장음표시 사용
491쪽
Praeterea liOc distant vetustiores psalmi a recentioribus, quod hi Soleant ii Oii pauca ex illis decerpta complecti. Nemo autem inficias Eut, Hon Omnino pauca eMe quae in psalmum CXVII. ex aliis di- mauarunt. Eiusmodi namque sunt quae legucitur ) commate primo, eiusmodi quae legulatur ) commatibus secundo et quarto, eiu modi quae leguntur commate sexto, et praetermisso in commate decimoquarto, eiusmodi sunt quae leguntur commate septimo.
Ad haec, Dorunt hebraicae poeseos cultores, ἐπαναληψν, exquiSitamque eorumdem incisorum repetitionem, quae vix aut ne vix quidem in priscis hymuis adhibetur, in illis cotitra infrequentem haud
esse, quos recentius tulit aevum sicuti genio minus pollens, ita artipleuius indulgens. Sed haec ipsa incisorum assectata propemodum iteratio tam evidenter extat in psalmo CXVII. , ut ne adnotanda quidem esse videatur. Opportune 'ὶ Cassiodorius: a Quocirca intue mur hunc psalmum speciosa fronte relucentem; in ipsis quippe principiis quatuor versus pari fine conclusit, ut evangelico numero totum mundum uni Domino laudes debere reddere , adhortatione quadrifaria commoneret. Hos intercalares non possumus dicere, quia nullos alios miscct , sed uni fines eos apto forsitan Domine vocitamus , qui simili verborum consonantia terminantur. Hoc et incentesimo tricesimo quinto Psalmo Per omnes versus absolute s cturus est . . Et 'in infra: α Recordemur hunc psalmum non inca sum velut quibusdam sulgurcis coloribus esse contextum. In capite
enim quatuor versus uni sines posuit, et iterum in fine primum versum psalmi decora iteratione geminavit, atque iterum quem vicesimum primum posuit, eumdem pene ultimum repetiit, ut quasi vestis illa Pontificis aureis quibusdam filis et vermiculatia pulcritudine contexta fulgeret . . Denique distributio posteritatis Abr hami in domum Aaron, in Israelem atque in timentes Dominum,
quum in vetustioribus psalmis numquam appareat, indicium Continet minime obscurum illius aevi , quo non amplius tota unius imperio regebatur, et quo e gentibus plures Iudaeorum sacra Complexi , nomine timentium Dominum insigniebantur. Adhibetur autem haec distributio ') in nostro psalmo, eiusque usus Suadet, scito
492쪽
illum ad sequiorem aetatem revocari. Quapropter tempus Compinsiti psalmi tale est, quod eum aetate liberati ab Amano Israelis egregie conspirat. ro52. Sed ea ne pariter est psalmi materies, quae similem cum Mardochaei atque Estheris historia conccntum repraesentet y Eiusmodi revera osse intelligemus si semct nobis innotuerit, negatioequidem, nihil psalmo contineri quod a nobilissimo Mardochaei otristeris facinore abludat; positive vero, argumenta Psalmi ac historiae ita cohaerere seseque mutuo excipere , Ut in unam eamdemque summam concurrant. Porro nemo est veterum ac nemo recentiorum qui non ultro lateatur et doceat, Psalmum esse ἐπινιων,
Carmenque euCharisticum, quo grates Deo pro impolim henescio reseruntur , ct pro eo quidem beneficio quod tribus maximo dotibus cnituerit. Quod I. sucrit Gimium, singulam, maximum, quemadmodum ostendunt tum ) emphasis laudationis ci ingeminata toties ) divinae pictatis benevolontiaeque commemoratio , tum ' ipsa beneficii descriptio atque subiccta oculis pictura. Quod H. ad uniuersam gentem spectarit, quemadmodum ostendunt hinc quidem ii qui ad habendas Deo gratias cientur , quique sunt )domus Aaron, Israel, et timentes Dominum; inde vero quae dicuntur sive in de voco salutis et cxultationis quae in tabernaculis iustorum resonuerit, sive 'ὶ de sesto solcmnique die qui in gratam
