장음표시 사용
421쪽
discrimen ') quam quod significatione et adsigniscatione continetur,
eoque redit ut supremus de satana triumphus recta mulieri et obliaque seinini quo cum illa par constituit, vindicetur. Iure ergo amrmavimus talem non esse incisorum vim sententiarumque rationem, quae alterutram lecti Ouem sive masculinam sive semininam necessario expostulet.
985. Immo assirmari etiam videtur non iniuria posse, aliquot in ipso sermonis contextu indicia reperiri, quae femininam lectionem Prima specie Primaque fronte commendent. Si enim ) legas
ima, oppositio inter Primam mulierem Seductam et victam, alteramque mulierem satanae victricem splendidior enitescit. Si legasima, unum atque idem est subiectum quod in utroque inciso recta exprimitur, locumque Principem occupat. Sicut enim in priore inciso, inimicitiam ponam inter te et mulierem, et Scmen tuum ci semen illius, mulier cst quae recta significatur, quae Cum Satana Committitur, locoque cxcellit; ita hoc ipsum non citra concinnitatis speciem in altero inciso obtinebit, si lectio, et ipsa conteret caput tuum, praeseratur. Si legas ipsa, ratio apparet cur futura mulieris cum satana inimicitia, tamquam eximium spei pignus et acerbissimatu Satanam poena Proponatur: quod videlicet mulier serpentis caput esset contritura. Si legas ipsa, evidentior est similitudo qua modo inductae ruinae modus reparationis respondet. Quemadmodum enim illa a muliere incoepit, et per mulierem in hominem universumque humanum semen grassata est; ita haec mulieri in acceptis reserenda
J Dete euo telina comparatio instituatur In ter oraeulum quod vorsamus et vaticinium de sutum Messia, quod oeeurrit G XLIX. 10. Etenim hebrai
quae reposim sunι ei t ludoo l. ει ipso e eetalla sentium Non ego investi abo diutius quid illi in suis e lethua re rerint; an repererint n.' . . vel potius
tabo illos inior et Aquilam. mmaehum ae Themdotionem. qui unanimes vertunt. d 4.ειται. de qualectione eonserondus ost Nobilius: sed ex ordine ani. madvertam I perspieuam ess enallagen numari et generis inter vi δμώπινα et aio c. illique similli. mam qua sen. Ill la. εώ sueeedit Δίνος Il. vocem τώ .exiis. να aptius reddi non posse quam Matinata, attributa, promtisti initio quidem protoparentibus Gen. lIl is , deinde vero Abrahamo Gen. xli. a. eoil Vlli is . XXIl. 18. Isaaeo Gen. XXVI. 4 et Iambo Gen. XXvIll. 14 : p inde. que lil. 6, άκ. ainbitu pariter eomprphendi mulierem estisque semen, rerum iu ut seminι prisei es partes infertiνtur. Quae si vera sint, erit sorte eur nonnihil hare temperentur quae ferstit ei. Patritius de inierpret. seripit. Mer. lib. Il. q. vi. s. i X. n. au. pag. 3olr . A graecis Interpretibus pruredditum est . αἰ uiae. quod non alium quam ludam designare poluit iis, qui verterunt τά ἄ-M- μινα αὐτῶ; qui autem verterunt -κ--. iis pronomen ἀυ οι da alterutro aeque potuit dictum esse.
da luda aut de Milo. ull) iae speeie induetus Lipsius recinit:. Et quem non genium suget.. Et quam non striga. quam gagam. Magna magni Dei parsus p. De qua saera profantur. . Hane fore. quae serpentia. Contereret eaput improbi.
