장음표시 사용
141쪽
toto tui in ano genere addidisse censeri potest 3 Alia ratio pros cto est de piculi. iri aliquo popillo, cuiusmo iterat habralaos, quem Deus sibi delegit; adeoque se gensit erga illum ut peculiaris Legislator , cuius est tales serre leges, quales dc ii nis ab eo intentus, & pecilliares e Xl scinit eiusdemi opuli rationes. lime leges a Deo latae populo hebraico universales, seu ad universum hi ina num genus pertinere, censen dae non siilrt. Momentum alterum ad liypoth i mde legibus divinis positivir isti v 6 i .υιurejiciendam illud natiri eli, quod earina - . dem promulgatio, sine qua vera lex esse non potest, nuspiam apparet: hac enim de re Scriptura , qua una constare nobis post i , silet omnino . Equi dena
rit; sta iacia probat . Et dum a It , Iria h. ec Jura omnes homines obse .ue, ex q&o, quantum Iatii est, ad eorum notitiam pervencrunt , subindicat , haec jura nec ad omnium notitium re ipsa pervenire, nec pervenire posse; ad Loque non Onan S utique obligare: quo profecto ipso corum perimit universalitatem. Adde, earum.
dem notitiam hauriri non posse, nisi vclex certa, uini versa lique traditione, quam
quis ac stritat 3 vel ex pasticulari rubroeorum tia itione , cui quis ii dat 3 vel eκ sacra ipsa Scriptura, cui si Christianos hebrnos bie cxcipias , quis liacm adhi-bdit
Nihilo secius Thomo sus ad sabillandissiegcs divinas pol vivat univerrases in it rit pruden: a divina provocat ad Scripti xy-- i. e. ras. 2 os, inquit , Iolam Seris tura in in- ' in tuentes n. gare non pisumus , dari bubris modi leges univer latcs ; quasi vero pOl- sit esse univcrsale quod ex una Scriptura hau: itur , qtiae a maxima hominum parte vel rejicitur vel ignoratur . Illud ut summum exinde extundi pol set, leges este aliquas positivas E Tmas , quae cum II. braeos, tum Chi lilianos, qu:ppe
qui Scripturarum ἁuctoritat Em agnoscunt,
ad sui cultodiam adstringatu : qua de re
son antibu Id enim innuere videtur sua legiς dimn e post triue univi maiis definitione. Sed unde novit ille. leges illas datas sui; se Adamo , dc P oocho quatenus
quitia dc p: aer plum Adamo impulit una potuerit oue illi proprium dc peculiares
ad faciendum ipsius Obedientiae pericu lum: & certum Iit , d Citando esu san-gitivis praeceptu in saltem non suis te perpetuum. Praeccptavcro de poluam ab divortio vitandι, temere conicia sit , vella a esse in primaret a coniugii infit: utione vel ad legΡs pol tivas pertinere; ut suo loco demonstitabimus. Non ergo intrui si licioris es huiusceni odi leges adeo male a se ipso stabilitas , talia facile item,
destruere potuelit . In hoc l .lmen laudandus , quod admiIiam semul errorem retinere noluerit, si hoc tamen iecerit . non novit .itis, cui videtur addictis imus sed velitatis amore 4 adlluc vero laudabilior foret, si eκ crrois semel admisso
didic: sset, minus i in pollerum sibi , ta que ingenio sidere, aliosque minus Contemnere : At illud adhuc refellendum supercii , quo ipse speciatim conficeio sibi aliqui. o vi ius est , tot lamiam Ecdivortium lege divina postiva universali prohiberi . Omnis ipssius ratio haec est : Iuli p.
