stromat. Filii na- par. 3b . turam , quam vocat perfectissimam is, sanctissimam O . Dii omipotenti Deo E.
propinqui mam esse . Ergo non eadem omnino . a. ibidem asserit, Filium non posse Patris voluntatem impedire , cum ejus voluntati ferviat : ergo inserior est . 3. Lib. Stromat. docet, Deum Patrem sub demonstrationem non cadere , Filium vero econtra . q. Lib. 3. Stromat. Filium v eat sapientiam primo creatam Denique Photius codice Iosi. observat in
Libris Hypotyposeon , qui amplius non extant , multa Arianae perfidiae semina sparsa fuisse . Inde Gelasius summus Pontifex in Synodo Romana Clementis Libros in apocryphorum ordinem rejecit. Rei p. ad primum , Filii naturam hic a S. Clemente usurpari , Vel pro persona Filii , quo sensu apud Veteres aliquando pro persona sumi- ur, vel pro essentia ipsa -. Utroque modo sana est sancti Doctoris mens:
217쪽
iramque Filii persona Deo Patri est conjumstissima seu propinquissima I tum
quia intima est, ct in ipsis Patre; tum quia prima procedit a Patre, unde propinquis lima dicitur , Ordine 1 cilicet originis , non dignitate naturae , suasi non euet una, dc eadem numero natura . Quod si naturae nomine apiamet intelligatur essentia . recte quoque dicitur propinquissima , quiplistima est Patris es lentia, quod quidem ex locis supra laudatis constat. Ad secundum : Filius non potest Patris voluntatem impe lire, cui semper servit, non quidem ex impotentia, & inferioritate, sed ex propria naturae silae necessitate, omnipotentia, & immutabilitate. Cum enim Patris voluntas sit & voluntas lilii , non potest Filius aliud velle a Patre; & sicut Filius non dicitur impotens, quod suam mei propriam voluntatem non possit imp dire , cum hoc naturae suae immutabilitati debeat, ita nec impotens, nec servus dici debet, eo quod Patris voluntatem non m stit immutare: quod enim hoc non pollit, habet ex suamet omnipotentia & persecta immutabilitate. . Ad tertium . , uti tantum S. Clemens, Deum Patrem per se & immediate non cognosci , t ed per Filium , qui est Patris sermo ; juxta illud
Ioan. I. c. V. IS. Deum nemo vidit unquam : Unigenitus Filius , qui es in sinu Patris , ipse enarravit.
Ad quartum : Filius dicitur sapientia primo creata , id est, producta ,
genita, ut supra non semel annotavimus.
Ad ultimum : si quid in Libris Hypotyposeon fidei Sanctissmae Trinitatis
adversum extitit, ab Haereticis intrusum est, a quibus Libri illi interpolati Il. n. so. fuere. Quod ipse latis innuit Photius, dum ait , Ore aria id genus sexcenta blaspvema voce nugatur, seu ipse , sive quis alius Ous personam indutus. Unde, dc Hieronymus Epistola ad Magnum , dc Rufinus in Αμ,logia Origenis , rectam Clementis fidem circa Trinitatis Mysterium laudant . Gelasius porro propter aliquos in Scriptis S. Clementis naevos, ea in apochryphorum numerum recensuit; dc reipsa nonnulli sunt errores, at non circa SS. Trinitatem. Hus Praes ter s. mnootus 3Iaror. Pl ad. y - Cajus antiquus Theologus, Romanae Ecclesiae , juκta Photium codice q8. Praesbyter , Tractatum scripsit contra haeresim Artemonis, qui Christi divinitatem impugnabat . De illo Cajo se habet Photius e De Christo autem et ero Deo aptu e loquitur , quando is, ipsam Christi appetiationem liti attribuit, inenarrabilem ex Patregenerationem eitra reprehensionem describ/t. i. S. Hippolytus Martyr, dc Episcopus Portuensis, juxta nonnullos, dc juxta O- hy Arabiae Metropolita, elui dem fidei testis est ac defensor. Sermone L. Anastasium in Collectaneis se loquitur : Christum ) Deum immenrrim t. simul, circumscriptum hominem existentem , inteuectum utri questa. c. perffcctς perfectionem babentem ... scimus. Et ib. Divinitas, inquit, ut erat Ibo. 334. ante Incarnationem , es O pos Incarnationem , secundum naturam infinita , B. C. incomprehensibitis erc. Neque est, qu*d Hippolyti Opera inde suppositionis arguantur , quod Eutychia nam haeresim tam aperte perstringat , cum nondum natus esset ' Eutyches. Ita quidem : at jam nata erat illius haeresis . Nonne Arium antecessit error, qui ipsius postea fuit fi Origenes .