422쪽
declaratur. Tandem si lcgas ipsa, facile assequeris cur mulier non sine praefixo articulo m: Hri nunCupetur. Nemo igitur prudenter abnuat, ea haberi in ipso sermonis contextu quae semininam lectionem iuvare prima fronte videantur. 986. Ponitiori tamen Oraculi investigatione m&nemur, Meram germanamque lectionem illam esse quam instrumenta caehibent, testes comprobant, et grammatici Canones Poscunt, et qua st nomen M'ri masculina signiscatione usurpatur. Et sane reputetur animo editi caelitus oraculi consilium. Illud omnino fuit, ut patefacto humanae reparationis auctore, non milius ProtoparcntCS iu supremam pernici cui lapsi recrearentur, quam satanae gaudium de fraudum exitu, relataque victoria in dolorem tristitiamque converteretur. Neminem vero alium sive humanae reparationis auctorem, Sive Satanae debellatorem credere possumus ac debemus praetor Singulare ac benedictum mulieris semen. Hoc igitur est quod pronomine es nostenditur, cuius idcirco potestas non seminina sed masculina existimari debet. Probationi ex oraculi scopo consilioque ductae altera accedit, quam rei natura pracbct, quamque Iohannes et Paulus sup
peditant: ille quidem ubi 'ὶ ait, in hoc apparuit Filius Dei, ut dis
soloni opera diaboli: Paulus vero ') scri hcns, Deus autem pacis conteret satanam sui pedibus vestris Oelociter. Et ' rursum: α quia ergo pueri communicaverunt carni et sanguini, et ime similiter partie pavit eisdem , ut mr mortem destrueret eum qui habebat mortis imperium, idest diabolum. Rei igitur natura quae exigit, ut opus Conterendi caput serpentis non alteri quam benedicto mulieris semini asseratur, eadem flagitat ut genus pronominis N ri masculinum existimetur. Ad haec quemadmodum satanas per Seductam Priorem mulierem primum hominem devicit, perque primum hominem devictum sibi suaeque tyrannidi universam posteritatem subiecit; ita
cum ratione oppositionis consertum est, ut PraeServata Secunda muliere, per secundum Adamum restituatur universa posteritas et satanae tyrannis regnumque profligentur. Haec autem luculenta plano
oppositionis ratio funditus deficeret, si pronomen i ri seminino genere acciperetur. Quae seminina acceptio eo insuper Domine refellitur, quod probari nequeat quin aliud neque minus conspicuum
423쪽
sili oppositionis genus pessum eat. Et quo sane Spectavit Satanas, quum artes omnes eo direxit ut priorem virginem seduceret, seductamque sibi manciparet Eo prorsus spectavit, ut per illam uniVerium eiu dem semen perderct. Dccuit igitur ut per Semen alterius virginistrari ipse satanas quam prosectum ex eo semen conculcaretur. At
vero nisi legas i 'o, nuspiam hoc divinitus Expressum invenies. Tandem interera phrasis quae insignem exhibet Sensum, SI Pronomen N'ri ad semen et reseratur, vix aut ne vix quidem probabilem reddit si ad muliercna revocctur. Ecquid enim, quaeso, Illud significabit', suturum ut serpens mulieris calcaneo insidietur Z Nescio
an ulIa inici pretum sagacitas Scusum repertura Sit, qui Commodus rite videatur. Omnia igitur praesidia caeterna et interna in id mirifice ut Deus per Moysen de benedicto mulieris semine praenunciasse' existimetur, ipsc contrect caput tuum, ct tu infriabcru ca
087. Sed nova continuo de adhibitis Merbis quaestio oboritur, ea iue duplex, quarum prior est quasnam sit sincera i tus tum M. otio tum interpretatior posterior vero quidnam de antiquis versionibus censeri debeat. Ut autem de priore quaestionis capite initio
dicam, auctor est ) Bernardus de Rubcis Hon deesse quidem codices numero Perpaucos, qui sicuti in priori inciso ' habent pernabit te, non an conteret te, ita in Posteriori reserunt
bis eum, non m Un conteres eum; nihilominus universalem constantemque lectionem esse Iz ct an Vcrum si certa est textus lectio, certa ne pariter est eiusdem interpretatio . Ut huic interrogationi opportune occurram, in memoriam ') revocatio, lua-
In app. ad Iepit. variantes V.T. p Ill T. Iv. 2ὶ ibidem pag. 2ra. seribit de Rubeis: a Nintaiu dignissimum esse. R. Paretion in inedito suo I.. iam tribuere verbo mia signissationem obserrandi, e lamnat, quam servat apud Arabes, quamque liuiei l loeo i Gen. II. 15. dant veteres nonnulli inter pretra. Nam subdens exeinplum Ps cxx XIX. li
