Diophanti Alexandrini Arithmeticorum libri sex, et De numeris multangulis liber vnus. Cum commentariis C. G. Bacheti V. C. & obseruationibus D. P. de Fermat senatoris Tolosani. Accessit Doctrinae analyticae inuentum nouum, collectum ex varijs eiusdem

발행: 1670년

분량: 476페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

391쪽

261 Diophanti Alexandrini,

Denique eum finsendo latus quadrati id fiat olor numeri, euidam quadrato adden

G. & suinniam diuidendo per duplum lateris illius, patet quaerendum esse numerum per cuius d plum ἡiuidendo quadratum ipsus, auctum numero oo. fiat quotiens maior qu in II. minor quatu a. Posito ergo tali numero I N. fit utique ' maior quam iI. minor quam i a. di omnia ducendo in a N. fit I RH- ω. maior quam 2a N. minorquM a'. N. Et utraque aequatione per aP- proximationem resoluta, eonstat quaesit uni numerum maiorem esse de te quesn Iς. minorem quama I. Mare sumit Diophantusao. & ponit quadrati I 6α latus I N - 2o. unde fit I N. II bsumma scilicet choarum. Ergo totum pretium est quadratus Πί. Q resuperest ut diuidamus 72- in duas partes, ita ut quintans unius eum octante alterius faciat II l. Hoc exequitur Diophantus per operationem quintae primi, & reliqua sunt inanisesta. Poreo quod terminos statuit io. & ar. intra quos sumi debet unitatum numerus in latere fictilio ponendus, non sic etiam accipiendum est, quod putet exactissimos eos esse, nam si libet exactim res praescribenturi8- are huiusmodi numeras poni poterat is atque etiam 2i. vel 22. vel quilibet alius intra praescriptos limites. Nequaquam autem i8. vel tet ut de ratio di experientia dictat. Oniam vero argutum epigi amma, incertum an ab ipso conscium , vel ab alio quopiam mutuatum, nobis exhibuit Diophantus, placet hoc loco elegantissima aliquot epigrammata proferre, non iniuci indas quaestiones de rebus arithmeticis eontinentia, quae nondum edita suerunt, quaeque pridem E codice probatissimo Palatino excerpta tradidit nobis vir eruditissimus Claudius Salmasius, clatis sinum Burgundiae nostrae lumen.His subi ieiemus versionem nostram totidem verssibus exaratam, feliciter, an se eus iudicent Musarum alumni. Tum breuiter quaestiones ipsas explicabimus. Caetera quae vel ad Graeci sermonis ornatum spectant, vel reconditat quid sapiunt eruditionis Salmaso nostro relinquemus, qui breui, ut studioscis sperare iubeo. Anthologiam innumeris auctam Epigrammatis, magno reipublicae literatiae incremento, in lucem proferet. Vnum est quod moneam, maximam horum epigrammatuin partem Metrodoro tribui, qui iam veto, alia nomina esse praefixa, quaedam denique incertos habere author es.

Die Heliconiadum decus o sublime sororum

Pythagora, tua quot tyrones tecta frequentent

ini sub te Sophiae sudant in agone magistro.

Dicam , tuque animo mea dicta Polycrates hauri. Dimidia horum pars praeclara mathemata discit inarta immortalem naturam nosse laborat. Septima sed tacite sedet, atque audita reuoluit. Tres sunt foeminei sexus ; At prima Theano. Pieridum arcanis tot vates imbuo secris.

stiones eiusdem iraturae deinceps prononentu; eri sciuendi, EL Iniurii rci f

umerum qui habeat partes, tum imus da a parara si I aufer ab e

392쪽

Asthmeticonam Liber V.

Talibus aggreditur moerentem Cypris Amorem. Ecquis, nate, animo dolor insidet Ille ita contri. Diripuere sinu Libethrides undique adortae Decerpta ex Helicone sacro quae mala serebam. Clio malorum quintante, duodecimaque Euterpe, octaua sed gaudet parte Thalia. Melpomenae cessit vicesima, Nomen habenti A me, septima. Terpsichore quadrante potitur. Triginta me multauit Polyhymnia malis. Uranie centum viginti. Calliope que Improbior, raptis discessit onusta tricenis. Ecce tibi manibus vacuis occurro, dearum Relliquias, quinqiraginta vix mala reportans.

