장음표시 사용
371쪽
ctantem si 'piternum speiactantem, ubi tota ellus existentia non breDisolum unius Saeculi ambitu, sed plerumQue
dum uinuanae mentis aut saeui Lutes ' nusti , Uatuntas, plorantia is ,
372쪽
Mo. Psych. P. II. Seci. IV. cap. IV. . . oppositum numquam escere potest, id est,
nec ut supremus naturae auctor animam humanam existentia, aut vita umquam spoliare potest. Oh Diso. Schol . I. Sed pIurimi contra nituntur, sunt. O ..'.' Tullii Verba, animosque quasi capite damnatos morte multant. Et: Sunt enim, qui discessum animi a Caryore putent esse mDr- tem- .Sunt, qui nullum Censeant feri disces- Sum I sed una animum, CorpuS Occidere,
animumque in corpore extingui. Qui discedere ianimum censent, alii statitv dissipari, alii diu per nanere, alii semper. Huc imprimis ex antiquis pertinent Dicearchus, Arisa De stoxenus, Epicurus cum suo grege, quorumum. rer. sutilia argumenta Lucretius in collegit : bΤm, . Plinius b cujus hoc erat enui3ciatum : Deus
nat. ι. .' nec potCSt mortalas internitate donare, aut
revocare defunctos ; dc complures alii, qui
in constituenda. animi natura turpissime aberrarunt, ut alias diximus. Id tarisen probe notari velim, non omnes Veterum, quia'imam in entium compositorum numer ' posuerunt, hoc ipso immortalitatem -sustu- usse, etsi istud necessarium illius consectarium rit e nec mirum; raro enim illi, quod jam saepe monui, principii stri consentanea protulerunt. His accedunt materialistae re-eentiores, Hobbesius, Tolandus, Voliatrius, Philosophus Desans fouci, aliique, quos singulatim enumerare taedet. .Praetereo illos, qui vel cum Pomponatio, Perroto, Baylio, Jurievio Roterodamensi philosophiam theo. Iogiae, ac rationem revelationi opponentes, animam philosophice mortalem, theologice immortalem esse docuerunt; vel cum Lochio,
Clerico, Mejero immortalitat eis animae aut ratione naturali demonstrari non posse, aut gratu iram duntaxat esse contenderunt, necnon Henricum Dodmellum, cujus anima, natura sua mortalis, virtute Baptismi im-
373쪽
De Necessar. Dei Voliotate, etc. 36i mortalitatem Consecuti est. Sed jam absu das horum argutationes audiamus: ajunt. I.) Non obstantibus animae proprietatibus potest ipsam Deus ut auctor naturae anni hilare: eae quippq non exigunt creationem animat : ititur nec conservationem Perpetuam. Proprietates animae ante creationem sunt Solvun-mere possibiles, quod autem tale est, nullari ObJeratione a Deo sui productionem exigere potest; contra proprietates animas existentes sunt actu aliquid, suntque a Deo ut auctorct naturae, ipsi inditae; unde otiosali ac frustra- neae esse nequeunt β. a 5. . Tametsi igitur Deus animam, corpore rite organi Zato, naturaliter procreet, nequit tamen am, corpore destructo, naturaliter anni hilare; cum enim proprietates jam existunt, cum ratione in ipsa Dei persectione sundata postulant, ut conserventur si praeterea. Organizatio corporis conditiin M'dam, quae a Deo naturae auctore pro lege universali creationis animae assumta est β. 166 , cosm. g. 93. Scbol. I. , quaeque vel ideo aliquo mocio a Deo hanc procreatioineat exigit; quod autem us secundum generales leges pro hoc rerum Ordine constitutas operatur, id ut auctor naturae operari dicendus est. At vero destructio corporis non est id genus conditio, quae animae anni hi lationem a Deo postulet: neque enim ulla in se est connexio inter destructionem corporis, δc anni hilationem animae; neque Deus ri suarum persectionum, aut spectatis animae proprietatibus hanc conditionem statuere poterat.
quare nequit Deus ut auctor naturae animandi destructo corpore anni hilare.