Deui in contigit insitatione, quae Tim id- iii gis habe , unum uni foeminae junxit: ergo
si nul prohibuit ρογtamiam . Quam lcvi
manu rem tantam csoris cit i Sed unde
novit ille, institutionem confugii a DCosactum vim habere lcgis positivae dc imi- vel salis; quum nee ipsa in inliitutione in conjugii a Deo factam arolint pleraequegcm cs sola namque natura conjunctu
142쪽
minae Deum orti ire quid ratione is tacon urit intend me , aseoque eamdem a.i essentiater circumst ullas esse res renuam. IIaec ille. Nonne videtur , hunc hominem DPo velut consiliarium in conditione prolo parentum ad .itisse, qui ad coiidenter atiirinat, HAUD DUIV Deum plures fuisse scenai iras creaturum, si pzrmittere voluisset , ut unus vir pluribus is minis iuncteretur Anne ad huiusnodi permistionem aliquando futuram id necessarium erat Ilinime sane : nam Deus in veteri testamento id reipsa pCr-n ilit, neque tamen ad id permittendum opus habuit, ut plures taminas initio crearet. Potuit ergo Deus ob alios utique fines non plures quam unum vi rum, unamque minam creare: inter quos ille probabilissimus est , ut omnes homines ceu ab iisd in parcntibus prognati sese mutuo tanquam fratres diligerent, & sese ut omnino aequales ci mnatura, tum origine considerarent . Sed eius, inquiet, rei & haec esse ratio posuit, ut unus jungeretur uni , adeoque V et rctur polygamia. Et hanc elle potui se , haud aegie concesserim , dc etiam soli iste fuit, attamen bis a d tb d me ipsa ita f.: isse, nonnisi temere quis assi maverit . Pro scito is se itini re aisti m uiu ipse a movit Thema ut , quum ab hac sei ic alia m. sis genuina, ut loquitur i pie , . ivinae Agis medita ione subinde disce ia
At videa imis, num felicius eκ Cni isti domini verbis ad scopuna suum dili crat. s. tris D cbrisur, ait, esurissime Genuit, bi-
eam am in institutione prim. cva esia pro- bibitam , dum ad iUsitusio m cou 'ii pro orat a cem: inhio non erat β. Qua- latth. nia in vero Chri ius Dominus noti da Disimia , sed de Divortio ea verba protulit, Thomasiius thelm suam hoc argu mento deducit: Si foemina, quam vir ω-3 m et dimjerat, nubendo alii, adult ciιm committit multo magis adultera erit qit.: non d missa a priore marito alium UuMj-
H . Et si minebatur qui , dim I a priors
u vors, Lit indita seu volonte, a iam ducit; multo magis in echabitur qui, reten ta priore revors seu volente seu invita ,supcri recit alteram . Connexio tam fr-ma es , ut ulteriorem probatioσύm nouadm trat. Fimna sit, quantum ei placet,
ista connexio ; nihil tamen illa ad sc p im suum facit. Nam Christus Dominus ait quidem , virum , qui , dimissa
uxore sua, es iam duxerit , marchari: at non ait, eum idcirco ina ctari, quod legem violet positivam universalem inconditione Hevae , vel institutione conjugii a Deo latam: sed integrum nobis
relinquit dijudicare , quaenam eo casu violetur lex . Nos cum receptissima dcccini munissima sententia naturalem vio- Iari arbitramur. Neque sententiam hanc falsa in esse , demonstravit unquam, licet non semel conatus fuerit , Thoma- fur. Instat tamen ille: Qui poriamiam, ex Jure naturali impugnant, nῖcesse habent aut disp/nsationem in iure naturali, quoad Patriarchas V. T. admittere ; aut asserere , Drum tolerasse saltem po Mamiam, non approbasse. Neutrum procedere commode potest. Iam enim supra oste dimur, rus naturali non admittere a te sationem . At etiam nos supra offendi-
143쪽
mus, aliquando mutatione mate lae fieri a Deo posse , ut aliqua actio , quae alioqui iuri subest naturali , ab eo eximatur, adeoque libcra evallat. Verum enim vero, ut demus etiam ,
non cre iure naturali prohi-Ditalia ς evinde tamen non potest Thomasires conscere , idcirco Christum Dominum dixisse, moechari illum, qui uxore dimissa, aliam duxerit, quod vetitam id esset lege positiva univei sali :satis enim erat ad ejus dicti veritat m, vel si lata olim esset lex , quae hcbraicum duntaxat populum obit ringeret ;vel tunc nova a Clarillo ferretur leκ , cui quicunque in eum credituri essent , forent obnoκii . Sane si jure naturali considerato, licita ess t polygamia , ea uti ii tantum possent , qui juxta solius juris naturalis praescripta vivunt ; non item Christiani, qui non ad juris naturalis tantummodo, sed ad divini quoque
verbi amussim mores suos tenentur exigere. Niliit ergo ex Christi verbis extundi potest pro lege divina positiva v-niversari. Verum ne illud quidem Th
concedendum assero , connexione/uese adeo sima n polygam iam inter atque conjugium cum uxore alia , priore dimissa , ut ulteriorein probationem non adimittat: nam quum leges positiva pendeant ex Legislatoris arbitrio , sola paritatis, ut ut omnim a videatur , ratio non lassicit, ut eκ unius rei prohibitione, alterius etiam inhibitio inseratur . Potest enim congrua aliqua subesse sapientissimo Legislatori ratio, cur una re vetita , aliam quantumvis nobis appareat priori si in illima, liberam relinquat. Q ita quod si in casu nostro penitius expendatur paritalis ratio, ea non Vid tur omnino similist Etenim in polygamia nulli data fidis infringitur : intringitur autem in divortio , piaesertim si uxor dimittatur invita . Deinde in ρο- lygamia quia Deus coniiunxit, bo no non separat : quae est ratio ipsa a Christo Domino allata; separat autem in divortio, ut patet. Demum si dimittit , aut dimittere potest homo parrean is matrem suam, ut adbaereat uxori suae , fiatque cum ea una caro , turpe prosccto est ab
ea subinde discedere ac separari: quae certe turpitudo in polygamia non est . Uritas in a carnis inseparabilitatem ex
se orae se scrt: at non ita eodemque modo excludere videtur , si aliae item sceminae assumantur ad carnis unitatem .
