De immaculato Deiparae semper Virginis conceptu Caroli Passaglia commentarius

531쪽

1032 quos t) deinde transfudit in omnes mulieres peccatrices. Maria autem gaudium ex Deo accepit, et maledictum a nostro genere fugavit,

et partus doloris nescius sinem illi imposuit qui in tristitia ae momrore peragitur . . Sequitur Photius ' qui haec Gabrioli tribuit: . Non veni ut tibi sallacia dicerem , sed ut te sallaciae ablationem edoce

rem : non veni decepturus, sed ut propinquam deceptionis solutioncm signiscarem: non veni ut tibi eriperem inviolabilem virginitatem, sed ut tibi inhabitationem annunciarem eius qui auctor est et custos virginitatis: non sum minister malitiae serpentis, sed legatus eius qui serpentem abolet: desponsator accessi non seductor , conciliator gaudii, non causa moeroris, salutis praenuncius

non suasor minae. Bio84. His quae suis commentariis maiores nostri complexi sunt, haud obscure respondent quae tradit Germanus ' inquiens: . Ave per quam exacta sententia illa, in dolore paries filios, in gaudium transiit. . Et ) infra commemorata Unigeniti incarnatione exclamat:. O inessabilem exinanitionem l o pietatem l Quod per mulierem contribulem ciusdemque generis haec nobis Deus largitus sit supra

4 si franga consequutae pereatrieer mulier a lore pareroni: restat proseeto ut exelusa ab ea ter id etiam detrimenti ea serpente aeceperunt, ut in do. virgo eenseatur.

532쪽

l03a naturam ac gratiam; Per mulierem inquam, cuius animae pulcritudo eo immensitatis omnino excrevit, ut Christum ipsum qui summa pulcritudo est, in sui desiderium attraxerit, offeceritquc ut Secundam ex ea generationem siue patre delegerit. Cuius etiam Corpus adeo speciosum fuit, tantaque puritate vigebat, ut per unam e tribus eius hypostasibus vel ipsam caperet incorpore n immensamque superessentialis naturae maiestatem. Haec eSi Dei mater Maria , commune christianorum omnium perfugium, Prima primi lapsus primorum parentum revocatio, lapsi generis in rcctum statum restitutio . . Quorum omnium ex iis otiam sumi ratio dcbet, quae nuncianti angelo, auctore ' Germano, Virgo respondit inquiens: a Timeo tremoquo tuos eiusmodi Sermones, atque existimo venisse te ut me tamquam Evam aliam decipias. At ego illi nullatenus sum similis. . 1O85. Consentit Iohannes damascenus qui 'ὶ o recepto penes gentiles usu quo natalitios daemonum dios omni honoris genere

Prosequcbantur, quum alioqui humanam illi vitam infestam haberent; inserendo colligit: α Quanto nos potiori iure Dei genitri

cis natalem operae pretium est honorare, Per quam uni Versum

mortalium genus redintegratum est, Per quam primigeniae matris Evae luctus in gaudium est commutatus p Illa namque divinae scritentiae in decreto audivit, in Diraeroribus paries; haec, avo patia plena. Illa, ad virum erit conΥersio tua; hace, Dominus tecum. a Similia docet ubi j relatis Ioachimi atque Annae precibus, e vestigio subdit: . Exaudivit itaque eos Dominus qui velox sit ad miserandum

τοῦ του προπατρζος αγαλλίαμα. 1ὶ Orat. I. in Dei parae nativit. b. I. pag. 84 . D. 2ὶ Gen. III. ε.

533쪽

et tardus ad iram, donans cam quae proprie blariae nomen gerit, in splendidum et magnificum pro Eva pretium. Matris medicamentum filia essecta est, divinae reformationis nova ConSperato, Sanctissimae generis primitiae, rami divino ore prolati radix, primi parentis exsultatio . . Quare ' Virginem salutans exclamat: a Salve sis sola Dei mater, caelestium et terrestrium ci infernorum magnificum atque illustrissimum decus. Salve sis sola Dei mater, quae radio omni lucidior es et omni puritate purior. Saluc sis sola inter mulieres benedicta, quae primae parentis Evae lapsum restaurasti. Salve sis sola inter mulieres benedicta , quae humillimum

humi iacentium mulierum genus exaltaSti. Bio86. Unam eamdemque cum Iohanne damasceno fidem sen

tentiamque profitetur Iohannes geometra, qui de Gabriele hi loquens ad Virginem misso scribit: . Heie igitur sangelusὶ voluti antago

nista pro malitiac artifice mittitur: scligitur autem pro muliere mulier, pro Eva vita, pro corrupta Virgo, Pro decepta quae abrepta simul in transversum non fuit, pro ea quae ex Edem excidit illa quae fuit iu lcmplum adducta, pro ea quae illecta voluptate suit illa quae numquam montis sallaciis obsequuta est, pro ea quae male cum daemone sermones miscuit illa quae continenter Verrata cum Deo est. Suscipit gaudium pro maledictione: ingreditur sponsus: adest paranymphus gaudio iuxta ct lcrrore plenus, illo quidem utpote laeti nuntii minister tam puellae quam naturae univereae, hoc

