장음표시 사용
131쪽
' De Principiis Iuris Naturae,
- amor proximi praecipiatur potius, quam prohibeatur, & laesio proximi pilahil eatur potius, quam praeripiatur: at subcipsum est inora iras obrectit . . quam propugnamus : ergo actioinibus humanis liberis praeconccptis ante legein Dei vel praecipientem , vel vetantem itu si mo ralitas huiusmodi; adeoque eae omnim de in disterentes non sunt. Tertio. Si non daretur moralitas ob-κctiva , moralitas insa esset arbitraria , hoc est omnino pendens a Dei arbitrio, quod reipsa volunt PQ endor ni: ergo potuisset Deus iacere, ut, clincta , quae modo mala sunt, bona essent , & quae bona, forent mala; atque adeo Deus potuisset facere , ut bonum esset ipsum odio habere , proximum laedere &c. &malum osset ipsum diligere , proximo benefacere &c. quod ost maximum absurdum , ut omnes Consentiunt. uario. Sed & alterum, sublata moralitate oblectiva , absurdum consequitur e videlicet hoc ipso prorsus corruit totum jus naturae , seu jurisprudentia naturalis: nam si tota ratio, cur aliquid praecipiatur vel prohibeatur , esset volunt. is DLi ; iam cx ipsa consideratione objecti cognosci non posset , an aliquid bonum sit , vel malum : n que enim cognosci posset, an Deus id praecipere , vel prohibere voluerit , quum aeque utrunque potuerit. Sola ergo revelatione innotescete possit, quid Deus re ipsa secerit; atque hincem dio tolleretur Omnis jurisprudentia naturaliS. Quinto. Sed de aliud sciat retia istaec parit incommodum: iis nempe qui l umia pant, aut ignorant, nullum rc liquum sibi ni olivum, a malis atque pervoriis actionibus abii in cndi : quoniani sublata ob cliva mota litate ex una parte , &lege divina c.c altera , action Os omnes in disterentes sunt. Uxto. t 'lura alia consequuntur eκ ne-pΣta intrinscca moralitate absurda ; exquil, iis hoc unum adhuc comm fm Orabo, nim una quot huiusmo si sententia non subna: nionem & Ol,sequitim erga sup 'navim L ': statorem , sed querimoniam, indignationemque in nobis valeate nil .ire i coquod illic Absque ulla congrua ra Ono nostram in plurimis arista re libellatem voluerit , plures vid licet vetando actiones , quin eae in se magis prohiberi mererentur , quam aliae quae prae ipiuntur, vel permittuntur. Septimo. Ipsemet P cndorsias agnoscit, atque fatetur, homini r. uiova isociali, non posse nou cono rli re Iegem naturalem, dc hominem esse tale animal. cui non ornnes actus deberem esse in iij ferenter , hoc est divina leE noc praecepti , nec vetiti . Est ergo in ipsa ho
minis natura, atque in actibus ipsis ratio aliqua, cur aut cori umn sit , aut debitum, aliquos quid. in . clus divina lege esse praeceptos, vetitos alios. Rationem porro hanc moralitatem ob octivam Scholastici vocant: cur eam igitur insectatur Putenuersus 3 Anne dicet, hoc non ibininte firmum mavere , reme ometem Ie-
gem esse actres emπes inu Ucrontes Di vinguit ergo ille inter .sie adius md sferemes, dc d. b. re essia actur in isse, en tes , eq. vult , actus quia zm omnes e sibante legem indi:serent 2s, quia tion lunaci: cti sunt lege; at non det,ere tamen indit serentes manere, quia ejus naturae sunt, ut exigist lege Vel piaecipi , vel rohiberi At non videt perspicaciis musoino , totam Iaanc concertati oti in ad quae lionem no inini re ocarit illuc enim demum reducitur quae tio , an i .itio illa , ob quam aliqui acti is praecipi , alii prohiberi debent , quamque ipse agno .
scit atque fatetur , possit alicuius moralitatis vel intrinsecae , vel fundam ni a Iis, vel Ob ectiv.e nomi ire designari, nec ne e N quaquain, inquit . quia aliu4 ethr.uio, Jundament Am, ob)cctum moralitatis, aliud moralitas ipsa . At si res ita se habet, aequo se veri scin se praebet in Schol: ilicos I ui .ndo ut ne modum
quidem ipsis proprium loquendi velit iis
permittere . Verum enim VCro eodem ,
i in etiam potiore jure ii ipsum reprehendent , quod eos actus velit esse in d ferentes, qui suapte natura tales sunt, ut divina exigant lege praecipi, aut vetari Si dicas , recte eos actus appellari indiser ntes , quia quum nondum lege praecepti , aut vetiti intelligantur , nec
boni, nec niali dicendi furti respondeo
132쪽
Ft Gent una. Lib. XI. Cap. II.