me, ut Ps. IXl. 2. eontemplatur me homo. Ae primo illo psalmi loeo ex vi arat, ν' melius Me verti animadvertit etiam Sehulatus lex. hebr. T. l. p. Na0.nestituenda ergo a texieographis verbo 'Tu exploranti ae eontemplandi notio. quae in Κimehu libro radicum aliisque posterioribus lεxieis eum Lequulta prorsita evanui . lsane Lane signifieationern sequuti sunt LXX., largum Ooelusi. largum lonathams , posteriori membro Vulgatus, et quotquot vertunt ins diaboris vel instaiahitur. . a Iaae non uis egria et indubia, sed uta pio. habilia quaequa sese veritatis specie commendent, a nobis proponuntur. Neque mirum, quando di adia virorum rei hebrateae peritissimorum. Sehultensii, Mi-ehaelis. Roseuanulieri, Umbrest atqua Gesemi, evidenter ostendant prinei pem originalemque potestatem εος inpertam satis non esse . nequε adeo eom. Derias satis esse derivatas mediatasque eiusdem signis eationes. Ad quas desimendax non admodum eou-dueit loeorum eomparatio. quibus idem verbum D quentatur. Praeterquam enim quod pauei sunt iu lu-bliis univprsis. omnesque revorantur ad Gen. III. 15. Ps. CXX xl x. ii. et Iob. I . I; adhue sub ludire est quinam sensu singulis in Ioeis praeserti debeati Quare uobis nonnisi probabilia suppetebam quae t
424쪽
significatio subest su landi et iracundi aut festinantis more anhelandi. Hanc excipit activa significatio, qua idem notant ac inhiare aliquid oel aliquem, illud uel illum captare, Petere, ObS Mare, adoriri, et de seris bestiisque adhibentur praedae insidiantibus, illamque invadentibus et occupantibus. Quare Pro discrimine tam stibi cti ventis, quam obiecti quod patitur, idem verbum 'vo apto redditur
nucio quidem obseroare, insidiari, adoriri, nunc vero contorem,
infringere, comminuere. Quae si ad textum reserantur de quo quaerimus, mirum si qui negent, illum commode verti: et pse mictatque conteret tibi caput, tu vero illius calcaneo insidias strues.
988. Sed ita ne quoque priscis inici pretibus visum est 3 C dcres quidem in divorsa illos abiisse, scd re intimius perspecta, in
unam eamdemque con Spirasse mentem innotescit. Insignioribus nam
quc versionibus mutuo comparatis deprehendimus Alexandrinos in utroque inciso usos csse verbo τ ρειν ) observare, insidiari: Λquilam ) προστμω evertere, in suam potestatem redigere: Sγmmachum
θλίβυν comprimere, si gere: exemplar venetum' πλησσειν contrec re, contunderce antiquam Italam obsor arce Vulgatam conterere et ' insidiari: syriam et famaritanum percutere, ferire: Saadiam, ni a- hein m auritanum Erpenti et persicum TaWosi frangore atquc mordere: largum hicrosolymitanum ci Pseudolonathane in contorreo: Onkelosum vero servare et recordari. Quamquam igitur ciusmodi interpretationes verbo tenus dissideant, et quum aliae notionem Obseruandi et insidiandi pracserant, aliae contra aut notionem Conterendi et configendi repraesentent, aut utramque Complectantur;
I hisee versionibus videsia Boedigerum in s. nii thesauro ad v ta I M sinem namquε Alexandrinorum leetio est
si Non quasi duo essent herba. ged unius eiusdemqua verbi potestate ad subieeti rationem desera.
425쪽
926Dihilominus et in genericam quamdam significationem conveniunt, et omnes comparatae Sic sunt ut partem aliquam illius potestatis exprimant, quam hebraico TU inditam esse praemonuimus. 989. Haec nobis suppetebant quae de sincera textus lectione, deque legitima eiusdem enarratione diceremus. At si res ita se habent, quid de illorum opinioue iudicanduin est, qui hac utuntur Oraculi parte ut immaculatum Virginis conceptum disina Scripturarum auctoritate demonstrent Z Iudicandum est, ea Scripturis ver
ba tribui, quae nuspiam in illis habentur; neque enim Deus per
Moysen de Virgine pracnunciavit, ipse conteret caput tuum, et tu insidiaberis calcanes eius. Tum iudicandum est, ciusmodi probati Dum genere caussam immaculati conceptus non tam iuvari et communiri, quam in invidiam suspicionemque adduci. Pronum namque est ut probationum quae adhibentur desectus, ad ipsam quae defenditur caumam , inConsulto transferautur.
