장음표시 사용
121쪽
Sed utut res liate habeat, illud,
litto d duci r sed neque probandam arbitror sentcntiam Hubneri, qui ccmparatione facta, quoad vim obligandi atti-nst , voluntatis Superioris qui in jure naturali est solus Deus cum R. tione, primas huic partes concedit . Volantas , inquit , Suterioris esse non potestti iussons obfieationis: oportet altius ascendere , ut eta n ofidior bosis substernatur : hane approbatio rationis eoustituit . Scilicet, voluntas Suρὀrioris obligat proculdub o subditos: non tamen prius quam hi auctoritatem rius exploratam hab&erint . Seeus non obligat ilia , sed cogit . At ratione internoscendam esse auctoritat in lenitimam , ut quis sponte dc absque coactione sese eidem submittat, res
eli per se eκploratissima: sed propterea
eκ ratione tanquam ex fonte primario obligationem fore accersendam , is solum incido poterit assirmare , qui conditionem necessariam ad sponte parendum ab ipso obligationis sonte non secernat, unumque cum alio perperam coniundat. Nimirum Lex, modo sit vera lex, per se est idonea , ut veram pariat O ligationem : vera autem lex nulla eli , niti quae ab auctoritate legitima pioiiciscatiir . Non valet haec vero quempiam a clare, nisi cognoscatur non tantum esse, sed etiam vera lex esse; hoc est a legitima auctoritate esse prosccta . Si huiusmodi esse cognoscatur , co ipso a ratione adprobatur; nesque enim aliudeli vel esse potest adproba io rationis , niti notitia , qua lex aliqua vera , julla ac conveniens esse dignoscatur. At quemadmodum cognitio legis non facit legem , ita nec adprobatio rationis obligationem parit ; sed haec a superioris auctoritate , ac etiam , si velis, a re-
clitu'i re lepi, unice procedit : adeoque comitio , ' sit ad proliatio rationis non mapis parit obligationem , quam qui ignem admovet stipulae , combustionem producit. Nec arridet omnino quod idem Auctor subdit , nempe . .ad hoc ut volum-tas superioris adprobationem rat Iovit ob-tis at, oportet , ut ea non solum nibit , qγod primae hominit confiitutioni contrarium fit, contineat , Ucrum etiam ni adeo sit in us leminis est enti. e , Ut qua
ni consentanea , ut is eam ceae aptam Juarum oterationum normam non possit
non agnoscere ; adeo ut sibi persuasum fit , Ie a proprio une , s. v jelieitatis suaem Ia recessurum , si eam rejiciat ; is
contra , nustam arisius sibi med um ju' petere ad eum MPm attingendum, quam
fi supremae Dei Φοluntati jud sub ieiat ,
Non omnino inquam arridet haec doctrina ; tum quod voluntatem divinam nimium rationis nostrae examini sub jicere vidctur ; nam satis abunde esse debet ad nos obligandos , si quae nam sit voluntas Dei, innotescat; eam nanque rectam esse , nobisque convenientem dubitare nequimus; tum quod impulsum operandi omnem e sola nostrae felicitatis consideratione in nobis oriri pose veluti rem plane compertam ponit, At Deus quidem, qui summa bonitas est , nihil jubet , nisi quod
ad noliram solicitatem conducit I v rumtamen si quidpiam praeciperet , ex quo nulla in nobis utilitas redundaret ;anne idcirco in nobis nulla ei parendi obligario consurgeret Annon ad id satis foret agnovisse , eam esse voluntatem Dei An non saltem maxima ab eo nobis collata cum creationis , tum con servat ion is benescia , exposcerent , ut ratio nossea ei parendum dictaret 3 Deinde vero quum ait, oportere , h mini persuasum esse , nullum sibi ad consequendam felicitatem in dium aptius supetere , quam si divinar se voluntati subjiciat , aut de praesenti loquitur , aut de futurae vitae felicitate . Si de selicitate praesentis vitae sermo nem habeat, naturalium praecepto limcust
122쪽
custodia in in discrimen adducit , quum ictus . Si vero de suturae vitae felicita pluries contingat , ob eorundem prae- te loquitur , quum certum sit , cujusceptorum custodiam vitam ipsam , ne- vis naturalis praecepti custodiam in al- dum se licitatem hanc ornnem esse pro- tera vita praemio suo donandam ; non dira ndam : ac propterea non desunt a Ita adprobatione rationis hic opus est , plurimi qui felicitatis suae summam in quam ut cognoseamus , talem , reipsa eo reponunt ; ut sint ex eger, seu nuti esse voluntatem divinam. lis legibus ipsorum coerceantur affe-
123쪽
IURIS NATURAE , ET GENTIUΜLIBER XI.