Primo. i.l ut lunaria ina evin re, acius fuit i.mcii: i ii Gn h.il iure honeitatem . aut turpi midinem stro rid perflictum oue, non autem non laab re obr. ct. v. mdc iuniit mentaseui : secili do non h.il erena oralitatem extrinsectim dc a sol et in , qtiae a lcge extrinle propite dicta prodii it , quatenus nimirum actio vere ac proprie dictar i ginondiana contiirmisint Elligitur . aut disii mis; non vero non hal. re la'. v il latena infrinsec.Dn dc im- f. i . υι lis ira n con mitate , vel difformitato cum ratione , dc in culto. dia recti ordiniς, eiusdem ve rversione .l 'orro han c ita e Veii nominis moralitatem , licit si cum ait ra comparetur , inperfect in . nu illo nis averit nenior quis enim ierit tinficias , hun 'stum sse praecla umque ad rati in is nornaam actus suos componere , rectiimqvie ordit finser are; turp' vero, a rationis ri gula , recto ue ordine dcclinare 3 At h/ c t trina in nostris actitriis intelligitur, otia m- ii divinam legem p r nuntem scin v eamus: n gari itaque non poteli, humanis acitionibus ante lege in divinam ccinsideratis ino alitatem incile aliquam . A o, ante legem divisiam, non ris ant' omnem linem , ut timuitur Pu endorsius; noque enim concipi Ualent humani actus ante rari nem, quae legis, lice minus propriae, lea rcgulae eradi: m t
iret , & quae etiam obligandi saltem imperfecte vim habet , ut iupra docui
Ex his fici e solvi intur contraria a
gumenta , ut ea proponere su nervacanei im pene videatur. Proponam tamen,
atque ipsis quidem ejusde in Tui indortii verbis ; quoniam eam ipsi plerique lauadem tribuunt, quod Schol alti corii in prae-j idicia de intrinseca moralitate luna itus everterit primuS. Objectio p ima . - uum limestas , is sive necellitas moralis , dc turpitudo
sint als ctiones actionum humanarum. - lae ex convenientia . aut disconveri nientia a norma se ut te Ze , leκ v ro
, si tui lana superioris ; non alparet ,
qtinmolo horrostas , aut turpitudo in-- telligi po si ante legem, dc citra suis per inriς sit nolitioncm M. Responsio. Dum moralitas ob Iecti P. t dc fundam n talis nil aliud sit, quam ratio dc fundamentum legis, seu cur con-zmium, aut debitum sit, ut lex cond.atur ; ea profecto ant' legem intelligittam, quin & piar intelli Et omnino debet,no i 'κ ipsa absque r. itione sit , ac mere a. bi raria. Praeterea, extat praeter impe in divinam norma alia , inferior quidem . iacmpe recta ratio, 3c ordo insitu rebus ipsis : porro ex conurn entia , vel disconu mentia cum hiij utinodi nomma oritur proculdubio aliqua nati a lita ac rectit illo etiam p aprie dicta , dc forma ir, licet imper ficta, ut dictum est. Os i litio secunda. Qui eκtra ina rosi-- ti , ne in divinam moralitatis a bonum, , humanarum aeternam aliquam tuuntis D gulam , nil aliud Videntur attoro . A quam ut Deo adiungant principi uiaris uir quod COTternum extrita secum , quosis ipse in assanandis rerum ibrmis sequiri necesse habu rit. Responsio . Mirum , quod hoc vider rPhilosopho potuerit , quali Uκ ploratum non sit, ac Omnino evidens, ad id sati esse ordinem nec salarium , dc incommutabilem in mente Dei existcfalcm. Aliu creto principiam, si ita loqui licet, ad
.crernum , sed internum , & non Deo , sed divinae ejus voluntati praecipienti , abit velami, ii empy Sapientiam divinam, quae r elim incommutabilem ordinem rerum praecipiat ca si vis, etiam S.wctuat s an , qua Deus non nisi quae ibit a sunt potest j.ibere , nec nisi mala pro-hisere . Porro duo haec principia se tui . seu juxta duo haec divina attributa necesse habet agere Deus . Habet ne Pu-
ta Ηue tacit quod ait S. Thomas
L qmd sectin dum viam rarem facit , tu, e f. Ot ; sicut o nos quid setin dum le- facimtis , Iuste Deir ἰ/i: sed nos quidem
133쪽
ti liberrime creasse; cui consequens est, ιι f. reutes: nuod salsum es di iam dein onis in ben placito eiusdem suisse, qui lx in stravi nitis . At neque ii 'u i r cte sitis seis et , quem elat creaturus , i .ui iram h . . bet quo. t subdit: Linum autινn a siquae si vellet . assignare . Qua ratione i Li- id o naturo r have ae , aut turpes diis tur actioni hominis possit conant te- cuntur, qvod eas fibri, aut omitti quamis re aliqua afl ctio, quae Ox n cessitate maxune re uir t eo etditIo natisrae , σχ.m