Corruit ergo omni eκ parte Thomasii ratiocinium pro lege divina positiva uis niversali adstruenda . Qua ipse postmodum ratione hujuscemodi legem d struxerit , videant , quibus Observationum Hasensit in copia est. At id mihi momenta istaec plusquam satis esse vider
Sed antequam rapiti huic sinem imponam , me cohibere non possum, quin plurium non sine omnium γ Protestantium Germanorum in iure nati xtractando indolem paucis observanda in exhibeam. Ex una enim parte a disciplina Iuris naturae supcrius omne , se a revelatum luna n segregandum decernunt I ex alia vero ad Sacram Scripturam, ut inde aliquas universales legeseruant, confugiunt: rursu ex una parte sese naturales leges pollicentur pra scripturos; ex altera divinas addunt: demum ex una parte omnia se praescripta naturalia ex principio aliquo lumine naturali noto per rationem sibi deducenda auum unt; ex alia prius alioua omnibus prae epta aut vetita constituunt ; tum vero principium investia ant, unde praeceptio constet, vel pr ibitio , ct qua lege quidpiam praece Aptum sit, aut vetitum . Ex quo manr- festum sit, quam immerito hi homines se ipsos jactent velut Iuris naturalis im
auratores, ceterosque omnes cum priscos, tum recentiores sero omnimodae
ejusdem Iuris imperitiae, atque ignorantiae condemnent; & omne eκ alio quocunque t te , praeterquam ex propria ratione oblatum lumen respuant , aut parvipendant: id videlit et minime animadvertunt , sese ni sanctis Christianae Religionis veritatibus detinerentur, iri infinitos propemoduin errores prolapsa- rosi suem ... modum reipsa sere semper in errorem labuntur, quum neglecto superiore vel alieno lumine , sibimet ipsi nimium Munt. Sed hoc tanquam pa
144쪽
rergon dictum csto . Illud postremo vix admonendum censeo facile enim intelligitur nos rejicere quidem Detes divinas positivas universales ; at silendo tantummodo intra ordinem natu alem , seu moralem: quandoquidem ii ficiari ii delis nemo potere, dari leges aliquassu- stern.uuralas, seu spectantes ad superii turalem hominis statum, easque u Dudi
a Christo Domino latas, & ab Apostolis ubique terrarum promulgatas Icujusmodi sunt de admittendo Evangelio, Fide habenda , Baptismo , alii iis Sacramentis suscipiendis &c. licet ne istae quidem leges, tametsi pro omnibus hominibus Ialae, universales re ipsaqiu' ad obligationem sJnt: n que enim obligare valent eos cuiusmoli sunt adhue Certe non pauci qui nihil , aut non quantum satis est , de Evangelii praedicatione audierunt.
