장음표시 사용
201쪽
des Sapientiae, profecto tunc erit et gloriae. Sit igitur illud caeli
palatium plenum sedibus et thronis, sedeatque Deus in omnibus accommodans se et aptans cuique pro meritis. Non immerito tamen creditur sine iniuria vel invidia ceterarum sedium, quoddam esse speciale regis solium excelsum et elevatum super gloriam omnium, Μariam dico exaltatam super choros angelorum, ut nihil contem pletur supra se Mater nisi Filium solum, nihil miretur supra se Regina nisi Regem solum, nihil veneretur supra se Mediatrix nostra nisi Mediatorem solum . . Quemadmodum igitur Virgo supra omnes splendet evecta creaturas, evecta speciali cum Deo coniunctione, evecta incredibili gratiae ubertate.et evecta immenso Pondere gloriae ; ita una cum Filio proprium singularemque Ordinem constituit. ordinem nimirum constituit mediatoris et mediatricis, atque adeo ordinem cui nihil cum culpa Potest esse Commune.
774. Consentit Bernardus, qui prae oculis habens effatum )Sapientiae , incorruptio autem facit esse proaeimum Deo, ubi gradus
recenset per quos blaria ad Christum vitae lantem ascendit, ut ex eo instar aquaeductus salutares aquas ad nos usque diduceret, alterum gradum 'in his verbis exponit: . Videsne quod et hoc nihilominus modo aquaeductus noster ascendit ad sontem, nec sola iam oratione caelos penetrat, sed etiam incorruptione quae proximum Deo facit, sicut Sapiens ait Z Erat enim Virgo sancta corpore et Spiritu, cui specialiter esset ' dicere: conversatio nostra in caelis rat. Sancta, inquam, corpore et spiritu, ne quid forsitan super hoe dubites aquaeductu . . Et esset profecto cur de praerogativa Virginis, qua mediatrix et aquaeductus creditur, ambigeretur, nisi ea animo iuxta ac corpore semper suisset immaculata. Quare Hilde-phonsus ceteris Virginis laudibus quas longa oratione pertexit, has etiam adiicit: α Quod si anima iusti cuiuslibet sedes est Sapientiae, teste Scriptura: multo magis huius anima quam Spiritus sanctus sic implevit etiam ante conceptionis horam ut salutaretur ab Angelo. Ait' enim: aoe Mainia gratia plena, Dominus tec-, benediacta tu in mulieribus. Ad quam ita mox ingressus Filius Dei, qui
202쪽
est virtus et sapientia Patris, sic replevit, sicque possedit ut in ea Verbum caro fieret: et habitavit totus Deus in homine. Et ideo totus in nobis, quia totus Deus in ea fuit: ac per hoc quem caeli et terra non capiunt, totum concepit Virgo de Spiritu sancto et peperit pro salute mundi Deum et hominem. Ideo cogitate cum omni integritate fidei, cogitate, inquam, animam huius Virgiuis,
quia commercium tanti muneris non fide digne nec cogitare possumus. Quoniam haec est anima illa beata, per quam auctor vitae ingressus est mundum, per quam Omnis maledictio soluta est priorum parentum, et caelestis benedictio in totum venit mundum. Haec est Virgo, in cuius utero omnis Ecclesia subarrhatur. Coniuncta Deo foedere sempiterno creditur. Post Christum qui caput est et Deus totius Ecclesiae, haec Virgo gloriosa resulget etiam super choros, ut Cantatur, exaltata angelicos. η775. Si ergo corpus, ex quo Verbum carnem suscepit, nullum
umquam Contraxit naevum, suumque Semper Servavit candorem,
insectam ne aliquando suaque virginitate expoliatam eam animam arbitrabimur, per quam auctor Misse ingressus est mundum, Perquam omnis maledictis soluta est Primoriam Parentum, et Per quam caelestis benedicti in totum mundum oenitρ Εam animam quae specialis suit Sapientiae sedes, et quae Verbum antea concepit quam ipsum carne conciperetur λ Nihil profecto minus: coniuncta namque cum Deo suit foedere sempiterno, nihilque omnino habuit quod sibi suaeque originali innocentiae a serpentis viru pertimesceret. Egregie Futherius carnotensis: . Dixit Aeternus ad mulierem, Deus )ad serpentem : inimicitias ponam inter te et mulierem, et semen tuum et semen illius. Quid est, fratres, in hoc loco caput serpentis conterere, nisi principalem diaboli suggestionem, idest, concupiscentiam resistendo superare λ Si ergo quaeratur, quaenam mulier huiusmodi victoriam operatura sit; profecto non reperitur in linea generationis humanae donec perveniatur ad illam, de qua agitur sanctarum sanCtam. At si interrogatur, in quo serpentis caput Vel ipsa contriverit Z Nimirum in eo quod virginitatem simul et humilitatem Deo sacrificavit. Virginitate namque Servata Probatur extinxisse concupiscentiam carnis: humilitate, quae facit pauperem