De origine femininae lectionis ipsa: ρmpositae ab eruditis hinpotheses
paucis e cnduntur: tum statuitur lectionem ipsa merito haberi non modo tamquam lectionem reci iasticam quae a seculo scato ad nostram usque aetatem in Occidente praeoaluerit, oenum etiam tamquam lectionem Oirtuteae potestate biblicam e quid eae sese cum hac lectione consertum sit: quidred stabiliendum immaculatum Virginis conceptum ex ipsa nite colligatur: quid, e eodem Pertinens eae maiorum commentariis sententiisque dimanet.
90ο. Quum neque originalis textus, neque antiquiores insi
gnioresque versiones sive ad textum ipsum expreSsae, Sive ex alexandrina interpretatioue deductae semininam lectionem ipsa praeseserant; sponte veluti sua cogitatio subit investigandi, unde tandem quove ex fonte eiusmodi lectio dimanarit. Neque sane desiderantur qui hac iuvestigatione suscepta, de re tota erudito subtiliterque di seruerint. Et principio non desuerunt, qui semininam lcctionem exh braico aliquo codice desumptam arbitrarentur. Sed hanc suspi-ιὶ quod .itium aeritor uiorenymnx reprεhφn.dit, dum epist. Lui as. Cul. n. Τί ad Paulinum ill insperatur . Qui ad sensum suum ineongrua aptant testimonia. quasi strandε sit et non vitiosissimum doeenis di genus depravare sontentias. et ad voluntatem 1uam Seripturam trahere reptignantem.
426쪽
cionem inanem infirmamque dicit 'in Bernardus de Rubeis, suumque confirmans iudicium scribit: . Etenim praeter hieronyrnianos codices qui certissime habent stri, nulli alii in Vulgata adhibiti, nullus alius qui constet, hebraicorum codicum usus eSt DCtus . . Di. Resert ' Μonisau conius ex Origenis Hexaptis hanc lectionem : α Alius, ipsa conteret caput tuum . . Tum in subiecta ad n latione pergit: α Ita mss. quidam, et haec videtur suisse lectio v teris cuiusdam interpretis, Cuius nomen tacetur, et quem seqMitur vulgatus interpres. Hieronymus in quaesit. hebraicis ipse legendum esse confirmat; sed Augustinus et Ceteri sere patres ipsa legunt, ut notatur in oditione romana. . Quibus tamen ne admodum fidamus, efficit quod huius lectionis nullum penes graecos scriptores v stigium appareat, quodque ipsa non tam antiqua et ex sontibus hausta interpretatio, quam lectio privati scriptoris et ex latinis defluens rivis existimanda videatur.
mininam cx corruptela versionis hic nymianae, atquc ex inscitia et describentium temeritate repeti oportere. En Cani verba: a Hieronymus in quaesit. hebraicis legendum ait, ipse conteret caputitium, non ipsa. Cum enim apud hebraeos neutro genere ad semen reseratur, interpres rem significatam Perpendens, in masculino genere transtulit ipse. Quod imperiti non intelligentes, vitiumque scriptoris existimantes, substituerunt ipsa. Ilis tamen Propi Prea non
adquiescimus, quod icctio ipsa sit Hieronymo antiquior, et quod lectio ipse non Hieronymo ex hebraeo vertenti, sed volcri italo graecorum codicum interpreti tribui inprimis debeat. Putares soli eius
Richardum Simonium coniecisse , lectionem ipsa suas ex alexandrina interpretatione origines mutuari. Quum enim Alexandrini hebraicum P Ir reddiderint uomine με α generis neutrius, et pronomen αὐτοί
genoris masculini subiecerint; id latinis interpretibus difficultatem
creavit, effecitque ut αυτώ ipsa legendum arbitrarentur. Verum ne
est illud Terentii. Ubi est ae lus, ουι me perdidit Et liuiusmodi illud christi apud Matthaoum esp. xxviii.
- - in c. non αυσα. videlicet Aleciandrini , e reddidorent hebrateum eontextum . eo eonstruis elionis genero quod dicunt κροι va . non tam ad nomen ipsum σσέρμα . quam ad personam e expremam, et Ear in bimi sisnifieatam attenderunt.