Quaeritur numerus, cuius . ..... P simul, adsumptis numeris *o. rio. Ioo. eonficiant ipsum quaesitum numerum. Quare per Canonem supra traditum sumo minimum qui habeat datas partes, puta 8 o. suntque illius partes datae IM IO. os M. Izo. alo. quarum summaris qua detracta de 8 o. manet ras. per quem divido summam datorum numerorum 3o. Iao. 3 . m. puta 1 . fitqu*iens . quo dum insumptum numerum o. fit quxsitus numerus 336o. malorum sei- licet multitudo. .

III.

Mala insuiu calatho. Musarum his obuia turba M/la petunt: Charites cunctis aequalia donant. Tunc aequalia tres contingit habere, nouenaque. Dic quantum dederint, numerus sit ut omnibus idem.

Sensus est. Singulae Charites habent eundem seu aequalem mesorum mainerum, & quaelibet tradit singulis musarum aequalem numerum, haeque demum contributione facta, quaelibet Charisci quaelibet Musa, eundem tepefit ut hibere numerum Qivi Mi 3utem quaestio si iungas numerum

393쪽

164 Diophanti Alexandrini

Charitum atque Mustium, puta 3.& vlule filia. Quare dicendum quamlibet Charitum ab imatio habuisse mala ra. vel numerum quemlibet malorum qui sit multiti ex ad Ia. hae tamen lege vesi sumas tr. quaelibet Charis evilibet Musae tribuat malum reum; si sumas a . quaelibet Charis tribuat euilibet Muta mala duo, ερ sic deinem. Verbi gratia Ponamus. Charitum quamlibet ha-huisse ab instio mala a &dare sinsulis Musis mala a. Ergo qualibet Charis tribuet Maia 18. quia sunt nouem musae , ae proinde cuilibet Chariti relinquentur mala 6. At quaelibet musa accipiet Mala a. a qualibet Charite, habebit etiam mala S ut euidens est. Quare patet Propositum

ZEs, semim , stannum miscens , aurique metallum Sexaginta minas pensantem finge coronam. aurumque duos simul eficiunto trientes. Ternos quadrantes stanno mixtum impleat aurum. At totidem quintas auri vis addita ferro.

Ergo age dic sului quantum tibi coniicis auri Miscendum, dic quantum arris stannique requiras. Dic quoque sessiciant duri quot pondera ferri

Sume tibi Phialae faber ingeniose trientem Quartamque, & partem sume duodecimam Iniice fornaci simul omnia mixta; sed inde

Prodeat unam aequans pondere massa minam Quaeritur numerus euius i. simul consciant I. Esto Is I N. emo reis re simul: hoc est ire quantur unitati, unde fit IN. ab quot minas pendebat Phiala. ' V

X ω 6 τὸ G ωτου τρτον AEquo sequentem cum triente tertii. Equat sequens me, iunctus & primi triens: Supero trientem primi ego decem minis Tres

394쪽

Arithmeticorum Liber V. 26s

Tres postulanti ir numeri, ut primus, contineat secundum & : tertii. Secundus eontineat tertium& l primi. Tettius eontiiteat io. & l primi. Statuatur tertius I N. Io. ergo triens primi erit x N. ae proinde primus ipse a N. Quia vero secundus continet tertium & ἱ primi, si tertio puta i N. Io. addas primi , puta I N. fiet secundus a N. Io. Restat ut primus aequetur secundo eum triente tertii. chare 3 N. aequantur a N. - Io. addas ἰ primi, putat N. fiet secundus a N. io. Restat ut primus aequetur secundo eum triente tertii. Qum3N. aequamula: N. I; se&fit N. zo. Sunt igitur quaesiti numeri 6O. O. 3o.

Quos possidere mille stateras datum est Sic partiantur praecipio nati duo. Ex coniuge orti quinta pars, addat super Quadranti eorum quos nothus sumet, decem.