accepti muneris recordationem ab omnibus frequentaretur. Postremo Id. quod bcncficium ex sese maximum ci ad universam gentem spectans egregio cuidam heroi secundum Deum tribui oportuerit. Quem Sane characterem spectandum exhibent non minus 7ὶ primae personae pronomina, singularisque Verborum numerus, quam
quae ita ' esseruntur : lapidem quem reprobaMerunt aediscantes, hic factus est in caput anguli. Atqui multis non est opus ut qui que sentiat, beneficium hisce distinctum characteribus ne lato quidem ungue ab eo discedere, quod libro Estheris narratur. IIoc namque suit summum ac plane mirificum : suit universale et ad totum Israelis populum spectans: et suit eiusmodi quod Deus non citra Mardochaei operam concessum voluit. Tantum ergo abest ut
493쪽
materies psalmi ab historia discrepet, ut cum ea satius plenissime
Conveniat.1o53. Ad quam illustrandam expoliendamque consensionem e re suerit adiuncta perpendero, in quibus Israelis populus tum Versabatur, quum auctus beneficio fuit quod psalmo extollitur. Nimirum ) vcrsabatur in tribulatione, eaque ab hominibus prosecta )ὶ inimicis, potentibus, numero innumeris, furore nestuantibus, atque in id inhiantibus ut ρὶ universum Israelerti internecione delerent, ex Israclitis vero ρὶ unum eumque Perillustrem praecipua
rabie prosequercntur. Huc certe redit ex Pressa in psalmo imago populi, quem Deus suo favore complexus est. Sed lineo est ipsissima imago, quae libro Estheris exhibetur. In eo namque ') Amanum habes inter aulicos optimatesque potentissimum, acerrimum ') Hebraeorum inimicum, cuius astu doloque ') ad universos Persarum satrapas mittuntur litterae, quibus ' Israelitae omnes morti addia cutitur: tum habes unum V) prae ceteris Mardochaeum inexplebili Amani odio obnoxium, ct ad crucem ) subcundam destinatum. Consensus igitur psalmi et historiae sic eminet, ut oculos Suo splendore percellat. Qui multo etiam percellentur vehementius, si in m dum rationemque intendantur, qua depulsa fuit pernicies et faustitas Israeli comparata. Quum enim hebraica res Conclamata penitus videretur, nullumque ab hominibus exspectari iam praesidium posset, adsuit Deus, eoque modo adsuit qui plane geminus in historia atque in psalmo declaratur. Sicut enim M) in illa commemorantur preces ab Esthere et Μardochaeo populo indictae; ita in hoc spes Oinnis in Dei nomine eiusque invocatione collocatur. Sicut in illa
ad vivum depingitur subitum Numinis auxilium, quo essectum est ut blardochaei exaltatio ab Assuero decerneretur, eiusque anim , adnitente Esthere, benevolus ac propensus in Israelem evaderet; ita
in hoc celebratur Dei opus quo trepidos suscepit, perditis Τ) s lutem attulit, unumque ) prae omnibus deiectum ad supremam di
494쪽
gnitatem evexit. Et sicut in illa ultimum Amani exitium, summa 'Israelis felicitas, sestaque liberationis ultionisque commemoratio describuntur; ita in hoc neque ' silentio premitur sumpta de hostibus vindicta, neque Israelis gaudia solemnisque celebritas reticentur. Plurima igitur, ne dicam omnia, tam in psalmo quam in historia eodem pertinent, et ad unum idcmque lactum non o
Io54. De qua quidem psalmi historiaeque assinitate, et argu
menti utrique subiecti cognatione atque harmonia nullus plane Supererit ambigendi locus, si quae historia continentur iis e regione opponantur quae psalmus Complectitur. Eiusmodi enim comparatio evincet, aut nihil esse alteri simile, quod paradoxum fuit stoicorum , aut historiae Psalmique argumenta sibi adamussim respondere. Quare seposito psalmi exordio, ita se habet mutua singularum partium Conspiratio.
