De immaculato Deiparae semper Virginis conceptu Caroli Passaglia commentarius

471쪽

Ipsa est naufragis portus, desolatis solatium, moestis consolatio, reis

paratio perditis, languentibus medicina. Est enim haec virga sexibilis, porrecta, gracilis, recta, levis, fructi sera, fertilis, odoriserti

et suavis: sexibilis per misericordiam: porrecta per excellentiam: gracilis per humilitatem : recta per aequitatem: leois per peccati δε-mtinitatem : Ductifera per secunditatem: sertilis per virilitum plenitudinom: odorisera per opinionem: suavis per amorem. In istam respice, amplectere istam, istam lauda et dilige, quia cui Maria advocata esse voluerit, contra Omnes inimicitias praevalebit. . Sunt igitur numero quidem innumerae, praestantia vero incomparabiles d tes , quibus Virgo enitescit; sed peccati immunitas harum omnium hasis est supremumque landamentum. Huic sundamento innixa Virgo in eam excrevit altitudinem, quam suspicere quidem stupentes po sumus, dimetiri nutem non possumus. O3i. Alia lubens sepono quae hue Deile ex orationibus tran

paphlagonis; iisque memet contineo quae tradunt Ceorgius Dicomediensis et vulgatus Anselmus . Georgius itaque postquam in Ioachimi et Annae virtutes ad caelum evexit, abruptum tantisper orationis silum resumens ') pergit: . Quippe decebat ut dein uin quo

Maria intelligit 9 omni in ereatis comparatione maius ex Silpe

1 orati in sanetiss. Deiparam pag. Iso. c. apud Combessium Avetar. T. II. 23 Orat. de laudibus Virginis pag. 292. lnt ropp. Epiphanii T. I . Iuverit etiam eontulisse quae Maramus in libro do Pontilieibus maximis marianis addueit tum eap. LI. Pau. s4. ex lanoeentio lil. .lum eap. Lxvii. pag. Ias. s eonstitutivino qua Manisae ius lX. sestum visitationis ab Urhano VI. l xii uium rempmbavit, et in qua post alia lepimus: . luitur pii Patris qua nos dilexit earitas, temporia veniente plenitudine. Verbum aeternum sub sorma

servi earnem nostrae mortalitatis assumere deerevit. ut eadem mortem nostram moriendo destrueret. ae

damnationis sententiam simul et maeulam. quam per reatum primi hominis. generis humani post ritas imrurrisse noseebatur . elemens Verhi aptorni honitas aboleret. Quapropter de elara stirpa regia da vidiea praeelepit viraluem in euius ulpro mysties spiramine Verbum ipsum eampm sufeiperet ut egrederetur iuxta verbum proph. leum. virga de radire I se. et sos de radiet eius ascondoret. st requies rei spiritus M. mini nuper eum; persectam repinam . inelytam ma trem elisens quae tanto regi digna luit sui eorporis thalamum praeparare . de quo tamquam sponsus praestiis hominum pro deret speeiosus. virgo regia, venustissima a Domino eo ervata. nos sane Italia, vaseaelestia gratiae mundissimum. omnium virtutum storibus redimita . euius pulehritudinem sol et luna mirantur. redemptorem penitum Virgo eone pit. da. tura luram gontihus suh mortis ealiatne eonstitutis. . a) Orat. in Deiparae nativit. p. 4ar. A. apud in fistum Auetar. T. Ill. 4 Ora in Deiparae eon mion. et nativit. pasg. los2-losa. apud Combesaium Auctar. T. l.

472쪽

excellenti electione prodiret: decebat ut ex emuenti virtutum penu sanctissimae illae scaturirent divitiae: docebat ut ex ingenua radice sunt ne ingenuum Pullularet germen , ex bonis lumbis optimus palmes Surgeret, semper virens vigensque illa generis gloriatio, pulcherrimum illud naturae gemnon , alti gemis ille sacramenti ramus ex quo ascendens immortalitatis nos aeternam odoris suavitatem perspiravit, cuius fructus efficitur vita et incorruptio ac perseverantia iis qui eiusdem participes fiunt. . Hoc igitur a reliqua Adami propagine Virgo distat, quod quum illa 'Poliata atque saucia concipiatur, haec ex effluenti virtutum penu ditissima prodiit: quod

quum illa deformis atque captiva primum existat, haec tamquam pulcherrimum germen et surculus maximo ingenuus erupit: et quod quum illa peccati halitu corrupta oriatur, haec numquam nisi via Maae ac forens apparuit. Qua oppositione Virginis conceptus cuiusvis expers labis et penitus immaculatus ad evidentiam usque de

monstratur.