Sensus est Volo legitimum filium de mille nummis tot accipere, ut eorum quinta pars superet numero Io. quadrantem eorum quos sumet Nothus. Eiso numerus 1 o. diuidendus est in duas partes, ita ut quinta pars unius superet denario quadrantem alterius. Esto pars una I N. altera Io-- i N. ergo N. - IO. aequari debet quintae parti de Io-- I N. hoe est zoo N. aequatur IN. - Io. & fit I N. 422 pars quae notho cedit. Quare pars quae legitimo competit, est 177 q.

v III.

Mnarum sex, Phialas sex Croesus dedicat, atque Est maior drachma quaeque priore sequens.

Clim quaelibet minea contineat drachmas roo. minae sex sunt ό . draelimae. re numerus o. diuidendus est in sex partes per eontinuam unitatis additionem progredientsimo prima a N. erit secunda I N. - I. tertia I N. a. quarta I N. - 3. quinta I N. - . sexta a N. fit omnium sit inma 6 N. - II. aequalis O . unde fit 1 prima pars , sunt ergo aliae le ioo. IOI z. Ioa

Dic quota nunc hora est superat tantum ecce diei, Quantum bis gemini exacta de luce trientes.

Α ntiquorum more diem diuidentes in duodecim partes aequales seu in horas Q. quas Gnomonici Planetarias vocant; Ponamus numerum transactarum horarum esse i N. ergo reliquus horarum numerus usque ad noctem erit ex quaestionis lege ἰ N.&fiet omnium horarum summa N. aequa

395쪽

j66 Diophanti Alexandrini,

Quid mihi pro nucibus minitaris verbera mater pHas pulchrae inter se dispertiuere puellae. Septima pars flauae cessit geminata Melissae. Ipsa duodecimam Titane sibi sumpst, habent quo Sextantem Astyoche , festiua Philinna trientem, Viginti Thetis, at rapuit Thisbe improba bix sex.

Abstulit & ridens Glauce totidem minus Vi a. Sed numero ex omni nux haec mihi denique restat.

mixtitur numerus cuius .. ζ. I. simul adsumetites ro. ir. I r. r. iaciant ipsem mi situ numerum. Sumo minimum qui habeat datas partes , puta 8 . cuius partes datae simul additae, aciunt A. uo ablato de 8 . superest iI. per quem diuido summam ipsorum ao. 12. M. I. puta qq. fit quotiens P. Quo ducto in sumptum numerum 8 . fit quaesitus numerus 336. Nam eius datae partes sunt s6. a16. Iir. quorum sumina 392. cui si addas summam datorum numerorum, Puta,qq. in rursus 336. ut eo stulabatur.

Nαὶ mi φιλὶν Κυ ιν , ἔν τόδε 'μῖον ἔχo. Dic ubi, Nate , reposta tibi sunt mala Ttientem Ino habet, octantem possidet at Semele. Qii adrantem Autonoo sumpsit, properauit Agaue Quintantem e nostro diripuisse sinu. Mala dece in seruantur adhuc tibi. Testis amica. Sed Venus , hoc unum iam superesse mihi.

Inueniendus est numerus, cuius 4. simul adsumpto n. e sciant ipsum rum. Sumo minimum qui habeat datas partes, puta iro. cuius partes datae simul faciunt 1ορ. qtablato de Iro. superest u. Per quem diuido datum numerum II. fit quaesitus numerus Iro.

mauit sta est solutio. VII

Dilectis Myrto diuisit mala puellis. Heronem quarta , sed donat Chrysida quinta.

Dat decimam nonam Psamathae, decimam Cleopatrae. Pars munus cedit vicesima Parthenopaeae. Biς sex Euadne capit. Ipsi denique tanto De numero, centum viginti mala supersunt.

396쪽

Qumndus est numerus euius . simul adsciscentes Ia. & Iao. seu ID. Deiant ipsum ouxilium numerum. Sumo minimum qui habeat datas paries, puta 3 . cuius datae partes timui faciunt 2 8. quo detracto ab ipso a M. ιeinanet 13a. unde liquet ipsum 3 . cile quaesitum numerum.

XIII.