Capacitas, Murale beatitatis desiderium ad summum exigit, ut anima aliquo stost mortem tempore conservetur, ac mi- almae propterea necose est, ut aeternum duret : igitur idem de aliis eius proprietatibus Orchenaia Metaph. Lib. III. ii
374쪽
56a Psych. F. u. seel. IV. cap. IV. Psentiendum. Accedit, quod, ut Meierus a
guit, illa cupiditas beatitudinis vel non sit
naturalis, vel si sit, non tamen necessari a
impleri debeat, quemadmodum aliae id genus cupiditates naturales, puta bonorum, divitiarum, raro aut numquam explentur.
mnique, addunt alii, aeternitatem beatita tis. rations naturali cognosci non possct . quidquid haec in parte novimus, revelati nis lumini deberi. Nos non quamcumque, sed persectam bcta- titatem naturaliter desideramus: haec autem perpetuitatem natura sua includit . acta. . Om porro dubitat hanc cupiditatem naturatri esse, si similiter de amore parentum in filios 'dubitare debet. Certe praejudicium aliquod, ut Mejerus contendit, esse non potest; suis mim' umquam vidit praejud4cium toti generi humano commune, constans, per omnium saeculorum aetates connrmatum.
quis umquam suit hominum doctorum, rudium, divitum, pauperum, juvenum, senum, qui beatus esse. non desideraverit 3 novimus multos in definiendo beatitudinis objecto imter se discrepasse, in ea appetenda neminem novimus. Est itaque 'rupiditas illa beatitudinis, quam vix e senita propensione in nobis sentimus naturae auctore prosecta, aequi ideo otiosa esse nequit; secus enim ruus nos perpetuo non falleret modo, sed crudelissimo cruciatu torquerer V. Mo.), ac ipsa bruta, quae appetitiones suas In hoc mundo plane satiant, hominibus seliciora serent. Aliae cupiditates non a natu ra induntur, sed ex ipso naturali summi boni desiderio, velut ex radice profluunt, quia nempe, donec ad' eius possessionem admittamur, inquieti in illud inquirimus; hine fit, ut ad quameumque boni speciem sorte oblatam inclinemur, putantes, beatitatem stu
d lase quisitam ibi latere posse. Sed Divinae
375쪽
De Neeersam. Dei Voluntate, 565 Providentiae opus est, ut id genus desideria non impleantur 9 appetuntur enim bona vana, Caduca, quorum acquisitione facillime verae felicitatis desiderium aut debilitaretur,
aut prorsus extingueretur. Audi Gassendum: pAdnotanda est disparitas, metirique mu's. . m. venit rem eae eo, quod natura instituit.Sunt ζο . i. I. enim quaedam cupiditates generalissimae, quas natura non inserit, sed cogitatio solum praesumptae utilitatis, aut voluptatis. Tale est υolandi desiderium; quis enim . nolit celerrime in desideratum Iocum pervenire Quia non sunt tamen nobis alae ad hoc a natura concessae, idcirco talem cupiditatem, quam natura non indidit, non
tenetur natura e Iere. Sunt Dero, aliae,
quaS non praesumpta cogitatio, sed ipsa natura ab eaeOrtu creat ; eae quo media etiam idonea ad vissectationem, fruitionem- que largitur. Musmodi est sanitatis, ac indolentiis' appetitus, quem ipsa natura , ut ingenerat, ita, quantum in se, is nisi quid sponte, vel casu occurrat, a quo deturbetur, exsatiat. Prioris porro generis sunt Objectae appetitiones: posterioris Dero est immortalis animi status. Ad ultimum Mor quemadmodum etiam naturali, solum ratione scimus Deum existere ,
esse summum, ac infinitum bonum; ita eadem duce. eum a nobis cognosci, & am ri posso novimus, idque ipsum eodem lumine adjuti summam, ac persectam nostram beatitatem constituere judicamus, quam
proinde naturaliter appetere possumus; omne enim bonum eo, quo cognoscitur, modo appetitur. Accedit quod ex sola ratione naturali demonstremus, nos ad eogitationem, &amorem Det,. tamquam finem nostrum ultimum, & nobilissimam divinorum attribut*rum patefactionem condatos esse. Etsi igitur nulla esset revelatio, seiremuν tamen non ,
alicujus perfectae dealitatis, quam ipse Tul
376쪽
3M Psych. Pra Sect. m. c. IV. lius aeternam esse debere agnovit g. 25s.sch. , capaces esse, licet non adeo excellentis, ac ea sit, quam Deus ex gratuita ,
