장음표시 사용
261쪽
MaiPTURARUM AD vi Gi EM ACCOMMODATIO
6sarca; et quia Sol exsistis, necessario Virgo vocabitur caelum; quum sis nos immarcescibilis, profecto Virgo erit planta incorruptionis et paradisus immortalitatis: in quam Isaias haec prospiciens nuper acclamabat ) dicens, ecce Viso in utero concipiet et pariet Filium,
et Mocabunt nomen eius Emmanuel. Ecce Virgo. Quaenam 3 Mulierum egregia , e virginibus electa , Praeclarum naturae nostrae ornamentum, gloria luti nostri, quae Evam pudore et Adamum comminatione liberavit, audaciam draconis abscidit , quam concupiscentiae sumus non attigit, neque vermis Voluptatis laesit . .
Concinit Chrysippus eiusdem ecclesiae decus inquiens: α Agite ergo, agite, denuo illa cum Clamore pronunciate quae prodeunt '
ex tam grata vobis cithara: surge, Domine, in requiem tuam tu et arca sanctificationis tuae. Arca enim vere regia, arca pretiosissima est Virgo Dei para, arca quae cxcepit totius sanctificationis thesaurum, arca non ea in qua erant omnium animalium genera, quemad
modum in arca Noe, quac fluctuantis universi mundi effugiebat
naufragium: arca non ea in qua erant tabulae lapideae, quemadmodum in arca quae per totum desertum una cum Israele peram hulabat; sed arca cuius architectus et incola, gubernator et mercator, comes viae et dux erat opifex omnium creaturarum, quas in se ipse Mniversas portat, sed a Cunctis ipse non comprehenditur. Surge,
Domine, in requiem tuam; tua enim requies, inquit, est Virgo, et uterus tua requics, quia tibi cubile essicictur et habitatio. .
262쪽
833. Praeterire tandem tacitus nolo quae 'ὶ Michael Glycas seriptor minimc ineptus occasionc Dei Parac vita lanctae et ad vitam revocatae his planc verbis testatur: α Ceterum tametsi Virgo mater naturae legibus suit obuoxia, tametsi mortem degustavit, tametsi
ut homo in sepulcrum est deposita, Daturae tamen siueS atque terminos superavit ct cxcessit, neque Sepulcrum et mortalitas eam in potestate sua retinere potuit. Nam et ipsa de sepulcro resurrexit,
prorsus uti Filius eius idemque Deus secerat, solis sepulcralibus exuviis in monumento relictis. Huic narrationi fidem facit divinus ille Iuvenalis, qui Hierosolymorum antistes fuit . . Probat hoc Gly-
τηt Mae συγγιν a. Surge, Domine. Nam nisi tu e stimas o sim patrem , inqui . genua nostrum quom m lapsum non resumet. Surge, Domine, quia etiamsι Ostimas, non sem heris a soria pater tia, ei rersans in terra. non relinques caesos, et Ioel apparera in earna. non immisti os potestalemq-m habes ante Metila. δε σι area a ne is timati tuae. enim tu inde suo eris, Obsignabis aream sanesseationis ιuae, tamque aris eum omnibus rasti mel a lapsu, in quo res iliam eon. stituit Lecto eognatis.
Hare autem duobus iisque dixersissimis modisaeeipi possunt, quorum prior est. tit ι imo propter
Neminem porro latet. ex lusine duobus intelli-xendi modis Illum dumtaxat sine um poma numque haberi posse ae debere . qui ante dentibus et cons quentibus respondeat, ipsisque obieelis verbis qua dam tenus innuatur. sed antecedentia et eonsequentianan aliam patiuntur areeptionem nihi priorem . ne. quo aliam areeptionem nisi priorem innuunt verba ipsa quae prima fronte disseti talem gignunt sana. ut memet paucissimis eontineam. h sippus in anteeedentibus t pag. 424. E.) Virginem no
prudens adiunctus est ιιιι permisi imma Ialo natura . et euhvra spinarum fersa rosam tuam pro- πιι. Atqui puenant hare apertissime eum Delo originalia eulpae quam virgo eontraxerit. et post riorem verborum chrysippi aeceptionem liquido er- eludunt. Quam ipsa quoque obiecta verha repudianti in illis enim virgo a reliquis Adami pesteris Meernitur: eiusdem li ratio a lapsu veluti medium instrume tumque exhibetur, per quod et reteri omnes eriganis iue t hine ipsa i p. 421. C. 4 4 h ζα παντ- .ias ἄγαεώ dis honoram omnitim salutatur: quare alius lita. rationis modus ipsi reterisquo tri vitur. Vides ieet ipsi
modus tribuitur illi gestinus, quem Da id gratias
Deo agens preponit i Ps. I v. 11. inquiens. quoniam eripuisti animam meam de morte, et pedes memae lapsu. Qui modus praeserrationis est. ne quis eadat. non auram sanarionia qua renuaelum ea lapsu minus reparetur.