Io 32. Cuius evidentiae splendore perculsus vulgatus Anselmus post alia de Virgine scribit: α De ipsa quippe multis seculis auto Ortum eius vcl conceptum , Isaiam λὶ Spiritu sancto amatum dixisse constat: egredietur Mirga de radice Ierae, et os de radice eius ascem det, et requiescet sVer eum spiritus Domini. Haec itaque virga quae talcm ex se protulit florem , nullo dissentiente, Virgo Maria fuit; et nos qui de radice eius ascendit , henedictus filius supePqucm et in quo omnis plenitudo divinitatis essentia litor requievit Haec igitur Virgo tanti filii dignissima parens quum in alvo sua parentis naturali lege conciperetur; quis non Concedat Dei sapientiam a fine usque ad finem Pertingentem , cuncta implentem, cuneta regentem , novo quodam et inestabili gaudio caelum, terram

et Omnia quae in eis sunt, Perfudisse; ac inestabili iubilatione pro sui re integratione, quam per illam sibi eventuram divina et occulta inspiratione praevidebant, perlustrasse Z Sed quum ipsa conceptiolandamentum fuerit habitaculi summi boni, si peccati alicuius exprimae praevaricationis origine maculam traxit, quid dicemus p Utique voce divina dicitur ') ad Ieremiam : priusquam te formarem in

utero, novi te, et antequam Gires de Mentre, sancti aWi te, et

473쪽

prophetam in gentibus dedi te. De Iohanne quoque angelus qui cum

nascituri rati pronunciabat, asseruit ) quod Spiritu sancto repleretur adhuc ex utero matris suae. Si igitur Ieremias quia in gentibus erat prophcta suturus, in vulva est sanctificatus ; et Iohannes Dominum in spiritu et virtute Eliae praccessurus, Spiritu sancto est ex utero matris repletus: quis dicere audeat singulare totius seculi propitiatorium , ac Filii Dei omnipotentis dulcissimum reclinatorium mox in suae conceptionis exordio Spiritus sancti gratiae illustratione de

stitutum Θ Testante vero Scriptura, uti Spiritus, ibi libertas: a servitute igitur omnis peccati libera fuit, quae omnium peccatorum propitiatori aula, in qua et cx qua personaliter homo fieret, Spi

ritus sancti pracsentia et Operatione construebatur. .

ARTICULUS III.

De litur eis recliniasticisque monimentis quibus caeleste oraculum D. XI. i. de Virone intelligendum esse signiscatur: Periphrases et commentarii quibus Virginis dotes explanantur, atque illa inprimis evia natur quaa praerogratiua immaculati conceptias comprehenditur.

Io33. Mahristiana interpretatio caetratis penes Isaiam Oraculi, quam superiori articulo complexi sumus et perspicuo maiorum fusi fragio comprobavimus, uberiori quadam lucis accessione persunditur splendidiusque innotescit, si ad ea animus advertatur quae liturgicis atque ecclesiasticis monimentis Continentur. Aegro enim alterum reperias Scripturae ossatum, quod in hisce monimentis aut usurpetur frequentius , aut maiori consensione ad Deiparam rc ratur. Ut enim a latina ccclesia initium ducam, Isaiae vaticinium

usurpatur et ad Virginciri luculenter refertur ) in Missali gothico et 'in gallicano, in ρὶ Gregorii Sacramentario et ' in Mimali mo-κarabico: itcmque usurpatur et ad Virginem refertur tum Τ) in vulgatioribus sequentiis tum in hymnis celebrioribus. Hinc illa 'in V uantii Fortunati:

474쪽

, Radix Iesse floruit, Fccunda partum protulit. Et virga fructum edidit. Et Virgo mater permanet. Et rursum allusione minimc ObScura: . Quod Eva tristis abstulit . Intrent ut astra nobiles, . Tu reddis almo germine: . Caeli senestra facta es.

io 34. Latinam ecclesiam graeca excipit, cuius nescio an ullum extet publicum moraimcntum, in quo Isaiae Oraculum de Virgine acceptum et ad Virginem manifeste relatum non occurrat.

occurrit enim in inlicio coronationis: occurrit in vetusto quadragesimali ossicio quod Quirinus edidit: occurrit 'in in Anthologio et in Oetoecho: occurrit ρὶ in Triodio et 'in in Pentecostario:

Occurrit in Paraclitico; in Menaeis autem vix ullus est mensis, in quo Virgo Isaiae oraculo ad ipsam relato non celebretur. Hoc namque oraculo celebratur ' mense septembri, hoc ''ὶ mense oci

bri, hoc in mense novembri, hoc ) mense decembri, atque hoc reliquis mensibus Ηὶ martio, malo et ' ) iulio. io 35. Latinos, graecosque imitati sunt Syri, quemadmodum

perspicuum ex his est 'in quae in eorumdem officio leguntur: . Salve templum Dei et thronus crystallinus, salve velum Moysis, salve hortus Salomonis, salve civitas filii Iesse, salve vas Elisaei, salve fidelium murus, salve sotis benedictionum, salve tu e qua natum est germen Patris caelestis, salve quae secundum carnem genuisti omnium creaturarum Salvatorem . . Imitati sunt Armenii, ut quis-

Onie. Maronit. ad primam sabbati pag. 486.

475쪽

tuo ex his facile deprehendet quae scribit Gregorius ua recensis: α Beata es tu in linguis puris labiorum electorum, o tu nos Iesseo quo fructus vitae nostrae: quae sola licet coalescens quatuor di versis clomontis, cxpers tamen suisti communis mortalium sortis, neque pondere gravata es insitae natura passionis, sed radiis cherubim quibus igneum os est, decorata refulges. Quare celeri cursuiu locum inaccessum progrediens, in superiorem ethera o Dei mater adduceris . . Atque ipsi etiam imitati sunt Copti, quod recepta in ecclesiasticis eorumdem libris Theolochia abunde commonstrant. Si qua igitur Scripturae interprotatio auctoritate christiani nominis munita et validissime asserta existimari potest ac vero etiam debet, ciusmodi profecto haec ipsa ost, qua in odito per Isaiam oraculo irgae nomen ad Dei param refertur et de Dei para intelligitur. io 36. Quantopere nut in haec interpretatio conserat ad ostem dondas Virginis dotes, illumque nominati in praerogativam aperiendam, quae immaculato riusdem conceptu continetur; partim constare ex iis debct quae modo attulimus, et partim ox iis innotescet quac continuo dopromouius. Et re sano vora potuit ne infici originis culpa quae ut fons benedictionum celebratur, quaeque una

perhibetur e res communis mortalium sortis, et sola nescia insitae cupiditatis P Id profecto nomo prudens affirmarit. Atqui haec ipsa sunt quae Armenii et Syri Virgini deserunt, quaeque illi tamquam propria idcirco vindicant, quod ca sucrit virm e qua Christus salutis germen emo ruerit. Dignitas igitur virgae, cuius Emm nuci nos fuerit, ex commentariis maiorum, libris luc ecclesiasticis cum praerogativa immaculati conccptus intime sociatur penitusque

cohaeret.

Io 37. De qua copulatione neque pauca nequc ObSCura praesto nobis sunt quae in medium praetcrea adducamus. Etenim 'in Venantius Fortunatus ad tisaiae vaticinium respiciens inter alia de Virgine canit:. Praedicens olim, ut de matre tonantis horiore, Radi eis florem tessea Virgo daret.. Virgo haec virga fuit, de qua nos Christus obortus, Cuius odor vivax membra sepulta levat. . Ecce dies venient et David suscito germ n, Et regnabit rox, atque orit hic sapiens

476쪽

. Hoc germen iustum virgo est, ct rex suus insans. Iudicium facions, arbiter, orbis herus.. Virgineo coctu, dux sexu prima secundo, Praolata astrigoris sola puella choris.. Figmentum sigilli super omnia vasa decorum, Atque creaturae fulgida massa noVae. Ha c igitur sunt decora cum Oirgae dignitate conserta, ut Virgo sit credaturque germen quod ipsemet mus caecitavit, Wrmen iustum, Wrmen astrigeris praelatum choris, Ilamentum svor omnia disini artisicis oresa decorum, et fulgida maraa HONae creaturas.