De reliquis tropriet.Nibres Iuris naturae, ne nye de aeternitate, necessitate, Animurbi sitatae, ἐν universalitate, certitu.lisre, claritate.
JUris naturalis proprietates alii plu
res, alii pauciores recensent e immo non pauci nihil, quoad hoc attinet, disserendum arhitra intur . tam de re integrnm cuique est sent ire prout sibi libuerit . Mihi haec disputatio non displicet , ut pote q uae occa tionem suppeditat , plura quae ad perrectiorena juris ideam comparandam magnopere conferunt , dcclarandi . At in earundem proprie latum numero accurratiu- rigidiusque constituendo minime laboramus. Quamvis enim earum numerus contrahi iacile posset, nos praeter eam, quam explicuimus capite superiore, sex alias enumeramus, Videlicet aeternitatem,n rei sita em, humutabi uatem, universalitarem, certitudinem, S c. tritati m. Ea Qita idem omnia, quae de jure naturae n bi; adhuc dicenda supersunt , placci ad toti lcm carita revorare . Propri tatibus igitur juiis natu ae eκplicandis hoc omput dicamus. Et primo quidem juiis aeternitatem praecipue contra Thoma sium vindicabimus. Tum eius et iccitast tem , perta ia inque immutabilitatem con tra Putendo: sum . Tertio universalitatem contra Pleudop qiticos . t 'ostea Gro tium, qui hanc juris naturalis proprietatem aliquibus etiam positivis Dei legibus communem esie contendit , brevit r refellemus: postremuin locum tenebunt ea, quae de juris naturalis certitudine occlai ita te didulare Ope Iae p. mtium este censebimus.
Jari naturali aeternitate in perperam nae mIt Thnmasius, at rue injicite asserit fr Π ιπdit, Legem aeternin esse schola sicorum figmentum. L ii nai turali aeternitalcm convenire in
fici iri pot0st nemo , nisi qui legem
Mani citum est autem , Iuttofo quoamunatu diri a Provid mia regataer , quod rota Comm . nitar Universi gubcrnatur ratioua divina; , ideo 'la ratio gube vationis rerum iu Dco , Our in principe universatis .eae stem laetis habet rationi m. Et quia a Pisae rationi nihiI convenit tempore , Ied habet aeterni m ecreeptum inde est , quid huiusmodi Lee
Ostortet dicere aeternam . Nic vero obitat ex mente sancti huiuς Doctoris eκ- tantiae huius iezis , quoi non fuerit ab reterno quispiam , cui alerta lex I otimponi: quae enim in Dinis ηοη sunt , inquit ille, apud D um evisunt , autum sunt reb eo coetuita , is praeordina- 1. ta: quamobrem infern is divinae legit cone plus habet ra ionem Pgis aeternae fecundum quod a D o ordinatur ad IIbernarion m rerum ab imo praeco nitarum ἀPromulgptione in Ct am non omnino legi aeternae dcesse, docet Angelicus: habet Ri p. 44 enim illa proqiustationem ex parte Dei '
124쪽
pro D. Mis , qtiam vis cu parte creatu- stulare , ut ad sensiim potius eorum ,
r.e esse non sto sit .et 'rna . Sci=icet Deus quam ad verba respiceret. Et si sensus dc intelleistu suo concenit , dc morbo il- is est, qui ne ab albeo quidem crasis Iam exprcssit : sed iacia dum creatinae , mo ne ari totes, improprietas loquendi
quae eidem subderentur extab Int. aa- vel condonanda , vel mitius calliganda' re lix aeterna non incongrue concipi po- erat; ac non ita praecipitare sermonen
teli, vel iit si Rex quispia in L es com- debuerat . ut si ad ejus dicta quis atten- ponat, & in codice scribat pro civitate derit , sibi persuadere merito possit , utiqua, quam ipse sit conditurus: recte eum id plane n gare, quod tantum in enma tunc dici posset, jam exis fere le- do atheus erassissimus negare potest.