203쪽
spiritu, concupiscentiam mentis. Sicque principali suggestione diaboli victa, vitiosum caput virtutis pede contrivit. Non tamen hoc solo, sed eo quam maxime triumphavit, quod de sua mundissima carne corporata Sapientia vicit usquequaque malitiam ') attingensa sine usque ad Mem fortiter, et disponens omnia suauiter. Haec est ergo mulier ad quam divinum illud intendebat oraculum, hanc quandoque nascituram innuebat, hanc singulariter intimabat . . 776. Dc hac autem Andreas cretensis ait: α Spiritus Omnes
interpretes de te sutura cecinere. . Quod ut prolatis ' in medium oraculis confirmavit, illico pergit: . Tu tremendae dispensatio-uis magnificum opus, in quod ρὶ desiderant angeli prospicere. Tu elegantissimum Dei se nobis inclinantis domicilium, terra vere desiderabilis. Concupivit 'in enim rex gloriam decoris tui, et Τὶ amator tactus est divitiarum virginitatis tuae; ac in te habitavit, estque ' moratus apud nos, ac per te nos 'ὶ Deo ac Patri reconciliavit. Tu
thesaurus sacramenti a seculis absconditi. O divinum templum, ac mulier terrenat O nubes undequaque lucidat o aurum omne, omnemque rem in Sensum cadentem ac spiritalem munditia vincentem lo virginalis terra, ex qua secundus Adam ac veteri antiquior prodiit i Tu enim es illa re ipsa vere pulcra, et macula non est in te . . Quo et haec merito reseruntur ' ex Coptorum monimentis: α Multa namque sunt en comia tua, o tu quae decorata suisti omni honore, quod exstiteris Sapientiae habitatio . . Neque haec minus reseruntur ) quae Petrum Damianum auctorem habent:. Μaria decus hominum, a Septem columnis edita. Regis aeterni solium, . Domus a Sapientia.
204쪽
De iis quae eae Psalmorum librici ad Deipamm su ragio maiorum n lata Oecurrunt: vlendidiora memorantur, et una cum illis peterum interpretationes proferiuntur: euiusmodi eae hisce modeat Vinonis eo ira, quam Pura, quam innocens et a quaris tam originali quam actuali labe alie
. De Psalmorum libro non id verissimum dumtaxat est
quod habet ) Ambrosius, eo contineri sermonem uniMersorum et vocem Ecclesiae; sed indubitatum pariter est quod ') Athanasius scite monet his verbis: a omnis nostra Scriptura cum vetus tum nova divinitus inspirata utilisque ad doctrinam est, ut 'in scriptum habetur. Attamen Psalmorum liber quaedam observatu digna habet iis, qui attendere voluerint. Quilibet enim liber suum quod praesert , argumentum tractat et prosequitur: verbi gratia Pentateuchus mundi originem , gesta patriarcharum, exitum Israelis ex Aegypto et Legis traditionem: Triteuchus, sortium distributionem, Iudicum acta, Davidis genealogiam : libri Regum et Paralipomenorum gesta regum: Esdras captivitatis solutionem, reditum populi, templi et urbis constructionem: Prophetae prophetias de adventu Salvatoris, de praeceptis servandis monita, praevaricantium reprehensiones. Vaticinia de gentibus. At liber Psalmorum, omnium reliquorum fructus quasi insitos in se continens, cantus edit, et proprios insuper
δε γε ocios των ψαλμων, ως παράδεισος τα ἐν ἀλη φερου- ρειλωδῶ, καὶ τα ἴδια δὲ
205쪽
cum ipsis inter psallendum exhibet. . Talis vero quum sit Psalm rum ratio, fieri nullatenus potuit ut maiores nostri qui multa ex aliis Scripturarum libris decerpta ad Dei param accommodarunt, non item plura ex Psalmis hausta eodem consilio eademque mente adhibuerint. Et adhibuerunt sane, quemadmodum ea quae certis Comprehensa articulis subdimus liquido patefacient.