Ob. ann. Clementis Alexandrini discipulus fuit, ejusdem plane eum Magistro fideiis: . circa dogma Mysterii Sanctiis mae Trinitatis. Nemo quidem antiquorum
218쪽
os .ni rita fama magis in ambiluo versata suerit, & doctrina vaHam magis . tunam experta, de quo tritum illud Cassiodori: Ubi bene , nemo melius, . ,
viI, , . Plures ille , sive eκ antiquis Patribus sire ex Iece
oribuq nriptori , defenso habuit, plures etiam adversarin sanctu te & doctri conspicuos. M Sixtus Senensis in Bibliotheca Sancta , Coini: summo, Lelesiae P erect dixisse; se cum Orgene errare , Vis Ium aliis beκι sentire: quae sententia dicta est ad imitationem illius
Coronis: Errare malo cum Platone , Pam cum ian benes ire. In tanta K orum varietate, abfr ut nos Lic aliquem, aut nimiae propensionia in Oi geneni , aut indi bitae . everitatis arguamus, sed omisit hiarro defendenda aut accusanda Origenis doctrina circa Mysterium fancti se fimae Τrinitatis testimoniis , de oligenis mente ex Origenis scriptas IudDeandum , ex iis praecipue, quae indubitata sunt, di malevollem eorris. ptelae minus obnzia suere, Libros intelligo contra Gelsum editos.
Itaque Lib. I. ubi de Magis loquii P . nomine thus ipsi obtu Ierunt. Libo obiicienti Celis, quod Ch a mk- 431. s.
sum mortali corpore constantem credant esse Deum , respondet Oragenes. sciant si eriminatores, hunc Ie , quem iam o mrum μι ue Frimm G. nos eme eredimaes , ipsum esse Verbum ipsam veritatem , ruam sapientMam : cor- G. rerum mortale erus corpus-humanam in eo animam , illius Verbi non solvimeo xnicari ne , sed etiam unitione im permixtione tantum divinitatis almpsisse, ut Deus freto Vides ibi Christum diserte Deum declarati, dc iactamesie hypostaticam unionem divinitatis eum humanitate. Lib. 8. obiicienti CeIm k immerito Ethnicos a Christianis accusari, quoa Iures deos colerent, eum& ipsi Christum pro Deo ha rent a Patre d Einctum, reponit Origenes.. non pluribus diis servire Christianos . Dcre Patri & Filio servient, eum unus & idem Pater & Filius essent. Unum igitur Deum, iis quit, Fasrem is, Filium colim di ex his Scripturae 1Octa, . st ἐν Fater tintim sumus: Patem in me es . is, ego in Par e , utrum esseram Patrem di Filium demonstrat is Resellit ibidem alium errorem , Christum scilicet non extitisse priusquam ex B. Virgine nasteretur, &contrarium evincit ex illo Din. 8., Abrabam esset, Denique Libro 6. diuinam ct increatam Filii Dei naturam, clarissime eonfirmat his verbis: Nam neque ab aeterno genitum omni ue ereatae na- ' ἴδurae primogenitum quisquam pro dignitato potes nosse, nin Pateν ipsa, quieenuir: nequo Patrem evi quam aeque ac animaιum e us Verbum, veνι-
ras em Lapientia. Nihil directa magis fronte impietati Arianorum adversa tur, oui ct Hilium creatum seu factum , dc Deum Patrem perfecte noum noscere asserebant. ' '. .
