장음표시 사용
361쪽
quidem, sed dolere, Cruciari, moυeri, eae quibus malis nihil amplius assequamur, quo possit Doluptas amissa pensari ' si autem virtus malum non est, factigue' honeste, qui Doluptates vitiosis, turpesque
contemnit s et fortiter, Pt nere dolorBri ,
nec mortem timet, ut incium serDet: ergo majus aliquod bonum assequatur, ne cesse eSt, quam sunt illa, quae 3pernit . At Dero morte suscepta, Quod aliud bo- num Sperari potest quam aeternitas Z 'ο-
fecto si nulla alia Dita superesset, nuIlum quoque foret discrimen inter eum, qui pro virtute, sui patria fortiter mortem oppe- tit, et. ilitam, qui pro falsa opinione, quam'. pertinacitHr defendendam suscepit, aut gravissimi sceleris caussa judicis sententia morte plectitur 9 tollere vero hoc di-
scrimen est contra rationem niti.
5 Ita argumentor: evidenter cum ratione pugnar, ut nobis persuadesamus; hominem , qui longe praestantioris ceteris animantibus, rebusquΘ corporeis naturae est, his ipsis ta- men infelicioris ,. ac deterioris - esse conditionis , atque in eo miseriae statu a benignissimo Conditore collocatum esse, ut ne
queat numquam non esse miser. Si. enim
nulla post hanc vitam alia supergit, naturales hominis appetitiones numquam eXSa-: riantur, implentur tamen perfecte brutorum animant tum cupiditates bonis hisce tempo-- ratibus, ipsa etiam inanimata finem, ad quem condita sunt, plene assequuntur. Solus itaqus honis sempΗr desiderans, Semper quaerens veram felicitatem , eam inveniet nusquam egregis D. Augustinus: Si pecora essemus, carnalem vitam, et quod Secundum sensua ejus est, amaremus ; idque esset sussciens bonum nostrum, et Secundum hoc, cum esseo nobis bene , nihil aliud quaereremus.
362쪽
J Upinio de animorum immortalitate, ac alia vita, in . qua sit a qua praemiorum, pCenarumque distributio, omnium mentibus insita ad conservandum rempublicam , humanamque. Societatem apprime necessaria eri ; hac enim sublata omnis virtus, justitia, Subditorum in principes observantia, &Obedientia, paternus principum in subjectos amor, quibus Omnis humana societas continetur, una periret. Nisi enim supremus, Cc omnia perspiciens vinὸ ex timeatur, praeter tam orem tantum humanum, praeter potentiori S. me dum, nullum aderit motivum, quo homines ad evitanda scelera emcaciter impΘllantur: an vctro id genus metus homines in malum alioquin propensi Ssimos acri nibus satis absterrebit, praesertim si spes a Uulgeat forct, ut ea occultentur λ certe si absurdissimum Hobbesii, ac Machia velli systema obtineat, nullum erit scelus adeo enorme, quod ab infirmioribus clam, aperte R. potentioribus non admittatur. Fingamus Jam communem hanc des immortalitates
sententiam cum veritate non con Sentire 'nonne recte inde concludemus, universalem' errorem omnium animis infusum necessa rium esse ad societatem humanam tum
n Servandam, tum provide gubernandam λuuid vero hac hypothesi magis absurdum λAd quid opus erat hominem ratione , quae erroris inimica est, instruere, Si per errorem ubernandus sit λ Quomodo deinde universalis hic error infinita Conditoris sapien- 'eracitate, bonitate, providentia co ciliabitur
363쪽
De Necessaria Dei Voluntate, ut Anima Humana perpetuo existat, is Divat. CCXLIX. Deus optimus nos in Dunc mundum non animo cruciandi, sed benefaciendi posuit. Propositio haec tuto in axiomatam numero haberi potest: est enim evidentissimum pug re cum in nita Dei bonitate , ut Creaturas rationales eo fine essiciit, ut sint
miserae. Colligitur id praeterea ex innumeris bonis, quas Conditor benignissimus nobis licite, & magna cum voluptate fruenda. in hoc mundo concessit. Quid λ quod ita ab ipso effecti sumus, ut etiam tum, cum naturae infirmitatibus servimus, suavi voluptate prosun-dainur, quemadmodum evenit, cum cibo, &potu famem, & sitim depellimus. CCL. Si alia Dita perfecte beata non su