sedisse , ostendunt duo ejus Op D. C. . loca, si conserantur sinul , cop
Map. III. lenturque. Docet enim primo , Natu- rae, quas voeamus , tiges non esse proprie loquendo leges , quatenus a natura procedunt, adeoque quatenus nat.irali lumine cognoscuntur; sed tantummodo quatenus eaede n a Deo hi Scripturis im
tae sunt: sic enim legum nomina proprii sime voeari. Hinc conficitur, ut quisque videt, nullam nos de Plegibus naturalibus certitudinem habere posse , nisi ex ipsiis Scripturis. At si quaeras ab ipso , unde quis certus esse misit, vel bcripturas auctorem habere Deum , vel in ea. revelatum esse quidpiam, ita respondet: Quid Deus aliti dieat , seire non sto mus naturiaiter , neque fine revelatione divina NOBIS CONCESSA supernatu- rsiter. Quanquam enim revelatum esse aliquid, eredere inducatur atiquis vel propier mirae τίa , quae ab eo Lacta esse viderit, vel propter egresam i m ratem, vel egregiam sapientiam, vel 'opter egregiam felicitatem, quae omnia diaminae gratiae signa sunt fatis ma eua , cir-titudin m tamen non esciunt. Eκ his nemo non videt , plane illud consequi , nullam nos habere posse Iuris naturalis certitudinem , praeterquam revelatione
nobismet ipsis a Deo facta; adeoque I OLbesum in ea reipsa, quam illi adscriptumus, opinatione fuisse. Sententiae hujus , sive rotius erroris absurditas adeo evidens se ipsa & manifesta est, ut eam fusius demonstrare supervacaneum videatur . Quid enim absurdius, quam juris naturalis certitudinem e medio tollere Id enim ferme perinde est, ac si jus ipsum naturale existere inficieris ; quum jus quod inee tum est, aut nullum omnino st, aut parum admodum ab eo differat , quod nullum est . Totat autem Hobbsus a
jure naturae omnem certitudinem, dum eX una parte quatenus unice traditur in Scripturis, verae ei logis tribuit praer p. ativam I ex altera vero ad habendam de legibus naturalibus traditis in Scriptura tutam certamque notitiam , priuvatam revelationem eκ pectindam dicit. C6terum illud est indubitatum atque certus muria, omnimodam de legibus naturalibus in Scriptura traditis certitudinem haberi non posse , nisi fide supe naturali: qua quum careant haeretici de infideles, quoad eos verum est , divinae gratiae signa, quaecunque stat , non e stacere certitudinem . Leges etiam naturais leS, prout a natura proceduut, non esse
proprie loquendo leges, recta esse Iententia potest , si ita hoc dictum intelligatur. leges naturales ex vi solius naturae, seu quatenus sunt praecise aut naturales inclinationes, aut rectae rationis
dictata, proprie dictarum legum nequaquam gradum attingere ; sed tu in demum eas id consequi , quum Condit
ris naturae, supremique Legislatoris v luntas praecipiens aut vetans accedere
inti iligitur: ea enim est, quae per sectam obligationem , qualis ad legem proprie dictam requiritur, una parere valet dcindu-
145쪽
trs 'De Princi pris Iuris Naturae
inducere : ut nos alibi docuimuq . Atrei versa omnino sentetitia est . si quisita dictum illud iniolligat, ac si nullam naturali lumine, sed sola scriniurae r velatione divinae huius voluntatis ea praecipi ntis, aut vetantis, quae de jure na- aurae sunt , certitudinem habere posIiimus: quod docere H esius videtur, dum ait , leges naturales esse proprie loquendo leges , tantummodo quatenus a Deo in Seripturis latis Iunt.
Itiri naturali minime, ut par est, prospiaciunt, qui primaria ipsius principia tam
tummodo ex Traditione certo nobis innotescere arbitrantur.
V Ir Clarissimus , ac praestantissimus
Casus Innocent . Ἱn Idus O. P. nunc in celebri Academia Taurinensi publicus Theologiae Professo , quum diu multumque Varias Philosophorii in circa Ius naturale , eius lire prasertim principia opiniones, innumeraque dissidia perpendis lit , in eam demum sententiam ivit , solam Philosophiam Iuris naturae principiis firmitat in omnimodam sup- pcditare non posse ; dc idcirco eorum
certitudinem eκ alio potiore sonte repetendo ira esse , nempe ex primaeva quadam Traditione a Deso facta Adae nostro Protoparenti . Hanc sentcntiam prolv-suit lateque digessit Anse dvs in opere quem inscripsit: de principiorum legis na- rurasit Traditione , edito Mediolani An. MDCCXLII. Principia legis naturae, ait ille, reserente Ab. Polino in sua ad illud opus praefatione aut ego fallor aut repetenda sunt a Deo tradente ista homi ni primo, a qxo deinceps ter fiet vias aetntes ad nos isque consanti prorsusque
naturati Traditione manarunt. Porro cum Traditionem et Oro naturalim, animvr es,
hone ita a Theologica atque Ansoiaca Traditiona disti diere: ut non stoniceris, me ecntra mo i su in plagar rex re , tred F dem nunc demum confagere, a qua
. ut o antia ceteros deturbavi. Traditioishaec, si eoid mei Iudicii est, num m
do cd eum rerum ει ι iincmFeriinci, quem eo dii supcrnaturalem appetunt, utpote ovise habenda est inter subsidia P aturae, ab e trino Crcatore eidem homini, quo
demum et innue modo aut temstore par
et erit , constituta ; reb hoe filiis G nep tibus accurato magisterio commendata, ut od tristi ros, non ἀisquisitione naturiae, bregiminii gratia vel necessitate , sed nam ratione Misorum illa traducerent , permcienda semper, Lelenda aut mutanda nunquam ; nisi si quando de Ormatis ab illis
fuerint, qui inanis sapientiae 1actantia meditationes meditationibus cumuIarunt, o quo metis a simplici gentivm omnium traditione. eo magis a veritate recesscrunt. Addit vero , Traditionem hane Ur res addere mirum quantum , a umentis Phis
sophise, ut eY PROBABILI IUS evadant
adi .erescat scopulis imbecillium difoulistionum no rartini, sed Iuminis divini veluti sedere natur ae praeeunte , a tum pcrpctito teneat, atque hoc faeculorum omnium fu frosio , qttasi aquarum mole gerat:tr Sc. Hanc .Aouldi sententiam laudatus Abbas Pos ins vocat praenarum inv ntum Iea tamen mihi quod pace dixerim tanti Viri non omni ex parte probatur.
