장음표시 사용
161쪽
a nullo pretereameq; enim. ea quς sant, extra ipsum sunt,sed in ipso continetur ac consistunt. Ecce ergo quantopere deficiunt causae ctricientes nostri ordinis a primo efficiente: quod nonnulli parum animaduertentes cum cum perspexisset efficiet iam nostri ordinis rebus ςternis ac primo principio minime adcommo dari posse, negauerunt Deu optimii causam esse effectrice totius entis, cum acie mentis in tam magna luce nequaquam figere potuissent: nos autem coperimuS
huiusmodi omnem efficientiam qua nouimus & sentimus simulachru quoddaesse illius primae efficietis cause,quod tamen ab eius excellentia atque pr statia valde deficiat . Ex his quae hactenus diaeta sunt, no cum magna difficultate dis quirere poterimus ac inuestigare,quonapacto entia omnia prc ter primum, se habeant ad ipsum essem ecnon qua via soluantur rationes quibus nonulli, alioqui praestantes viri nixi enunciauerunt,esse secundum rem distingui ab essentia omnium rerum praeter primu : uatum per
tinet ad primum, quod inues igandum
162쪽
modum excplum adferri posse quo facile intuebimur quona pacto etiam se habeant ad ipsum esse .coloreS pedere a lumine specie tamen 6 natura a lumine differre sit nobis suppositum, licet nonnulli graues authores dissentiant:hςc tamen positio meo iudicio magis ratione nititur. Item supponatur colores in obscuro ac tenebricoso loco non esse colo res nisi in potentia, actu autem non existerenisi per illustrationem, quod sensit Auem pace: quamuis Aucrroys in coo mentariis secundi libri de Anima disseriar. Verum quicquid de hac re statuedusit,supponamus rem hanc ita se habere, ut hoc laquam accommodatissimo exeploutamur in quo intueri possimus, &luculeter ut mihi Videtur,quona modo entia se habeat ad ipsum esse. Ponamus' Iumc esse, primum esse per se existes, primumque ipsius esse principium,opacum Vero esse non ens, colores aurcsicuti c tera entia, lumen ipsum in se clarum est splendidum nihil habens opacishapte natura: ideoque superius ac emi
163쪽
nctius csse habet quam ut dici queat color, nisi dicatur color secundum eminentiam & praestantiam quandam, quoniasuperexcellcnter cotinet colores Omnes
licet diuersos specie,unica tame ratione longe colorum naturis prestantiori cos Omnes comprehcdit. Quod si a lumine puro m mixtoque discesseris ad lumen mixtum opaco, iam degenerat lumen a perfectione sui atque contrahitur ad ccrtam quadam coloris naturam, quς etiacerte cuiusdam essentiae est. Verbi gratia
albedo aut color viridis seu luteus siue niger, lume tamen nequaquam cst nisi participatione quadam:ac inter colores quemadmodnm quisque magis pr stat, ita etia magis est particeps luminis, nulla tamen ex hisce coloru naturis in actu existit nisi per effluxum S illustrationea lumine, atque illustratio illa in re colore assecta nihil aliud est nisi cssentia coloris in actu existens a lumine quiῖ tamecerta quaedam natura esst infra essetiam& natura luminis ad opacum accedens atque opaco mixta.Nunc a coloribus Malumine orationcm mentisque aciem
164쪽
conuertamus ad entia atque ad ipsum' esse. Primum esse est tantum ego puru, cuilibet non enti immixtu, veluti lumen ulli opacitati. quod si a primo esse recesserimus,ac non esse seu quod da opacum attigerimus, iam nobis apparere incipiunt reliqua entia veluti quidam colores in quibus ipsum esse contractum est ad certam qualida naturam atque essentia quam nimirum perfecte obtinet: csse tamen in eis existit participatione qua da, .non quod in illis aliud sit essentia quam perfecte obtinet,& este quo existunt: sua namque essetia eorum quodlibet existit.
Sed quoniam id quod est perfecta huius
rei essentia est esse imperfectum & contractum, sicuti id quod est albedo, aut viridis color imperfectum est & participatum lumen, Verumtamen sicut essentia coloris non existit actu, nisi a lumine de ab influentia luminis,sic essentiς eorum quae sunt,no existunt actu nisi ex perent influentia ipsius esse,a quo sunt & cuius participatione existunt, no tame quod in ipsis entibus alia res sit earu naturab alia res sit influentia ipsius esse, imino
165쪽
una atque eadem res simi Vtraque: que- admodum in re colorata idem diximus csse colorem & influentiam luminis perquam color est in actu: Vnaqueque ergo natura secundum quod in se cst,quaeda l . . cst natura in qua esse contractum est: ex admixtione non entis, eu in natura coloris est contractum lunae ab opacitate ad naturam quadam. Attamen quoniaa se no est neque a se coseruari potest: in . csic cum sit imperfectu esse,& quod degenerauerit in inferiorem naturam, id- .circo non actu existit natura illa nisi ha
bitudine habeat ad primu perfectilinq,
esse a quo semper cmanet atque actu sit.