Nihil autem horum est, quod labem communis praevaricationis non excludat, et nihil quod originalem puritatom atque innocentiam non ultro pra Seserat.

io 38. Quod 'in in Anthologio Andreas cretensis non minoriovidentia confirmat inquiens: . Gloria tibi qui hodio stori lem nam 9 gloria assecisti; peperit enim secundum promissionem virgam

sempcr Virontem, ex qua germinavit Christus, si os vitae nostrae. . Et plenius infra his verbis: . Qui mirabilia operatus es in utero sterili , qui infrugiferum Annae sinum aperuisti, eique fructum contulisti ; tu Deus sanctus, tu Virginis filius, tu ex hac carnem suscopisti, ex hac sempcr virento Virgine atquc Dei para. Qui abyssum obsignas, illamque reseras, qui aquam in nubibus producis atque imbrem inpertiris; tu, Domine, largitus os ut ex infructuosa radice, Anna sancta, illibatus fructus virga Dcipara germinaret. Tu insolubilia orbita-

477쪽

tis vincula resolvisti, tu concessisti sterili partum secundum , Ductumque gloriosum, Cuius filius factus es et e quo germen natus, quem matrem Secundum carnem habuisti quum ad nos misericors venires. Cultor mentium et nostrarum auctor animarum, tu infructuosam terram sertilem demonstrasti, tu agrum iampridem aridum reddidisti uberem fructiferum atque secundum, Annam inquam sanctam quae illibatum fructum Dei param edidit. n Hae autem Praeclarum atque omnibus expletum Dum eris oraculi commentarium

repracsentant. Si enim principio quaeras quid penes Isaiam sit ura tibi illico reponetur eiusmodi nomine Annam significari artaram, sterilem, infecundam. Si deinde quacras qui fieri potuerit ut ex eo trunco sterili atquc arcsccntc quidpiam germinaret, Continuo audies id eae superna promissiones eaque Dei virtute remti oportere, qua Deus miraculorum auctor celebratur. Si tandem quaeras quid non citra eximiam Dei operationem germinarit, intelliges Mirgam prodiisse, sed illibatam semperque Oirentem. At ncque Virgo ex insecundo Isai trunco prodiisset illibata, si peccati talem contraxisset: neque ex eodem prodiisset semper virens atque laeta, si venefico culpae halitu fuisset adusta. to 39. Quae ab innocentia Virginis vehementissime abhorrere, denuo testantur Graeci in Triodio tibi illam his verbis deprecantur: α O virga quae divinum storem produxisti, o arca et lucerna et Urna

undequaque aurea , O Sancta mensa serens vitae Panem tamquam filium tuum et Deum, exora eum una cum sancto Praecuta re ut eorum misereatur eosque servet qui te Dei param profitentur. s Acmulto testantur evidentius ubi, praeeunte hi Theodoro studita, Vi ginis laudes sic esserunt: α Ο undequaque illibata et innocens, te virgam ex radice Isai et Davidis proavi germinantem extollimus, quoniam Salvas animas nostras. a Et rursum: α Salve Dei sponsa,

478쪽

quae universorum medicum peperisti: virga mystica quae immarcescibilem florem edidisti: salve Domitia per quam replemur gaudio et vitam licreditate consequimur. s Quibus ista 'in respondent: a Virgo mater illibata, virga Iesse e qua ortus cst Christus vivificus mortalium nos: per quam redempti sumus a corruptione et mortalitate. Te, o innocens, omnes laudamus. . Si qui ergo nosse ament. Cuiu modi osem sit Dei para, hi animo recolant oportet, eam esse Mimam e qua sos immarcescibilis Christus germina olt, oirgam innocentem, undequaque auream penituaque illibatam, et Mimum per quam a corruptione et mortalitate redempti replemur gaudio, Misamque δε

reditate nanciscimur. Virga autem cpiae talis Sit, quae tanta Cum Christo cognatione iungatur, quae corruptionem mortalitatemque devicerit, quaeque vitam et incorruptionem vicissim contulerit; n quit citra manifestam verborum sentcntiarumque pugnam, aut co ruptioni culpae, aut stimulo mortis, cuiusmodi Peccatum est, oh-Doxia existimari.

Io4O. Et obnoxia sane non suit, quod Graeci splendidissimc profitentur quum in Pentecostario, duce Andrea cretensi canunt:. Lactetur Isai, et ipse quoque David Exultet, ecce enim Virgo, virga illa a Deo plantata protulit Christum florem sempiternum. . Quis porro autumet pcccati labo corruptam την θεα τον ραβδον Dimam a Deo plantatam, et cuius ipsemet Deus eximia quadam ratione auctor extiterit Z Nomo plane. Quapropter Graeci illam in Paraclitico )beatissimam dicunt his verbis : α Ο Virgo virga orta es ex radice Isai, tu quae beatissima salutarcna iis protulisti fructum qui fide ad

filium tuum clamant: Deus patrum nostrorum os benedi CtUS. stoli I. Addam nonnulla ex Menaeis praecerpta, quae quum eo

dem ConSpirent, sentcntiam ac fidem graecae ecclesiae liquidius Patefaciunt. Itaque, auctore Theophane, in illis 'in legimus: α Te, o