Est h. XI. R-ll. Fuitque dies illa tmnebrarum G discriminis. tribulationis et
angustiae . et ingens formido super te ram. conturbataque est gens iustorum lia mensium mala sua. et Praeparata ad mor rem. Clamaperuntque ad Deum. X. s. Gens mea. Israel est . quae clamaoit ad Dominum. et salpum fecit Dominus populum suum. XIII. 8. Mardochaeus autem deprecatus est Dominum. XIV. 12. Memento Domine. et Oste de te nobis in tempore tribulationis no strae . et da mihi fiduciam Domine rex deorum et unipersae potestatis. at Ps. CXVII. 5. 'M-έπε-Mσαμην τρν -ριον, κω ἐπι -- ρου εἰς πλατυσμον. Symmachus : κώ ἐπήκουσέ μου εἰς
diuit me in latitudine Dominus. Eodem pacto 'in Alexandrini, neque aliter ad sensum quod attinet hebraica ' veritas: de angustia vocavi Dominum, eaeaudiose me in latitudine' Dominus, atque Ex angustiis me educens in libero patentique loco constituit.
in latitudinem asyniseat, plura mihi eone ait quam petieram.
495쪽
chaeus r Domine Domine rex omnipotensi in ditione enim ιtia cuncta sunt posita. et non est qui possis tuae resisIere Moluntati. si deerrieris saluare Israel. Tu fuisti ea liam et Ierram. et quidquid eaeli ambisumminetur. Dominus omnium es. nec est qui resistat maiestiati tuae. XIV. 1-3-1 - 19. Eslser quoque regina confugis tid Dominum. Pavens per cultim quod imminebat. Et depre latur Dominum Deum Israel. dicens: Domine mi, qui rex noster es solus. adiuυa me solitarium. et evitis praeter re nullas erativaeiliator alitis. Nos titilem liberia manuriaci. et adiuva me ntilium aliud atiliatam habeniem nisi te. Domine. qui hahes omnium scientiam. Deus fortis super Omnes. exaudi vocem eorum qiai ntiliam aliam spem habent. et libera nos de manu inia
gustum. et erue me a limore meo.
gem secundus Imun nomine. Cunem nostis verba sunt Mardochaei Deum exorantis).eι seis graia non pro superhia H eomumelia et aliqua gloriae evidisti e fecerim Me, tiι non adorarem Amtin superbissimum tri. CX . 6-7. Dominus mi hi adiutor, non timebo quid f ciat mihi homo. Dominus mihi adiutor, et ego despiciam inimiacos meos. Reddunt eumdem Se
sum 'in Alexandrini, qui in textu idcntior occurrit: Dominus )mihi, non timebo quid faciet mihi homo. Dominus mihi in adiutoribus meis, et ego Oidebo in
Oribus mcis Poenam quam merentur et exitium quo tu in illos
Ps. CXVII. 64. Non timebo, quid faciat mihi homo. Bonum
est con ore in Domino, quam con ore in homine. Hoc autem Comma ab Alexandrinis similiter )redditum, hebraice ' sic habet:
ιὶ Domintis mihi, pro me, meisque partibus arens, ni M. LVI. io 2 Rhen-tara et Elmehi praefixum I hahent oeo CP, inelaumque vertunt: Dominus mihi, mei naroribus adest. Sunt quibus a est ister, et qua interpretantur: Dominus est Γλων aesiuiores meos. Auetore tandem Henrim Niehaelia. eonstruis elio redolet arahlamum, z est almum nominativi. atqua sensus hue redit: Domin Iuror me . a) Sieuli partieula potestatem habet conet dendi, ita phrasis, ridore in osoribus meis, ex ingenio linguae pss. XXII. 18., LIV. f., LIX. l . . XCli. 12 CXII. a. tantumdem valet ae oeulis pris,pe usurpare vinulatam ea moribus a Deo sumptam
496쪽
aia timi ne honorem Dei mei ιransferremati hominem, et ne quemquam adorarem. eoepta Deo meo.