ges , tam cisi populus , qui ei Licina re- Verum unam locutionis a υρολεγι ν , geniuS inrct, nondum extaret. Res est, seu improprietatem in usu vocis
an a quidem sentcntia clariti ima . Ea- eo suo dicto, damnasse se cui pristia de- propter X. Aug illinus Lex, inquit , q: r.e bit Thomas ui quum laanc illi notam
i, et i v diri. Et Cicero , sapienti imο- tilium: in p ficis cum materia prima Drorvm Ju Je tellatur jententiam , logem eo aeterna in mora but cum doctrina dg utique nati alem aeternum quiddam fato 3 Loquitur ergo Thomostur de ipsa esse , quod u rivs, frem MPmdum rcgerra Scholassicorum doctrina . seu de re subi/u Pr usi, 'ecb Rud q: a sapientia. hoe termino Legis aeternae denotata ἔlizi'. i' N: lailominus Legem .eternam este fig- non de simplici ἀκυρολογία seu Vocis n pu uin schol jlicorum velut ex tripode impropriet. ite ; nin hoc abs se dici. impronunciat T. Masiat: qu2.l quam im- ita intelligi voluerit, ac si dixi .sci: Impr.identer, ina pudenterque faciat, patet proprie ac loquendi intermina legir aere ex modo dictis; set magis etiam liquet nae hoc loci a scholasticis usurpato ba- κ eo , quod ipse sateatur , se nc gare b t aliquid unalogi eum d Ictrina Geutia non posse rem nomine l. Vt aeterπ.e a Γνω &c. qua re quid magis ineptum 'I 2, schola sticis d. notatam. Quum enim ii , sed quid etiam iniquius, quam vel d a, iubdit , per eam tutelligna: J: stitiaui di- diri irae huic scholasticorum, aleo quoad
Tinam , vel totum nat&rra ordiniam diUi- subflantiam innocuae , ut ipse polim 3-na voluntate, Ur decroto i lituitam, quis dum agnoverit , nonnisi ab atheo cra Rhaec omnia , eo lem fatente Thomasio , si limo negari eam posse, vel soli ωκυ- nisi sis tbous crassi Darcs , asseret essu ρολογ ae improprieta: : Ioquendi , quam ἰκ eia, .κ-s u ex non exul2ntibus. ipsi in et tamen sanissime explicant, tan- Atta nun ut abhilius dicti praecipilan- tam importare Calumniam, nempe eam
ita ipse se purget , quid ait ibi dum accedere ad absurdissimoquin Gentilium
nempe se eo in dicto non refoicere rem errorem aut de materia Deo coaeterna , hae termino legis aeternae d votatam . . aut de Fato 3 Et sane quae in Doctore ,
sed ipsam applicationem legis, qua u- Iur prudentiae divinae aequitas, si quum ti intur scholastici in exponendo coiret ' u haec si ripsit , sciebat , quid scholasti eisso, quam ii co, inquit, esse impro Gij- reternae legis nomine intelleκerint i Si
JῖM. n, sive maximam ἄκορολογι α - tu voce vero non novit ; quae inscitia i dc quae legis esse. At sit velo. ut lubet, mavia in damnando imprudential At explicet, ma δκυι ολογJu, seu improprietas Uccisa si valet , Tubmauitis in .quonam sita sit Scholasticis eo loci ad laibitae; ara non mul- analogia hujus doctrinae schol .illicorum to maior est Thomasianae improprietas cum ea doctrina Gentilium . Anne ul- locutionis , qua figmentum cite definit luς sit,ol ilico tu in infimi quantum Wis id quod voce minus propria. exprimi- subsediti, legem aeternam ext a Deum , iii r Nam si Thomasius Schol allicos re- dc ab ipso laeo independentem putavit darguere volebat scire debebat utpote ut S uisi maleriam admittetrant Deo Iuris naturalis Doctor , aequitatcin pu - coaeternam Sane nullus. Etenim schoc
125쪽
JURIS NATURAE , ET GENTIUΜLIBER XI. .
De reliquis pro riet. uibres furit naturae, nempe de aeternitate, necessitate, im niti.'bilitate, ἐν universalitate ,
JUris naturalis proprietates alii plu- CAPUT I.