534쪽

autem utpote a Domino et pro iis quae ad Dominum spectant missus , simulque tremendum opus iudicaturus. . Quibus non contentus ) Nicetas, haec rursum 'ὶ ad angelicam salutationem spectantia ex eodem subiicit: α Ex his alia quidem ad sponsam, alia vero ad sponsum pertinent: utraque enim angelus complectitur, qui quum alia an nunciet, de aliis vicissim testatur. Sanc illam ex Spiritu iam esse gratia plenam, dignamque esse tam eiusmodi sponsalibus, hoc Virgini testatur. Eamdem vero gaudio donari pro antiquo maerore et solutionc a maledicto, hoc ipsi annunciat. Etenim illud ave, instar pignoris sponsi et arrhabonis: inSequens autem gratia plena, idest virtutibus reserta , hoc sponsac ipsius divitiae. Porro quod dicitur Dominus tecum, id finis cst annunciationis. Ipse sponsus proprio Verbum, tamquam Verbum, per Verbum et cum Verbo

et super verbum unitionem oporatur; idemque sponsus Pater simul ac filius evadit, ut qui et serat pariterque seratur: immo vero tamquam lacteus succus universam cici naturam, illamque sibi ipsi circumfingit. Denique supremae instar conclusionis, Ceu plenissimum

aeque ae brevissimum illud subiicitur: benedicta tu inter mulieres, prae omnibus videlicet coniuncti in mulieribus; sed et benedictae omnino in ic mulieres, quemadmodum homines in Filio benedicti,

i Nieeta diaeono eonstantinopolitano e

mox Serrarum episcopo. eodemque auelore eatenae patrum in Oeae evangelium praeelare disserit em. Nai in praelat. ad T. lx. eoliret. seripit. vett. L XI. para. XVlιI-XX. et rumum praefat. ad T. X. classie

uetorum pam. VII l. seqq. ibidem praeclara habet de eatenis in Lueam ab Aquillate et a Corderio editis

535쪽

vel satius non minus in te quam in Filio mulieres iuxta ac homines benedicti. Sicut enim per unam mulierem hinumque virum m Iedictio et dolor, ita etiam nunc per unam atque unum benedictio et gaudium in reliquos prorsus omnes dimanarunt. π1o87. Eiusdem oppositionis testes accedunt sane locupletes V

nerabilis Beda, Fulgentius ruspensis et Petrus Chrysologus, quorum primus recitatis ) cvangelistae verbis , missus est angelus Gabriel a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth ad Virginem δε- sponsatam vim, cui nomen erat Ioseph, illico 'in subdit: α Aptum prosccto humanae restaurationis Principium, ut angelus mitteretur a Deo ad Virginem partu consecrandam di Vino, quia Prima pediditionis humanae fuit causa, quum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae dici piendam : immo ipse in serpente di bolus veniebat, qui genus humanum deceptis parentibus primis , immortalitatis gloria nudaret. Quia orgo mors intravit per scini nam , apte redit et vita per feminam. Illa a diabolo seducta per Serpentcm viro gustum necis obtulit, liaec a Deo edocta Per au- gelum mundo auctorcm salutis edidit. a Porro Fulgentius de natali Domini verba ) iaciens scribit: a Facta est Maria senestra caeli, quia per ipsam Deus verum sudit seculis lumen. Facta est Maria scala caci estis, quia per ipsam Deus descendit ad terras, ut per ipsam homines ascendere mererentur ad caelos: ipsis enim licebit asccndere illuc , qui Dcum crediderint ad terras per Virginem Mariam descendisse. Facta est Maria restauratio seminarum , quia per ipsam a ruina primae maledictioniS probantur esse subtractae. Tria denique inala Evae a tribus bonis Mariae probantur exclusa.

virum conversis tua, et ipse dominabitur tui. Tribus ergo his malis se subiugant seminae quae Mariam non sequuntur, dolori, tristitiae , servituti. Maria autem o contrario quam praeclarissimis tribus bonis sublimetur, ausculta , salutationis angelicae, benedictionis

divinae, et plenitudinis gratiae. Sic enim eam 'in legitur angelus

virginis annunt. pag. 4sa. opp. T. vll. aὶ Lleet de hoe sermone aeerbius quam par esset eensuerit Guillelmus Despem operum Fulgentii editor in app. pag. 1a.. nihilominus ritu urini in app. ad T. v. opp. Augustini p. 157. de eodem sie habenti. Inter Fulgentis sermones vulgatus pridem fuerat. Monent lovaniensost reperiri in m s. aut Fulgentio tri. hutum aut Severiano. In nostris non alius quam Augustini nomon praesert. Led salso. . . 44 serm. CXXlll. in nat. Domini vis. n. 2. g O . in app. ad T. v. inter opp. Augustini.