427쪽
gnere poterat dissicultatem, neque latinos interpretes eo impellere ut potius m ra ipsa quam το ipsum legendum existimarent. Ildephon-sus SchwarZ Martianaeum sequutus lectionem semininam scribarum mendis a censet, tum de illius occasione ait: α Lectorem non celamus, scripsiSse olim Veteres pronomina ct adverbia terminata in eper diphtongum ac, ut est illud, ipsae dixit et facta sunt, et super- hae loqueris, stultae egisti. Ex hoc scribendi modo retineri sacile potuit ipsa pro ipse vel ipsae. Sed probabile admodum non est vel
tantam scribarum serine omnium suisse orthographiae imperitiam, vel tantam auctorum qui codici hus utebantur, oscitantiarn.
993. Reliqua est ') Bernardi de Rubeis opinio quam his verbis
exponit: α Mihi sano non modo verosimile admodum est, sed et sere cortum ex ipso tactum ψsa. Vel enim lectio liaco cx vcteri itala est, vel ex hic ronymiana. Ex utraquc enim , ut Omnes sciunt, mixta ac consarcinata est Vulgata. Vctus itala seu primigenia, puriora et antiquiora eius cxemplaria legebant procul dubio ipse non ipsa, ut ex Augustini operibus ac testimoniis edidit Sabatierius. Erat illa ex versione LXX., iisque conformis, et quidem iuxta eumdem Augustinum Merborum lcnacior. LXX. aut in constantissimc in omnibus codicibus habent ipse, nec inter Dacvos quos in antiqua itala reprehendit Hieronymus, hic numeratur. Latini patres Augustino antiquiores, qui itala utebantur, legunt imo; varietas lectionis in patribus illud unum, ut docet idem Sabatior, ostendit Varios ac discrepantestinius eiusdemque interpretationis codices eos habuisse. Alii ergo eodices habebant ipse, alii ipsa. Iamvero discrepantibus codicibus, ex patribus patet eam veriorem veteris italae lectionem habendam, quac suo sonti est conformior, non eam quae longissime discrepat: eam quae a primis et antiquioribus Patribus, non eam quae a P sterioribus exhibetur. Si Porro ex hicronymiana est, Hieronymus legebat ipse. Ac lacile ego equidem crederem ex eius Versione esse ob verbum conteret quod sequitur, pro quo itala videtur legisse obseruabit, nisi aliter statuere nos cogeret Augustini auctoritas. Itaque uterque Vulgatae sons evincit primigeniam ac veriorem huius loci lectionem fuisse ipse. Quid autem facilius aut verosi milius, quam ex ipse vel ipsae sive fortuito sive ex librarii inscitia et audacia ge-
428쪽
neris a nomaliam emendantis primum fieri ipsa, quod deinde plero que codices per vascuit Z Quid, inquam, facilius aut verosi milius in iis librariis, qui teste Hieronymo, scribunt non quod in oeniunt, sed
quod intelligunt, et dum alienos errores emendare nituntur, ipsi ostem
sint suos Θ . Sed quamquam ego ultro latear quod de primigenia
lectione utriusque interpretationis sive italac sive hieronymianae vir doctus contendit : et quamquam iis ultro Calculum adiiciam , quac mox in scite prudenterque subiungit: iis tamen obsequi nullatenus possum quae de Sabatierio deque librariis affirmat. Obsequi iis non possum quae de Sabatierio affirmat: hic enim , ut cuivis licet ' propriis oculis usurpare, non aliam lectionem tamquam Italac propriam sistit nisi semininam ipsa, et hanc unam lectionem ve
luti Italae propriam Augustini testimoniis confirmat. Neque iis obsequi possum quac de librariis iuculcat: quamquam enim illo
rum inscitiae atque ic meritati nou minimum tribuendum putem; nihilominus neque omnino nihil tribuendum iudico sive librariorum Correctoribus sive patribus doctoribusque ecclesiasticis quibus cordi semper fuit ne Scripturae illarumque exemplaria a nativa sinceritate descerent.