Denique, Verbi divini aetereanti generationem diserte exponit idem Origenes, reserente S. Athanaso L. de Disretis Nicaenae Synodi n. a . Quod autem Verbum, inquit Sanctus Doctor, ab aeternitate fit cum Fore se nec ait Nur xar. F.. quam Patris subsantia vuβυ os propriari fit ,- declaravit Syn. ν, μces vos iterum relaborioso Oouene audire. Te igitur S. Athanasio , Nicaenae
fidei praeclusit orireneso Ibidem Sanctus Doctor ait, quod si durius qui quam in Origenis Libris oecurrerit, illud ab Origenedictumn me o pro pria, sed aliena sententia. Tum pri t&Athamaius duplex Origenis insigne testimonium pro aeterea verbi divini generatione : Si e , inquie Origenes simago Dei invisibilis , invisibilis quoque es ipsa imago . Ωuiu etiam addere απι m. pag. Em, eum fit similitudo Par is, non pose fieri ut aliqua nonμινit. Qua,--3.
219쪽
psim Drare , quem Ioannes lueem avenat .- propriae gAria olendoreus tuis avideat principium existendi Filio tribuere , quas scutere
anteae non reisset Intelligat enim , qui' dicere auder, Fuit aliquando eum non esset Filius ψ idem esse, ac fi dic mi , , pientia atiquanda non erat, Verbum erat , vita non erat . verbis directe Arianae impie tali jugulum. petit , etiam nondum in Ariri natae, ted a Gnosticis jaiutum praeformatae Aliud ex eodem Origendi testimonium profert, quo adducto securusi, .. - concludit S. Athanasius contra Arianos,e En igitur nos quidem bane δε - tontiam a Patribus ad Patres transisse deri Istramus . imque hae Origenis defensor simul & accusatorem Illustrissimum Hustium audire possumus, qui ' L. 2- Origenianorum cia a ἀ q. a. n. 3. reserens,, . S. Athanasii suffragium in Fratiam Origenis, asserit Sancto Disori minus perspectam & cognitam fuisse Orisenis sententiam , quasi Sanctorum Patrum sedulus lector, ingenii magnitudine, fidei candore , eruditione summa, insignis Athanasius, vir aliunde Alexandrinus , , Origenis Alexandrini sensum non melius sit assecutus, quam recentiorum quilibet . Neque etiam doctissimo Petavio asses tiri possumus , cum Lib. I. deT3 I. . Trinir. c. q. n: M testimoniis ab Athanasio ex Origene depromptis fidem m. Omnem derogat, tanquam si vera non essent Origenis opera , sed a quibusdam Catholicis illis Operibus assuta , eo quod iis utatur verbis : Erat quando non erat , quae Arianr omnium primi usurpavere , qui tempore Origenis nondum exorti fuerant ; quasi suspecta hic esse posset S. Athanasii fides, & Arianis ementita Origenis testimonia. obtruder voluisici .. Neque verum est, verba illa: Erat quando non eram ab Arianis primuin uiur pata suisse e Gnostici enim , Cerinthiani Ariani dogmatis praeformaiores ea jam usurpaverant, ut erudite demonstrat Bullus se it que etiam valet,.quod addit ibid. Pesavius , loca Orionis laudata probare quidem Filii aeternitatem . sed non conlabstanti litaten in morigenes creaturas etiam aeternas admiseriti. I. Quia ex aeternitate . Fisil,-Ialem admittit Origenes, sequituc conlub intialitas Filium enim. dicit
'um non esse, quod creaturae convenire non potest . a. Quia certum non est an reipsa creaturas aeternas, esse' admiserit Origenes, cum ex pro sesso rap. 23. Philocaliae, probet maloiam non ei se Deo coaeternam.