peresset, Deus ponendo nos in hunc munctam, largiendoque cumulate adeo bona haec tempta 'alia, nos summe cruciaret. Si alia vita pei ct beata non supersit, bona haec praesentia eo solum tendunt, ut natural Brn nostram persectae beatitatis cupiditatem numquam implendam magis exacuant ; atqui hac ratione homo vehementissime excruciaretur: igitur si alia vita perfecte beata non supεresset, Deus ponendo nos in hunc mundum , largiendoque cumulate adeo bona , haec temporalia, nos summe excruciaret. Schol. Ρraeclare hoc loco, quamquam non Sena per alias, Clericus argumentatur. QuamυiSomnibus bonis, quae hic in Dita hacce mor- tali comparari possunt, frueremur , tandem iis carendum esset, se moriendum summa tristitia propter aeternam jucundissimarum rerum jacturam. Tunc temporis bona omnia,
quibus anteta fruebamur, veluti in venena
posuit , quod non fieret, nisi alia vi
364쪽
a Psych. P. II. Seci. m. c. IV. erSa non acerbissime cruciarent. Ecdem loco essemus, ac qui Sine morbo ullo valente stomacho, O cibum appetente recordare- tur quidem, se Omnis generis cibis olim abundasse, sed sibi statim fame pereundum esse sciret. Memoria illa praeteriis rum copiarum eum vehementissime cruciaret, DU- dum ut ejus dolorem Ieniret. Igitur si esset . sine spe beatitudinis post hanc Ditam futurae moriendum, jam beneficum illud Numen non immerito in nos contulisse videretur bona huyus Ditae, non benefaciendi caussa, sed potius irritandae nostrae cupi itatis, cui tamen nulla ratione satisfactum vellet; hoc est, animo nos acerbissimo supplicio inter sciendi. Cum ita constituti simus, ut Omnibus numeris absolutam beatitatem ne cesSario optemus, Deus ostensa nobis sti- quanta ejus parte, ut eam magis Optare- .mus, subito omnem ejus spem subtraheret, ut in summa desperatione vitam relinqueremus. Nobigcum ageret eodem modo, ac qui homini fame Dehementer laboranti cibum olfaciendum inerret, ut Dideret missirum. Isoc quid fieri crudelius possit, me non Cape re fateor. Ceterum . perfectam beatitatem cum dico, eam intelligo, quae naturalis sit, ac naturae viribus obtineri queat ; de supernaturali quippe in philosophia non agitur : sed hoc infra 265. schol. i. n. a. fin. amplius declarabo. sotiis, 1 CCLI. Infinita Des bonitas postulat, ut em
Dei po- stet perfecta bonitas, quam anima pOSt Corpo- tulat, ut ris mortem consequi possit. Si non extaret per- rehoeti secta beatitas post mortem corporis obtinen- beatitas. da, Deus nos ponendo in hunc mundum, largiendoque bona praesentia nos summe Cruc Ia
ret . praetc. ), id vero cum infinita Dsi
bonitate componi minime potest igitur haec bonir s postulat, ut extet in altera vita perfecta beatit , quam animata morte corporis consequi possiet.
365쪽
De Necessar. Dei Volim tale, is c. 353 CCLII. Eadem Dei bonitas postulat, ut haec Quae beatitas sit perpetua. Bonitas quippe Dei po- M Vri distulat, ut haec beatitas sit perfecta, id est,
ut plene exati et naturalem mentis appetitum, quo in eam fertur sed id genus beatitas constans Sit, ac perpetua necesse est: est enim status, in quo nihil amplius timeri, aut. Sperari possit. Certes si illa beatitas tantum temporarja foret, anima ad eam admissa vehe-
naentissimo angeretur timore, ne umquam ipsa excidat, quo enim majus est bonum possessum, eo major est de eo amittendo anxiestas ; quare rursus Deus animo cruciandi, ct tandem crudelissime enecandi animam ad Oani beatitatem admisisse videre tuli: Schol. Sapienter Tullius: Nam si amitti Di- De sitata beata potest ; . beata esse non poteSt.