536쪽

103 salutasse, ave Maria gratia plena, benedicta tu inter mulieres. Cum dixisset ais, salutationem illi caelestem exhibuit: cum dixit, patia plena, ostendit ex intcgro iram exclusam primae sententiae, et plenam benedictionis gratiam restitutam: cum dixit, benedicta tu inter mulieres, virginitatis eius benedictum fructum expressit. B nedicta tu inter mulieres; maledicta enim Eva sucrat, quam nune credimus per Mariam ad benedictionis gloriam remeaMe. O His autem ) praemiserat: α Et quoniam diabolus per serpentem Evae t quutuS , per Evae aures mundo intulit mortem; Deus per angelum ad Mariam protulit verbum et cunctis seculis vitam effudit, angelus sermonem eiecit, et Christum Virgo concepit. . Quid vero Petrus chrysologus p De sacramento loquens divinae incarnationis, ita j orditur: . Qui non nascendo ex intacto limo sceit homi noni, nascondo ipse hominciri de corpore secit intacto: manus quae in nostrum plasma lutum dignanter aSSumpsit, ad reparationem nostram dignanter assumpsit ct carnem. Tum i pergit: α Lex in refert quod Deus hominem propriam creavit ad vitam , quod homini terram iussit proferre Ductus spoutanea servitute, quod bestias , pecudes, armenta humanae iussit potestati subiacere non arti; ut

homo laboris nescius, doloris ignarus, beatus delicias possideret. Sed omnia haec ne haberet homo, angelus qui inter primos habebatur invidit, rna luitque in diabolum commutari ne ρὶ hominem

plenum gloria sic videret. Denique hoc livore succensus aggreditur dolis seminam, virginemque ut vetitum degustarct pomum inducit: inducta virgo inducit virgincm mox maritum, ac deiccit vitac statum , mortis cibum , peccati pabulum dum ministrat, et ipsa fit totius materia ruinae quae tacta fuerat ad solatium singulare. ΙΙinc

peccatum Primum, hinc origo mortis, hinc labor, hinc dolor, hinc

gemitus, hinc amara propagata est nostrae cotiditio scrvitutis. Nam quo homo ante dominus omnium, in omnium deiectus est servit tem , ct timet omnes qui timebatur ab omnibus, et vix arte valet

qui potestate regnabat. Hinc est, fratres, hinc est quod Christi talis

est ordo nascentis : ad virginem diabolus venerat, vcnit angelus ad Mariam, ut quod malus deiecerat angelus, bonus angelus alleva-

537쪽

ret. Perfidiam suasit ille, hic fidem: suasori credidit illa, ista cre

dit auctori . . 1o88. Ad simillimam vero normam expressa sunt quae tradunt non modo ὶ Theodotus ancyrauus cuius alibi verba retulimus , verum etiam Andrcas cretcusis, Hesychius hierosolymitanus, Cyrillus alexandrinus et Proclus constantinopolitanus. Et Andreas qui dona cretensis de Gabriele sacramenti administro scribit: α Meillud submurmurat Virgini, quo gaudium a prima parente ami Mum, ipsa per se orta ex David filia Adae incolume restituat. a Deo autem Gabrielem mittenti haec hi tribuit verba: α Abi igitur diaetareth civitatem Galilaeae, quo istum cito perveneris, illam primum fausti gaudii salutationem Virgini nuncia, quam Eva pridem amiserat; ac vide ne animum cius turbaveris ; gaudii enim non tristitiae an- nunciatio est, voluptatis non maeroris animi salutatio . . Hesychio aut ni in reste ea ost Virgo. . Quae usquc adco omnibus antecellit, ut ipsum Deum Verbum volentem susceperit, quem ipsa citra Ullam loci angustiam comprehendit. Ad quam ante omnia Gabriel archangelus primum exclamavit: are patia plena, Dominus tecum. Fausti Gabriciis nuntii sucrunt illi mox initium laetitiae. Quum cnim prima virgo concluderetur molestiis per sentcntiam Condemnatoriam ob transgressiouem inflictis, et ab ea gemitus plu-

1ὶ Orat. in Deiparam H. xl. xli. pagg. 47, 2 Lue. I. 23. 476. apud Gallandium T. l .

