장음표시 사용
481쪽
s82 qua universorum Creator supra quam intelligi mente possit genitus, utpote bonus benignitate sua omnem Adami luem expurgat. Hodie Deus qui super intelligibiles thronos conquiescit, thronum sanctum sibimet ipsi super terram praeparavit: qui caelos in sapientia si hi livit , animatum caelum in sua erga homines benignitate ador
Davit. Ex infructuosa namque radice germen vitam asserens oriri nobis secit, maircin suam. Deus mirabilium, et Spes desperantium,
Domino tibi sit gloria. . Eo dcm haco pertinent quac Germanus habet: . Hodie sterilis insecunda Anna manibus iucunde plaudat: sulgeant terrestria, tripudient reges, sacerdotes in benedicti ovibus
exsultent, universus mundus sestum agat. Ecce namque regina et immaculata Patris sponsa ex radice Iesse germinavit. Non amplius mulieres filios in doloribus parient, gaudium namque effloruit, et vita hominum in mundo diversatur. Dona Ioachim non amplius repelluntur: lamentationes namque Anuae versae sunt tu gaudium di Centis, congaudeat mecum omnis clectus Israel. Ecce enim tribuit mihi Dominus animatum palatium divinae gloriae suae in communem laetitiam et gaudium et animarum nostrarum salutem. . ΕΟ-
dem haec μὶ quae Sergius hagi opolitanus scribit: α Agite fideles
omnes ad Virginem concurramus. Ecce enim DasCitur quae ante uterum praedestinata suit Dei nostri mater virginitatis thesaurus, Aaronis Virga germinans ex radice Iesse , prophetarum annunciatio, et iustorum Ioachim atque Annae surculus. Nascitur itaque, et munduS una cum ipsa renovatur. Paritur, et suum ecclesia decus
482쪽
regius thalamus, in quo stupendum inessabilis unitionis duarum
naturarum in Christum concurrentium mysterium peris tum est.
Hunc adorantes extollimus generationem Virginis omni ex parte immaculatam. . Eodem haec quae Andreae cretensi debentur: . Te, o semper Virgo, beatam celebrat onmis creatura, te hodie ex Anna genitam , virgam 'ὶ intemeratam ex Isai radice, e qua nos Christus germinavit. . Eodem haec ρὶ quae Theophanem hahent auctorem : α Ex radice Davidis prophetae sanctum par edidit virgam sacratissimam, Virginem intemeratam, quae nobis Sacrati simum florem Christum sine semine protulit . a Neque alio tandem haec spectant quae Georgius ni comediensis canit: α Ex infructuosa Anna hodie prodiit sos Dei para, quae omnes mundi fines divitio odore perstat, et sempiterno gaudio creaturas replet; illam ut quae sit mortalibus potior digne celebramus ac benedicimus. π1o44. Quae omnia si mutuo, quemadmodum Par est, Contulerimus , illico assequemur eam Virginis nativitatem celebrari quam Pa Dam nominamus , quaeque tum natiuitatem in utero, tum natiuitatem eae utero complectitur. Et celebratur sane natiuitas passiva, quum festum de germine agatur quod ex Anna esstoruit: celebratur autem nativitas tam in utero quam G utero, quum hinc de nativitate ex utero sumi necessario debeant quae An
nae partum oculis subiiciunt; inde vero nonnisi ad nativitatem in utem referri possint quae de nativitate eae lumbis moidis atque
M Viminem quam heie Andreas dieit a M.