Bis senis Ino quondam Semeleque puellis Pignus amicitiae mala dedere suae. Parcior & Semele paria istis tradidit. Illis ιη Imparia exhibuit pluraque mala sorori Quintam malorum partem dedit illa duabus. . Est data virginibus septima trina tribus. Astynomeque decem, sed & unum sumit. At Ino Germanis retinet bina serenda suis. Altera bis geminas gemino quadrante puellas Donat, sextantem quinta puella capit, ima tuor Eurychore. Solido Semele 'uoque gaudet Quatuor E numero mala relicta siui.

Hie duo quaeriint ut numes. Nam primum Ino mala sita sex puellis ua distribuit , ut duabus simul det b malorum, tribus vero h sextae autem Ir. mala, quo iam remanent ei mala a. marceum minimus qui habeat datas partes sit 3s.1 quo si auferas -.& . puta ar. remanet I . qui aequa tur reliquis malis, patet ipsum 3s. esse numerum malorum quae habuit Ino. Deinde Semele quatuor puellis simul dat duos quadrantes seuhsiorum malorum, quintae dit sextae mala 4. quo facto remaneat ei mala 4. Quare sumptora. minimo qui habet datas partes , aufero ab eo datas partes, puta 8. remanet ε. per quem diuido reliqua mala in quaestione expressa, puta 8. fit quotiens a, quo ducto in sumptum numerum II. fit 24. numerus malorum Semeles. Accidit etiam primum num rum 31. esse imparem, secundum vero a . esse parem & minorem primo, ut requirebat quaesta

XIV.

397쪽

168 Diophanti Alexandrini, ,

Quae succisa iacet , multo nux ardua quondam Pollebat foetu, numerumque hac arte recenset. Nostris ex nucibus quintam sibi Parthenopaea. Octauamlie Philinna capit, quartamque Aganippe.

Septima formosae conceditur Orithyiae. Eurynome sextam E numero sibi vendicat omni . Centen s ternae Charites senasque tulere. Demum Pierides novies sumpsere nouenas. Summis in ramis septem tamen ecce supersunt.

Oportet inuenire numerum cuius m. .. a I. L simul vii, cum summa numero in ros. 8r. 7. puta cum Is . iaciant ipsum numeriim qui quavitur. Minimus habens partes datas est 8 o. , quosi auferas compositum ex datis partibus, puta 7 3. remanet 97 per quem si diuidas datum numetum Ist fit quotiens a. quo ducto in sumptum numerum 84α fit quaesitus numerus Io .

Quisquis adire cupis Romanam Gadibus urbem, Sextans ad ripam Baetidis usque viae est. Quintantem hinc numera Phocensis ad arua coloni A multa regio quae boue nomen habet. Inde Pyrenaei praecelsa ad culmina montis octans est, decimae parsque duodecima. Quarta Pyrenaeos, gelidas iacet inter & Alpes. . Parte duodecima hinc incipit Ausenia. a Phaetontiades sudant electra serores. Sed tamen ulterius millia perge duo. Restabunt quingenta tibi tum denique . donec Tarpeio possis sistere colle gradum.

Quaeritur numerus, cuius H, t simul ra, eum Moo. eonficiant ipsum ouaesitumnumtam. Minimus habens datas mites JHoΔ illius datae partes simul faeiunt a. quo', '

rio. Nanet 2o. per quem diuidendo amo. fit quotiens Ias. quo ducto insumptum numerum Ho

quae inter Gares de urbem Romanam numera ζῆ

XVI.

398쪽

Arithmeticorum Liber V. 269

Θρροα- ρες citati . Iustitiae sacras ausus conuellere leges Ut turgens auro cuncta domante forem Nil iam possideo, infidis quia nuper amicis, Laeua mente quater dena talenta dedi. Nunc quoque semissem, simul octantem, atque trientem

o duram sortem) barbarus hostis habet.

Quaerendus est numerus cuius i. t. simul cum o. effetam ipsum quaesitum numerum. Minimus habens datas partes est et . cuius datae partes simul faciunt a3. quo detractis de a4. superest r. per quem diuidendo Ao. fit o. quo ductis in a4. fit 96o. quaesitus numerus.

XVII.

