장음표시 사용
381쪽
. venti sint, qui omnis alterius vitae ignoratione tenebantur et aut fuerit, ex Poetarum solum fabulis originem duxisse, quae licet a vulgo probarentur, a sapient ioribus tamen risae suerunt, ut Cicero innuit. Αddit Lucas Brugensis Lovaniensis theologus veteribus Hebraeis prorsus ignotam fuisse hanc de immortalitate doctrinam. Consensionem omnium nationum & extare,& ex naturali animi comparatione proficisci supra demonstratum fuisse opinor; paucos, qui contra nituntur, non moramur: neque enim paucorum, dc naturae depravatae auctoritas, auctoritatem naturae incorru-Itae omnium saeculorum diuturnitatem con-rmatam elevat, cum praesertim hi ipsi actiones suas, vitaeque rationem, dum posteritati student, famae consulunt, mortis timore anguntur, ad Communem opinionem
Conforment: Nec 'uemquarn, scripsit de Epicuro Tullius, vidi qui magis ea, quoetimenda esse negaret, timeret, mortem dico, se Deos. Ignorantia quorumdam in America uepopulorum nullo teste idoneo nititur, quin ex probatae fidei scriptoribus contrarium' evincitur ; quod si tamen id de una,
et altera natione cum veritate affirmari posset, sequeretur solum hominibus belluarum more viventes dc corporeis voluptatibus penitus .immersos ita a natura sua recedere, ut posita omni suturorum sollicitudine, veritates maxinis patentes non videant. Porro veterum consensionem ex poetarum fabulis ortamesse adeo verisimile non est, ut potius haec commenta firmissimum praebeant sensui communi testimonium; quis enim ignorat poetis in more positum suisse, Veritates alioquin cognitas variis figuris, ac schematibu involutas populo proponere λCerte veritatem astutis id genus portentis
dc absconditam, & depravatam a poetis
382쪽
3 o Hych P. IT. Sest. IV. C. IV fuisse jam olim Plato conquestus est, IlIOS que propterea ex sua republica exsularctvoluit Cicero quoque i dato l o non ipsam do animorum perpetuitato opinionem, iat- pote quam toto libro gravissimis argumentas constabilivit, sed adjecta poetarum figmenta risit, rideriquo a sapientibus testat s eSt paed ut Deos, inquit illo, essct natura πι-namur, qualesque sint,ratione cognoscImras sic permanere animor actitramur consensu nationum Omnium ' gua in sede mancant, GaIesque sint, ratione discendum estia yus ignoratio snxit inferos, easque I Ormιαι- nes, quas tu conremnere non 3me caussa νι- stebare Sed tamen hic dissimulandini non est, nonnullos ex antiquis, etiam Christianis philosophis animam mortalem essΘ apertissimis verbis proiiunctasse a quid vero Inde num propterea veritas periclitatur minime Illi anymam ab animo discriminarunt alentes, illam materialΘ, ac corruptIbilis hujus, qu1 spiritus, aCvehiculum esse via.. β. I v. schis o.
deniquΘ ad vetustissimos Hebraeos attinet, illo futurum an rmorum Immortalium . statum non inmorasse, praeter multa alia argumentum ese tum lex a Moyse lata de non consulendis mortuis: tum quod Abrahamus. vita sunctus, aliique Patriarchae ad populum suum congregati fuisse dicantur Et nonne
ex illis Domini verbis, em sum Dens Abraham, & Deus Isaac, & Deira Iacob: ipis
Servator noster conclusit 2 Ndi est Deus mortuorum, sed viventium 3 His itaque expensis patet turpissimi mendacii reum esse auctorem infamis 3cripti Potistampii in lucem dati, eum audacissime, pronunciat, de animorum cum corporΘ Inistratu olam certam, & omnium antiquo rem philosoplisrumconssnsione confirmatam sententiam fuisse ;
383쪽
De Necessar. Dei 'Iuntate, 3 3
animos hominum sempite nos dixisse. At ta- metsi istud Tullius scripserit, non tamen asserere voluit Pherecydem primum hujus isententiae auctorem extitisse; quomodo enim alias universali Chaldaeorum, Persarum, AE- syptiorum, qui longo ante huc tempore floruerunt, consensione pro animorum immortalitate pugnare potuisset λ ne itaque Tullius pugnantia tradidisse videatur, dicen- durei est, Pherecydem primum suturum animorum statum suis, ac praecipue Pythagorae, quem aliquo temporct 4nstituerat, in a. O gis dilucide exposuisse, id quod cum toto orationis. contextu, ac imprimis cum antecedentibus optimo congruit. 6. Negant cum Μejero opinionem de anima- Gedam-rum i mniortalitate ad conservandam hominum societatem necessariam esse putant itandis enim, illos quoquct, qui eidem non assen der Seetiuntur, motivis non destitui, quibus ad r.