,, intrinscca & ubsoluta extra Dei im- Creator bisi ni Abere attrib Mi . D pere,, posticium & beneplacitum , proma- patius d bu Isti : quia in natura huma-ὐ net na , & in insis humanis octi anibus inea
Responsio. Omnes quidem satemur, rptio, cur D us aliquas piat in 're, alias Deum libρrrime creasses hominem: at v tare de herci; & quia ollatim .ictionibus potvisse ei lem ovam vellet, seu quam- inest con brmitas , vel disto init ps cum piam aliam assignare naturam , negant necessario & immutabili ordine, eccum qui sapium, omnes: est ri r in manis dia recl.i ratione , quae pria vim a Cld dc lin- in liciae conti .idianio. Itaque evistentia ho- m- data earum reseula dc norma. I Iaminis pinici a volui t .ite D i creantis; tu moti autem ad ius velle nihil secius at natura , seu es sintia hominis pei J t esse omnino in lilerentes, vera mihi in-
ab id a nccissaria & incommutabili in si sentia videtur: insisterelas enim illud
mente D i xillente. At scivia si v adopta- tantummodo censesndum, quoi non so-verat PQ.n infus Cirtesian et in de essen- tum aliqua facta hyno: h's, nondum ab tiarum inu Lbili titi' semcnti ..m: qua ni- aliquo lagi litore praeceptu n. aut vesi-hil xcogitati pol tisi ab suidius. Polita au- tum intelligitur; sed praeterea quod e)ustem ess ntra hominis necessaria, quid mi- spe illa natura, seu qaalitate, nec pIα-rum , si i: ῖus actioni coni'. te e v r eat cipi det, at, nec Vctar I. a 3erua as .cto moralis eκ necessitate in- O tristio quxta . se A 'inima hac dil Lib. I l. Irim ca , n icquam intelligati ir accede- rans ea mota tale s latentia, in ob-ς p ii re voluntas D i jub'ntis ovi vctantis si scuro manet, quinam is muni sint illi
De iis scilicet eo ip b quod creat homi- is actus in se illi iii , & quo indicio ab
illa ri g ita con: llit mo alites intrinjeca, ps)oici non puteit , nisi eXpendistur co- de qua hic disputiatur . P aevie Oro ad ruia dcm iactuum natura, an scilicet in Dei log in inicit igitur moralitas aliqua 12 bos i , uti l mali i tit . Si hoc igitur saltem imp rfficta . Si d mu;ia adhuc in cui tum sit , ipsa. m Ctiam D i legem contonderE U lis , mora luat in omnino in incerto mauere necesse est , quod est omnem, a Dei voluntate & beii placi- absui dum . F.alsum vero Omnino Lil,
134쪽
Et Gentium Lib. XI. Cap. II. Ias
illud i .lem, quod in huius favorem retaponderi potest, dudum ante ipsum non tradidesrint Schol istici . Sed Barboraco non adeo cordi erat veritas aequitasque, ut bchola tuorum quoque det sensionem contra Protis, ntem, sibique praedilectum auctor ni suscipiendam ullatenus arbitraretur.
De im=m tabi itate uris naturae inepte d sputat Pt tendorsi εν . IVius i/nmusabilitas nititur immutabilitate diTInae rationis . II
PUsendorsus ita loquitur de firmita
ie jaris naturae, ut quamvis re ipsa nunquam mul .m duin , absolute tam iam ut ibiles lx Dei voluntate videtur illud εκillima di . Ait enim : in το untatilat idem divina positum fuit, tala animal, cui rex nsturae cene vcret, traducere , veI non. Sed 1rim nos quam a Deo creatus est animal, qu d citra observationem DI snaturaris fatum G e nequit , inde haud-qυμσuam fas est cred re , euma m T M
infert . Si res ita se h bet ς ergo que in id modum D us athi tr.ila suo popait homine: m tale animal facere, ut ei nonccngrueret lex in .autae: ita nunc illi talem poteli mutationem inferre. ut te κnatu ae nunc vigon ς non amplius homini congruat , adeoque Praesent f m naturae te Tona mutare quippe quae sol ula
rerum, D' humarae naturae , qualis nuncis , con i. . V ia . Igitur Pusindo fius non
si, ut e immutabis ira statuit hujusim di legcm: imo in eccerius est, quod ali
immota con Plat. Nam si h ac solumnio do pendet ex voluntate divina ; unde ille cognovit , talem esse Dei voluntatem Si alio nititur D i attributo, quodnam sit i; ut , non explicat . Q i in imo Aucto es illo; reprehendit, qui hujusmodi immutabilitatem fundari asserunt in Justitia, γ sanctitate Dei GL ntiast. Sed hoc etiam satis in pte reprehendit. Ait enim primo , d olaiae fore Probatu , Ω-