S liberalissima beneficentia in hac providentia se nobis collaturum spopondit. Duplex nimirum est beatitudo: naturalis una, altera supernaturalis : illa consistit in cognitiones Dei abstractiva, suo tamen in genere' clara, & perfecta, atque orto inde ejus amore : haec in visione Dei intuitiva, amoreque , & gaudio inde enascente: illa hac longe impersectior est, sed nihilo minus appetitum naturalem plene exsatiat; illa naturalibun animae.viribus, & cognosci, S desiderari, & obtiaeri potest : haec cum su-.' 'Pernaturalis sit, ac a solo beneficio Dsi ut supernaturalis gratiae auctoris proficiscatur, solum per revelationem nobis innotescerct ,
nec obtineri nisi adjuvante gratia divina supernaturalii potest; illae homini in statu
purae naturae constituto congruit; haec nobis ad Atatum supernaturalem elevatis a Deo benignissimct promissa est. Vide P. Schnt arE. Uiuversisti nolent ii, qui in rebus omnibus pubι. ad revelationem consutiunt, eas veritates, 47 6 quarum demonstrationem nulIa, nisi sola geni p. i. ratione naturali nota, principia applicantur, t vera ejusdem rationis objecta esse: quarΘcum a me nullum aliud principium adhibi- tum suerit, dubitari nequit, aeternitatem beatitudinis nata ratis, ipsamque adeo animae humanae immortalitatem in objectis purae
rationis naturali locum habere,, ac proinde, abstrahendo a revelatione, c nosci a nobis Posse. . ΝΘque vero obest, philosophos votares revelatione destitutos . tum hac in re,
tum in aliis consimilibus In turpissimos errores prolapsos fuisse; nam si omnia, in quibus illi errarunt, solius revelationis objectae forent, neque existerillam unius Dei, neque I ereationem mundi ex nihilo, neque simpli-
377쪽
De Necessar. Dei Voluntate, ete. 365
citatem animae nostrae solo rationis lumine Cognoscere possemus, quod prorsus a vero abhorret. Ex eo itaque, quod recentiores philosophi revelatione illustrati nec tam saepe, nec tam turpiter hallucinentur, colligitur duntaxat revelationem ad meliorem rationis usum, ac ad detegendos in ratiociniis
errores plurimum conserre, non vero veritates illas ex natura sua vim rationis exsuperare. Sed de fisc in Theolo a plura dicam ; ceterum qui se tam acres revelationis defensores profitentur, non semper 'sincere agunt ; depressa nimirum ratione extollunt revelationem, ut ei gravius deinde vulnus
instigant, quod quidem in Baylio imprimis
patuit ; norunt nempe labefactata ratione, ad ruam pertinet motiva credibilitatis expenere, ipsam quoque revelationem convelli; quare sapientissime S. P. Leo X. inconcilio Lateranensi quinto omnibus philosophiae prosessoribus imperavit, ut omni studio, occonatu naturalem animi immortalitatem argumentis ex ratione naturali petitis constabilire nitantur cons. q. 7 a. Sch.).5. Ut animae brutorum, ita nec anima homi-nIs videtur habere finem existendi extra corpus r ut enim illae, ita & haec. ad corpus informandum. & constituendum unum principium actionum duntaxat Ordinatur. Quod autem anima humana a Corpore Separi rata tamen cogitare possit, id non videtur ratio sufficiens ipsi constituendi finem aeternum ; fortassis enim brutorum quoque animae extra corpus cogitari possunt, tamen
dixerit, illis similem finem praefixum esse. Insomatio corporis potest quidem dici finis an imae humanae proximus, se inadaequatus, non autem totalis, O ultimus ; proprietates siquidem Illi inditae manifeste .ostendunt finem longe ivibiliorem, cognitionem nimirum, dc amorem summi boni, in quo
378쪽
566 Psych. P. II. Seci. m. c. m. persecta beatitas naturaliter desiderata sIta est, praestitutum esse. Hunc porro finem non duntaxat colligimus ex ipsius extra Corpus cogitandi facultate sola, se late accepta, sed determinate ex tali cogitandi facultate, qua illa tales operationes efficere possit, quibus Deum modo substantiae ratio, nati conapetente, cognoscendo nimirum summum verum, & amando infinitum bonum, possiderct queat, tum: ex aliis quoque . proprietatibus, quasi ipsi inesse, certo novimus.' Atque. inde immensum patet inter animam
hominis & animam belluae discrimen; haec
enim, tametsi fortasse extra corpus. Cogitare posset, nunaquam tamen ejusmodi operationes perficeret e caret quippe facultate cognoscendi superioro, sine qua ideae distinctae, & abstractae Dei, virtutum, felicitatis&c. confieri nequeunt, Caret libertate, sine qua nullus actus moraliter bonus, aut malus, nulla capacitas praemii, aut poenae habetur; caret deniqus aliis Irroprietatibus, quae sine perpetua conservation inutiles, ac frustraneae forent: qua res nullo pacto ad