virtutem exercendam, & vitia fugienda ipellantur: addunt: Id exemplo Epicuri, ν' Ι' Spinoase, ae Hob sit patuisse, in quorum externa vitae ratione nihil erat, quod reprehendi magnopere poterat ; quod si, qui flagitiosior serent, eos publicis poenis facile coerceri pesss. Μultis ad ipsum Isaylius urget, cum remi'ablicam Atheorum constituit, Ia eomet. de quo alias dicam : quod huc pertinet, il- ν- . 7 Iud est; quod contendat studium illud sa-mae apud posteros conservandae nequaquam ex naturalis immortalitatis sonsu proficisci. Sublata animorum immortalitate virtuε in vltium, hoc in illam degenerat β. 248. Sch. n. a. quae igitur . motiva ad honestatem impeIlentia restare pol runt 3 Quid deinde poenae temporariae essicient, ut ne clam scelera herpetrentur,. aliique occulte laedantur Quin nec publica flagitia satis impediri possent; non enim unus, aut al- iter, εed antegrae societates sceleribus im-
384쪽
Prich. p. II. Seci. IV. C. IV. mergerentur : quo casu incipes observantia, principum Ludium bonum commune procurandi necessario periret: quis igitur vindex λ quis
vrovocatur : etenim H, qui tales tu Isse Q untur, non tamen .ex
uni civis partes expleverunt pullo post posuerunt, dux h
Alluinas enim cupiditates nequit aliud essct motisum ad secessionem a communi sensu,' - αρ-ritia uuaedam honestat Is motiva ad aliorum moreseo:formet 'ut ne ex aliorum societate igno suetatur, quod Rousseauio coni I
nvectatur ' quae Consecutiones necessariae fo-
persidentibus in plurimorum mente rectis: ae sanis virtutum, vitiorumque Ide G. Verum si pestis latius serperet, si in fur nationes diffunderetur, A honestate, ac inhonestate judicia pervet: -- lae e arentque simul motIva Omnia, ouae ad virtutem pellicere possent. Quid, ou siusmodi sectarum principes., quales
Unicuris, Spinoeta, Hobbesius fuerunt, spIT;b ' lationibus ad simulandam extrInS
ctis morum honestatem excitentur ne ni- intrum duae doctrinae foeditas saniorum ocu-
zz ta phr,tringat: unde fieret, ut se-
ouacium loco quos copiosos use desiderant, acriores hostium impetus undique experru --r Quare doctrinae cu3usdam consectari azn. tam in capitis, quam In sectatorum mOxibus dispicienda sunt: atque Ita, quam In Εpi ro 'veteres externam morum Integritatem laddarumi ea nequaquam. J ijus,
385쪽
qui deinceps eosdem orrores professi. Sunis eluxit. Quod si deinde cura famae in
steris conservandae non ex .aesi derio natu'rali. insitaque perennis vitae opinionoe pro veniat, unde 'Est, quod turpi adeo errori 1- li magis, qui ceteris sapientia excelluerunt. nullo non tempore adhaeserintὸ omnibus Igitur praeteritorum saeculorum sapientibi
acutius vidit Baylius. Quid est, quod nulla
o nss sollicitudo teneat aliorum, quos ad nos - pertinere non arbitramur, famam in tum-rum tempus propaPndi auidnus studii ne vestigium quidem in belru,s deprehenditur . zi V
'. ) Virtus, inquiunt. ipsa sibI- tium poena est i illa quip tranquillitates
- anternumque animi gaudium; hoc cruciatus, dc angores adsert. Deinde ostendi nequit virtuti praemium aeternum, aut viti' aeter nam poenam deberi: quare satis est, si amma aliquo post mortem tempore perduret, quo praemio, aut poena competente astici possit, nec necesse esx, ut taeternum viJat . . R. ad imum. Quidquid nunc in virtutis exercitatione dulcμ aik Jupundum, aut contra. in flagitiosa. actione amar in totuma' spe, vel timors immortalitatis, animae naturaliter indito pendet; spes nimirum prae miorum, aut poenarum timor,- quae a sume-mo vindice expectanda eise ratio intendit, hos in animis affirutu .pr ducat, s hq spem, vel, metum tollas,. tantum aberit, ut virtus sibi aliquod praemium ipsa in . viti mi degene tura ,sit. -yeinde
L si vitium sibi ipsi construa poena sit, justeneia in republica humana facinowsi punientur. an non potius sibi ipsis relinquendi sunt utilagitia accumulando sibi poenas, accumulent λ quae autem xum reipublisse . facies, quae Solone teste nisi praenitus, . 00a continet*r λ. M nong pH AEntia 4 -
386쪽
3 4 Psych. P. II. Sect.. IV. cap.. IV. .