Ouis enim consilit semper sibi illud stabile, is firmum permansurum, quod fra gite, O caducum sit 8 qui autem disclet' perpetuitati bonorum suorum, timeat, ΠCCESSU eSt, nes aliquando amissis illis sit miser. Beatus autem esse in m cimarum rerum timore nemo potegi. Neque enim in aliqua parte, sed in perpetuitate temporis vita beata duci solet: neque appellatur omnino vita beata, nisi confecta, absoluta : nec potest quisquam alias beatuS USSE, alias miser. Qui enim existimabit posSe Se miserum esse, beatus non erit. CCLIII. I Unita bonitas postulat, ut DeuS atque a animae existentiani, O vitam perpetuo conse cet. Infinita Dei bonitas postulat, ut exstet per tecta beatitas, eaque pΡrpo tua, quam ant vetur ima a morte corporis consequi possit I. praec. I sed nisi existentia, . ac vita animae perpetuo conservetur, nequit ea perpetuam beatitatem consequi: igitur infinita Dei bonitas perpetuam existentiae, ac vitae animae
CLIV.LUnita Sapientia postulat, ut Deus
366쪽
a 54 Psychr P. II. . Seci. m. c. m. S i entia eligat media aptissima, quibus homines, Sa D 2iit' libertate, ad ObserDationem legis naturalis media a. ιHupellat. Ut enim Deus in mundi procroaptissima tione manifestationem suarum perfectionum ad obti- pro fine sibi praestituere debuit cosm. . 75. ita singulari quodam modo patefactionem suorum attributorum moralium, quae per actus morffles creaturarum rationalium, id est, per accuratam legis naturalis observantiam, Comparatur, utpote longe nobilissimum intendes- re & debuit, & voluit; at vero sapientiae partes sunt eligere media ad finem obtinendum aptissima: igitur Deus vi sapientiae infinitae eligere debuit media aptissima, quibus a creaturis rationalibus, salva ipsarum libertate, accuratissimam legis naturae observmatiana impetret; seu quod idem est, sapientia infinita postulat, ut Deus eligat media aptissima, quibus homines salva libertates ad obseP-vantiam legis naturalis impellat.
CCLV. Ins nita Dei Procidentia id ipsum
postulat. Infinita providentia postulat, ut Deus creaturis rationalibus normam quamdam praestituat, ad quam ipsae accommodando Suas actiones morales finem, veramque bΘatitatem certi Ssime consequantur, quod in philosophia morali demonstratur : igitur etiam eadem providentia postulat, ut Deus creaturas has rationales aptissimis, quibus salva ipsarum libertate potest, incitamentis ac mediis ad eam normam sequendam impellat; sicut enim absque id genus norma, ita quoque sine ejusmodi incitamentis genus humanum provide non
CCLVI. Incitamenta altissima, quibus homines salva libertate, ad legis naturalis ob- unx P servantiam impellantur, non sunt niSi proe τὰhi'. - se poeme Imprimis senim lex na- ternae. turae, cum veram rationem legis habeat, non ordinationem modo, sed & sanctionem, quae in constitutione praemiorum, & poenarum si-
Idem Provi dentia postulat, Haec media
367쪽
De Necessar. Dei Voluntate, 555 ta est, Continet. Vid. Cl. P. Sisinheliner. Deindes sic argumentor . Incitamenta aptissi- P 3 ma ea solum dici possunt, quae comparate ad 'praesentia adjuncta, spectata nimirum naturas imbecillitate, maxima ad malum propen Sione, voluptatum illecebris, ac vitiorum invitamentis, atque superandis in virtutum exercitio difficultatibus omnes universe homines adsectandam virtutem efficaciter impellere, &a vitiis retrahere possunt; atqui istud praemia,
aut poenae praestare nequeunt, ni Si aeternae sint: cum enim nunc, quando pinnarum per tui- ratem ex Divina Revelatione certo novimus,