483쪽
sq, Ioachimi ingeminantur. Solemne igitur Graecis suit ac porro est eiusmodi virgineae nativitatis sestum agere, quod ad utramque simul nativitatem in utero atque ex utero pertineat, et quo utraque nativitas digna cultu demonstretur. Nihil autem quod non sit purum , nihil quod non sit sanctum aut cultu dignum videri potest, aut tale quod institutis sestis solemniter celebretur. Persuasum igitur Graccis suit ac porro est, utrainque Virginis nativitatem in utero atque ex utero puram sanctamque credi oportere. Et re sane verant, iisdem quacratur, sive cuiusmodi sit obιectum quod cultu et religione prosequuntur, Sive quos illi essectus asserendos esse arbitrentur. Coucors omnium vox est in celebranda Virginis nativititate non alteri cultum religionemque deserri nisi ei, quae in sua nativitate, tam tu ut ro quam Ox utero extiterit Dei Alia, germen diuinitus datum, ante uterum praedestinata ut esset mi mater, regina et immaculata sponsa Patris, templum sanctum, divinitatis sedes, animatum Palatium, Dei caelum, primitiae salutis, oliva fructifera, virga intemerata, innocens, sacratissima, S PQquc beata ac plane digna quae eodem cum Christo mystici foris a Pellatione decoraretur. At vero quid hisce purius, quid sanctius aut quid ab omni culpae labe remotius 3 Neque mirum quando Virginis nativitas in utero atque ex utero causSa fuit, P Pter quam omnia diuino odore ablata reoirescerent, Omnia re prentur, Omnia gestirent laetitia, mali vina funditus abscinderetur, reseraretur caeli porta, vitae altrix appareret, ct pro ma mortis matre Parens Derae Ditiae suisceretur. Hi namque essectus ex ea nativitate proficisci minime poterant, quae esset peccato insecta, et qua Peccati nortisque regnum Propagaretur. Superest igitur ut utraque Virginis nativitas, atque ipsius adeo conceptio immaculata praedicetur. Io45. Quam non obscuro immaculatam praedicat ipsa quoque Coptorum ccclosia 'ὶ canens: α ΑVc Maria columba pulcra, quae nobis Deum vorbum peperit. Tu es nos inccnsi, qui germinavit ex ra-
484쪽
985 lice Iesso. . Et 'ὶ rursum: α Salve radix sancta prophetica, salve immarcescibilis apostolorum corona. . Quibus hae ad Deum sume preces ρὶ respondent: α Condona mihi iniquitates meas propter agnam innocentem Mariam, radicein et genus Davidis psaltis, habitaculum puritatis . . Et eius quidem puritatis, cuius gratia potior unia Mersis mortalibus haberetur, ac prorsus digna de qua Iacobus cla-iensis ) scriberet: . Hodie completa est sacta patriarchis promissio de omnibus gentibus in ipsorum semine benedicendis; siquidem ex eorumdem radice cinoruit Virgo sancta, quae in lucem edidit Verbum tollens peccata protoparcutis. Eum itaque glorificemus qui nobis benedictam in mulieribus impertiit. .
De Esthere Virginis trao: qtiae ad hune habitum inter utramque comis Probandum necessaria sintd de Ps. CXVII., eiusque duplici sensu historico et viritali: tam prioris quam msterioris mMeries donitur, et q&ωρmPositum initio fuerat, idoneis argumentis uindicatur: tandem eae omnium summa colligitur, ad ρraesignatas in Bibliis Deiparae dotes immaculatum
IO46. emo est catholicorum qui ') uniuersim non probet duplicem Scripturarum sensum, immediatum et mediatum, liticralem et spiritalem, historicum et mysticum, alterum 'in quem exprimere Spiritus sanctus directe intendit ac proaeime, et vorba directe praeserunt, atque etiam ρ zime si propria sint, remote autem si sint translata: et alterum in quein sub litterati sensu delitescen-
lymn. In Deiparsa nativit. T. Ill Breviar. rmin. pag. sit. Cf. aimilia apud Ioachimum Seli - 44rum In notis ad eonti . fidei arm. pag. mi. IJ cavendum namquo eat na eum spuriam sentiamus, nihilqua in istis a terram n 1 libris eonistineri arhitremur quod typleum non ait, quodque praeter sensum immodiolum et litteralem non item ensum reserat spiritalem se ineuiorem. CL Lyranum