Nimirum, si An Aldus praeesaro hoc imvento suo si inventum dici potest . qua de re postea γ illud sibi proposuitat s
lum ut praecipua iuris naturalis principia etiam naturali quadam perenni, ulai- versalique traditione confirmari p.,sse ρο- Vinceret I conatum eius praenarum laudeque dignum existimarem . At si ut huic suo invento nretium addat , principiorum juris naturali certitudinem ita ab hujuscemodi traditione pendere Velit , ut quaecunque cκ intima philosophia, seu naturali ratione , peti ad eOrum confirmationem momenta possint, ea tantum probabilia sint , nulla Ginnino satis certa, id nullatenus probare possum : quin hoc asserere aleam plenam periculi eκistimo . Quum enim permagni intersi humani generis certa hoberi, & indubitata juris naturalis principia nam ab hoc tota quanta eti, humana felicitas pondet); illud proscctolaon ΡΟ-tcst haberi velut unum periculis immune cominentum, quod eorundem cera i-
146쪽
Et Gentium. Lib. xl. C ip. VII. I 3
tudinis sontem, & quidem primarium,& a sapientibus hucuso :e agnitum Obstruere aggreditur alterius clariori ἰ, cir-tiorisque aperiundi obtentu . Altamen hunc quidem in finem & mentiet humanae imbecillitatem eva' gerat Aue. .cus,
de Philosophorum dissidia ampliticat, ocS. et tisormn, Hrrhoet corvinquePromovet argumenta , ac impiorum etiam exceptiones , & obiectiones ceu rationi Inj
ius, & insuperabiles habet . vero consulere se putat illo praeclarallimae, & perquam nec Xariae driciplinae ἔNonne Diius utiliusque fuisset, ejus principiorum certitudinem ex naturali Cimum ratione confirmare , aut ratam lal tem habere; tum vero =bntem alterum,s quis clarior, facilior, re magis obvius videretur aperire atque intento digilo commonstrare i Quod aegrius tamen. terendum videtur, est . nsaldutu molliani quidem esse in ea minuetida certitudine ,
quae ex philosophia peti possit ac debeali& in evincenda traisitionis perennis, iacuniversalis necessitate ; at in traditione ipse firmanda parci illinum , ac fere nullum ; adeoque praeclaristimam disciplinameκ hac parte ludibrio incerti tu imi exponere . Quae reprehensio ut nunquam in virum longe doctissimum calere polia ς set. summopere optassem. At, rogat ille , , obsecrat , telle Polino , ut quod edidit, opus non habeatur nisi ut adumbra
a o Uenda osciit. Ego quidem plane allentior; novi enim, quantum i e omnigena eruditione praestiare valeat: doleo vero summopere, quod aliis, ut puto. distentus studiis , curisque , ultimam manum tanti momenti opeii apponere non potuerit. At consultius multo, mPO qmdem iudicio fuisset , perenni huic traditioni firmandae primam Ope a m impendere , aut nihil contra certitud: nem alteri capiti innixam disputare. a citerum , quoi non prae titit quacun que dec ina Aua dur, suoplere aggressus est ejus amicissimus Abbas Tolinvr , sibique sumsit vigentem omni tempore,
& aput omnes univors Orbis Gentes de juris naturalis principiis Traditionem deni Instrare. Clariis mi viri conatum lauia ido: at vero quod Traditionis huiusmos
necessitialem eum amico ura eat
ex eo , quod absque illa milha quidem eorundem pri iaci piorum probabilitas , cer- titulo vero nulla haberi valeat , in hoc nou laudo. Sed illud etiam plane mirari subit, qui si ri potuerit , ut hi duoeκimii alim iii , iri tam facile crediderint , hac via omnia sopienda Philosophorum distilia, omnes e medio tollendas Scepti cortim, Pyrrbovicorumque dubitationes, omniumque demum implorum semel pro semper or.3 obstrusnd.r, qauni vi κ sperandum vii atur . futurum aliquando , ut qui sui gentissimis luminis natu'alis principiis manus dare detrectent , ii obviis u 'nis Traditionem ipsa na amplectantur . Anne enim facileell, eos de illius Traditionis extantia reis vincere An in promptu i pii, non erunt cavillationes , quibus eius originem impetant, aut valorem re lyrae lare