De Psalmo XLIV., eiusque nominatim com libras I 17: describuntur, et ecclesiostica eorumdem ad Demaram relalia comprobatur: quid cum c siue relatione siue accommodatione consertum sit, quamque pindicandis immaculatis Deipanae primordiis conducat: succedunt maiorum enarrati nes , atque eae illis ducta immaculati conceptus con malis.
8. Concordem penes maiores nostros sententiam de PSalmo XLIV. luculenter complexus est Beda, ubi enarrans illius titulum, in Mem, pro iis qui commutabuntur. Filiis Core, ad intellectum. Canticum ) pro dilecto, scribit: . In Mem Dominum Salvatorem designat. Pro iis qui commutabuntur de errore ad fidem, de gentilitate ad Ecclesiam, de certamine martyrii ad palmam victoriae, de tristitia seculi ad gaudium sempiternum. Filiis Core, ad intellectum : filiis Crucis; ad intelligendum spiritualiter psalmum: Dede Salomone interpretandum putes, quamvis et ipse dilectus sit appellatus. Canticum pro dilecto, pro Filio cui dicitur hic ost
Filius meus dilectus. Caci ratibus epulis propheta saginatus praeconia se dominicae incarnationis eructare promittit, ut unde ipse satiatus fuerat, inde pascerentur et alii. Prima pars huius opithalamii Sponsi continet laudes, idest, Domini Salvatoris, quatuor
modis. Eructaoit cor meum verbum bonum. In secunda, simili mysticarum virtutum numero quatuor modis sponsa praedicatur Ecclesia. Audi Alia et vide, et cetera. . 779. Enim Vero hunc psalmum eo pertinere, ut Christi regis atque sponsi cum Ecclesia regina atque sponsa puri mimum Sempi
206쪽
temumque connubium praenuncietur, OmneS testantur quotquot
sive graeci sive Iatini illum explanarunt. Omnium instar sit ') B, filius qui sic habet: . De Ecclesia modo verba facit, de qua ineantico didicimus, quod una sit persecta Christi columba, quae ad dexteram Christi partem rapit eos qui bonis operibus conspicui
sunt, Segregans illos a pravis , sicut pastor ) segregat ores at haedis . a Neque mirum , quum ci ') Iudaei id ipsum existimarint, et Paulus in epistola ad Hebraeos in controversiam omnem sunditus direm erit. Iure ergo Antonius Agellius psalmorum cultissimus intem
pres ' ad haec tituli verba, Canticum pro dilecto, monuit: α Dilectus vero est ille Patris Unigenitus, ut ipse testatus est: hic est flius meus dilectus, tu quem hic psalmus et hoc canticum dici
tur. Quod adeo Verum est, ut non modo nostrorum omnium et beati Ρauli auctoritate nitatur, verum etiam iuimicorum nominis Christi Iudaeorum consessione comprobetur. v Et iure de argumento
psalmi ' agens scripsit: α Sacrum Christi et Ecclesiae connubium celcbrat, ac primum Sponsi dccorem, gratiam, sortitudinem, regias virtutes, regiam dignitatem, vestimentorum fragrantiam praedicat; tum Sponsae laudes persequitur, eamque monet ut Parentum oblita soli Sponso dedita sit. α Hinc ipse quoque Carolus Rosem mullerus yὶ rei perspicuitate victus adnotavit: a optime omnia in hoc Psalmo inter se congruere, Si antiquiorum Hebraeorum sequuti sententiam, magni illius regis Messiae virtutes et laudes, simulque felicitatem olim futuram gentis prae ceteris omnibus ipsi dilectae,
Sibique tamquam sponsae coniunctae carmine hoc celebrari statuamus. Per totam cuim posteriorem carminis partem regnat illa prin
plictis Hebraeorum tautopere adamata ') allegoria, qua Dei erga
207쪽