quam plRrimi tamen ad turpissima flagitia summa licentia deflectant, quid futurum prudenter sperari posset, si temporarium solum praemium virtuti, & simili poema vitio constituta seret λ. Certe passim homines praesentibus voluptatibus, a quibus vehementissime alliciuntur, eas poenas, utpote dc adhuc inuitum remotas, & non perpetuo duraturas postha rent : igitur incitamenta apti Ssima , quibus homines, salva libertate, ad legis naturalis observantiam impellantur, non sunt, ni Si praemia dc poenae aeternae. Coroll. Itaque & sapientia, & providentia infinita postulant, . ut Deus propositis praemiis, ac poenis aeternis homines ad accuratam legis naturalis observantiam impellat. CCL UI 1. Ins nita sapientia, ac proDidentia Sapien- postulant, ut Deus antinae existentiani, M' x - , pyο- Titarn perpetuo conseruet. Infinita sapientia, dc providentia postulant, ut Deus hominem luam ..propositis praemiis, & poenis aeternis ad ob- nimae servantiam . legis naturaeo impellat s . prae c. ςon cor. e sed istud fieri nequit, nisi Deus existentiam, ac vitam animae perpetuo Conser stulant.
vet; ergo anfinita sVientia, ac providentia postulant, ut D s animae existentiam, ac vitam perpetuo conservet.
CCLVIII. Insiata pei justitia postulat, ut
368쪽
stulat, ut virtus praemio, vitium pinna a Dficiatura Trail. dei exist.Odes attrib. de Dieu r. a. ch. 6.
356 Psych. P. II. Seci. TV. C. IV. condignum praeurium Dir Ditis poena tribuatur . Justitia Dei aliud non est, quam bonitas sapienter administrata, ut in theologia ostendam; atqui Deus suam bonitatem nequaquam: Sapienter administraret, nisi virtutem condigno praemio remuneraretur,. Vitiumque promerita poena mulctaret: si enim illud non praestaret, suam bonitatem probis, & improbis aequaliter exhiberest, ac reapse in mente bonus foret; quod utique sapientiae legibus repugnat; sapientia quippe postulat, ut approbet eorum moreS, qui leges a Se Statutas observant, impr6bet contra eorum vitae rationem,
qui ab iisdem recedunt, atque ut hanc vel approbationem, vel improbationem ipso quoque opere patefaciat, id quod aequa praemiorum, poeiaarumque repraesentatione obtinetur: igitur infinita Dei justitia postulat, ut condignum praemium virtuti, & vitio poena tribuatur: Schol. Certe, quemadmodum Clathius arguir, etsi nos abstrahendo etiam ab omni praemio
divinam voluntatem accuratione summa EXE-
qui teneamur; infinita tamen sapientia bonitati juncta postulat, ut Deus manifeste ostendat placere sibi probitatem; improbitatem contra vehementer displiceres. Eaedem igitur rationeq, quae evincunt .summam a
nobis ipsius legibus observantiam deberi ,
demonstrant simul convenienti Ssimum esses, ut contemtus illis illatus vindicetur: & ta- merarii transgressores puniantur; nullus enim legislator, salva sua bonitate ac justitia, legum a Se sancitarum contemtum impune ferre potest: majestas legum, legislatoris dignitas, curaque, quam de conservanda sua auctoritate gerere debet, ipsum denique gubernatoris bonum . id exigunt. Quod si Deus nec bonos praemiis, nec malos poenis assiceret, suo volui suffragio illos cum his aequare, ac improbitatem approbare videretur : quo admisso omnis legum honor
369쪽
De Necessar. Dei Voluntate, 'Oc. 357 . periget,& vilissimorum homuncionum pedibus conculcaretur, neque jam restaret, unde agnosceremus eas leges divinas esse,cum illarum laesionem minimae a Deo vindicari sci
CCLIX. In hac uita mortali nec virtuti prae quod inmium, nec Ditis condigna Iriaena tribuitur. Quo- hac vitntidiana experientia asserti veritatem luculente testatur ; videmus enim frequentissime impi0s heiai, divitiis, honoribus, ceterisque hujus vitae bonis ad mortem usque abundare ; virtutis Contra studiosos rerum omnium inopia, iniqua valetudine, doloribus, contem tu, aliisque gravissimis incommodis conflictari .uuid quod multi ipso quasi ultimo vitae momento aut virtutis, aut vitii actum exercent λ Quod ergo illius praemium, quae hujus poena in hac vita esse potest
Deinde nec bona haec caduca, cum naturalem hominis cupiditatem irritent solum, non E. 'pleant, condigna virtutis praemia esse queunt.