λλι natural m ita ad frnctitatem , , Iasotia n d v nam esse expressam, ut quomod, sese Deus erga creaturas suas, in peculiariter adet' rsus hominias sterit , taliter etiam hominὐs ivvicem, iubente naturali Dee, Werere debeant. At quis hoc unquam ass ruit 3 Quis enim ignorat , alia creatori erga creativas convenire , alia creaturiS ad se invicem comparatis; quum notissmaum sit , alia etia ra convenire principi erga subditos, alia civibus erga alicas cives 8 Verum enimvero
jus filiae, quae est in principe, idea eadem
est ac ea quae st In cive, ii dit exercitium pro personae , rei quo subj clae ratione, diversum sit. qua en in a ais rit, subdit Pusendorsus, quomodo i s Iv-
135쪽
i 16 Principiis Iuris Naturae,
eminin i 1 iro illo, infinito, atque illi mi
tuerit , ac derivari s Ndiit sane dissici liu ς videtur , jus hominum a jure oriri divino, ac velut decidi potuisse. Sed i ,
ri attrem est; quia, scilicci, respondeo, summum de inlinitum : e finito a atem& limitato sponte oritur Ooli ratio; hanλquisque obligatur , ne cxccd.it limites iuris sui, alienaque jura inva lat : ἰicct& Deo ipsi ineste aliquam ob lita lionem
non quidem alteri . sed sibi vel si ab
hujusmodi nomine abhorrea ς ii rei L quidpiam eidcm aequival as, in t a dicemus. Iustur, subdit ille, ini r ho/n vis b.ib ture ui cordi cit, v minem ficu re , dicere debuisset , neu mi ixi, ri.υn fit certe ; hoc enim est pro prie contra ivllitiam , nonis laetio, e prae ise suun i cuique tribἹcre. πη De O Jut es quod creavit , destruaudi, etiam cum aliquo do oris IH u. Quid indet huc solum probat Deum plura iu-ile posse, o iam homo; si ut tiun plura juste potest i 'rinceps publica potetiare polle ira, si uam post i privialus; at non eius justitiam ulterius e Sc generis. quamst humo na . Et sure cum cerium sit , Deum iacmini injuriam uil .:n sacere ;quod cuiqui convolni ias Oli, pro summa. lapicntia ' b tu scentia sua, disp nsa re; bonos rc mulas rari, malos in hac etiam quan 'cque vita punire: ci: r illi recte ju: itra in m tribriatur ii l cfrim refert cliam si quas r tacitat Jti itia Dei
. quitur vina:caliva julliti .i: ut pl. ne inepte dc insulse, ut ita 'Lti nauma:cativam Dei ab humana ii illitia di se crire persuadeat, addi terit Ptis iadni fius sit te,n hoc
fori humani Irevi re . Imo conitat , ajoezo, justitiam divinam nullo modo premere T 'Iliot.1 ita liliae humanae non enim
ea huius pediseqim est, ut ipsius Pr x untis vestigia p emere possit, aut di beat :1cd humana militia .l: vinam sequitur. &
dorfius , quum cκ iis quae hucusque e κ
dem si illuci soli immodo sp . 12t, plurimos j et illiti .e actus, quos ruercent homi nes , locum in Deo habere non posse , propterea qliod di pendentiam aliquam ac impersectionem iidem incitid .ant; frustr et omnino laborat: neminem enim contra dicentem habet , aut poteti hab re : si vero conicia dat praeterea , neq; vr in generali, abstract.ique iustitiae idea divinam h ain .inamque ja litiam convenire ; hoc vero eth , in quo ei minime ass)ntiendum puto: certum est enina, in eo saltem utranque jul illam congruere, quod utraque ab injuria interenda prohibeata cc .:t clue : Ex quo quidem consequens
est iii hominibus, ut deb: ant unicuiquesta una re.ldere, aequalit .atc m in coliamutationibus si ruare, tu s obtemperare su
perioribus d c., a quibus omnibus liber proi cto cli Deus , quipi e qui nominital, t quci quina , Om:ὶique superiore . arti . t uam ob cau: ibana docet 1. Thomas , nos compρtere Deo Iustitiam commutativam . At quis ab iniuria ita seren- I. p. a i da magis Deo alienus t auis est iam in a. .diliri bina lo aequior , aut accuratior edomuibus sitim lem tribuit propria. ut ait idem S. DXtor, fecundum unius G aureui tintiam, d.' ritatem; γ uniuscuiuquo
jaliti.am Dei non minuit, sed pol scit:
ncque tu ob lat , quominus eam homi ne si nitari poslinat, ac delicant. Sed prae t rea extat prosecta in Do a quidpiam ,
136쪽
Et Gentium. Lib. XI. Can. III.
Icta improprie) dira , 'it Tufendor 6: 1. Ego vero: satis i mno proprie , si ab oblimi oe impΡrkefo auia feratur. Et quidem obligationi, quae non ab extrinseco piovenit, nulla incile concipitur imperii lio, qliae dicitur, dependentiae : csse vero sibi restulam , normam, legemque. silmnia perfectio est. Ea propter etsi abiblute dicere non lice.it, Deum esse obηοκium A sti nam vulgo et omen legis quidpiam extrinsectim notat attamen non incongri, dicismis . Deum obligari Dor fui e semienti. e, iustitiae ire.