res, alii pauciores recensent : immo ron pauci nihil, quoad hoc at- Juri naturali aeternitatem perperam nae tinet, d sserendum arbitrantur. salia d e init Thn malJus, atque inscite asserit is re integrnm cuique est sentire prout si- contendit, Lee in aeternam esse schol
bi libuerit . Mihi haec disputatio non ficorum fm-ntiam. displicet , utpote quae occalionem sup- lpeditat , plura quae ad per scdiorem ju- I Upi naturali aeternitiat in convenire in- ris ideam comparandam magnopere con- J fciari potest nemo , nisi qui legcmserunt , declarandi . At in earundem a icinam e Te ullam, negare volucrit . proprietatum numero acci ratius rigi- At esse legem aliquam aror nam confi- diusque constituendo minime laboramus. cit Angelicus D Mior in-luctabili hac ra- , Quamvis enim ear Mn numerus contra- tione e Pol a ivd est LY , qzam dicta- r. a. v. hi facile p.:sset, nos praeter eam, quam mcm practe e rationis in prini io.', qui 'π- ν' explicuimus capite superiore, DA alias bernat a tonam comin. xvitati m sterjere M. enumeramus, Ut te licci aeternitatem, ne- Manit lium est autem fretioso quos cenita:em, immutabilitatem, universalita- mundur divitia Providi nita rogato tr , quod rem, certitudinem, Jc claritates m. Ea λ tota Co nmtintini Universi rubcrnatur ra-q.iidem omnia, quae de jure naturae iam riores divina; im ideo ipla ratio Iube bis adhuc dicenda sapersunt , placet ad vationis rerum iet Deo , sedit in principe totidem carita revorare . Proprietatibus universitatis .eVityeni legis habet ratio- igitur juiis natu ae e replicandis hoc ca- n. m. Et quia a vis e rationi nihil conve-put dicamus . Et primo quidem julis nil tempρre , Ied habet aeternitur eoue- aeternitatem praecipue contra Thoma- ptum ; inde of , quid huJ inedi larem sium vindicabimus. Tum eius nocessita- oportet dicere aeternam . Nec vero Obtem , persccia inque immutabilitatem con- : at ex mente Dircti huius Doe foris e&tra Itui endor num . Tertio universalita- tantiae hirum letis , quod non fuerit ab tem contra Pseudopcditicos. I 'ostea Gro- aeterno qui piam , cui a qua lex t si ttium , qui hanc juris naturalis proprim imponi: quae enim in se imit non sunt , talem aliquibus etiam positivis Dei le- inquit ille, apud D uin existunt , qIaupibus communem esie contendit , bre- t Vm sunt reb eo cognita , γ praeordina- 3. viter refellemuς: postremum locum te- ta: quainobrem ae emcis divina' legis con-nebunt ca, quae de jt is naturalis cer- ceptus h. ibet ra ionem Iegis .eterme secvu-titudine &clacitate dic putare operae pre- dum qu d a DPo ordinatur ad tabernatium esse censebimus. rtonam rerum ab imo stra cognitarum . Promulgptionem etiam non omnino legi aeternae deesse, docet Angelicus: habet enim illa proeulgariovem ex parte Dci
126쪽
r.e es e non tossit aeri ruit. Scilicet Deus& intellectu suo concepit , dc vorbo il-Imn expressit : sed nondum creat illae , quae ei dein subder ratur extab. ni. ua-' re lex aeterna non incon rue concipi potest . velut ii Rex quispi in lage ς cc,mp n. at , dc in codice scribat pro civitate aliqua, qua in ipse sit conditurus : recte enim tunc dici posset, jam existere le
ex modo dictis; sed magis etiam liquet ex eo , quod ipse saluatur , se negare
non posse rem nomine L. gir aere ru.e al. . scholasticis d. notatam. Quum enim ii , ιν subdit , per eam tutelligant Justiti.iis di
na voluntate, or decreto inuitutum, quis haec omnia , eod ira fatente Thom jo ,
nisi sit Albo ui crassissimus , asser. t esse
Attamen ut ab hujtus dicti praecipitan . tia ipse se purget , quid ait ibidina rnempe se eo in dicto non respicere rem hoc termino legis ae Urna d uotatam . . sed ipsam applicationem legis , qua uti intur scholas lici in exponendo coar ' uJ: o, quam dico, inquit, esse improprii itinam , sive m lximam re κορολογία. in Toce legir es e. At sit velo, ut lubet, maxima seu imprUrietas Ucers a Scholasticis eo loci adhibitae ; an non multo maior est Thomasininae improprietas locutionis , qua figmentum cile dc finitid quod voce minus propria ex ni imitur i Nam si Thomasius Schol allicos re- d. arguere volebat scire debcbat utpote Juris naturalis Doctor , aequitate in Pu-
stulare , ut ad sensum potius eorum , quam ad verba respiceret. Et si sensus is est, qui ne ab albeo qii idem crassi mo ne eari tot q, impropi ietas loquendi vel condonanda , vel mitius calliganda erat; ac non ita praecipitare sermonem debuerat . ut si ad eius dicta quis attenderit , ssbi perniadere merito possit , eum id plane noeare. quod tantum m do albeus erasi imus negare potest. Verum unam locutionis seu impropriet. tem in usu vocis Ilit,