263쪽
cas, tum ') pergit: . Consimili nimirum modo et ipsam Dei ma
trem ex mortuis resurrecturam fuisse, quo Filius resurrexerat multo
citi te beatus ille David 3) huiusmodi verbis significaverat: surge,
Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctilicationis tuae. Nam quia norat David eam, quae Christum utero suo gestasset et illam ipsam ob caussam area sanctitatis esset atque nuncuparetur, eodem PaCto resurrecturam e sepulcro quo et natus ex ipsa Christus Dei Filius et Deus resurrexit; idcirco non abs re consimilem utriusque resuscitationem ex mortuis multo citate quasi pictura quadam expressit. Etenim ni res ita se haberet, non scine posteaquam dixerat, surge, Domine, subiecisset, et arca ranciscationis it e. QuaprO
pter hac quidem de re ne ullatenus ambigas. , Quam dubitationem ut plenius etiam 'in convellat, subdit: . Nam quia duo illa primum
omnium creatorum hominum corpora interitui facta sit ut obnoxia propter inobedientiam, indeque porro subsequutum aliud, nimirum iit malum eiusmodi latius serpens in universam naturam humanam
264쪽
I6 sese dideret; idcirco nunc quoque primum omnium duo Corpora excusso depositoque interitu sacta sunt primitiae quasi quaedam eius immortalitatis, quam spe certa nobis pollicemur. Atque liaec quae dicimus, cave pro sabula duxeris. Nam ccce sanctissimus ille patri-nrclia Germanus hinc occasione sumpta sic ad verbum in oratione sua de obdormitione Virginis loquitur: sev er seisit viritus tuus,
ct caro tua sepulcralem corruptionem non est GPenta. Omnia intueris, et invectis tua Mersus cuncta dirigitur. Ovo si ut quamuis oculi nostri praepediantur quominus te cernant; tu tamen, sanctissima, dignis temet conspiciendam praebeas. Nam caro vi et Uscacitati viaristis tui nequit si Dere et et impedimento esse. Ac rursum: Pus tuum Oirgineum omnino sanctum est, et humanum quidem, sed quod ad summam immortalitatis vitam Pervenerit, adeoque integrum sit et
absolute visum et obdormitioni non obnoxium, quippe quod vas Dei capax fuerit. Valeat, te quod attinet, VPulcrum ; valeat Pulvis, o Deipara. Quin etiam sanctissimus ille cretensis praesul Andreas tu hunc modum ipsam loquentem introducit: animo quidem magnifice
Dominum celebro et spiritu exsulto; cor re vero immutor et ad diuinitatem eae gratia Profectam transform-. ο834. Quum igitur duo nobis essent proPOSita, utrumque I O bis videmur explesse. Erat namque in prirnis nobis propositum demonstrare, maioribus nostris in more suisse ut haec psalmi verba, surge Domine in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae. Ouoniam elegit Dominus Sion, elegit eam in halitationem sibi. Haec requies mea in seculum seculi, hic habitabo quoniam elegi eam, ad
Deiparam referrent. Iamvero tam publicis Ecclesiae monimentis, quam disertis iisque sane non paucis beatissimorum patrum testificationibus comprobavimus, eam qua de loquimur verborum psalmi
accommodationem solemni vulgatoque usu fuisse receptam.