6 populum suum assectus amoris coniugalis imagine sistitur, et per varias partes et minutiora adiuncta saepe deducitur. In qua quidem allegoria deducenda et exornanda totum versatur Canticum quod dicitur canticorum, cuius idem ac nostri Psalmi esse argumentum, apud sanos interpretes nulla est dubitatio . . 78o. In hoc autem psalmo quae ad Ecclesiam nobilissimo bonsae, Filiae atque Reginae schemato adumbratam reseruntur, ista )sutit: a Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate. Audi filia ') et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui. Et ) concupiscet rex decorem tuum: quoniam ipsc est Dominus Deus tuus, et adorabunt eum. Et filiae Tyri in muneribus vultum tuum deprecabuntur, omnes divites plebis. Omnis gloria eius ρ) filiae regis ab intus, in fimbriis aureis, circumamicta varietatibus. Adducentur regi ' Virgines post eam, proximae eius asserentur tibi. Asserentur in laetitia et exultatione , adducentur ') in templum regis. Quae Cardinalis Thomasius hac paraphrasi evidentius enarrat: α Tua coniux regina adstitit tibi proxima ad dexteram in vestitu reo, Circumamicta veste variegata, varioque omnis generis ornatu. Tu autem
iunior filia, electra sponsa atquc regina, audi vcrba Messiae regis et sponsi tui, et mentis oculis ea intuere, ac aurem tuam ad ose-diendum illi humiliter porrigo: et adhaesura novo sponso, oblivi-
Et lxi Iseatione ratismali. ale enim: e euplaeet reae pulcrituclinem tuam, ipse enim t eati dominus tuus , eι t tu ) adorabis eum.
Tutus splendor tradem forma ae m. xx xl x. 6 tota ranitas Ilia νυ a ntrinaretis lin interiore regia m. pio sanguine ereta oretiatis ori uestimentum eius, id est, vestia eius auro intertexta.
δ estibus aeti pletis ad retur resti, e talara maleam, a lae eius, ad eratur tibi.
208쪽
IMscere idololatriae morumque pravorum Veteris populi tui, ac paternae domus tuae: et si hoc feceris, diliget Rex sponsus tuus pulcritudinem tuam: obliviscere ergo maiorum tuorum, et auSculta tuo sponso, quia ipse est Dominus Deus tuus, et quem adorabunt, aIlatis muneribus, et filiae quoque alienigenae, ut sunt mulieres tyriae. Propter quem sponsum tuum tibi quoque supplicabunt ven rabundi ditissimi quique populorum ac principes. Universa Praecipue gloria eiusdem sponsae filiae regis intrinsecus est: quae Sponsa extrinsecus quoque limbis et lasciis est aureis circumani icta et variegata. Adducentur ad te Regem sponsum virgines aliae post sponsam eam tuam: eiusque propinquae et amicae adducentur ad te, adducentur, inquam, ad te cum lactitia et exsultatione, ducenturque in templum usque ad thalamum tuum, o sponSE RE . n78 I. His porro quemadmodum Ecclesia omnibus praesertur, et nobilissimis Sponsae, Filiae atque Reginae nominibus insignitur; ita illius decus atque venustas summopere extolluntur, eiuSque Cum Sponso atquc Rege coniunctio pcrpetua nec umquam dirimenda PraenunCiatur. Quare in commentario patrum ') apud Corderium legimus: . Alius pro adstitit, legit statilita est, idest firmiter et immobiliter stetit. Nam ')ρortae inferi non praeoalebunt ad c in eam. nEt ipsa est columna et Armamentum reritatis, et ad ipsam ' haec spectant: a Nemo enim umquam Carnem suam odio habuit, sed nutrit et fovet eam, sicut et Christus Ecclesiam . . Quid iamvero putabimus , si haec ipsa ad Dei param traducta solemniterque accommodata invenerimus 8 Putabimus videlicet Ecclesiae atque Dei parae dotes sibi invicem esse simillimas: simillimam esse utriusque Originem : simillimam utriusque cum ChriSto sponso atque rege coniunctionem: simillimam speciem et venustatem, ac simillimam dignitatem et praestantiam. Atqui I. origo Ecclesiae pura est atque Sancta, ea uamque concepta primum fuit atque in lucem edita la-
209쪽