479쪽

i unocens, agri oscimus virgam quae Christum protulit florem immortalitatis , te aureum thuri initum divinae naturae carbonem in ulnis gestautem, O Puella a Deo maxime hcati sicata . . Tum alibi' legimus: α Hodie regia ') purpura ex radice Davidis oborta incipit proserre mysticum Lai storem, e quo Christus Deus noster et no-Strarum salvator animarum csssoruit . . Petentibus igitur cuiusmodi credi Virgo debeat, reponcndum est, credi illam oportere summis a Deso bonis auctam ac locupletatam. Dctcntibus autem cuiusmodi primum extiterit, repouendum cst, ipsam prodiisse veluti v sticum Isai sorem, eumque non indignum qui Christum Deum nostrum Ureret. Haec autem Originem spectandam Sistunt non maculatam et insectam , sed candidam ct eximia prorsus Puritate nitentem. io 4 a. Dc quo originis nitore egregia omnino sunt quae menSeseptembri frequentantur. Germano namque praecinente ρὶ de Virgine dicitur : α Ex radice Iesse atque ex lumbis Davidis hodie nobis λὶ paritur Dei filia Maria: propterea univorsum gaudet et Ten Vatur , Simulque Caelum ci terra laetantur. Laudate eam tribus gentium. Ioachim exsultat, ct Anna Panegyrim agitaris clamat: Sic-rilis parit Dei param nostraeque vitae altricem. . Haec eadem alibi )iterata occurrunt, quibus ista ὶ cx Theophane respondent : . Ex -

τοκον καὶ τροφον τῆς ζωῆς ημων. H Ilen. die VII. Septem. pag. 50. ecl. l. E. 'Aγαλλιασθω οὐρανός, γη εὐφραινέσθω o του θεοῖ-ουρανὸς ἐν γῆ ἔτι θη, η Θεονυμφος αυτη ἐν επαγγελιας, η σπείρα βρε λτην καὶ χαιοει ἐπὶ τω τοκω 'Iωακεὶμ, ραβδος λεγων ἐροεχει μοι, ης το ανθος Xριστὸς ἐβλασασιν ἐκ ρίζης Δαυιυμ οντως Θαῖμα παοαδοξον lIbid. Ode δ' . pag. 50. col. 2. C. 'cὶς κατακαρπον ἐλαίαν - ἐκ ρίψης βλαστησασαν

καὶ η αληθεια δ α παντος προππευ ται. lae metaphoriea loquutione designatur m atque ex utero xlgnistrari. Anno. a Men. die VII . Septem ad Matut. pag. βη. I Nihil evidentius quam partemti verbum eol. I. c. et die A. ad Marat. pag. 73. eol. 2. A. ampliMime sumi, eoque utramque nativitatem in ute-

480쪽

98lsultet caelum, terra laetetur: Desi namquc caelum in natum in terra est, illa Dei sponsa ex promissione. Sterilis lactat insantem Mariam, et Ioachim gaudet de partu inquiens: milii virga nata est, e quassos Christus e radice David germinavit. Stupendum revcra miraculum. Te, o Virgo, Anna profert tamquam Olivam fructiferam ex Virga Iesse germinantem, quac proseret Verbum misericors, cuius misericordia et veritas semper progreditur. Ex infructuosa radice prodi isti, malique spinam divino tuo supra Daturam germinc sunditus abscidisti, o Dei genitrix Virgo semper beata. Sterili collatus est fructus Dei filia Maria : quam olim divini prophetae in spiritu praeviderunt, illam Dos hodie in gremio Annae laetam videntes cum fideli Ioachim ad spiritale convivium conveniamus, et qui

longe absunt vocemus dicentes, nunc mundi revocatio ex infructuoso sinu germinavit, porta divina et mater verae vitae. .

1O43. Concinunt quae 'i subdimus: a Ioachim et Anna laetantur quod primitias salutis nostrae genuerint, unicam Dei param. Cum hisce et nos hodie festum agimus beatam celebrantes innocentem

Virginem quae ex illa Isai radice germinavit. IIodio ex Auna orta est virga, germen divinitus datum, Dei genitrix, hominum salus: e

κυριε, δῶκα σοι. ιὶ uale totidem verbis repetuntur dis Viit. pag. m. mi l. D.