Esth. XIII. 5. V ntine Domine rex Betis Abrah- miserere populi tui. quia oolunt nos inimisi nostri perdere. ει M- reditarem tuam delere. Esth. XIV. 2-3. Multi bonitate principiam et honore qui in eos eoliatus est. abusi sunι in superbiam; et non solum subiectos regibus nisuntur opprimere . sed δε- eam sibi gloriam non ferentes. in ipsos qui dederanι. moliuntur insiditis.
bonum est se recipere ad D minum , quam confidere in ho
m. CXVII. 7. Et ego despiaciam inimicos meos. Quibus haec )
omnino respondent; in nomine tuo vernemus insurgentra in nobis. Ps. CXVII. 9. Bonum est SP rare in Domino, quam verare in
principibus . Graece ' eodem p cto, ac vix aliter hebraice: B
num est se recipere ad Dominum,
Assuero ὶ in toto orbe terrarum populum esse dispersum, qui novis uteretur legibus.
et contra Omnium gentium consuetudinem faciens. regum iussa contemneret. et uni- Persam concordiam nationum sua dissem
si e uiolaret. Ouod cum didicissemus. pia
Ps. CXVII. io. Omnes Wntes circuierunt me. Ad unguem consentiunt ' versio alexandrina et q) textus hebraicus, idque unum
iὶ Verba rinri et ripa eomparata ne sunt. ut illud apis reddatur eo tigiι, ae Neπιι sub umbram alietistia atque is estia tutelam. hoe vero plenius coisseet speraxis, e satis eri, Meurus fuit. Dieitur ergo melius ae tutius exfg ais umbram Des a reeipere . quam vel frmistimo hominum auxilioinnitia: Maae respondent formulae comparatrae, qua hebrael earent. Liquet lotur quo sensu aeelpihaec de ant quae penes corderium pag. Mo. Ga Nus seribit: οὐ a etώ meisis Maeta νεοάτιι ἄλλ' ιρρη
re virit per eo ararisnem . sed consuevit Seri-prem titi Me Mura in iis eriam quae eo orati nem non admitrent, propiis eorum qui tune auditin imbeeitiuusem. Non Me emo disti eomparans, sessa ad tuorum eaptum aemittens. Et ideo alius Do me propheta trer. XVII. 1.ὶ viri , maledietus omnis qui sperat in hominet niati est enim ea spe deh titis. Spes avt m in Deum non modo est ealida. --rum etiam svril. ll. II.) tuta, ut stude nullam haberi intitationem. al Ps. XLIII. s.
497쪽
dentes unam gentem rehelum aduersus omisne hominiam gentis perpersis usi leolus. nostrisque iussionibus contraire et turbare stibisclaram nobis pr inciarum pacem alque eoneordiam; tussimus ut qucscumque Aman, qui omnibus pr-inciis praeposisus est. et securidias a rege. eι quem Patris Deo colimus. monstraveris, cum eonitiς-hus ae liberis deleantur ah inimicis suis enutiusque eorum misereatur. quarindecima die Modesimi mensis Idiar anni praesen eis: vi ne rit homines tino die ad inferos descendentes. reddant imperio nostro pa- m. quam turbaverant. Euh. XIV. 8-12. Et nunc non eis sufeis. quod durissima nos opprimum semiavi . sed robur manuum suorum. id lorum potentiae deputantes, volunt tua mintrare promissa. et delere hereditatem tuam. Iaudere ora Dudantium M. atque ex immere gloriam templi et aharis tui, ut aperiana ora gentium. et laudent idolorum fortitudinem et praedicem carnalem regem in sempiternum. Ne tradas Domina semptrum Itium Ais qui non sunt. ne rideant ad ruinam nostram: sed e perte consia litim eorum super eos. et eum qui in nos
monendum est quod neminem latet, pronomen Omnes potestate sm
mi distributa, deque gentibus iis
omnibus adhiberi, quas inter ho-braicus populus ab hereditariis
sedibus misere extorris Vera batur.
Ps. CXVII. D-II. Circumis dantes circumdederunt me. Circumdederunt mc sicut apes, et exarserunt sicut ignis in spinis.
Vix disserunt ') Alexandrini, sed Symmachus ''ὶ primum incisum
reddit, circumdederunt me et rursum undique circumdederunt )me. Consentit Hieronymus: cim cumdederunt me, et obsederunt me. Alterum vero incisum penes Hieronymum sic habet: extinctae
sunt gentes) quasi ignis spina
rum. Neque aliter ' penes Aquilam et Symmachum. Lectio te tus ' haec est: circumdederunt
me, etiam circumdederunt me. Circumdederunt me sicut GP ,
eaestincti ) sunt hostiles populi
i Verissime Anonymus penes Corderium
498쪽
ois rex. tit conpenirent Iudaeos per singulus ciuitates. et in unum praeciperent congregari tit Marenι pro animialtis suis. HOmnes inimicos suos cum contagibus et lia feris es uniuersis domibus inter erent a/que delerent. et spolia eorum diriperent. Et constituta est per omes prosincias una
uisionis dies. idera, leniadecima mensis duodecimi Adar. Summaque epistolae graechis. ut in omibus terris ac populis. qui regis Assueri stihiacebant imperio, norum
in eos. Quae Verba ter re Petuntur. Alexandrini ter ' habent: et
in nomine Domini ullus sum eos.