quidem dicitur : traditiona ea admissa . desinet Thio septat fetct:ιare dcc. Sed ipsam traditionem tanta certitudine & claritate demonstrare , ut eam vel male affini Philosophi , cujusmodi sunt neptiri, Idr-rbonici, ac impii quique , reipsa admittant, vel non pollit non admittere, hoc opus, hie labor est. Dicent fortasse, per ipsos Philosophos stare , si traditionem huiusmodi non fateantur; ceterum eam satis demonstrari. Sit vero ita; neque enim caput vlud , qu ilecunque demum sit , certitudinis milii lubet infirmare , quod immo valere vel maxime deside ro ) at ipse potiore etiam jure asserere possvin Philosophorum p 'avitatem in. caui si cis , cur ipsis, seu eoru ra aliquibus j iv is naturalis principia omnino certa non videantur. Alias vero ex aliquorum discrepantia atque diis diis velle eo rundem principiorum incertitudinein , vel quoel ad rationis lumen attinet, o scuritatem , aut ambiguitatem propugnare. idem esse censeo, ac ideo inficia-h S ri so- a Pareat, spero, Vir praestantissimus Iose loqui hic ausim.
si ego unico veritatis amore ut telo adeo
147쪽
i ri solem splendesccre , quod a caecis , aut ab iis , qui oculos clausos tenent ,
splendor 63us non percipiatur. Ceterum nova censenda non est doctrina de primaeva perenni , atque universili principioiuna juris naturae tradi-Η stor. tione. Ea enim ante usi sunt ... i p a uiti in Ioachi mes Oporinus ,
Noti. l. ad confirmandc. in animi nostri immor- ε/i'. ι . talitatem. Tum argumentum exinde desumptum palum nihil ve differt a vetu- si illimo. trii illimoque illo, quod ex omnium consensu populorum desumitur :quandoquidem non nisi ex isto consensu traditio illa probari potest. Quin ea nunquam oportunius adducitur in medium, quam cum rei eranda est illius consensus origo , ut argumenti ex eo deducti r bur magis appareat: scilicet argumentum istud validiores vires exerit, si ita dicamus, ut de Animi immortalitate agentes nos diximus , ejusmodi consensit in nonnisi ex communi natura , insitaque cunctis hominibus ratione, vel a primigenia ab uno aliquo capite in posteros omnes derivata traditione promanare . Ex quolibci veto ex duobus hisce fonti bus consen is ille pro in. iaci, nequit non eise validissi inum veritatis & cert ludi
nis argumentum : nam neque cominu
nis ratio in is verum d Mare potest ; neque primigenia ipsa traditio , quae non
ab at o quam a ccindito. e m. turae dCs en dere di Let , nisi v c tum uocere valet . Velum enim vero Videam atque Potinus, ne hcc argumentum infr-ment potius , quam roborent , dum illud ad evinc iidam primigcri. .m tr. ditioiae in limitant : quod ne piaes: ituti sunt
quidem, nisi prius demor Sient , hujuni nodi consensu in ex ratione , vel ex quadam naturae voce, s fit naturali quo piam instinctu, aut Ioasu ilii eretroi1 potuiti ': quod, mea qui acm sententia, potuerunt conscere nunquam; dc expedit quidem ne possint i adeoque optandum ctiam , ne velint . Illud vero ipse sincere dcii afro, ut denaoni iratio consensus pcipulorum circa praecipua Iuris natura-ralis principia ita feliciter cedat , ut neci 't. iiciliti inuς quidem Philosophus, ne-Via . 'li Gios Ilianu, dcopi . I cum in dubium revocare audeat, aut possit. Quat quam & satis esse existi ino, si eiusmodi consensus ea in luce conitituatur, ut
cordatus & prudens quisque eum fateri debeat: quod fieri posse non dubito. Et in hunc finem eo nos usi sumus aliquando ; utemurque adhuc data oppOtunit
Sed quaenam fiat ea principia , qtiaeeκ A alar, Tolinique sententia solum, vel praecipue Traditione certo nobis innotet cant, postremo dicendum est. Neque enim illi, ut sere alii , hoc nomine intelligitiat gener. ilio Us Iuris naturalis leges , ex quibus pcculiares quaeque leges deducuntur ; sed veritat s qu ὶΩdain , quae juri naturae tanqua in landamenta praesupponi debent , quaeve naturalium legum obligationem quan ma-xtine roborant, vatici fili mumque suppedit alat ad earundem curiodiam incitamentum, de quibus nos disputavi naus, quum de juris naturalis sonii buc, ageremus. At