cet, quo quis est flagitiosior, eo minus Internis animi stimulis angi . Ad adum. Tamstsi fortasse non adeo pronum
sit ostendere, quae inter temporar,um VI T-t.xis ac vitii actum, & praemiorum, ac P
narum aeternitatem proportio obtineat s satis tamen pro. hoc loco est aeternitatem tum ex essentia, ac natura praemiI, tum
ex divinis perfectionibus clars deduci. Imprimis enim praemium virtutis aliud certe esse nequit, quam finis ipse, cujus possessione anima perfecte beata efficiatur '. sicut igitur persecta beatitas: in se aeternitatem includit acta. ita quoque ad essgntiam veri praemii pertinet. Einge animam ad cognitionem, Ocb amorem Dei admissam ignorare tamen, utrum hoc praemium aeternum duraturum sit; putasne eam beatam suturam Θ Tanto certe majore sollicitudinΘ, ac metu cruciabitur, quo majus fuerit bonum, quod possidere inceperit. Deinde praemium istud, cum a Deo infinite bono, sapiente, & provido cynserendum sit, comparate quoque ad has persectiones spectari debet. Iam vero animam praemio, cuJus POMsessione beata sit, jam fruentem rursus eodem privare ipsamque Ionge, quam ante fuerit, infeliciorem reddere pugnat omnino cum bonitate Dei. Sapientia autem eius,& providentia postulant media validissima, quibus homines ad uirtutum exercitium, vitiorumque sigam, salva libertate, impellantur, qualia non sunt nisi
ficeret debent omnibus spe ata naturae humanae 'imbecillitate, ac propensione In ma-
Ium. Talo medium non foret longaeva felicitas, & miseria, seu cruciatus: nam nunc quoque. homines, qui ex Revelatione Di- - vina aeternas fore poenas credunt, a gra-
387쪽
.cerbissimus dolos' ab , t non
Citium perquam arduum sit Vitia propensio ill H; 4. 'gnaqsse ad
tera invitant: ad sce-Vide gubernandum eἡnu, pi Cut an omni st-
'p'ra postulars, quin ullum H D' irtutum terrΘ tensatur ' - , P . mium cor MVM, ut ipsi summu 0 dignissi- omni remunerat nis stitia infit,ph, me hibeatur : igitur
388쪽
3 6 Psych. P. Π. Seci. IV. Cap. IV. 'poenis obtinetur; atqui bonitas sapienter administrata ipsa est Dei justitia r igitur
haec omnino postulat, ut Deus virtutem remuneretur, vitium contra puniat. . Id
ipsum vero & bonitati, & providentiae, quam maxime consentaneum esse dixi β.a55. 255. . Deinde sola legislatoris dignitas potest fortasse aliquos pesrfectiore Dei cognitione instructos validissime ad virtutem
incitare: medium autem comparate ad Omnes, & spectata naturae humanae infirmitate practice, dc moraliter sussiciens esse non potest; quemadmodum in omni humana republica usuvenit.