Id est, Theodorito interprete,
nitus , illorum aciem prosiavi. Vcrsio autem Symmachi ' haec
est: et in nomine Domini confreme . A quibus non admodum discedit hebraicus textus in quo q)lesimus: in nomine Domini, quia abscindam cos. Id est suppleri de
bet ante particulam 'a Verbum vo
hent . . et vulgatum qui reddit exarserunt, et Chaldaeum qui interpretatur ardent, in suis eoiueibus logissa , permutatione litterarum s. urn similium. - et di, item esi et '. Sed Buxtorsus in Anti-crit. pag. mo. sle illi oecurrit: a videntur illi. quod quibusdam τε bis in hae lingua Meldit. verbum in eoniugatione hae 'hal eon uaria gignisseatione areepissa. ita ut quod in Falsi- gesseat e lautiere, in Diari et 'hia signiseet ardere,
eombtiri. Praeterea si totam sententiam eonsideremus. ensus eodem redire videtur. videntur enim voluisse dirarer Marserunt subito, adeo a eae laeti stini. non Metis atque sylviarum Unis mota Mardescis aedo gras apti eatinguitur. Leetionem hodiernam sane exprimunt ex veteribus Aquila, Symmaehus, Bler Praua. Syrus. Masora autem adiecta sua nota eonfitiamat. . Praeiverat Agellius inquiens: . uostilem Impetum hi l duraturum aptissima duilus rebus rem- paravit . quas violenter irruunt. sed quarum impetus eiis desinit, et virea non tam allis noeent quam Mimal eonsumunt. Apes Mim vehementi impetu inst-llunt. sed ubi aeuleos defrerint, ipsae moriuntur; et ignis at spinas eorripuerit, illiso per totum erept-tatione utribili omnia pervadit. a d sonitus ille etfamma spinis exustas rito eonquieseunt. ita ut noearbo quidem ex inrendio relinquatur, Marserunt. ἰt.xtio σαν. sie LXx. venerunt, quod alii interpretes dixerunt δουιοβ. ησα, ea tincti sunt. Mare autem eontraria inter se videntur, Garriseere et earin ι; nee tamen eontraria sunt. sed eonveniunt. Si Isra- tue etiIm hebraico verbo illa sammae proxima qua que eorripientia mohilitas, et da spinis ad spinas relertransitus, quum primis ardere ressantibus. Metumistit usque ae vieinis ignem ad so rapientibus, eurrens per omnia sanima releriter euneta tonsumit id
ais milleas Doctionis notas, qui a Cappelli a pl
34 Indieantur reredari . li nimirum eursores qui mulatis opportuna equis sestinant. 2ὶ Sie habet In notis eritieis Bouhipantius: EI M. Bieronymus et Darei interpretea soquuntur seriptionem , retribtiam eis, vel BD uar is
eoa, quam quidem eredimus esse germanam. adulterinam. Oris vectum a veridere, nuspiam translata usurpatur, nisi enuntiata illa re ri qua tran
latio duritur, ut ost hecta quae aueelditur, aut sos, aut quid simile. . Proseeto eonsidentius, quum et ehaldaire ait absoluta praecidit, amputaei . cireum eicit . ot in ut phil. excidit, deleris. cetorum Alexandrini sensu eontenti verbum ἀμι, - similis signiseationis adhibuerunt.