3. Quia etsi creaturas ab aeterno voluisset , longum adhuc discrimeti .in-μψε Sηit, ter eas, & Verbum ponit Origenes, cum creaturas velat a Deo iactas , t Τ ipsique subditas, ac mutationi obnoxias, quae omnia a mo Dei merito
Objicies : Origenes Lib. s. contra Celsum, Filium vocat immediatum .r' murri opificem, cui Pater opifex primarius jussit ut mundum crearet . . ' Ergo Filius est dumtaxat Patris instrumentum , eique subditum inta his, contra Celsum aie Patrem Filiuis duas est e hyposuses ;unum vero concordia , consentu,& voduntatis identitate. Porro per hypostasim intelligidi Otigenesi substantiam & naturam , , juxta communem usum. illius vocis tunc temporis receptum. Negat ergo Patrem & Filium
umam esse natura , sed vult unum' dumtaxat comensu dc concordia. Aia. ρ . IIL Eodem L. 3. contra celsum, ait nonnullos este, qui christum eiaria. C. se Illumi arive orrum Deum temere- σίνη mant quoa nos , inquit , certe nou, farimat'. o Oeredimus iis. dicenti: Pater qui Hram me ,. mastor me IV. L. F. auca mundem Celsum, bonitatem - illam , quae Deo Patri
220쪽
convenit. , Cesisto denegat, inon. tantum . qumnias homo est', sed etiam quatenus. imago est hominiis seu quatenus est Deus. V. L s. & 8.. probat Orig ea ipreces nostras ad Dium Deum dirin. adeoque proprie mos Chi istumidum orare ut Deum, sed ut mediatorem Deum inter de homines, qui preces nostras Deo VL Tom. a. in Joannem, uocet Verbum esse a Deo sinum atque creatum, & ibidem observat,i quoties Oin graeco .Si ripturae contextu Dei nomini opponitur an ius σσιοι , Deum Patrem seu summum Deum designari s cum vero articulus illemon apponitur, Dei verbum intelligi de alios, xi participatione dii sunt. Addit, Deum Patrem esse α,το Deum ae ἐν per se ; secus vero Filium , quem Deum secundum alibi appellat .
VII. Lib. I. Comment. in Iob, ait tria cornua , quae diabol s assumpsit , figurasse tres Trinitatis peribuas a Tria, inquit, cornua socii Aiab Ius tu opum atquc Dιram 'trio sinae illius sectae, strιumque deorum haera sis , Aniversum ἀχνbem is modum senebrarum replevit quise Tatrem , O, Fiώum , im Spirituis Sanctum ahqaanήφ .lii vquam Tres acuis L
quam Mnum adoreu, quemadmodum Graecomm kngua: ἀπ- raeuris Triadao
Ad primum 'r. Iam supra exponendo mentem . S. irenaei, ininimus, quo sensu Filius sit Patristinisister iec . instruiuentium ; NiK in O. Pater .eι aliquid imperet. Consule , ne saepius eademi repetere cogamur Ad -undum,a iter Hypata sunt intentiat L tigenes is absistentem vaturam seu personam, non ipsan naturam ... Perstrinit enim HaereticosPIO
suod paret ex Um. a. in Ioan. . nianam ira p. sis us- ι νro .periona , contra eos o mi Patrem dc Diiuna megatant Hiersos teste insudum hypostasim. Non minus salium est. Origenis in istae hypostasim solummodo usurpatam pro natura .dc iubstantia, quω insta suo loco ostemie is Quando vero asierit ori Mes,. Patrem ec Filium unum esse consenui . non excludit iplam naturam; imo consensita persecti in ..unitas in Deo,
gutturae Muidem communionem importatis
- ., tertium a Ibi redarguit ,- -s Haereticos . Neotiacos . qui Filium cum Patre consum haut Iunamque esse Persimam immere Mimnabant Cum igitur ait Silvim mina esse allum Lunaetium Deum i, Patris isti a intelligit ad mentem Haereticorum , Nilos Anpugnatis mon distris Natu in et essentiam et cum vero Filium Patre minorem Alcitis recto. sensu 'eaut nendus est, nempe etatione vel hmnanitatu . 'rat . clivia aus tmupterlam originis praerogativam . qua gaudet Pateris qui est Iorim totius rivi mitatis, principium sine principio.. Ita quartum : Non neg.it Origenes, quincti istus absolute, nus, λ est minae δ qua Deus bonus est. Cum enim Chi istum saepius dicat esse ipsam msapientiam, ipsam ratiore ιn., de justitiam, quare . nitarem ipsi .den gaised Hoc unum igitur Vuli Ori,ii nes . Chrillum . quatenus Minoest, aeuiratione praecise suae humanitatis , ocim non habere bonitatem, quae iDei propria .est. Ad quintum a Verbum ab Otigene dicitur aliquando ingevitum α - tquandonia. pati