485쪽
tem exprimere quidem Spiritus sanctus directe intendit etsi remote,
verba autem non esserunt nisi Oblique ac remote, rebusque quas ea fiagnificant interiectis. Immo liaec duplicis sensus distributio ipsis quoquc novatoribus probata Semper sic suit, ut si non admodum multos ') cxcipias quos ne christianos quidem iure appelles, plerique
omnes illam ct expolierint accurate, et ubi OpuS esset, rite Usu paverint. Cum hac vero duplicis sensus partitione consertum est, dimotas o divinis litteris probationes non uno gonere comprehendi; sed quum aliae cX Priore sensu coque iminciliato ac literati di manent, aliae contra ex posteriore coque spiritali ac mediato dependent. N
que enim fas est, sive sensum spiritalem ac mediatum cum eo quem accommodatum vocant, turpiter commiscere: sive probationibus
quidem adquioscere quae fuerint j ex littorali sensu depromptae, illis
autem fidem abnuere quas spiritalis sensus scite collectus praebuerit. Hic enim aeque ac ille sensus est Spiritus sancti: hoc aeque ac illo
Deus per prophetas loquutus est: huic aeque ac illi ratio inest et dignitas competit verbi Dei: et hunc aeque ac illum Christus et
apostoli ad caelestes comprobandas veritates adhibuerunt.1o47. Quapropter immaculati conceptus praerogativa eo argumenti genere vindicata, quod ex litterati immediatoque sensu ensiorescit ; animum subiit cogitatio diligenter investigandi , essent nec ne in Scripturis quae spiritali mediatoque sensu eodem pertinerent, idemque Dciparae decus eximiumque Ornamentum Pat facerent. Atque duo se inihi continuo obtulerunt, quibus in Q
nas in S. I. p. q. l. a. xi . Auetor Merae Aeripturae est Daus. In euius potestate est ut non solum vorea ad cpnlseandum ae mmodet, quod etiam homo fa-epre potest. Md etiam res ipsas. Et ideo eum in omnibus selenula vorea signiseent hoe hahel proprium ista eientia. quod ipsis res cκnis tas per voces etiam signisseant aliquid. Illa ergo prima signifieatio. quavores signis ut res. pertinet ad primum sensum qui est sensus historieus vel literatis: illa vero signisi . t o. qua res signis tae per voces iterum res alias signisseant. dieitur sensus spiritualis, qui super literalem fundatur et eum supponit. . Ut enim se ibit Quod Itheto i. a. xlv. . Auetor rerum non nolum potest vecta se mmodare ad aliquid signiseandum. sod etiam res potest disponere in s uram alterius: et seeundum hoe in saera Seriptura manifestatur umritas duplieiter. Uno modo. secundum quod res signiseantur per vetha, si in Loe eonsistit xensus literatis; alio modo. seeundum quod res sunt figurae aliarum rerum. et in line eonsistit sensus opiritualis. Et xle sacrae Seripturae plures sensus eo petu ut. . Porro aieuit ibid. ad l. . Sensus spiritualis aemperfundatur super literalem. et pro dit ox eo . ita di-eendum est ibid. a vI. . Quod spiritualis sensuasaeraa seripturae areipitur ex hoe quod res eursum suum peragentes aianiseant aliquid aliud. .
) Rutionalistas potissimum Itit iligo, qui aspiritalis sonsus non sat nisi inanis lusus ingenii. et a Seripturis alienissimus. I; Ex his multos laudat Iohannes Ranoldeehemn. bibite. in praelim. eap. li. M. i . seqq.3ὶ Ad quem pleraqus omnia ex iis spectan quae Metione IV. adduximus. quaeque vim prohanda
omnem non ea Scripturis sed ex eislesias seia moni mentis mutuantur.
4ὶ Quales istia sunt quae duobus eapiti a
superioribus eon inentur. Δὶ Ηue ametant quae Patritius habet de Evam ηεliis lib. ili. diis. X l . quas inseribitur: oratim veterum so pturarum auctori vitem a istierisι .eartim e ιestimonia attulerιαι scripturea tiora se a tamen ιι.