verba illa: De ut neces .irio drbet, si nerea nihil indicetur aliud praeter nec Istatem, quae inret Deo ratione sapientiae suae naturales Condendi leg q. vel ratas habendi. Fallitur enim quam in aκ inedum subdit: m ha b te de 'rpb Inditur nec rasu.rs nisi quae ex dii tuo bene Licito o, ioinsmducit. Anne enim ex divino beneplaci-ito o k in ira habet necellitas illa , qua divina eius sapientia perih icit, pique ab mni aeternitia e perspexit ord nem crea tutae cuicunque, ac praesertim homini , .co gruentem , inseque subnascentia o ius iliciae ' Anne eκ divino beneplacito fit, hominem natura esse animal rationale& sociale; indeque ci non convenire in
Videtur quidem id T vfendor ius aflirma-πe, propterea quod naturam rex quaeque non ex se , sed ex Creatoris arbitrio ,3abent: sed perquam inepte & insolenter. Habent enim res ex Dei arbitrio eκistentiam ; at earundem essentiae nequa quam pendent eκ Dei beneplacito ; sed eae , sive earum idea summa nec uita te , dc ab omni aeteriritate ex illunt in mente Dei , sive in ra ione divina : ocab omni aeterilitat' verum Drat , 1u cum, rapinam , per urium homilaena dedecere, licet nondum ex illeret qui sur- tum facere, raper', P fierare poζsCt. .'iccine vero hebetem se piae serat vir phidosophus, ut rei uin cim ntiam ah vist n-sia, leguinque naturam ab earum e χ' m. io iaOnserernat' At pigct iam in rem hanc plura proserre: sat enim t. am con stat , quam inepte de immutabi6t ue juris nMurae disputarit is, qui pro ing nii sui subiit nate atque praestantia adso de Cpicit Scholasticos omnes , ut ratiun x issere eos esse contentos, dictitare veritus non sit. Jam vero ex his , quae h. Vtetria ς ei Dpntavimus, compertum 'vadit mire .ma niatum immutabilitatis ituris naturae. Scilicet ea nititur immutabilitate ipsa divi irae aeternae Rationis; quae salae, quit m quoad rem . dix eria non sit a divina ipsa natura, niti haec mutetur, in 'c ipsa mutari valet ullo modo. I itur haec sit prema Ratio divina percipit , sive repraesciitat ne ossῆ io ac immulabiliter rerum omnium ordin'm ac sin s , 'aque Omnia, qtiae unicuique naturae conveniunt alversamur . Ordinem porro Deus honp obare non pontest, dc non amare quippe qui habet per se rationem bovi, Guem ad madum perturbatio ordinis rationem mali , ut alibi diximus. At vero ordo , qui ante rerum creationem erat tantummodo ideatit, posita eorum creatione, realis evalit : o do siquidem, rebus positis, statim coi)ίurpit , emergitque , quin opus sit, ut Deus p culiari aliqua actio: eipsum pro lucat. Eo enim ipso, quoi homines creati in rerum natura ex illant exemplum p Inimus in eo , quod nos mavi me spectat tripleκ in iis consurgit ordo , ad Deum . ad fe-m timor , & ad alios ejusdem uaturae . Idem dicito de ordine facultat una ad sua obi 'eia, actionum ad fines suos I Ii justia odi vero ordinem non p. teli non probare & velle Drius, nisi sibi ipse contrarius sit, quod eli penitus impollibile.
Vult ergo ipsum ealcm prorsus voluntate , qua fundam elatum ponit , q io is nititur ii costario. Ex quo planct conficitur , jus natur ae elsis omnino immut bile , ut ne a Deo quidem mutari pose sit, nedum abrogari. Ceterum perinde cit, eodemque redit si e immobilitatem iuris naturae suprema ratione Dei , infinitaque ejus sapient anixum constituas , sive eam reprias ex ipsa Ddi iustitia vel Sanctita e . Ulut enitia cavillatio:aibus i lupeti utcunque pon
137쪽
i,8 De Principiis Iuris Naturae,
si quod .iiunt nos ii ulli , ius humanum esse ι Elypon quoddam , & im agi irem juris divini ; illud certe in dubium nemo merito revocaverit , justitiam Di i sulcire , & qua dantcnus continere justitiam
humanam, ut haec, nonnisi illa concuta D, loco dimoveri pi Ilit . Tametsi nanque justitia Dei non omnes exercer' actus possit, quos humana exerit j astitia, eo quod periectio ipsa divina quorunda in materiam excludit adeoque divina iustitia non potest erga alios aequalitatem servare, quia aequalem neminem habet Deus, neque potoli debitum p oprie dictum reddere , quia nemini quidpiam defet); attamen non potest non omnes urgete actus , quorum capax est humana jultilia: nam qiii vere jullus eli, tum in se tum in iis omnibus , qui quoquo modo ad eum pertinent , justitia in diligit , curat & promovet ; injuriamque omnem, si commode possit , arcet , ac removet . Igitur Iulii ita Dei quas sibi mutuo homines inierunt, injurias aequo
ferro animo nullatenus valet. Uno verbo , quum justitia omnis hoc uno nitatur principio, non jaciendam esse cuiquam