) L. e. palla. almetii. . Sed snaamua Hi d mus etiarn. si pia et, semininam illam Augustini veram auliquae italae, mel primi, quieumquo tandem is fuerit. intorpretis Delionem fuisse. Si impodita e tquaestio, et dubium itine oritur, quaenam ex duci Lus iretionibus sit antisponenda et divina, ni in ipsa . quaa est latini illius interpretis ae latinorum libro- mim . an ipse . quod legunt hebralel, praeei syriin Nelesia et ipsi divini et authenset, ex Augusti in no ipso, unde omnis sere dubilatio exenit. habeatam modum quo to expedias ae rem dirimas. Latini eo laea retorti Dastimon l. inquit is de do tr. ehrist. lib. ii. mp. xv. . si necesse fuerit, graecoram nu-etoritate emon didi Auni, H eorum potissimum, qui cum LXX. essent, ore titio interpre viti esse perh hontur. Ei de eiv. Dei lib. XV. tap Ill. quum an rorsum a Muiu in utrisque redisibus inreni ur, ei inutivio mittis ereuatur, unae eas per ιntorsre rasaeta trans a M. Miles ex Hieronymo praesal ad lv. exan*elia: si rer tua euι quaerenda de puribus ita-linis exemplaribus . eue non ΔΛ 9r eam originem resertentes ea . quae ro a ritimis interpreribus male reddi a , Dei a praesumptoribus imperitis emen Iapercersius, res a librariis dormitantibus vi ut addita avni auι mufata, eorrioimus ' Habes iterum ex Hieronymo, eonstantiquo ae prudentissima eeelesiae pravia si xttola Heinentinisque imis eorreetoribus in vulgatae emendatione servata. veterum Ithrorum Idemiae Aeι Mia resuminibvia me eaciminantiam. H. bes demum ex hIeronymiana ipsa vprelona sapienti M. etesias eonsilio veteri autemsita . quae eae hebraeolono evineta reritis transi vis, ut inquit saneiusti reportus. vel ut isidorus et o os in a at Ilia r racior. Cuiu seu inque ergo sit sive interpretis . aius quod vero imilius. amanuensis hodierna Vulgatao te elio. ea ex hebraeis graeeisque sontibus emendanda est, reserendaque ut olim retulimus cle praeeImiseratissis nev . Aeb. II L pay. 94. . ad ea Hementinae editionis loca. quae adhue ad hebraeum textum ex iis ei a quo Ecelesia auetoritate emendari possunt et de- boni. Nee enim nee se ost monere . quod disertissime Hellarninius unus ex correctoribus monet tum inopi ad Lueam bruaenAem tum in praefat. ad Bl-hlia es mentina . Vulgatam non fuisso in omnibus ae euratissime easticatam, pluraque relieta inlaeta quao videbantur mutanda. potissimum Oh maximam eodi. in auetoritatem, qualis exstat in hoe loeo. . IJ Biblior. aer. tali nas vers. antiqua ad Gen. III. 15. pag. is. T. I. ubi ex August. lih. xi de G/nesi ad liit. Τ. III. P. i. mi. 275 C. et in mi. 292 seq. hane exhibet iretionem versionis antiquae: et in misi itia ponum inter ιν ει inter mulierem. eι inter semen tuum et semen eius: ipsa tibi serrtihI ptiι. et tu soreabis eius ealeati tim. Quam semininam loelio. nem in subieeta adnotatione eonfirmat ex eiusdein Auia sustini lib ll. do Gon n. mantehaeos ri .eos cos. A.
429쪽
994. Quare in eam lacile opinionem descenderem, non unam alteramve sed omnino plures ac varias suisse caussas, quibus essectum est ut lectio seminina in occidente tandem praevaluerit. Inter quas caussas quemadmodum illis locum permitto , quarum de Rubeis aliique viri eruditi meminerunt; ita eisdem addo tum argumenta hermeneutica quae superius deprompsi ), tum insitam 'omnium animis Persuasionem, praeclare in Virginem cadere, ipsique egregie convenire quae hae altera oraculi parte significantur. Ceterum quaecumque tandem de Origine semininae lectionis opinio prae-
habeatur, nobis et Caussae quam versamus perinde est, dummodo fixa rataque maneatat quae de lectione in se atque absolute considerata subiungimuS.