835. Nobis deinde propositum erat ostendere, descripta Psalmi
verba iis illustrata commentariis referri ad Virginem consuevisse, ut non aliae magis eiusdem praerogativae quam decus immaculati conriceptus declararentur. Sed hoc etiam caput neque parce neque ambigue a nobis consectum ii ultro latebuntur, qui et adductos in meatum commentarios memoria recolant, et quid iis contentum, quidve ex illis aptum nexumque sit, paullo diligentius considerent. Intelligent enim non modo Virginem uti arcam exhiberi vere regiam , Pretiosissimam, Purissimam , Omni eae parte immaculatam, longe
265쪽
iatraque arca tam me quam Morsis praestantiorem, atque a Deo imo idcirco exstructam, ut in ea ipse conquiesceret, in ea habitaret, ex ea prodiret atque Per eam Mimis singularique modo suam omriam patefaceret; verum etiam de hac ipsa arca, deque Virgine illius antitypo geminatis sententiis confirmari, illam eae lumbis prodiisse non seroam sed reginam, non stiam irae sed Dei molem, non dinmicilium satanae sed locum sanctum Verbo sanctissimo adornatum, non culpae labe sordidum sed purum electum spiritale metalliam equo creator Deus suum Amentum instavraoit, non ignominia suffusam sed nostri luti gloriam, non Obligatam sententia damnationis sed illius Oictricem et salutis pignora referentem, non diabolo obnoxiam sed nobile triumphi de eo referendi instrumentum, non illius
constrictam Minculis sed solutam et dominam, non erigendam a lapsu neque e cutioitate redimendam sed uniuersalem mediatricem et amissae Misae reparatricem, non consortem hereditatis Evae sed primae matris emendatricem, non conclusiam reliquorum omnium ambitu sed una cum Filio non minus a reliquis secretam omnibus, quam
primum hominum par ab eisdem fuerit distinctum, denique non consciam orionalis transgressionis effectuum, neque proinde consciam sise inflammantis libidinis sise resolutionis in pulverem; sed ab illis immunem prorsus et integram, ρ aime quidem quod prioris inobedientiae Mitium non contraxerit, remote vero quod talis, Deo ordinante, exstiterit, cuiusmodi eam esse oportebat, quae Sanctum sanctorum contineret, quae em maledictioni imponeret, quae gaudii exordia adduceret, quae in plenitudine temporis eum ipsum Unigenitum sinu foueret qui ab aeterno in sinu Patris conquiescit, quaeque Merissime Dei genitriae crederetur et esset. 836. Quemadmodum vero eiusmodi sententiarum nulla est, quae Virginem originalis culpae exsortem non ostendat; ita illarum summa immaculatum Virginis conceptum ad evidentiam usque Persuadet. Quare iis absolvam quae ibi Corderius habet ubi arcam antiqui Mederis cum arca novi pacti contendens scribit: α Arcavero sanctificationis nostrae Dei param intelligo) multa longe mirabiliora conficit: illa enim praesente , non Dagon modo unus Redomnia idola vanitatum corruunt, impii merito supplicio afficiuntur, superbae vitiorum arces et castella, ut Iericho illa vetus, cadunt,
266쪽
potentissimi humani generis hostes omni crudelitate nostram in cladem inhiantes in foedam fugam vertuntur, superantur. Proli quam nobis ab illius praesidio triumphi ct coronae texunturi Illa uobis vallum est, illa scutum, ci, ut Moysis utar verbis populum ) in Deuteronomio excitantis, gladius gloriae nostrae: sancto ipsius auratoque pallio ut muro firmissimo tegimur: obiecto illius nomine ut tormento militari sui minante hostium machinationes perfringimus. Nos igitur novam habemus arcam, vcre gloriam et pulcritudinem Ecclesiae tum militantis tum triumphantis, quam mundi opifex Deus non e lignis se tim , sed ex omnium gratiarum admirabilitate consecit: in ea lex, in ea mancia, Propitiatorium, Splendor, maiestas: inde voces, oracula, gratiae: ibi sedes perhonorifica Numinis populum moderantis: hanc sacerdotes et liturgi nostri non ut illi quondam mystae Abramidum humeris, sed in oculis atque in ore serant oportet et penitissimo in pectore, ipsius laudes praedicent, illam ament atque omni studio venerentur: ab illa praesens in adversae sortunae casibus praesidium, ab illa quies et caelestium honorum copia, ab ea virtus sanctimoniaque donantur. Hinc iure optimo David prosapiae suae decus admirans vocat arcam sancti mtionis. Quod, opinor, imitatus λὶ Andreas hierosolymitanus nuncupat eam arcam, in qua noseae sanctificatio gloriae. Vere arcam sanctitatis, inquit Iuvenalis Hierosolymorum antistes, quae Christum
in utero suo gestavit. Vere arcam sanctissimam, ait Gregorius hau maturgus, intrinsecus et eatrinsecus deauratam, quae uniser-stim sanctiscationis thesaurum suscepit. s
De eommate sexto Psalmi decimi Oetaoi: ecclesiastica huius eommatis ad De aram accommodatis: eiusdem δε De ara e licatio, eaque talis qua tum aliae illius dotes, tum decus immaculati conceptus declarantur.