538쪽

1039rimi prodirent, omnisque mulier illius caussa in dolore esset constituta , et partus omnis propter eam acerbitatem pateretur; secunda Virgo ex angelica annunciatione miseriam omnem seminei sexus repulit, omnemque tristitiae sontem qui inter pariendum adesse solet obstruxit, et nubem desperationis qua in partu mulieres promuntur, dissipavit, laetitiaeque lumina apud contribules coruscaro secit . . Quare ' Cyrillus Gabriolom imitatus post alia exclamat: a salvo Maria Dei para, per quam Iohannes et Iordanis sanctificantur, et di citus reiicitur. salve Maria Dei para, per quam

salvatur omnis spiritus fidolis. , Proclus vero h) eeteris Dei parae praeconiis et haec subiicit: a Beatae per eam omnes mulier . Non enim maledictus ultra n quo exsecrandus semineus sexus: obtinuit enim quo etiam angelos gloria superet. Iam Eva curata est, suppressa silentio Aog3ptia, tumulata Dalida, Oblivione perpetua obruta Icetatici, excidit et Horodias e memoria, et iam nunc seminarum eatalogus admirationi habetur . . Quod ut idonea enumeratione comprobavit , mox pergit: η Quapropter dicamus ei, henedicta tu in millieribtis, quae sola Evao maerori medelam attulisti, sola in-gcmiscentis abstersisti lacrimas, sola redemtionis mundi pretium

portasti. .

io 89. Alia quae huc faciunt neque minori perspicuitato resul-

539쪽

1010 caesariensis Gregorius et in sincerus Gregorius Nyssae platesul, e quo ista refert ) Nicodemus: α Aoe gratia plena, cuius progenitrix Eva legem transgressa subiit condemnationis sententiam ut filios in doloribus pareret. Τe decet acclamatio noe. Illa Camum peperit invidiae atque homicidii auctorem: tu filium gignos auctorem vitae

et incorruptibilitatis. Ave igitur et cxsulta. Ave et contere serpentis caput. Cessavit enim malodictio, sublata est corruptio, evanue-

Dius ubi caussam explicat sesti ni ann tinctatione nuncupati, sic habet: . Boni nobis nuntii hodie a Deo venerunt, eaque peracta apud nos sunt quibus in ordinem c diametro rovocarentur quae nobis in Edem acciderunt. Illic generi humano a muliere orta sunt mala :lidio eidem hona initium a muliere acceperunt; unde maledicti

originem duxit, itido benedictio nacta deinceps principium est: illie paradisus, helo ecclesia: illic Adam, hole Christus: illic Eva, hele Mariat illic serpens, hole Gabriel: illic draconis ad Evam insusurratio, licio angeli ad Mariam ) salutatio: illic, implens impleto δε-

ρem in hae pre ontiditim dolor eape istur. I, De los plio Briennio homino sphismatim et mnelanthus ad populum eo tantinopolitanum habendis praesesto agunt Allatius de eonsensu libu II eapp. V-xx-Xvili . lib. III. eap II., adverius uoblitigeram paxκ s ἄ-a s. . de purgatoris pagg. T 141. . de libris Melesiasti Graeeorum para. 136- 4a . itemque Guillelmus Caτε in histi literaria ad an. MCDxx. a In inhioeta adnotatione legimus: Oθι, --

540쪽

iores tuos atque tua suspiria, licio, salve Maria gratia Plena, benedicta tu in mulieribus . . I o. Tanta vero semper suit huius qua doctrinae qua oppositionis celebritas, ut in ecclesiasticis quoque libris atque hymnis non in equens recurrat. Ea namque in hymnis recurrit ') Cosmaemonachi qui sic habet: . Hodie Gabriel faustum asseri nuncium illi quae est gratia plena. Salve Virgo sponsi nuptiarumque expers :ne mea per grina sorma turboris, neve formides ς sum enim a changelus. Evam aliquando serpens decepit, nunc ego tibi gaudium annuntio, Et manebis incorrupta, et Dominum paries, o illibata . . Recurrit h) in hymnis Iohannis dum asceni qui canit: α Omnis momtalium intelligentia vincitur, respondit Virgo, dum quae mihi mirabilia loqueris vestigo. Tuis quidem delectabar vorbis, sed stupens verebar, ne me tamquam Evam fraude usus a Deo longe seiungeres. Sed ecce clamas, benedicito omnia opera Domini Dominum . . Et S) rursum : α Mea progcnitrix serpentis consilio adquiescens a divina alimonia repulsa suit; ideoque et ego timui audita peregrina tua salutatione , mihi a lapsu cavens. Neque ab his diversa sunt quae ' Iosophus hymnographus ait: α Te, o immaculatissima, totam Spiritu circumdatam adspiciens Gabriel, tibi palam acclamat: ave malcdictionis solutio et protoparentum reparatio. Concinunt

Theophanes ct ni comediensis Georgius, e quibus ille ') scribit:

εὐλογειτε παντα τα εργα κυριου τον κύριον.