499쪽
ferer . paratos esse Iudaeos ad capiendam uindie iam δε hostius suis. IX. 1. Visur duodecimi mensis tem indecima die, quando euneris Iudaeis interfectio parahatur. et hostes eortim inhiabant sanguini. oersa Mice Iudaei superim res esse eo perunt. et M da adrersariis uindicare. IX. 5-22. II tie peretisserunt uin ei inimicos suos plaga magna. et Occia
erunt eos. reddentes eis quod fiat para. perant facere. In ipsis diebus se ulli sunt redini de inimi is suis. et me us atque riniria in hiliaritarem gaudiamque com
Dominum. et saloum feeis Dominus p pulum suum. Et recordaltis est Dominus populi sui. iae miserius est hereditatis suae. XIII. 1 . conperte Letum nostrum in gaudium. tit visemes Dudemus nomen
moi ductum ex nomine rim: Comismatis proxime antecedentis, adeo ut plenus sensus huc redeat: in nomine Domini speravi, quod emscindam eos. Favet Chaldaeus, cuius haec est paraphrasis : in nomine verbi Domini speravi, quod scinderem cos. Atque ipsc etiam lavet Agellius his verbis: a Con-ssus nomine Domini altus sum in eos. His armis muniti et instructi non modo tela hostilia depellimus, Verum etiam hostes vincimus et ulciscimur: Seu ut Significanter est in hebraeo, sternimus atquc concidimus, et exercitus tinios tamquam camPos spicarum culmis horrcules demetimus. Nam
id proprie est nPs. CXVII. IMI 4. Impulsus
Erersus sum ut carirem, et Dominus suscepit me. Fortitudo mea
et ) laus mea Dominus, et factus est mihi in salutem. Conveniunt enitus ' Alexandrini, sed in ii raica veritate totidem verbis hin
legimus : impcllendo ' impulisti
me ad cadendum, et Dominus auxiliatus est mihi. Fortitudo mea
ei ' cantio Dominus, et fuit mihi
it Monet Dathlus in notis. Hrha liaee sumpta esse ex eant leo Israelitarum Ex. xv. I. rostir meum et ean wum est Deus. In quibus hendi Π: roboris ines e licum. s) Vel obtinet numeri Gallage. qua hostes etsi plurimi singulari tamen numero si ineantur vel . quod gatius erediderim. ad hostem omnium MedihIssimum germa eonvertitu aὶ En quae da BGela norat in variis lectio. ni a r a r ut es latis. Kennie. lsa. MMua mea, ut ' V praeeedens. ut veteres Gmnes vertunt. . Miliret lampridem Κimehius animadverterat.
500쪽
xvl. 18. Pro quo scelere ante POD ras huius urbis, idest Susan. et ipse qui machinatus est. et omnis comvitio eius pendet in m utilis: non nobis, sed Deo reddente eis quod meruit. Eslh. XI. τ-9. Id quorum clamorem
norae eoneilatae stini nationes. ut pia gnarent contra gen em Afrorum. Consum laqtie est gens ius orum limen tam mala sua. N praeparata vid mortem.
X ll. 1 . Exaudi depreentionem meam. et propitias raro sorti et fiant Iolus. et conperte Itielum nostrum in m-ditim XVI. 2 l. nanc diem Deus omnipotens maeroris et motis, eis periis in gaudiam
saluti. Egregie 'ὶ Τheodorus mopsumtenus : . Quid est fortitudo mea et laudatio mea Dominus PIpse, inquit, tactus est sortitudo Inca et auxilium meum. Quid est
laudatio mea ρ Gloria mea, Commendatio mea, decus meum, meus
splendor. Non solum enim tib rat a periculis, sed claros etiam lacit et illustr . . Ps. CXVII. IS. mae exsultationis et salutis in talernaculis iustorum. Sunt haec expressa ad )alexandrinam vcinionem , ipsum
que hebraicum textum qui sic '
habet: νω iubili et salutιs in imbernaculis iustorum. Idest ex commentario anonymi qὶ penes Cord rium: α Idcirco omnia tabernacula nostra et familiae vocem iucunditatis valent emittere , et cum gaudio ea quae gesta sunt nuntiare. .rith. XIlI. 9. Domine Domine rei Ps. CXVII. IN I 6. moetera D omnimiens. in durone emm tua cuncla mini fecit uirtutem. Consonant sum Posita. et non est qui possis tune alexandrini, textusque hebraicus, resistere Poluntati. si Germeris saluare Cuius haec ) sunt verba: dextera