486쪽
sumantem sententiam non nituimum ) impellebar. In eam namque impellebar Scripturarum ductu ac serie, quae non nisi aegerrime patitur ut ornamenta secundae Evae civilis adumbrata typis Cen-wautur , quum tantus Sit horum apparat quo praesignatam expressamque credimus secundi Adami oeconomiam. Atque in ea in
deinde impellebar suffragio ct testificatione ' maiorum, qui nullum secisse finem videntur deflorandi ex Scripturarum pratis typos , quibus decora Virginis propria declararent. His uti depebat perni tus quum ius igniora gesta bibliis consignata, nobilioresque in illis
descriptas personas memoria mecum reputarem ; Succurrit Esllier, eoque succurrit circumsusa splendore, iisque distincta characteribus ut visus mihi sim in ea deprehendisse cum Virginis typum, tum illius dotis praemonstrationem, qua Virginem nullo laesam originis peccato celchramus. Cui opinioni co tenacius adhaesi quo
evidentius intellexi, ipsam viris piis doctisque ) iampridem placuisse,
multoque validius communiri quo penitius Scripturarum examen Su
i Aeressit tonsilium et ave oritas viri H Cais milli Tarquinii in hoe romano eolimio instituit. ea, noniearum antecessoria. qui aleus nobis suasit ut hoe argumentum ex poliremma. Ita non pavea suggessit quibus plurimum iuvaremur. IJ Quam unanimεm inalorum testineationem illa ostendunt. quae tota Metione ili. In modium proin
a) Quibus annumerandi prae aliis sunt Bona aventura in speculo h Nariae lectia lil. Ambrosius Catharistia in disput. pro trem. virinia neept. lib. ill pag. os . . Petrus Canulus da Maria Dei para virgine lib. I. eap. II. pag. I , lib. II. eap. XV . pag. M ..issi. Ill. es p. xl l pag. ais et Thomas Stroratus ineontroversia da eonee . vlminis ith. I. eap. vlli. para. 55-M. Dabo citharini vecta quihus laetorem rem pellans ait: anes Hea ad mulierem sermosissimam Esther quae . repudiata Vasti ab Assuero rece . desiis itur ad instaurati nem nuptiarum . propter quam eunetis semis et priueipibus regata nimiaque splenis didum apparatur eonvivium. et data est requiri uni. variis. Nonne in hae Esther, idest altae dita et misat ita , agnoseis Mariare abseonditam illam quid si torvatam in omni diistat eom xtione 3 Quam Assuerus. idest beatus et . heatis anai repudiata a trilia Eva, sibi deligit in primariam sponsam . minobile paratur eon thium . ubi pri ima et aer et omis ea qui in Melisia eontinentur. aeeum ni oe enim est anensa emeta ΗMe est illa rit e quaa sola in avi in Aman . idest pessimi statinas. detestata ominaeos eius dolietas, idεat pomi antiqui puleritudinem ei sua itatem. a,tinuit no minquinaretur eontagio. uare illa Esther quae in lanio Iudaeorum diserimina reptas quae illam derebant vestes deponens. inguina. que pro illis assumens vestimenta. einere ae eillelo eratissimum suum eaput obvoluit, aureos atque am-hmiam dissol44t ae deturpat etines, et indigne lare. rat. st replens miserabili planere omnia, nullum ea pit da propria retiaque salute ae telleita e solatium; sed supplex pro nobis adorans ait: is aris Dominenerassituum meam quod a miser signum mperhiae es storiae metie. Θω est super raptis meum in dio. bus ostentatisviti meae, et det ster inis quasi pa num menstr-ωε. et non portem in diebus au tii mei. el otiori non evmederim in mensa ιman. n e m hi placuerit conuiritim emis, noe hiberim ennum libaminum, et titimquam Molada ait saeti a tua. ex quo Me tranati vi atim us e is praetim em diem, viri in te, Domiae Deus Abraham. Naee Esther imnoema pra nctis noeentihus orans, exorabat. Haee illa Esther qua a tertia die regio Mesulona habitu. neque ipsam prae delieiis et eorporis teneritudine non ivistincta, anetilis remitata dua a in aliori quid- inniteretur, altera vero pedissequa in humum donuentia vestimenta sustineret . aie ornata inredens et mino porsum eviore, sola sidens audet, eunetis pra tergressis ostiis atqui eustodiis. regitim penetrare eonis elam. Et sola ardentra Assueri oeul et minarem vultum plenumque furoris pectus instinere potens. eommune edie um ne quis atrium suae mairitalis imterius ingrederetur antequam rex ipse plovatam virisaam in signum elementiae surae ostenderet, eapita. lem poenam singulari praerogativa evasit. Hoe eeristi erat odietum illud, quod eum aris ah omnibus aham odisset iratus rex Oh antiquum sauli tum in penetralia beatitudinis suae . nulli hominum lier