iniuriiun , quod quidem principium ipsam qu que compi colitur 3ustitiam divin. in nullum, patet, dari actum posse tu litiae humanae contrari utra , qui noniti in divinae quoque adversetur justitiae; omnis enim insultitia inju ia cli . Parisclive p. elo raiic cinori qu s pol si deS.Drctit ite Dei, quae fulcrum cli firmitas Smuni 1arctitatis & justitiae humarrae , dc immobilitatis Itiris naturae : ncque erim feret illa unquam indisi renter , mullo ita minus probabit eas in homi-nrbus actiones, quaer. tionalena dedecent a. tu am , ea 'ite praesertim , quae divinis pcriectionibus advorsantur, ut blataph naias, o itu in Dei dic. Hinc ergo quoque natura tum L gum immobilitas ie-pElcnda cli: vcl si te brevius expedire velis, dicere potes. caira niti immobilitate divitiae proviJ2ntiae , quae dc Iapicn-riani oc busi: ιι 1; idc Sanctitat m Uci conJ- plectitur. lauae enim Sapientia D i novit homini convenire , eadem juii ita , bonitas , si iactitas ex cutioiri mandanda declinit. Hi irc Juliinianus Imperator natura Sa Jura divina movid ntia cons tuta assirmat: quod est vero divina pro vi lentia constitutum , id dubio p ocul in Ommutabiliter perieu Dret, nec sie est. G-terum quid moralitatem attinet intrinsecam humanarum actionum , hujus immulabilitatis non aliam oportet rationcm quaerere praeter eam , quae ex necessitate intrinseca intesti igitur 1 ubo iri ;quidquid enim necessarium, illud etiam incommutabile. Licri vero naturalis Lex absolute 7ncommutabilis sit, D2us tamen pol cst cfficere , ut multa homini liciant , quae antea non licebant I non quid in noturalis juris solvendo obligationem ; sed rem ipsam subtraci do pol c Ilate sua luris naturalis obligat oni : quod qatilem etiam Princ ps quilibet quo id subiis os suos, praeliare aliquatenus potes . bcili cet , quum ambigere nemo possit , jus Dei latius multo patere , quam cre. ltu Iae , qti 'madnaodum & multo amplius jus est Principis , quam privatorum civium I ius suum potest D us homini communicare, sive eum juris suis administriam , ac velut instrumentum deligere. Ex quo facile intelligitur, quomodo
homini illi quidpiam liceat iure divino,
quod non liceret humano jure. Hac planc ratione potuere Israelitae absque omni culpa prcli Ia Qνρtiorum rCS auferre , hanc illis Dbo pol citatem iaciente, qui ut supremus omnium Dominus, illarum retuna dominium trans seire in illos po- tu i I vel ut si prenuis Iudex debitam eisdem ab rei titutionem procurare. Hac quoque ratione licebat Abrahamo fi .ium latina I aucum tametsi inn cinlcm o cidcre, quod ita sup enaus cujusque vitae dominus imp rais i . Quo certe in casu a leo a jure naturae laedendo alienus luit Abrahamus, ut maxime contra ipsum egis Ll, si detrect. sci reddere quid erat Dei, D O . Sic etiam inhumana jultitia licet miniitro publica auctoritate Occiacie gravjs criminis reos , quoi non liceret ipsi auctoritate privata. Huiusmodi inter fictiones non veniunt homicidii nomine I quet anail aodunt neque ablatio rei iugitima auctoritate t ictas tu in eli: res enim eo ipso delinit eis e alie-
138쪽
Et Gentium. Lib. XL Cap. III. leto
Iliena, quo i eam alteri accipiendi. accedit potestas, sive facultas . In his e ergo aliisque similibus, non mutatur jus aut minuitur; sed jus majus, atqine superius impletur . Pome quoque alia ratione cessare legem, seu ejus obligationem gravioris alterius legis collisone , notius est quam ut explicatione indigeat . Alia itidem ratio est , qua lcgis obligatio seu potius leκ ipis c ssat , etimulatio aliqua , qua materia legi sub trahitur, seu ad logem spem, e desinit; eo quod aliqua a cedit circumllantia, at que conditio , secundum quam a lege minime respicitur . Sic leκ de deposito reddendo non urget, s qtii deposuit. reipsa in sui , aliorumve pernici in abuti velle dignoscatur; vel si ei qui recepit, auctoritate superiore interdicatur restitu-gio. Ut vero pateat in his & similibus,
num peculiares actiones vel omissiones adversentur legi , conserendae sunt cum .regula universali & omnimode nccessa
ria, iniuriin nre Vi esse facisndam , quod quidem sol utra inhibitum p r se est lege nati irati: peculiares vero actiones, cu--jiismodi sunt alienae rei acceptio , non redditio rei depostae &e. eatenus prohibentur , quatenus in alterum iniuriam continent: dempta autem ratione injuriae, cur hac actiones prohibeantur , nihil est. Potest v mo quandoque & accipi
res aliena , & non reddi concredita , quin ulla alteri irroget rar injuria, ut patet in casibus supradietis : neque enim cuiqv.mi irrogatur injuria , dum aucto-
.ritate superiore euec trans erente dominium
qii id piam accipiti ir & occupatur : nam superiore transscrente dominium , desinit res illa esse altorius ; vel saltem iulius Dominus non est, nec cile potest rationabiliter invitus . In hisce ergo casibus quaedam ut summum , contingit uris naturalis mutationis imago; re ipsa
ita men, salvo ic loqu- quod ab ipso ju- ire per se intenditur, mutatio nulla est.. U.