eo suo dicto, damnasse se cui pristia debit Thoui ui quum lianc illi notam app ng it : Habet haec doctrina Scholastia
tilium : in ρ sicis eum materia prima Daoco et rna in moralibue cum doctrina defato Loquitur ergo Thomostur de ipsa Scholastu orum doctrina . seu de re Iubhoe termino Legis aeternae denotata ;non de simplici ωκυμψογία seu vocis impropristate ; nisi hoc abs se dictam ita intelligi voluerit, ac si dixi isti: protricias loquendi intermina D it aetemnae hoc loci a scholasticis usuri' ito ba-b t aliquid an. ilogi eum d ctrina Gentialium &c. qita re quid magis ineptum sed quid c : iam iniquius, quam vel docti nar huic scholasticorum, a leo quoad sub tantiam innocua: , ut ipse poli modum agnoverit , nonnisi ab atheo erassiuimo negari eam posse, vel soli ακν- νον ιγ ω im rostricta:i loquendi , quam ipsinet tamen sanissime explicant, t. antam importare calumniam, nempe eam accedere ad absurdissimoquin Gentilium
errorem aut de materia Deo coaeterna ,
aut de Fate Et sane quae in Doctore , furi trudenti.e divinar aequitas, si quum
haec scripsit , sciebat , quid scholastici
.e:srn.e legis nomine intelleκerint i Si vero non novit ; quae inscitia i & quae in damnando imp udential At explicet, si valet , Toγmasius in .quonam sita sit analogia hujus doctrinae schol .i litorum cum ea doctrina G2ntilium . Anne ullux scholasticolu in infimi quantumvis Libsellii, Iegem aeternam extra Deum ,& ab ipso Iho independentem putavityut S: oici materiam admittebant Deo coaeternam Sane nullus. Etenim schota
127쪽
Iastici omnes eam non tantum unice in meritaque Scholasticorima ἐκυρολογι ων Deo p. mutat, sed rationem ipsam , vel vocis hnbroprist.rton se si Menti nomine aliquod cet: te attributum Dci esse doceo damnasse . Ait enim : Sep. trans e sunt L .e e. nunt. N que id ignorare Thorarinur no- locutionde impropri.s . Aπ.e eui N eo I iterat, vel certe minime debebat . De- do se h.rbent , ut et itin ex ia entione I vitati. spuit ergo, dum asseveravit , Imm .e- quemittis pro im rurii: b.t beatur e ali. eternam Schola ilicorum quidpiam analo- σω com aratae fιnt , ut loquentiar praediapi habere cum matcria G2ntilium Des eatum quod non si imoropriissi ne ὰδ δε eoaeterna. Sed nescio an pejus siri Quod .recto praedicatur , 1.:ctent proprie de eo subdit, eam aliquid quoque Enalogi ha - dici . fateor, o p .3res locutiones irrIbere cum Fato . Anne ergo putavit il- pmprias satis inconvenienter appella-le , Scholasticos adeo crasso in. Zetito,im- ri figmenta, at quod posteriores alti pioqtie corde esse , ut statueriint Lae in se net , sunt ea set menta vera; quia aeternam ipsi Deo superiorem , sc cun- pra dicatio impropria . dum asseritur dum quam 'fe axere drbrat ea serme is esse propria , extra finzcntis conceratione, qua censebant Gentiles, Iovem M ptum ut propria non existit; sed lo- non nisi quae fate erant constituta , age- ,, quens eam esse propriam, omnino id re posse Ita prorsus censuisse videtur : ,, fingit . Ita si quis hominem pictum neque inim ulla alia inter hanc de qua ri ves aditaret pro homino vero, aut IIP- loquimur, Scholasticorum.&Gentilium ,, rodcvi vellet esse proprie vulpem , de fato doctrinam ne somniando qui- , , aut prata ridere proprie , haud dubie
dem, confineti valet analogia. At si ita ,, fingeret ista dcc. constat aut cm, quod Schol allicos hac de re locutus intellexit ,, plerique eκ Scholasticis eam optirio- quae iii scitia i Si vero ad invidiam iiD is nem defenderint, ac si illa aeterna sit dem conflandam haec imposuit; quae ne- is leκ proprie dicta; unde & circa ipsam quitia i Verum illus mihi verosimilitis si legis definitionem maximas contro- est , cum ne legisse quidem Scholasti- is versias moverunt eum in finem , ut