vacro regenerationis. Hinc Pauli ' verba: . Christus dilexit Ecelesiam, et seipsum tradidit pro ea, ut illam sanctificaret, mundans lavacro aquae in verbo vitae, ut exhiberet ipse sibi gloriosam Εcclesiam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid huiusmodi, sed ut sit sancta et immaculata. , Atque hinc praeclarissima h)in Actis sormula, ἐβαπτισλιπιν καὶ προσπιέ παν, haptizati sunt et an siti sunt Ecclesiae. Ad haec H. Ecclesiae cum Christo conivuctio perpetua est neque solutioni obnoxia: de ea namque legimus ), et portae inferi non prae lebunt MMersus eam; et ρὶ rursum, erunt O in carne una. Sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in Ecclesia. Praeterea III. Ecclesiae species atque umnustas eiusmodi est, quae in sui amorem ipsum rapiat caelestem regem: et concupiscet reae decorem tuum. Viri diligite uXOres --
stras, sicut et Christus dilexit Ecclesiam. Tandem IV. summa Ecclesiae dignitas atque excellentia iis praeclare titulis essertur, quihus et Sponsa et Filia et Regina salutatur. Haud aliter ergo Dei parae origo habenda erit pura atque sancta, eius cum Christo Coniunctio
Perpetua nec umquam abrupta, species et venustas inter res creatas
omnes maxima, dignitas vero ct cxcellentia talis, quae Filiae, Sponsae atque Reginae nominibus proportione respondeat. 782. Ceterum haec consequutionum series, alioqui firmissima, eae conditione pendet a nobis quidem sumpta sed minime demonstrata, quaeque tameti nisi sibi valide constet, totum labatur superexstructum aedificium necesse ost. Conditio vero qua de loquimur, huc recidit: publico solemnique usu transferri ad De*aram CORSueseisse quae in Walmo quadragesimoquarto ad Ecclesiam proaime pertinent. Sed enimvero nihil eiusmodi conditione manifestius, nihil exploratius, et nihil quod graviori auctoritate confirmetur. Ea namque
210쪽
accommodatio confirmatur hinc quidem receptis vulgatisque in G-clesia insciis, quibus Deipara colitur, inde vero gradualibus, introitu, aliisque precilias quae in Missis ad celebranda Desparam institutis usurpantur. In his enim tu in officiis quum Missis verba psalmi quae proxime in Ecclesiam quadrant, ad Virginem
eiusque esserendas dotes constantissime transferuntur. Testimonia quae id ostendunt, neque evidentiora esse possunt, neque ad gignendam fidem assensionem que creandam opportuniora. Conditio igitur quae nos habebat solicitos, indubia est, atque indubiae ideirco sunt consequutiones quibus origo Virginis saneta, illius eum Christo societas perpetua, decus moimum et dignitas summa comprobantur.
83. Video tamen ae probe intelligo his omnibus non minimum firmitatis atque luminis addi posse, si in medium promantur quae huc spectantia in maiorum commentariis, Ecclesiaeque monimentis continentur. In his autem praeter ' alia reperimus quae 'in subdimus : . Propheta David per te Numinis progenitor factus, dulci cantu ad eum qui fecit tibi magna hutic in modum vaticinatus exclamavit: adstitit A) Regitia a dextris tuis. enim matrem vitae conciliatricem demonstravit Deus, qui ex te sine patre humanam induere naturam selegit, ut suam ipsius imaginem passionibus depravatam refingeret, et ovem quam errantem ' et in montibus deperditam
invenit humeris susceptam ad Patrem reduceret, suoque nutu Cum
idesis Osseium rom. de legiIs hcalas Mais Hae virginis per annum , et D seium quo eiusdem assumptio relebratur. In hoe Omeio ipsi etiam Graeci uti liquet tam ex Menaeis die xv. Augusti pag. M. l. I. B. quam ex Anthologio pag. III. est. I. c. . ad laudes Viminis psalmum quadragesimum quar tum aerommodant. 24 consor utrumque missale, romanum et M rarabum, tuisque oeulis usurpabis in Nissis cone ptionis, Nati itatis, Praesentationis. Visitationis. A sumptionis et votivis psalmum quadragesimumquartum eons antissimo adhiberi. 3ὶ Antholog. ilia XV. Augusti ad vespera pag. 525. l. r. c. Νώμη . ea. 8aes . - λισσα