politicis excitiundar Princ es Iummi,
P Rimam assertionis partem statuimus
contra plii res Pseudoto iticos , qui ita sentiunt , vel ita loquuntur , quasi Imperantes sui rami nullis omnino legibus, ne naturalibus quidem , essent ob- novit ; adeoque sola vis , dc utilitas quam cente vientiae nomine Gionestare solent pro regula agendi ab illis e Dp t habenda . Neque error iste recens , .sed vetus ultimus est, qui hirnaano generi innumeras semper intulit calamitates. Iam pridem Euphemiis at bat apud Thucididem : Teii, aut Civitati imperium Lib. VI.
habenti nihil in1ustum , quod utile . Et Tiridates apud Tacitum : in summa fomtuna id aequiui, quod validius . Hac fa-ub. I
eit & illud Furii Phili apud Ciceronem, Nempublicam me injuria adminisrari non m d. Sed plures fortasse adversarios habet Ub. II l. pars altera propositionis . Quis enim :qignorat , qualitum dc olina invaluerit , i i, 'is: re nunc lcmporis vigeat illud effatum , C, D. Jura legesque inter arma fere e Quam
De lusiater armor lina vis opponitur juri Ruam multi repetunt illud Marii apud Plutarcum , vid icet legar , ohlretentLbut arm r, exaudiri non posside Quae quidem si eo solum sp cla sciat , ut quod
reipsa eκ hominum licentia, & usurpatione contingit, innuerent, profecto verit ima essent . At contra falsis ima , sita intelligantur , ut armis semel arreptis , belli crantes dantur immunes a quolibet jure, maxime naturali. Sed in Atartionem nostram ita iacile comprobamus.
Primo. Ius naturale in ipsi hominises nil umdatur; nam ratio, qua homo coloris a in iant ibi is praestat , illud praescribit: igidiar Omnes omnino homines,
139쪽
adeoque & Principes summi, & belligerantes sunt eidem obnoxii. Secundo. Ius naturale est lex divina, qti: m scilicet Deus ab artono constituit, & per innatam rationem hominibus promulgat, ut supra docuimus. At vero Legi divinae etiam Imperantes, dc ligerantes obnoxios esse nemo negaverit.
Tertio. Principes, si ad eos , qui sibi
subditi non sunt, comparentur, non sunt
si homines iisdem aequales; si vero ad subditos, arctissima, specialique lege adstri rguntur, ut eorum bono, atque utilitati prospiciant , nedum ut ab omni damno , injuriaque iis inserenda abstineant: si demum considerentur in ordi- me ad Deum dc ad se, sic a ceteris hominibus nullatenus differunt. Semper ergo naturalibus letibus obligantur. Quarto . Si Deus leges nullas imperantibus & belligerantibus imposuisset , defuisset ibi ejus Provide nita , ubi major existit necessitas ; tanto enim m. amnecellitas est, ut Imperantes di Belligerantes legibus coerceantur , quanto potestate qua poli ni, ad damnum dc exitium humano generi inserendum validiotes sunt. Non est igitur dubitandum, eos vel maxime velle Deum , legibus naturalibus coerceri. Quinto . Omnes hominos generalem aliquam Communitatem constituunt naturae similitudine, matuaque indigentia, dc utilitate colligatam ; huiusce communitatis universalis pilites sunt integri populi , dc qui eorum personam gerunt, Im crantes , qui cum sub eclis populis speciales communitates essiciunt : ergo quemadmodum peculiarium membra communitatum legibus naturalibus obligantur, ali. qui minime conservari possent peculiares ipsae communitates; ita
ipsi populi , eorumque Principes naturalibus debent adstringi legibus , ut ge
nera is communitas conservetur. Fac e
nim populos omnes sectari utilitatem propriam , ejusque gratia alteros in aliateros insurgere, bellumque inire ἱ an non integriam humanum genus sese ipsum di strueret berio. Bella nonnulla omnium sensu inii ista sunt ἔ ea nempe , quae absque justa caussia susciniuntur : igitur erunt quoque injusta, si eorum , quae in ipsis
geriintur, just. caussa nullast: justa vero horum c . uisa esse non potest niti e rundem necessitas ad ratuni finem a Lsequendum: ex eo igitur moderanda sunt quae geruntur in bello : non omnia ergo in bello licent. Sed de his suo loco
Vix fieri hie potest cisiectio ulla , nisi
sorte eκ eo ipso effato, quod paullo a te commemoravi , quodque non a uuia garibus tantum hominibus , sed etiam a doctis dc prudentibus teritur, inter a ma fere ratus , seu , Jura non valcra . Verum praeterquam quod eo multi utuntur tantummodo ad illud indicandum , quod plerumque reipsa bellatorum nequitia contingit . non quod contingered beret ; ea etiam admitti potest dissili clio, qua Dio Pruseens usus est, inter hostes Ieripta ouidem iura, id est civilia , nou valere ; at vati re non scripta , id est
ea, quae natura dictat, aut Gentium consensus constituit. Ceterum Rnmani ve- Lava stituiti dc puro, pioaue duello res quaerei
das , em belli, sicut ἐν pacis Jura esse , censebant: de inter eos Camillus Iusto
non minui , quam fortiter bella gerenda eme dicebat , & Sen e commendat Fabricium velut in be Jo innocentem, Ep. 33o. qui ali uid esse crederet in hostem nefas. Quae sitis ollendunt viros summos ne
dubitasse quidem , etiam ipsos belligerantes juri naturali obstrictos eme.