cos, quos ita imprudenter contemnit , is legis illa generalis definitio eo me-itin pulcnterque calumniatur . Et fortas- - lius ad D um accommodari possit. se eam tantum ob caussam sese hac de Verum tantum abest, ut his omnibus re pili rare in D srtatione Prae minari praecipitanti: m suam purget Thomasias, aggressus est , quod ab aliis de errore ut potius magis inagisque eam patefa- suo , & de injuria Scholasiticis irrogata ciat, atque confrin et . I)rimo enim si admonitus suerit. Velum si ita eis, sal- tantummodo plarique ex scholasticis letem notam illam expungere debuisset e tem aeternam Ueram esse Ietem defende.. sic enim fortasse fidem utcunque apud rint, cur ille generaliter enunciat, eam aliquos invenisset dum asserit , sese le- figmentum esse Scholasticorum An aequum gem aeternam figmentum Scholasticorum est , quidpiam tanquam commune da- dixisse quidem ; at in hoc non rem sub ninare, quod plerisque solum molo con- hoc te νω ino denotatam, sed maximam in venit praeserturi quum principes Scho- Deir voce ωκυ ολού- improprietatem re L lasticorum , inter quos eminet S. Th pevisse. Quamquam ne hoc quidem ei- mas, an lex aeterna prUria omnino sit,
supiuin imprudentiae vel inscitiae suae seu in ratione legis perfecti , numeritalassiciens est contegendae: quum nemo que omnibus absoluta, nulli bi disputa-
ignoret, vocabulo non vocis im- verint, nedum definierint unquam. Se-
proprietatem , sed ipsius rei fictionem in- cundo, esto darem , hanc locutionem dicati . At illi ego licet in praesumta Scholasticorum det impropriam essie , &Scholasticorum ωκυαολιγι . damnanda ad- esse ex eo locutionum impropa larum. eo severo immo iniquo, tantam loquen- genere, in quibus loquens prae ic..ti
di improprietatem facile condonarem , nem Ese propriam omnino si it cur niti eo ipso in loco , ibi sese purgare Thomasius non dixit solum mom , prae- niti uir, sustinendum sibi sum Iissct, jure dicationem legis aeternae esse figmentum r
128쪽
H, ilute & simpliciter enunciavit , legem . Pternam Sch alassicorum, seu Jo-ge in illam a Schola licis constiti itam e se figmentum Anne adeo loquendi imperitus extitit D ,stor iste eximius , ut nescierit , rem uti debuerat & paullo clarius explicare Quid vero , si neque tanta sit, ut maκima dici possiit, immo fortasse nec ulla at rologia seu im'r erat in voce letis, in eo, quod Sch lastici ajunt , aetcrnam aliquam extare legem Atque imprimis undonam colligit Thom i us , tantam esse illius vocis Improprietatem , ac si quis hominem piactum venditorret stro homine udro , aret.
ΠProd 'm esse v Uet proprie usistem, nisex dc finitione legis , quam ipse proponit ; nempe quod sit dissur Imperantis, fusPctor , ut secun irem Jussum
actionar star instituaut At certus ne est Thom.1 ur, hanc unicam esse aptam definitionem Legis , & quam exhi hcnt Scho astici peritiores tam discrenare a Iege vera, enam differt ab homine vero homo p ' is Si h, as Ierit, nimἰum de se praestim i, nimiumque alios contemnit. S. Thomas, qui Scholasticorum . a. q. princeps habetur, ait, nihil a d esse D- toni, nisi dicta nen praticae rationi t utiique obligans ; adeoque jussu in , in Trin-ema en Imperantem ) , qui gubernat Rempublicam en subjectos . Diis ri ne vero haec S. Thamar definitio a Thoma- .ina tua, quantum ab homine vero homo pictus differt Sed proprius ad rem. Agnoscit Thomasius, nomine L Vir aeternae a pleri Rite Scholasticis intelligi Or.ἰι-nem naturae divina voluntate Or decreto statutum . Nunc quaero , num iste ordo divina voluntate & decreto constitutus differat a vera lege veluti pictas homo ab homine vero tum Uero , num voluntas istaec divina , ac d cretum sit ab a temo, vel in tempore D o advenerit Nisi Toσmasitis desipiat , primum asserere nequit: nam in eo ipso, quem Deus
sua voluntate statuerit , & decreto suo firmaverit , ordine non ne satis intelligitur , immo & lassiciliater exprimitur Jussum Dei , utique im erantis , ut homines huic Imperanti subjecti o dinem situ in pro eo tempore, quo ipsi exi diuitiam habuerint, cullodiant 3 Nonne cnim satis est hominibus scire. talem ordinem Divino decreto statutum lesse , ut sese ad illum servandum devinctos agn scant 3 Illud ergo divinum decretum rationem hus habet , adeoque legis obligantis. Quomodo ergo leκ aeterna Scholaiticorum tam differt a vera lege quam homo pictus ab homine vero 3 Et quidem dubitare minime pateli, Deum sua illa voluntate , atque decreto moralem etiam ordinem statuisse pro humana natura , adeoque Ver. gr. non adulterandum , non furandum , suum cuique tribuendum dcc. Quid ergo illi deest , ut
rationem habeat verae legis 3 Cumque voluntatem hanc , hocque decretum in D o sempere κtitisse, ne Thomasias quidem ipse negare ausit; consequens plane est, legem aeternam non esse Schola-sicorum figmen:um , neque quoad rem sub hoe termino denotatam, neque quoad proprietatem usus in voce Iegis. Hiκ ljam unicum effugium Thom .im