sublimem adeo finem ordinari potuit. Sed de hoc infra; nunc ista objicienti hus haec senecI. ex Tullio dicta sint; tu, cum tibi Deus dederit animum, quo nihil est praestantius, nihil dioinius; sic te ipsum a ficies, atque prosternes, ut nihiἶ inter te, atque quadrupedem aluuem Eutes interesse p J Omne quod oritur, aiunt, aliquando p reat, necesse est ἰ orix; vero animam quis' dubitet γ Tum; animam cum corpore nascitur et igitur & cum corpore peribit. Deindsanima aegritudinibus sibi soli propriis vexatur, prout corpus suis afficitur morbis patqui ex morbis rite arguitur corpus natura sua mortale esse: ergo &ex aegritudinibus animae idem colligetur. Denique, si alia vita superesset, non modo non timeremus mom
379쪽
De Necessar. Dei Voluntate, sec. κ tem, sed laetaremur multo magis, utpote - ah hisce miseriis liberandi. Haec α similia Lucretius olim accumulavit, ac recentius De Sans-souci, ceterique hujus saeculi minu- ei philosophi recoxerunt. IR.Ad imum. Quod per generationem oritur
ac , inde compositum est, rursus natura liter interire potest, vires enim creatae partium dissolutionem efficere possunt: non vero quod, cum simplex sit, qualis est a- nima nostra, per solam creationem ortum
obtinet; istud quippe, cum interit, anni hi-- latur a vi, quae in universa natura non continetur. adum. Non alio sensu anima cum corpors nascitur; quam 'suod tum creatur , atque Cum corpore conjungatur, quando hujus. organae ad iunctiones vitales obeundas satist apta sunt. Indes autem minime sequitur ani- mana rurius cum corpore perituram: haec cnim unio non in animae natura sundatur, sed externa est, & a sola Dei voluntate pendet : quare rideri meretur Pomponatius, cum ait, animam a corpore separatam in
statu violento fore, in quo diu persistere
, d. stium . Morbi corporis tendunt ad dissolui tionem partium, hi perspicuum est: cum igitur partibus dissolutis corpus intereat , recte ex morbis corruptibilitas, ct interitus corporis arguitur. Contra aegritudines animae 'nequeunt. illi interitum adserre, non enim vim annihilandi continet: sed illiva duntaxat contingentiam, mutabilitatem, ac indigentiam conservationis divinae palam sa-- 'ciunt. Nec quidquam promovent, cum arunt
animam contrariorum capacem esse, ac pro
inde propter contrarium, ut veteres loqui solebant, deisere pone 3 quis enim non intelligit, animam non esse sibi contrariorum capacem, quasi nimirum aliquid in se as
380쪽
mittat, quod cum natura illius pugnet, aut ipsi interitum accersat, sed solum eam Ca- pacem esse actuum eliciendorum, qui inter se contrarii sint. Ad 4tum. Horror mortis, quo omnes serctanguntur, non oritur ex incertitudine vitae sutur quoad substantiam; verum Θx incertitudine illius quoad conditionem. Nimirum,' non ideo timemus mortem, quod aliam vitam non superesse putamus, sed quod ignPramus, quae nos sors maneat, utrum conditio illius vitae selix, an infelix , nobis futuis ra sit. Certe si omnibus Tullianum illud persuasum seret: beati erimus, cum corporibus relictis, se cupiditatum, O aemulationum erimus expertes: mortis ille motus procul abessc t; quod quidem' in prioribus saepius evenisse novimus, qui vitae hujus terminum non modo sortiter expectarunt, sed etiam tamquam melioris initium ardentissime exoptarunt. Adeo igitur mortis timor contra animi immortalitatem non pugnat, ut eam potius quam maximε stabiliat; unde enim, quaeso, est ut quo quis magis est improbus, eo magis. hoc metu angatur λ unde, ut multi, imminente morte, errores suos praeteritos retractent, utque sanam doctrinam, quam anilis instar sabulae tota vita exploserant, in animum admittant denique& ores profiteantur λ Oualis olim fuit The dorus atheus β. Io: log. , & nuper Des- barreau, ly Abbadie, Deflandes, ut vider
est apud Ahti-san-sOΗci; adeo ut nemo umquam, cum animam ageret, poenitentia ductus fuerit, se immortalitatem animo tribuisse, vitaeque rationem eam ad opinionem conformass 5. Consensionem universalsem contendunt, aut
nullam suisse, quod Santiquitus multi cum Epicureis, & Stoicis contrarium docuerint,