Universalitas adeo Juris naturalis propria est, ut soli leoi naturali conveniat. Hinc nuaa datur lex divina posit iva atquauniversalis , contra ac sensit Groti iis , aliquando propugnavit Thomasius .
OMnes homines esse naturali obnoxios legi , quidquid Pseudopolitici
nonnulli contra obganniant, res est eκ- ploratissma . An vero lex ulla positiva sit a Deo lata , quae item homines adstringat omnes, utcunque in controUPr
140쪽
eti.1m d num est . sed neccssarium , distinctii iri, illudque non nos ulo unt, nempe hebraeo, sed toti bum.rno Fnsri d itum est: quod perinde est atque osserere, extare aliquam legem divinam positivitis e universigem, quae obligat omnes homi-ncs. lauod si quaeras a Grotist, quandOnam illiusmodi jus datum fuerit , vel promulgat uni; respondet , ter illud datum a Deo reperiri: primo , satim post hominem conditum ; secundo iterum in paratione humani generis post di uvium; poliremo in sublimiore reparatione per
Christum . Si opponas, hoc ius, si We jura , quum omnibus hominibus nec in notuerint olim , nec modo innotescant, omnes obligare non posse , respondet , tria biee Jura hauddubie bommee obligare ex quo, quantum satir Est, ad corum n litiam pervenerἰnt. Hic sistit Grotius: neque Poendosur in inquisitione huiusce
legis positivae universalis ulterius progressuq est. e. Thomasius paullo amplius in eam inquisivit in sua Iurbprudentia DiUina . Summa eius docti inae est, Lex divina uuia versalis es , quae publicata fuit omnibus
hominibus, vel certe personis totum e nushumanum restris cntantibus . Univeryalem
hanc legem subdit , confidantius nimis Adamo, D' oarbo datam esse, non solum afirmant Iudaei addere debebat de
Grotius 3 sed is determinant ρ avd vsrafalfit miscentes .... Nos traditionibus sirfitoliis, solam scripturam intuentes, mediaque adeo incedentes via , negare non
pusumus, dari ejusmodi leges. am non
ta datum fuit , ae de nobgamia is diavortio vitandis in prim eis conjugii iUL
tutione ; sed ἐγ Noaebo incultatum fuitae puniendo capitaliter homicida, is vitanyo esu sanguinis. Pertinere autem istar leges ad positivat , exinde confiat, quod
rLi actus non habent necessariam connexio nem cum natura baminis rationali. Ceterum ad istiusmodi ius p tivum detem
minandum tria esse necessaria docet: primo ut actum praceptum se, aut probiabit ιm Scriptura indicet ; secundo ut is actus e v fochilitate dὰduci non 'ossit; tertio ut Scriptura indicet, legem istam Dei pertis re ad omnes hominei. Haec sulat ,
ob quae vir plane moleilus j. ctat , Is primum fusia , qui illiusmodi jus divinum voluntarium universale f.,bilierit: quasi vero quicunque illud idem jus ad- Iur. misit , non ex Scripturis eod in pacto eruendum putarit. Et tamen Thomasiat , , ea minime contentus laude , addit dc aliam, nimirum sese etiam primum D se qui eam legem defruxerit: quum, inquit , genuina mari meditatio 1 is dita.
nie etiam ad figmentum legit ἰ vius visiavi malis mI m.wvduxerit . Oh quot alia figinema, quae inconsulto adoptavit, d bu Tet ille genuina nuditatione destrueret At non erat , cur ob hanc caussam adeo sese Thomasius efferret : nam dc male euin sis'. misse oportet, quod postmodum fuit ipsi destruendum I neque magno opus est robore ad id, quod male stabilitum est , destruendum . Quibus
vero momentis male sabigitum figmentum istud disjecerit Thomasius , nae penitus latet : Observationes enim Halea. Obser.
ses, ubi ea argumenta se digessisse asse ' 3 rit , Id manus mihi non pervenerunt: in Fundamὀntis vero Iuris Vatiar.e is Gentium ejusmuli legem velut jam satis defructam habet . Quae me ad divinam omnem positivam universalem te gem reiiciendam movent , duo praeserti in sunt. Primum est. Quum Deus, utpote sapientissimus Legislator, nullam condere
censendus sit legem absque congrua ratione ; oporteret, ut si quam pr. Pter naturales , pro uisiverso humano genere
condidi: Iet, illius ratio ac fundamentum foret aliqua totius humani generis vel necessitas, vel utilitas , vel saltem decentia: at hoc ipso hujusmodi lex soret naturalis; quidquid enim est toti humano generi vel ne starium , vel utile , vel decorum , id ratio naturaliter vel cognoscit vel dictat, atque pro cujusque
rei gravitate praescribit ; dc per ipsam Deus : ad quid ergo Deus ipse voluntariam aliquam seu positivam legem pro It a toto