Usti dum ipsum ejusmodi principia recensentem audiamus. Principia autem ,h: cluat, n. turActs Iurii haec dicimui: Deum 'sci. cet esse, etDuque aetcrnu n , i mort Iem ac materiae prorsus expertem, Jusum aeque ac liberaliam, omnipotentem ac pro vidίntem , omnia pro imperio suo ne et luntate decervcntem , eumque rerum omnium in Iorem, qu sm honore, ac laudibus projι quendum di nocamus '. Homines vero animos Iortitos ess immortales atque post Jota It persites , ε of r I m jura in condiations i1 es non n. . ditatia naturae , aut ex
nis , laetoque sinu excipient illi , DEi
148쪽
stio quid om institui possct videtur nisi
num oduus ps t instites. Si ita est , iritur populis, praeter I ut ii cum omnibus fuisti eiula ci uorcp: aes ilia, quibus pata
sciat ad veram laci notitiam assurg f ' :quod asserere a ratione alienum ita: hi vid: tur.
At inquit Ansaldus , validum suppetere impotetitiae huius argum eluum ,
quod gentilos lyhiloso hi omnes huius
mali notitia reipsa carusre: si enim e rum penitius expendantur 1 Vllemata , perspicue iligimus, eos omne g. gib ος, sive vinny fiat fuisse . Respondeo primum , hoc ut minimum , pro incerto habendum esse: cum quia divino veri oadversari videtur ; quandoquidem Apo-R : I xi. stolus ratum habet , G ntiles Deum coean - , tum quia non desuere viri do
ctissimi , qui gentiles eosdem Philos phos ab Arbelbini , & Spinosmi nota
purpare , ct ut quidem videtur . haud
inteliciter aptissi sunt: quo i in sane labor mihi multo magis prob itur, quam illorum, qui eos tantae impietatis revino re conlati sint. At secundo, ut d inus et i in An si leo, g ntiles omnes I)hiloso' has v ra Dd noritia c.itui: se ; indet. m n lini t quaquam rcae colligittar . cos lana nativo lumine ad cam non potui. tu priti P ere : ad id enim satis cit , ratio e sua, ut par Crat, minime usos fuisse : aliter , sorum igno an ia omni plane vicasT t culpa; cum tamen ApDitultis dicat, eos esse iubxe s bises; quia loe. eit.
Juerius non progredior , cum quia alibi sortasse hac de re dili ren ii recur-rct occasso : tum quia futurum spero , ut vir piissi naus aeque ac do simus in aliquo ex e utilillimis op ribus , quae idontilem publici juris facit, ea quae in prae illi suo opere sortast minus ex 'nsa ipsi excidi runt, cinena t . Il ud sal tem l libenti:5 me vel irm , ut eκ suis
V mdieiis Maupertu 2 mis, ubi inter cetera, de animi nothri immortalitate naturali lumine cognoscenda verba facit , est iuni illuit sex ptisaderet: rcmavet aeteriant vi ivd Is Db 'is nIdus ex evoma brato rum d va: ut c., id enim nimis M.t-t rial far ιm audaciam fovere posse vide tu : ct alias i an tuna ab It, iit nodus il
le dici pollit i :d Issolubilis, ut neqt iidem
oκ anima brutorum quippe ex re plane nobis incognita objectio ulla, ullum-V2 argumentum contra hanc summi momenti veritatem prudenter tinnituiqucat. a
- Ut ali luod ex anima bmitorum ais niniae nostrae immortalitatem argumentum confici posse, necesse plane foret ut prius cuictrim esset, utramque animam ejal dein Prorsus esse naturae, hoc eis etiam animam brutorum esse non solum uicina die imma
terialem ac spiritii allam quod non paucis modo videtur led etiam esse ratione, liberoque arbitrio Praeditam, adeoque moerendi daem relidique capacem hinc en in nataralia dc fit alte v. lid inra pro Perennit ite animae nostiae argumcnta ducuntur , ut supra vidimus lib. IV. cap. 2. Hoc autem nultate mis fieri posse omnes norunt. Si quis tamen controa omnem rationem ob ianat illiine contenderet animam is bru-
150쪽
li, postqt: in ici suurn naturae digestit h. c mel 9 a. o. N.am quum eam ille metholum non mathematicam aut reo netricam , a: pellet , sed ab olute