487쪽
scipitur. In id igitur incumbam ut aliquot articulis rem totam ex- Sequar, noVoque argumento praerogativam immaculati conceptus sin minus persuadeam , suadeam saltem atque illustrius explanem. Ad opus tamen ipsum non antea venio, quam verbis Richardi victorini, non secus ac galeato quodam prologo, insequentem tra
ctationcm protexerim. Sic itaque habet fl) Richardus: . Nec illud tacite praetereo, quod quidam quasi ob reverentiam patrum nolunt
ab illis omissa attentare, ne videantur aliquid ultra maiores praesumere. Sed inertiae suae eiusmodi velamen habentes otio torpent, et aliorum industriam in veritatis investigatione et inventione d
rident, subsannant, exsufflant. Sed qui habitat in caelis, irridebit
eos, et Dominus subsannabit eos. Nos autem a patribus pertractata cum omni aviditate suscipiamus, ct ab ipsis omissa cum omni ala-Critate perquiramus, et sagaciter inventa cum omni liberalitate incommune Proseramus, ut impleatur quod scriptum est, pertransia
bunt plurimi, et multipleae erit sapientia. .
De Psalmo CXVII., eiusque aetate atque ar mento: et de aetate quidem ostenditur, illam merito soluta bablonica cuticitate nocentiorem haberi: de argumento autem es itur, nullum ossignari Posse commoditis, nullumque Perius liberatione populi Israelis Per Mardochaeum.
1o48. Israelitarum moribus receptum suit, ut insigniora Dei beneficia quibus acquisitionis populus a periculis et ab hostibus
res anta tonspeelum ipsius eomparere, ni prius vi ga illa sua, nimirunt humanitas, in sipnum elementicia extenderetur in emee. Sed haee Esther non sonudam sentiens Dei gratia. sed pino omnibus rariis talo tuta saeraqua ine dens. ae primae innitens an rillat quae summa erat fidueia de xponso suo. et altera xustinenta vestimonia defluentia ne humi δε- eiderent . hare erat humilitas suarum Oinnium einsios vir ulum a sola ingredi audet penetralia regis. Unde haee tibi, ohaeero. tanta fidueia. o Maria En ipse rex toto spiritu mansuetudinis in ta eonver-xus. et effusus toto raritatis impetu da solio suae maiestatis Oxxiliens. te unieam in suis ulnis rem pictus, sustentans ne eadems, alioqui prorui dubio easura. duleiter tibi. o eatissima. blanditur dicetiar quid habes Esther ' mo sum fraur ιtitia, noli metuere, novi morieris; non enim pro te isti pro hoministias aut ut alibi legitur pro omnibus Mee Iea est eonis sutura. Meus contradictores , heie vos appello, Maiatiis e ram rege Asmoro. Quid dieitu Nompo quod mortua est Maria in Adam. Et Agauerus pronunHatillam limeram a moria. vos struitis Dil ismoa et dieitis: omn/s homines in Adam mortui Eunt, ergo es Maria quaa fuit homo Sod audito regium verbum. et inauditam sententiam. Pro omiabus f sive) pro Amminitas eoassuum est haee lea, sed nori pro te, Esther mea. Λudite quaa non diseuntur in physi essaut dialoetieis: non est inter omnes aut inter l, mines reaina. aed super omnes Et supra hominem stetit diali uterque doetor et Augustinua et Ilier nymus: supra quam homo ost virgo. gratia tamen no natura. ideo indignum erat . ut eomputaretur reginaeum sortis: ideo illi soli dictum est. secede es tano aceptrum, euius mutae u ipsa eerte plene ae integre salvata eat. . Pia enimvero . sed nisi argumentia suleiantur. minus ad persuadendum aemulo te.