remanet, ut dicat, eam Voluntatem aeternant , illulque decretum , quo Deus ab aeterilitate ipsa ordinem naturae δε- tuit, legem dici non posse , quousque non haberet subjectos, qui Iecundum illud actiones suas componere teneantur deerat enim illi obligatio , quae spectat ad legis essentiam. Sed quis primo loco docuit Thomasium, ast ualem obligationem esse de ei eluia legis , ut lex propterea dicenda non sit, si eκ se, seu ex parte Legislatoris solummodo vi in obligandi habeat , nempe pro eo tempore , quod subditi ad existentiam perducerentur ἐPorro divinum illud decretum a tota aeternitate vi obligandi pollebat , quantumvis semper non extiterint homines, qui tali adstringerentur obligatione. Hujus sane solius correlati desectu tolli adrercto Principis rationem legis , affirmare quidem pro arbitrio poterit Thο- mafius ; nunquam tamen probare. Rem hanc jam supra declaravimus exemplo Principis, qui pro incolis contendae aliquot post annis uil, is leges conscriberet: quas leges ita paratas nem a certe dixerit adeo a vera lege differre sicut hominem pictum ab homine vero. Sed praeterea
129쪽
terea non puto. negabit Thcm. las, qui institu tenes tu, . tradentiae di runae conscripsit , modo saltem cXtare legιm divini in; adeoque Iussunt I)ei im'i ra iis, ut ordo servetur ab inso constitutiis . Nimc quaero ab ipso, quando h c. r. sunediderit Deus , quandonam lutius ira odi deciet uni e Grinaverit 3 An in tempore, quum hominem creavit, an vero abaetvinitate bi primun di xcrit ἱ ergo, inquio ipo, Dio aliquid i mpore accensit , quod est absurdi uia : in Iuper , erro non fuit ab aetcrno vera liaec prop6
pe id caluit lege prohibente. Si pollertiis asstrat; eryo lcx divina aeterna est: sal una semper luit totum id , quod ex parte Dci etiam modo ligem constituit divinam. At si hoc verum est, quom Odo lex aeterna eli s mentum Scholasticorum Immo quomodo congrue, pro-
I ri que, sin propriissime, aetcrna illa voia untas D inon potest lex appi liari Aut salici a qua fronte sustinere potest Th , id , quod legis aeternae nomine Schil albici intelligunt , adco disterre alep era , ut pictus homo ab homine vero Quocunque isti iur se vellat ille, nur quam satis pus p .are poterit imprudenti. am , i inpudentiamque suam , quaesitiit, Legem aeternam esse figmentum Solicdallicorum, &corum hac de re d Eli iram quidpiam anaugi habere cum doctrina Gentilium de materia aeterna ,
ae de fato ; praesertim cum Scholastici ipsi non hanc proculcrint , sed eam a vetustissimis Philosophis, & Patribus acceperint ; ut conficit eκ pro talis Ciceronis , & . leti sinissent ciuiis: quibus alias aliorum cum Patrum, tum Philo oph rum addere facile soret, fi res tatui etant , ut ulteriorem hunc laborem p stularet.
Tvfendoinus 'erperam nerat, Jus naturae nPressarirem esse ante quamlibet Iegem,
conitin cns, act. onem omnem ante Legem
divinam isse in i fierentem. Itaque humanis actιbus pii aeronceptis ante Dei legem mora citas ahava, quia fundamen.
talis, obiectiva dicitur , ines; imo etiam formalis, tametsi imporjecta.
I Uri naturae , seu legibus naturalibus
nocessitatem per se convciri re infic tur Pusendorsius his vci Di,: objectian J:ι-ris naturalis non es necessarium ante Id- ' gem, nempe divinam. At necessaria ne
est hujusmodi lex Non abstate , retapondet, sed e tantum s seu poll-
qi iam dati naverat Deus creare hominonanimal rationale, is Iociale, non poterat non lex natura is ipsi congruere . Si enimis ad contraria incia 1iιissct adstrictas , non sociale nnimai, sed alia Ieri, O bοrridi Decies animantis Iv flet producta . Dum haec Pus cndoifius scribit , in ea sciati intia tui se videtur , quod creari a Deo potuerit homo irrationale animal ,& non sociale, & ad contraria ad i. cificia; proinde seri potuisse aliam sινi, horridique animantis Decisin. Quo errore apertisti inam contradictionem involvente nihil Philosopho esse potest indignius. Milius illius mentem interprctari liberet , nimirum v crbis illis nihil aliud velle , quam quod divina lex necessaria sit, suppos ta creandi hominis v luniat . Sed huiusmodi interprctationem sibi ipse praecludit quum aprrte docet , in beneplacito Dei suisse , qualem bo,nia
ni, quem creaturus erat, naturam vetaee
risionare a Quare juxta magnum istulit Philosophum allignare homini poterat Dcus Leonis, vel Equi naturam : quonihil dici potest absurdius. Quamvis autem hypotheticam saltem neccistatem admittat , fir nitim nihilominus manet, ait i Hunc locum videtur exscripsisse Auctor speciminis Hist. Iur. Nat. pari.
potesare erat, dare ratem naturam Ac nini, aut negare.