CCLX. Ins nita Dei justitia postulat, ut am quare alia post hanc supersit vita, in qua probi prae- ου' mitS, improbi poenis asscianti . Justitia di- ' vina postulat, ut condignum virtuti praemium, . ac vitio poena tribuatur β. 258. , idque in hac vita mortali non obtinetur g. praec. : Ergo eadem justitia postulat, ni alia supersit vita, in qua probi praemiis, improbi poenis condigni afficiantur. Coroll. Necessse -esse, ut vita haec perpetua & quisit, ex 246. 25a. colligitur; nam-&- essentia veri praemii exigit, ut animam persecto beatam reddat. CCLXI. LUnita justitia postulat, ut Deus unde a
animae existentiam,ac vitam perpetuo c Ser-
vet. Infinita Dei justitia postulat, ut alia post
hanc supersit vita, &. quidem aeterna, in qua ri debet
probi praemiis, improbi poenis assiciantur g.
pra c. cor.); sed istud fieri nequit, nisi animae existentia, & vita perpetuo a Deo conservetur : ergo infinita justitia postulat, ut
370쪽
Sm P0 h. R II. Seci. Iss. c. II . Deus animas existentiam, ac vitam perpetuo
CCLXII. Deus necessario Dult animae humanae existentiam, se Ditam perpetuo consei Dare. Id Deus necessario vult, quod infi- porpetuo nita illius bonitas, sapientia, providentia, a Cς0i' er' justitia postulant, ut in aperto Ast; sed hae perfectiones postulant, ut Deus animae huIRδ-nge existentiant 3 ac vitam perpetuo conServet ββ. 255. 257. 26 I. : ergo Deus neceS- Sario vult animae humanae existentiam, &vitam perpes tuo consUrvare . . a in Tro- Schol. Nihil itaques agunt, qui cum Lockio ir), Mejero b), aliisque non paucis Cont Cadunt, nos sola ratione naturali adjutos minime scire posse, quId Deus de anima nostra P rit corporis mortem decresverit. Nam cum diuitia Doluntas, ut egregie Genuensis c) ratiocinatur, aeternae snpientiae eSSE contraria nequeat ; possintquU CX TCrum natura plures dioinae sapientiae rationes intelligi, se voluntates, quae Ud CGS' rationes pertinent, intelligi a nobiS POSCe, equidem nemini ambiguum esSe putu . in ecce, Deum et elle mundum existerct, quCm conserDat tanto Ordine , ac providetitia ἔitem velle omnia ex aeterno ordine in eo seri; tum ho Dines se se conSCTDare, GC mutuo Se fovere, et amare, GC plura ejuS- dei ι generis perspicua, ego cSSC MO eae ΠGrtarae ipsius contemplatione. Itaque quamquam diDinam homines. Sapientiam et v lu tatem plene, et adaequa te nullo pacto COVi Prehendere poSsunt, Sunt Tarnen plurima, quae naturae res spectant, in quibus liquitio rasiones, ac voluntatem Dei intel-ιuS. Ad id nos genus referre hoc pos- , de quo disputamus, mentem Jὶinna seSSC quam a ni Itura sua, tam eae di-
UiΠ voluntate, non tradestructibilem msds, ed immortalem quouue. Quid enim stlι- tuiqset et simplicem dilatu creare, et CS