Assis habe quintam , fili , charissima coniux

Sume duodecimam. Quatuor alterius Natorum nati, fratres bini, optima materVndecimam partem quilibet accipiat. Ferte talenta decem patrueles aucta duobus Noster & Eubulus quinque talenta serat. Fidis libertas famulis conceditor, haecquς Sint longi merces munera seruiiij. Vicenas quinas sibi stimat Onesimus , atqui Vicenas sinitor Davus habere minas. Quinquaginta Syrus, capiat quoque Tibius Octo: At Syneto septem sint, Syneteque decem.

Triginta totis tumulum exornate talentis ,

Debitaque inserno sacra parate Ioui. Bina pyrae, cum fastiolis, dapibusque supreni Artubus ungendis bina talenta dico.

His exprimuntur partes L. de talentata. s. F. a. a. M Praeterea ruina u. . m. s. 7. Irusea

399쪽

1 o Diophanti Alexandrini ,

minae leto. quae valent talenta duo , quare talentorum expressoriam numerus est ra. Porct minimus qui habeat datas partes est 66o. atque idem esi numerus qui quaeritur, quia si ab eo abstuleris datas illius partes, puta 6O7. remanet FI.

XVIII.

Marmore clauditur hoc proles numerosa Philinnae, Frustra maternis edita visceribus. Quintantem iuuenes complent , geminumque puellae Sextantem , nuptas tres tegit iste lapis. Quatuor haud viso ceciderunt sole sub oreum Translati ex utero, proh dolori in tumulum. Quaeritur numerus euius . 8e l. simul cum 7. faciant ipsum quaesitum numerum ,& statim per

Canonem traditum inuenitur numerus II.

XIX.

T3 3 ποσου μίη τε μ ὲπέρηση βιου. Hunc Diophantus habet tumulum, qui tempora vitae Illius, mira denotat arte tibi. Egit sextantem iuuenis , lanugine malas Vestire hinc coepit parte duodecima. 'Septante uxori post haec sociatur, & anno Formosus quinto nascitur inde puer. Semissem aetatis postquam attigit ille paternae Infelix subita morte peremptus Obit. Quatuor aestates genitor lugere superstes Cogitur, hinc annos illius assequere.

Quaeritur numerus euius I. l. 4 simul adsumentes se sev s. faciant ipsum quaesitum numerum. Is ex tradito Canone inuenietur esse s

400쪽

A thmeticorum Liber V. 27 I

Quintantem iuuenis decurrit , virque trientem Demochares, cana demum accedente senecta Bis quinos reliquum vixit tresque insuper annos.

Quaeritur numeriis, cuius dsumentes n. iaciunt ipsum quaesitum numerum. Is iuueniet ut per usitatum Callonem . .

XXI.

ΠέμHον ἔχω μιρης. Zεοῦ βαΘ- ωπνον Vim frater facit, in partes nec diuidit aequas Quae nobis liquit quinque talenta pater. Nam multum lachrymans septem illius undecimarum miniam habeo partem. Iupiter ista vides

Numerias s. diuidendus est in duas partes, ut prioris quinta pars de di. seu aequentur posteriori. Esto prior I N. Posterior 3 - 1 N. ergo N. aequantur 1 -i N. & fit IN. 4 l. prior para. Igitur poste rior est

XXII.

Adriacas dum findit aquas, e puppe magistrum Nauta rogat, quantum pelagi iam restet arandum. Ille resert. Creten inter Siculumque Pelorum Millia sex numerant, exhausti iamque prosundi Bis gemini nobis quintantes ecce supersunt .

Sicania donec remos lentemus in unda. Numerus 6o . secandus est in duas partes, ut prioris aequentur posteriori. Esto prior i N. ex posterior fio - I N. Quare t. N. aequantur Goo - I N. & sit i N. 3333 t. ptior pars. Igitur ponς tior relinquitur a666. I. Quot stadia restabant usque ad Pelorum.

XXIII.

Totum implere lacum tubulis e quatuor, uno GEst potis iste die, binis hic& tribus ille , Qx tuor at quartus. Dic quo spatio simul omnes.

SEARCH

MENU NAVIGATION