995. Principio itaque pono, lectionem femininam ipsa antiquio
rem esse versione, quam Hieronymus ad hebraicum fontem e res
sit. Sane seminina lectione utitur Ambrosius yὶ inquiens: . Sed ut revertamur ad propositum, quod malitiam Deus reprimendam intcrim, quam abolendam putaverit, ait ad serpentem: et inimia
citias ponam inter te et inter mulierem, et semen tuum ci semen
mulieris. Ipsa tibi observabit caput, et tu illius calcaneum . . Utitur
e Lectio haec, ipsa conteret, nondum inventa fuit Augustini tempore. Utitur Prudentius qui canit:. Auctor et ipse doli coluber , Plectitur improbus, ut mulier, Colla trilinguia calce terat.1ὶ nn. 93I. sqq. Iὶ Ad quam persuasionem gignifieandam ista pertinoni Petri Martiner qui narrans Iudaε episto. lam de loetione. ipsa conteres eastis reum, acribit pagg sa-M: a Si pronomen legatur mas line, ipse, ad Christum resartur qui semoti virginis eat; si legatur seminine. ιpsa, Virginem respieit . et utrumque verum est. Nam et Virginis filius eaput serpentis eoatrixit . et vimo quae illum peperit et vere genuit, subinde etiam eonvixit. Certe si lapis a monte eoninselmus aliquem eonteret, et mona ipse vere direretur etiam eonterere. At Christus lapis est iuxta Danies mcle Monse abaetisus sine manibus, Virpo autem et eius virginalis uterus mons est, in quo ope et assata Spiritus saneti Filius Dei eoneeptus est. Ergo utraqueleelio admitti potest, et neutra mi res pnda. utpote quae veritatam sdei eontineat, ei ι se conteret, exemis plaribus hebraeis, graeeis et ehaldaeis saltem stantis arationa eo unat, et antiquorum patrum usu recepta luit, ut videre est apud Cyprianum et divum uter nyinum. Nee res enda est iretis seminina. eo teret caput tutim, quam non fortuito timus ignorantia seripiorum, sed divini Spiritus previdentia introdu-etam in usum fidelium arbitror, ut Virginis saerati simae innocentia. excellentia et puritas manifestetur atque relebretur. Inlar quas ieetiones viguit me eomtiret, anis Christi adxentum, quoniam Christum venisturum e spieiebat: postea vero legimus. ipsa e teret. ratione praedieta, ut ad virginem intendamus quae eomminuit etiam testam serpentis. .aὶ Do fuga Metili eap. via. n. 43. pag. 434. E. 4ὶ Supplenda est ellipsis partieulae magis vespοιius.
430쪽
sal Et ') rursu In: . Hoc odiu in vetus illud erat, . Di gladiabile discidium,. Hoc erat aspidis atque ho initiis . Quod modo cernua semineis. Vipera proteritur pedibus. Utitur ' Alcimus Avitus qui Deo in serpentem animadvertenti haec verba tribuit:. Praecipue infelix mulier cum prole sutura,
. Sic inimicitias odio currente reponat, a Semina seminibus mandent ut vota nocendis Insistens semper pavidae Sectabere calcem: . Conterat illa caput, victoremque ultima vincat.
Utitur et Claudius Μarius Victor, quem ') Sidonius appellat virum egregium et undeqUaque doctissimum, quique priore libro Camininum sive commentariorum in Genesim ita Deum contra satanam loquentem inducit:. Et quia te dignae placuit tibi primus ut esses. In vetator mortis, Poena moriere perenni,s Humanique odium generis specialiter in te. Ac gocius Omne tuum bello experiere potenti. . Perpetuumque tui, mors ut tibi longa, timorem, Esse dabo: pedibus repes et pectore Prono: . Teque tuo mulier perimet Cum semine Cuius. Callidus extremis tantum insidiabere plantis, . Ut trepidans etiam capiti vestigia figat. Horum autem nemo est, qui versionem non adhibuerit hieronymiana antiquiorem. Fuit igitur cur semininam lectioncm hieronymi
interpretatione Vetustiorem diceremus.
996. Quibus praestitutis continuo addimus, lectioni femininae nullum fuisse locum in ea uersione quam Hieronymus ad hebra cum textum exegit. Sane versio hieronymiana pura, quam Post Maurinorum curas, Vallarsius et Masseius in bibliotheca divina edi-
semen tuum et semen illius: ipse ') conteret caput tuum, et tu insidiaberis calcaneo eius. . Eamdem masculinam lectionem exhibet