scient hisa n ; illis persuasti m eii , ii ne
unam verae scientiae tradi i dae. seu omnim Hae e Ptitii fini ingen 'ron 'ae osse idon am. Hinc praeter unita , aut
lim Livii Methodo conscriptos libros incerta omnia et se ori)itrantur. Qua in re os v bini inter haliticinari puto e scilicet ccnsem methodum geometric.im Iuri 1' aurali tradi nito iann est e quidem in ptam. aut inutilem; non esse tamen
necessu iam nec tutam omnino, ac sertas tiam coteris omnibus minime preterendam . N in est ya quidem in-nta :patet enim, ipsam cuique disciplinae , quae claris definitionibus , certis principiis, varii Rite veritatibus cum eisdem
Decessario connexis os flet, pol se accommodari: quin etiam iitere . qui ea nam thodo & Grininuit eam , dc RDtor Pit ntradere non dubitarint. Eii quoque utilis: nam accurat is limo , quo procedit , ordine a smplicioribus ideis ac veritatibus ad magis compositas progrediens , nihilque assumens, quod vel per se non si manifestum , vel antea demonstra
una, Omniaque iubmnvens, quae vcritatem efficere valent minus p ripicua in ,
multum conserre potest ad disciplinas clarius, certius, ficilitaque porcipiendas. Non est tamen n2 g.rria . alium enim certitudo Scientiae ex conm 'nita oriatur connexione veritatis cujusque
cum certis clarisque principiis, quocunque demum modo connexio haec ostendatur, vera scientia ossicitur & omnimoda obtinetur certitulo . Notum est vero eiusmodi connexionem du' lici via
ostendi posse : nempe vel re bivendo
propositam aliquam veritatem in prima atque per se nota principia , seu eam immediatis rationibus confirmando, quousque ad simplicissimas ac per se notas veritates deducta suerit; vel ab huia cemodi veritatibus initio dii to , alias aliasque magis compositas , seu a pluribus pendentes principiis , rq to ordine Cruendo: quarum viarum altera diciturn blica, hoc est ri solutoria, alterat is ea, ideli compo Porni quae & geo-
quod eius in hisce disciolinis vel perpetuus vel frequ)ntissmus est usus. Non est ergo, ut sibi im crinant bir nonnulli scisntis 'ae ulli dist iplinae tradendae prorius necessaria geometrica methodus :q uim dc ait sera desideratam cellitu linein
pollit veritae. i conscii fre . Quem ad inoctim etiam necessari ii ς non eli certus , desteria in alii 'u nropositionum Ordo ,
aut syllogistica sorana: quum, ut dixi,
illud tantummodo ad scientiam requiratur, ut clare pateat pronositionis connexio cum certis , clarisque principiis rpini inde es vero quocunque i .l demum
molo assequamur: quapropter etiam ora o o Itylo verae consci demonstrati Iars valent ἔ tametsi sorma syllogistica videatur iisdem accommodatior , quod ea veritatem veluti superlluo amictu liberaiam ob oculos ponit, certaque propositionum serie facilius earum connexionem pat 'lacit. Quaecunque vero usurpetur meth dus, ni cautio congrua dc attentio necessaria adhibeatur, non tantum errores multi possunt obrepere ; verum prava
quoque , dc perniciosa dormata sub quavis disciplir ae forma etiam geometrica, latere valent. Res haec clarior fit in
ridiana luce ex Lem dicto de Spinosa, qui ait, isticum systema suum geometrica mei ho 'o digessit, ornavitque. Alii
quoque D sissimas & magnop2re perniciosas loctrinas pulcherrima hac methodo contectas, dc honestatas tradiderunt. Hinc liqvri , quanto in errore versentur Irisam plerique, qui arbitrantur , non ira si puram , nitidissimamque verita
tem in huius Philosophi scriptis posse
reperiri, eo quod demonstrativa methois do digesta sunt, minime animadvertentes, ex certituline principiorum atque definitionum , dc eκ necessaria corollariorum , dc siquelarum colligatione multo magis, quam ex methodo pendere veritatem demonstrationum. At Jus naturale σύ si in hisce omnibus quand que deficere jam supe ius adnotavimus. Nemo ergo jactatis IMI demonstratio