83ν. 31aiorum sententiam illamque verissimam de argumento
psalmi decimi Octavi, his expressam verbis ' reperimus: α Legum
a) Apud corderium in exposit. pp. graecorum in psal. XVIII. pag. 346. l. l. D. TA
267쪽
divinarum tres species concorditer cum beato Paulo a Davide edocemur. Primani quidem tu creatione, quae Conditorem praedicat. Deinde illam quae per Moysena data fuit, quae maiorem D titiam animum ad illam advertere volentibus praebet. Τertiam denique legem gratiae persectam, quae animas purgat et a Praesenti corruptione Iiberat. Propterea etiam in finem nos hic psalmus traia mittit , novum testamentum in sine praenunciatis. Inter cetera autem quae ad priorem legem, manifestationemque divinam creatione Contentam spectant, haec etiam 'in numerari debent: in solemsuit tabernaculum suum, et ipsc tamquam SPOndus procedens de thalamo sus. Consentiunt alexandrini interpretes qui habent ), ἐν
Sed non minimum dissident tum reliqui graeci interpretes, tum textus originalis. De illis sunt haec insignia ') penes veterem anonymum: . Magis dilucide oras Alexandrinisὰ reliqui interpretati
a Diodorus tarsensis apud corderium py III.
268쪽
sunt. Aquila quidem, soli posuit tabernaculum in ipsis; Symmachus vero, soli Posuit umbraculum in ipsis, idest domum. Ubi posuit Z
In iis, inquit, quae praedicta sunt. In caelo et firmamento solis habitaculum posuit Deus, quod et thalamum nominavit, ut etiam Moyses 'ὶ ait: et posuit ipsos in Armamento . . originalis vero textus )hunc landit sensum: soli Deus posuit tabernaculum in illis caelis, et ipse Meluti sponsus qui e suo thalamo procedit. 838. Quemadmodum vero e maioribus nostris suisse novimus, qui secundum anagogon tabernaculi nomine intellexerunt vel ) πι- sumptam ab Unigenito carnem, vcl ) Ecclesiam quae mysticum est eiusdem corpus; ita, subdit Corderius, non incongrue tabernaculi Domen etiam de Virgine sumi potest α In qua, tamquam in tabernaculo Deus homo factus, et ex qua natus prodiens humanis oculis visibilis apparuit. In sole autem dicit, quia Virginis admirandae virtutes toti mundo innotuerunt. Magna enim, inquit 'ὶ Anselmus, atque miranda divinorum signorum indicia nativitatem Virginis praecurrerunt, quatenus eo maior Deneratis Melium circa eius eaeortum
exsisteret. Quidni etiam in sole, hoc est in Virgine, Deus dicatur
tabernaculum suum posuisse Θ Ιlla enim est orbi universo eminens et conspicua uti sol, quam beatam dicunt omnes γncrationes. Fulgor illius omnem sensum et cogitationcm cxcedit. Quod autem Sequitur , et ipsc tamquam Sponsus procedens de thalamo suo, de Christo etiam ex Virginis utero prodeunte sic exponit ') Damascenus: sempiternum lumen, qtiod ea sempiterno lumine antiquiorem seculis caesistentiam habet, eae virgine Maria corporaliter ac tamquam SPOnsus de thalamo prodit. α8 . Sane huius commatis ad Dei param accommodatio usu ma
iorum probata inprimis ostenditur, tum officiis romanae ecclesiae et missali mozarabico infestis Atinuntiationis et Circumcisionis,
sὶ cosmas indimpleuatus apud Agellium in
Domini caro, quae assumpta est is estis Quintivile igitur ea integro rommate hie sensus exsistet: in as
D. hoe est, in divinitate posuiι ι hernaetium suum . et eorpore humano quod assumpsit, tamquam ob tento tabernaeulo. divinitatem oreuliavit. 4J A nonrnius apud corderium p. MI I.