i in prolopo ad visionem taeehielis.
488쪽
ereptus bonisque auctus floruit, non modo an alibus historiaeque credita Servarentur, Verum etiam canticis hymnisque celebrata ad ultimos usque nepotes Propagarentur. Atque huc Sane Pertinent plerique omnes Davidis psalmi, quos ob relatas de inimicis victorias, Pacatumque regnum inspiratus vates elucubravit : huc pertinet Moisis canticum , quo parta ex Aegyptiorum tyrannide salus praedicatur: atque huc pertinent Deborae et Iudith hymni, quibus de Sisara deque Holopiterne triumphi saustis vocibus extolluntur. Nescio autem an cogitari animo possit sive exitium eo gravius quod Israeli universo ex Amani crudelitate imminebat, sive beneficium eo splendidius quo Deus Israelem Per Mardochaeum servavit. Iam lata erat lex , et iam dictus dies quo in amplissima Persarum ditione quotquot ex Abrahami semine degebant, morte mulctarentur; quum conversis illico rerum vicibus, singulari Numinis tutela, opemque Mardochaeo atque Esthere conserentibus ,
factum est ut una cum saevae conspirationis auctore eiusdem assectae extermiciarentur, eleCtus Vero populus respiraret, Summisque
expetita votis libertate seueretur. Cum moribus igitur atque Israelitarum historia consentaneum inprimis est arbitrari, eximium adeo facinus perpetuis suisse litteris commissum , hymnisque eucharisticis celebratum. Et novimus sane idcirco librum Estheris, Deo inspirante, suisse conscriptum, neque absurde suspicamur, hymnum etiam aliquem prodiisse, quo mirificae liberationis recordatio Omnium ore frequentaretur. Quae suspicio illos quoque commovisse dicenda est, qui ') non aliam psalmo CXV. materiem Subiecerunt, neque aliud assignarunt argumentum, quam quod ex hac ipsa historia peteretur. Io40. Ceterum mens nobis non est suspicionibus etsi prohabilibus diutius indulgere, proindeque e vestigio ad rem propius
a Cedentes in examen vocamus, praesto nec ne sint iudicia ad fidem pariendam idonea, quibus utraque controversia dirimatur :utrum psalmus aliquis fuerit editus, quo Israelis per Mardochaeum et Estherem liberatio caneretur: et utrum ex pluribus omnino Psalmis definiri ille nominatim possit, qui hac occasione in lucem Venerit. Scilicet tenendum est, editum roera fuisse Psalmum, cytιο relata de Amano ceterisque Israelis hostibus Mictoria celebraretur,
489쪽
et hunc psalmum ab eo censeri diversum non posse quem latini et graeci centesimum lecimumsutimum, Hebraei Mers centesimumdecimum inoum appellant. Quae ne leviter dicta videantur, tria D his ostendenda proponimus: et principio qui dein tempus conscripti psalmi CXVII. ab aetate Mardochaei et Estheris nullatenus dissidere: deinde vero eiusmodi esse psalmi materiem et argumentum,
quod quum nihil ab historia Mardochaei et Estheris dissonum praeserat , iis contra coalescit quae cum eadem aptissime conveniunt: ac postremo tantam esse psalmi historiaeque conspirationem , ut nullus supersit locus sive nodis qui in aliis sente citiis impediti, sive dissicultatibus quae in eisdem molestae passim occurrunt. Opinio autem hisce distincta notis atque hisce praedita characteribus, non tam opinio et hypothesis, quam certa sententia explorataque thesis suo merito habctur. Id igitur restat, ut tria quae proposuimus Ca- Pita , codem quo enunciata sunt ordine demonstremus.