130쪽
Tu finiori sententiam certatim amplevi suiu tum ejus affectae , tum pleri uu alii protestante ς Iurillae . In eam pol illimum vidciatur perdui 3i eκ contemptu, Odiove, quo Schol. illicos prosequuntur, qui contra sentiunt. R. e in ita
se habere , sdom faciunt ex ipsis ni et Protollantibus nonnulli. qui hac in parte
e usu aequiores sunt . Objervavi , ait Israe I Cantetitις , qui moralitatem
heol. e. Scho isticis profect. m intemte nt, perin ΣΦ, 3. 6. , a Scholasticis accepi nur , futile prorsus ac ineptum ess ct . Scholasti rerum de te Litio adeo apud ποη-num3 es .ix, ut Ioia eorum nil ntio borrorem incutiat doctrinae, quae ab eis tr
ditur . Εκ his collietere quisque Valet
quam eκimii Doctores hi sint, & quam
sincero ducantur veritatis amore in opimionum delictu . Nos qui multo aliter comparati sumus, tu ad veritatem ubicunque suerit , unice animum intendimus, non dubitamus, hac in re, ut in aliis multis , Scholasticorum prae si ron dam esse sententiam , quam & Vm fusipse amplexus est, quamvis eam minus recto sensu propugnavit , ut infra demonstrabimus . t eri vero huiusmodi sen tentia, liberis hominum actionibus seor-sna a D i lege conceptis competere moralitatem, hoc est, bonitatem, vel malitiam aliquam , quam vel intris amappellant , quod non ex externa aliqua lege , ted eκ ipsa earum natura profluat ; vel fundamenta em , qu a legi ae
ternae aut praecipi cnti, aut vetanti fundam dintum praebct; vel obiectivam, quia non reperitur tantummodo in subhcto
gi St..tori.i, Ovadit isκ propri' disti. Ceterum quae lionem hanc plus h.il e P de anodo l .quLndi, quam de re, ex infra Tom. II.
dicendis conitabit: quoi dc palam faciet studiit in illud Pufensoricotradicendi receptis sententiit , quo i in ipso n. tavit
laudator ipsius Mascov ut . Porro argumenta, quae Moralitatem hanc, sive in trinsecam , sve fundamentalem , sive οἴ- nominare eam velis, admittendam ei se conficiunt, sere sequentia sunt. Rimo . Ad I pernenta non eli ea malarum actionum divisito in malas quia
prohibitae sunt , & in prohibitas , quia
malae, utpote quae communi sensu probatur : at si actiones omn's per se inis dist rentes elsent , seu si nulla extaret moralitas obiectiva , mala: non essent actiones, nisi quia prohibitae: admittenda εit igitur hujust noli moralitas ob
laus suapte natura iniifferentes sunt. Secundo. Aut Deus rationem aliquam
habuit praecipiendi quae naturali lege praecepta sunt , vel nullam : dici v fronon poteli, habuisse nullam ; nam ci
Legislator nullus, si sapiat , absque ratione aliqua quicquam jabet , aut prohibet. Σὶ alioqui potuisset tam odium. quam amorem sui pi zecipere , quod est absurdum: asserendum ergo ei l illud primum. Tum vero aio: ratio illa sic praecipiendi, vel Obrectiva est, vel tantummodo si obiectiva admittitur; jam haec est moralitas ob dctiva, quam propuanam uς: si dixeris, eam rationem
subiectiυam, haec profecto esse non notest aliud , quam voluntas Dei ; dc haec vero vel se sola vel qua sarecta: sese dicatur voluntas Dei sola; tunc eadem recurrit quaestio, an ob aliquam vel ob nullam rationem praecipiat: non potest esse igitur nisi voluntas Dei ut sancta ; atque ad hanc plane confugit PGfendo uiui jam ad incitas redactus I v rum haec non potest non arguere rationcs legem serendi obicctivas , id eis /noralitatem ipsam ob ectivam : sanctitas enim voluntatis est ea Dei virtus , quae nono si bonum umis, D' nonnisi malam vere t. avcrsatur: supponit ergo ipsa id, quo . volutatas labi piae ipit, essio bonum lcu conveniens rationi, dc id quod pro-llibri, esse malum; leu ad c sie in re ipsa rationem, cur actio aliqua humana v. g.