269쪽
769tum ) sacramentario gallicano et vetusta oratione ' his verbis concepta: . Piissime Deus, qui virginali thalamo egressus processisti ad liberandum nos sicque demum ad Patris dexteram conscendisti, immensam misericordiam tuam exposcimus, ut lege tua Conversi, praeceptis illuminati, testimoniis eruditi, mereamur et ab alienis et ab occultis vitiis emundari. . Ιteinque psalterio quod Anselmo tribuitur et quo ista continentur: α Lux quae luces in tenebris. Ex alvo nata Virginis,
, Diemque tuum indue . Et M) rursum: is Ave mater advocati, , Qui beatus consilio,
. Ave cuius virgineo. Deus processit thalamo,
Tandem ' :. Ave Sion illa pacis, . In qua decet hymnus Deum, Accedunt hymni multo vetustiores, Cuiusmodi est ambrosianus in
. Alvus tumescit Virginis, . Procedit e thalamo suo, a Claustrum pudoris permanet, a Pudoris aula regia. Vexilla ') virtutis micant, . Geminae ' gigas substantiae, a Versatur in templo Deus. . Alacris ut currat viam. Et eiusmodi alter est per Adventum ad tertiam, ubi de Christo )dicitur: . Qui condolens ' hominibus , Mortis subiectis legibus. Maria Dei thalamus,
. Posce te venerantibus, , Virtutibus ut splendeant. Quos reatus obtenebrant.. Aula ventris incorrupti, Processit ut ex thalamo.. Dotali nobis gratia ,s Sc praebens ita spon Salia.. Aulam tuae castitatis
saerament. Mille. pag. Iol. apud Mahillo. nium Mus. italie T. I. P. II. N Apud Caes. Thomasium in Psaltario perpet. interpret. ornato, pag. M. OPP. T. Iil
270쪽
. Factus homo restituis a Uti sponsus de thalamo. Vitam in tuo sanguine. s Egressus honestissima. Vergente 'ὶ mundi vespere . Virginis matris ) clausula.
Hine illa 'ὶ Venantii Fortunati: . Si quoque qui landavit eam, est Altissimus ipse,
Haec Sion mater, virgo Maria fuit. . Qui tamquam sponsus thalami procedit ab alvo, Exsultatque gigas Christus eundo viam. , o uteri thalamus, nova iunctio sacra salutis,
Qua Deus atque caro nupsit honora novo l84o. Iis deinde ostenditur quae in graccae ecclesiae monimentis solemniter usurpata reperimus, qualia haco sunt: . Lucidum thalamum, e quo omnium Dominus christus tamquam sponsus processit, laudemus universi exclamantes: Omnia opera Domini Dominum celebrate et Superexaltate in omnia secula. . Τum ' haec ex Iosepho consessore: α Excelsissima mente, demissoque Corde excelsissimum regis thronum, Sanctissimam puellam, gratia plenam glorificemus. o electe Dei thalame, nos vestem tuam in tuo hoc thalamo venerando repositam fide Colimus, tamquam arcam Sanctam, tutelamque piorum. α Atque ista ') rursum: α Te, labis omnis expers
σου, παρθένε, τοις θαυμασι. ὶ Gregorius Moralium XIV. M. De I trantia Dei 2ὶ Cf. Ambrosium de Mnct mortis eap. X. 1ὶ Ostendit cingius ela utam apud sequioris latinitatis auctores idem valere ae eellam et aream septo ess--.4ὶ in laudem Virginis pag. 27s. opp. P. I. lib. Vtil.