io So. Itaque de priori capite, deque psalmi CXVII. aetate
animadverti debet , insigni quadam eaeternorum internorumque argumentorum consensione effici, non posse illuni antea editum ce
scri , quam Israelis populus fuerit a babylonica captivitate solutus. Hanc enim de psalmi aetate sententiam proposuit ) Origenes, et hanc sequutus deinde est Theodoritus ' inquiens: α Hic etiam hymnus 3ὶ est ab his qui salutem a Deo consequuti sunt oblatus.
Iudaei enim post reversionem, quum omnes finitimi in unum coacti cssent, pristinam illis prosperitatem invidentes, atque etiam gentes alias et harbaras convocassent, ac deinde plagis a Deo illatis prinstigati essent secundum Ioelis et Ezechielis et Michaeae et Zachariae vaticinationem , hunc hymnum gratiarum actionis Deo osserunt. οEidem sententiae suffragatur duplex graecus anonymus alter stCO
derio et alter ab Agelli O laudatus, quorum ille sic habet: . Hic
εὶ in exposit. pp. graee. in psalmos apud Cor- 2 Iare ab iis nou disserunt quae in cordederium pag. 147 rii eatena Origent tribuuntur.
490쪽
99l etiam praecinit ea quae post reditum contigeruui. Quum enim templum aedificaturi essent, a finitimis gentibus earumque Sociis prohibebantur , donec Deus ipsis miraculo victoriam concessit, hostibus ex spectro quodam sibi invicem manus inserentibus et infinitas divitias relinquentibus , ita ut iis templum luculenter aedificaretur. a Gemina posterior scribit, a quo alii penes Corderium in Commentariis ne minimum quidem discedunt. Neque ex latinis discedunt sive venerabilis Beda, sive ii non pauci qui Bedae inhaerendum vestigiis existimarunt. En Bedae verba : e Reductum de Babylone populum a sinitimis gentibus opprimi non potuisse
testatur, atque ad laudandum Deum se mutuo cohortantium schema componitur. Aliter, vox Christi de se dicentis . . Priscis psalm rum enarratoribus pleriquc Omnes ex recentioribus Suffragau tur ,
qui nullis licet curis pepercerint, eo tandem devenerunt, ut psalmum babylonico exilio posteriorem iudicarint. Quae quidem fuit non eorum dumtaxat opinio, quos ρὶ Genebrardus et ') Lorinus ap-
mulieri atque ὶ ipsius etiam Hengste ubergii , qui suum in psal
mos commentarium novissime vulgavit.
Io 5 I. Accedunt interni characteres, e quibus inde primum ductum volo, quod qui a nobis dissident et psalmum recentius scriptum inficiantur, illum Davidi prope unanimEs asserunt, eiusque aetate vulgatum contendunt. Sed si psalmi auctor habendus est David, qui fit ut inscriptione careat qua ipsi vindicetur 7 Psalminamque davidici iidemque vetustiores titulum praeserunt, inscriptionisque desectus nota est minime negligenda ' recentioris aevi.
1M Sehol. ad ps. CXVIII. pag. 37sta. ii Comment. uber die Psalmen . ad hune
12ὶ Neaeri utrum ad hane notarum elassem ea quoque reserenda ait. qua psalmi davidici et antiquioris prioribus psalterii partibus, rerentiores vero posterioribus eoni prehensi perhibentur.