Atque his, que adhuc tam copiose disputatae
sunt, Seria mente expensis, nullam prorsus rationem verisimilem superesse minutis philosophis de pereetua animae duratione dubitandi ego omnino arbitror ; demus
autem etiam omnia argumenta allata a solutam certitudinem non effcere, essicient sane procul dubio certitudinem, aut pro babilitatem, quae in rebus humanis obtineri potest, maximam ; quid igitur hoc mon- , stri est, ut ii, qui in ceteris majoris mO- menti ne otiis ac certitudine contenti sunt, tu negotio omnium gravissimo, cum dctaeterna animae salute agitur, esse nolint sane vel probabilis perpetuae poenae timor ipsos quam cautissimos essicere deberet. Anne sempiterna animae nostrae vita res est tanto contemptu digna, ut nisi summa adsit evidentia, assensum non mereatur λ anne haec opinio adeo noxia λ Dicitet quaeso, quid vobis error iste, si rΘapse esset, in morte oberit at nonne detrimentum erit aeternum, si vestra illa opinatio, ut vere est,
salsa siti Sed nescio, quo fato eveniat, ut multi dentur, qui, quemadmodum Tullius . a. e.2I. Scribit Praeclarum nescio quid adepti sunt, qui didicerunt, re, cum tempul mortiI Ue-
389쪽
De Necess. Dei Voluntate sec. nisset , totos esse perituros. Quod ut sit, nihil enim pugno, quid habet ista res aut
laetabile, aut gloriosum λ Nec tamen mihi Sane quidqusIn Occurrit, cur non Pythagorae ait, Platonis Dera sententia. Ut enim rationem Plato nullam adferret, vide, quid homini tribuam: ipsa auctoritate me framgeret. Tot autem rationes attulit, ut Della Ceteris, sibi certe persuasisse Oideatur. Ego Sic existimo: rationem, cur plebeii isti philosophi argumentorum vim non perspi- Ciant, nec in horum infirmitate, nec in
ipsorum intelligentiae imbecillitate, sed in
voluntatis depravation unice sitam esse ;quare non tam ratiociniis urgendi , quam vehementer rogandi videntur, ut ad se redeant, vitiosamque voluntatem , edomitis
distortis assectionibus, corrigant: quod ni fiat, disputando oleum, operamquct perdes, ac notum illud tibi identidem roponi audies :non persuadebis, etiam persuaseris cons.
Schol. 2. Non possum hoc loco percelebrem in philosophia quaestionem penitus silentio
praeterire: utrum spiritus finitus umquam de spiri- sit, aut esse possit absque omni Corpore λ tibus pu- soli Deo convenire, ut omnis Corporis ex- 'pers sit, contendebat olim Origenes a ,
nec dubium est eam opinionem a multis a. c. a.
deincep3 propugnatam. suisse ad saeculum tbὶ An-mque quintum, quo idem Faustus. Rhe-: giensis docuit in epistola sexta decima ab ιδ' Henrico Canisto b) in lucem data. Cud- nου. mortus c) laudatis primum pro hac sen- se Syst. tentia multis patribus, quos ego quidem nimio philosophiae Platonicae studio abreptos fuisse opinor , se vehementer in eam '' propendere ostsndit; Τrichorius vero ex proposito defendit, edita singulari dissertatione, quam Ochematologiam inscripsit,
3 quaeque bibliothecae Bremensi philologico
390쪽
3 8 Psych. P. II. Sect N. caep. m. .
sa) r. r. theologicae O inserta est. Sed praecipuεR .p's-- LeibnitIus b commemorandus est, qui Ini,4ἱ ut animam humanam statim a procreatione
de Theos. cum corpuscolo organico conjunxit ' β. I65.ν g. m. sch. a. ), ita numquam eam ab omni Co P' δ' pore vacuam esse voluit. Ratio ipsi erat ' ' . duplex ; primum : verisimile non esse in ordine naturae spiritus ab omni corporis consortione separatos existere ; deinde: unionem animae cum corpore, quae naturaliter non incepit, nec naturae viribus destrui posse. Inde illius opinione mors animantium aliud non est, quam seu grandis quaedam immutatio: ut nempe anima evoluto per generationem corpusculo seminali, primam mutationem subit, atque. '. ad statum clararum, & distinctarum perceptionum transit; ita altera in mori' fit mutatio, tumque anima relicto hoc crassiori corpore aliud quodam tenuissimum vel acquirit, vel ex hoc quodam modo educit; putant enim nonnulli animam constanter, ac - immediate cum corpusculo quodam subtilissimo, & in perpetuum duraturo unitam esse, istud vero primum in corpusculo Seminali : tum in hoc crassiori corpore immersum delitescere, donec tandem post
mortem solum remaneat. Hanc porro Sen- tentiam, veteri illi de animi vehiculo siti Iu ἱ millimam, molfius, aliique Loibnitiani a-
r.eiv. vide arripuerunt Canetius c) certum esse Dei β. inscite pronunciavit, nullum spiritum hni-3 tum cogitare posse, nisi cum Corpore, seu hi ut ille ait, cum schemate perceptionum conjunctus sit ; moderatiorem Se praebuit 3-4 4 . Dariesius d), quippe probabilitate contense) Hy- tus. Quae Boehmio ein sententia steterit,
Is ox his illius verbis disci potest: Quaeri so-ν εso. Iet, num ejusmodi spiritus sniti anima no-ες4- stra perfectiores Omnes corporibus uniri, an