Satis commode mihi videtur hactenus cxpositum esse, quonam pacto entia sequο-q habeant ad ipsum esse, quamuis essen A tia cuiusque sit esse participatum quo intrinsece unumquodque existit,tamen actu nullius essentia existere nisi ab alio primo inquam,a quo pendet: neque etiaquamuis a nobis cuiuspiam rei essentia intelligatur,intelligi tamen posse ipsum actu existere,nisi intelligatur habere inia, fluentiam ab ipso est sicuti essentia co-
166쪽
loris no potest percipi quod actu existat
pr terqua ex influentia luminis, & hoc modo esse existere cuiusq; rei siccundum rationem distinguitur ab essentia illius rei: nam ea natura in se cosiderata est essenti illi eadem quoque est esse existere eius rei, prout intelligitur emanare a primo ente ex cuius influxu efiicicti ,
actu existit . Reliquum modb est ut soluamus rationes eas quibus quidam probasse se putant,esse unuscuiusque prater primum,secundum re distingui ab eius dem rei essentia: has nanque in secundo libro omiseramus, in huncque locum distuleramus. Duae fuere rationes addu- prior quoniam cuiusque rei essentia perfecte intelligi potest,cum tame de ea
re ignoremus sit an non sit: altera racio quonia cum Vnumquodque perfecte obtineat suam cssctiam ac natura ,natura
non distinguitur ab esse cuiusque:utique vrauquodq; persecte obtinebit ipsu esse. Quamobre non crit ens participatione sed per essentia,quod tantu conuenit primo entiu ut demonstratum est. Hς sunt 'rationes qua S c X dictis hactenus non cit. I
167쪽
admodum difficile soluere. Ad primani dicimus,qubd ea ratione non probatur, nisi quod essetia secundum rationem distinguitur abellic cuiusque per quod est:
secundum rem vero distinguatur ite cuiusque estentia ab esse a quo est in se: na-que intellecta essentia cocipimus quidnam sit. Quod si eadem essentia intelligatur emanatione & effluxum actu habere a primo entium,iam cocipimuS ea actu existere,queadmodum opus est authores huius dispositionis dicere, ac Cadem propemodum solutione u de ipso esse participatum cuiusque rei,quod costituunt esse actu essentiae: ipsium etenim non actu existit in se ipso, sed latum per i emanationem a primo entium : itaque intelligi cocipique potest multeque deco disputationes fieri, cum tamen intCrim lateat an ipsum actu existat necne, quoniam ab alio est dc per emanationea primo entiu existit, in quo simpliciter atque absolute est,non autem participatione quadam. Eisdem ferine verbis utimur nos cum de essentia alicuius rei differimus qua ponim' esse participatione
168쪽
ipsus esse primi. Iuxta Aristotelem ta- me in priorib8 Analyticis postemus etiaaliter rationem eam dissoluere, licere Q,
quod de nulla re potest intelligi quid rei nisi de qua costiterit quod existati sed de qua id non constat, intelligitur quid nominis,quamuis quadoque idem sit quid
rei S quid nominis. verumtame illi cuino costiterit rem cise ac tenet quid rei, non percipit quid rei, nisi secundum accidens: sed ei illud quid rei est quid nominis Alteram ctiam rationem facile diluimus : na quemadmodum in colorib' Vnaquaeque coloris species, Vlpiata albobo seu rubedo perfecte obtinet suam es
sentiam naturamque: ea tamen natura
quae in se perfecta est atque absoluta est lume diminutu . Lume naque admixtuopaco in natura degenerat inferioris norς,quq tame in sua specie perfecta sit. Ita dicimus quod essetia uniuscuiu , cst ipsum suu esse per quod esimo tame sequicqvbd sicuti perfecte cotinet suam essetia ita perfecte obtineat ipsum est c:quia es.senti a cuiusq; in se pfecta, est esse diminutu: quod cu a sua si ripli ritate recesserit,
169쪽
& no enti admixtum fuerit, degenerat in natura atque essentiam inferioris ordinis,quae in sua specie perfecta est, attamen est esse diminlitu . Ide fere videtur Aristoteles sentire in nono libro Prima: philosophiae: inquit enim quod cu Vnu- quodque sit quatenus actu est, illa entia quq sunt actus talum,per se & ex se sunt: nec Oportet quaerere per quid existat, ut scilicet dicamus seu Parmenides velut Plato,quod scilicet existant per esse aut per Vnum,seu Per numeros,per se namque actus est C terum cum ad hunc usque locum satis accurate discussit ma nobis sit quonam pacto entia se habeat ad ipsum esse, S quod a primo entium pendent, no tantum tanquam a fine,quem omnia pro cuiusque natura & captu attingere conantur, Verum etiam tanquaa prima causa omnium effective. Illud quoque fatis luculenter expositum a no
bis fuit,efficientiam primi principh esse
Veram ac summam efficientiam a qua caetere agentes causae omnes deficiunt, cum ea tamen omneS C mulenturINUC
reliquii est ut paucis tangamus qUςstio-
170쪽
nem eam quς multos eXercuit,quonam pacto scilicet primum principiu agit, an videlicet ex necessitatc naturae agat an ex volutate: qualisque sit ca volutas. Pris iniim id asserimus , primum principiunon agcre ex necessitate natura , quem , admodum caetera agentia natura cospicimus agerc. Nam caetera agentia naturalia quς natura agunt, neque sinc sibi
praestituut neque se dirigunt ad prcstitutum fine, veram a causa ea quae omniunaturam dirigit,certa quadam Via certis hie mediis unu quodq; ad fine suum, mouetur. Ex quo liquet huiusmodi mouentia non sese ipsa agere,scd agi. Hoc Vero maxime alienu esse a primo principio entium ill1q; summe repugnans esse quis ignoreti qui namque primum omnium esset,si ab alio moueretur ξ neque etia prima haec causa agit voluntate ar- bitrioue tali ut quadoque agat,interduab actione cesset, aut una omissa ad alia actionem se coferat, sicuti conspicimus agere homines qui volutate & arbitrio agunt: nam omne agens huiusmodi est mutabile,& idcirco alio atq; alio modo