Gasparis Contareni Primae philosophiae compendium

발행: 1556년

분량: 243페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

191쪽

CONTARE NI PHILOSO. PRI.

lud possiamus, effectum cum scilicci esse

a causa secunda veluti ab instrumentopriinaemam causa omnis quae viccm instru menti habet, licet ex se nO attingat productione effectus cuius factionis dia lcitur instru mentum esse,tamen actione

quadam quae ipsius formae naturque co- uenit,a superiori agente directa adcffectus sui productionem peruenit, cuius cffectionis instrumentum nominatur: sic serra quae organum cst fabri lignarij ad factionem scamni leu lectuli quavis vi propria no attingat ad inductionem effectionemve fornaae scamni illius seu lectuli,attamc secando ac incidedo quq actiones formae serrς conueniunt a f*bro artifice directa pertingit ad efficienda forma scamni quς proculdubio emanat amente artificis: eadem ratione calor naturalis animalis calcfacicdo quod suae vis est, carnem pro creat ossaquc, ac membra denique,quorum forma est ab anima. Ex inductione hac colligitur ne- cesse esse causam instrumentariam quacumque actione sitiae naturq propria,directa tame a causa superiori,pertingere

192쪽

productionem ei dimis sui. sed in cina- natione totius entis per se existetis cum nullum subiectu sit eius cffectioni S, nulla etiam actione fingi quid m, nedum cise potest cuiuspiam instrumccariς causae, qua pertingat ad effectionem totius cntis per se existetis que est a prima causa rerum ornnium: ut nulli unquam pro dubio fuit. Idcirco emanatio cratici Omnium per se existentiti no est ab ulla causa secunda,sed latum a primo principiociatium a quo ctiam sunt animae corporum celestiti: ideoque Plato in Thimeo posuit uniuersum totii csse a primo principio tanquam a causa cffici crate, quam ctiam patre omnium appellat: inquit l, patrem hunc supremum animam cae essentia diuisibili indivisibilique coctasse. Verum quoniam superiora quoque prosia ς naturae captu cfficiendis inferiorib' operam suam pra tant, ut summi boni bonitatem aemulctur, idcirco posuit intellectum seu mundum intelligibile es

se causam exemplarem uniuersi. Itaque statuit primum rerum omnium autore,

iuxta illud exemplar, in udum perser u

193쪽

co NTA RENI PHILO S. PRI

effecisse.Erit ergo,iuxta sententiam PIatonis,intellectus reru causa no emciensa qua sint entia in prima rerum emanatione qua in suo quaeque esse subsistunt, sed causa exemplaris per qua primu animarum, deinde totum uniuersum essecta sint:necnon etiam illud Platone mouit quod supra tetigimus, quonia exemplar habet rationem intelligibilis, ideo in eo quod iapea omnem naturam cum. sensibilem tum intelligibile nos no pos semus satis percipere ratione eXempla-' ris, qua de re non in prima causa sed in prima natura, intelligibili inquam,hoc genus causae Plato constituit. Ex qua positione ratio Auicenet facile selui potest. Na ab uno, id est a primo principio im mediate non est nisi uno, intellectus videlicet ac mundus intelligibilis. Verum post intelligibilem hunc mundum que dicimus primum rerum principium no

Vt unu sed ut multa , iuxta multitudineque est in cxemplari multa costituit. ac in Vnum uniuersum conflauit.NO tanici propterea censuerim ego Platonem a

bitratum fuisse Deum supremum india

194쪽

gentem fuisse,ut scilicet exemplari alio a se indiguerit in rerum productione, cum in eo supereminenter sit exemplar cuiuscumque exemplaris,& in quo uno est multitudo omnis eminenter :immo etiam quodammodo Abyssis ille no entis,sicuti priuatio est in habitu:sed ea ratione arbitror causam eam exemplarc in se do ente posuisse, quoniam primu principium a nobis capi no potest cum superet intellectum. Exemplaris verb ratio a in hoc est ut intelligibile sit: quare ratio Auicenae alio quoque modo commode solui potest, quod scilicet ab uno inquantum unum no est nisi unum: sed ab uno in quo emineter est omnis multitud in quo naturdistinguitur gre ab intellectu S voluntate,ac propterea per intellectum ac voluntatem agit quea&modum per naturam ut supra diximus, nullum inconueniens est si multitudo effluat,in unu tamen ordine redacta si cde causa effectrice animarum caelestiit, nunc meli' diligentiusque inuestigem', qualesinam sint cuiusmodi sit earum Operatio. Animos caeloru esse abstractos

195쪽

a materia, iam superius constitit. Qu9nia vero forma abstracta, est intellectus ac intelligibilis,ut ex iis,quae de anima dicta sunt in physicis a Platone constat:

Animae ergo corporum caelestium sunt actu intellectae & intellectus: ac cu unu-

quodque idco intelligatur quoniam forma eius coniuncta cit cum intellectu ac 'num cum eo effecta, sibi ipsi au te actu coniunctae, idemque sunt animae corpo -

. rum c testium, idcirco seipsas per suam' essentiam intelligunt. Reliqua VCFquq

item a materia abstracta sunt, ut intellectus ac superiores animas, ea ratione intelligunt inferiores quonia superiorum formas ut perfectiones quasda sui in seipssi recipiunt. Quamobrem superiores queantelligunt per essentia superiorum qua formanturmam superiores formς cum sint actu intellecte & perfectio res inferioribus,nimirum formare inferiores possunt, ac eo pacto per suas ipsarium cssentias ab eis intelligi EcOtraeve r a minime commeat ratio,ut scilicet superiores intelligant inferiores, eo quod carum essentiis informentur: na forma.

196쪽

sssemper ac in quacumq; re perfectio quet dam cst rei formatae sic cita animae corporum caes cstium non intelligunt inferiora haec entia corruptibilia, coqubdab ipsis recipiant impressione ulla,quonia semper agens est nobilius patiente, ac principium materia,formaque subiecto . Nec tam cia dicendu propterea est quod hec inferiora ignorent quoru sunt causae ac mod cratrices costio quod a ac intellectit,immo perfectiori modo intelligunt, coque persectius quid superiores atque excellentiores fuerint. Na sicuti in supremo est sunt omnia modo nobis ignoro, ita in intellectu omnia sunt secundum modum intelligibile ac perfectiori modo in intellectibus persectio ribus, deterius vero in inferioribus: obiectu nanque intellectus est ens. Ampliussi humanus intellectus qvicit omnisi insimus quod amodo intelligit omnia, de quodam odo est omnia,multo magis as seuerandum est hoc de supremis illis intellectibus. Quamobrem superiores anim ς inferiores intelligunt,ac omnia etiainfima entia generationi corruptioniq,

197쪽

obnoxia per formas ab intellectu priamo in eas influentes, ac vicissim a superioribus traditas inferioribusque cxelletiori modo ac gratione magis una sunt in his quae superiores sunt:in inferiorib' uero magis multae ac magis diuisae: neq; enim earum capaces esset,nisi ipsis ma- gis dearticulate fuerint,tanqua imbecilioribus,& quae magis recedant a perfectione unius atque ad multitudine accedat: sic inter homines accidere videmus Vt ea quae praestantes ingenio statim acvno nutu admoniti percipiunt, imbeciliores ac magis tardi capere nequeant, nisi eadem eis fuerint distincta & dea ticulata.non dissimili omnino ratione se habent metes illae supremae; huius vero no qque perceptionis ratio in promptu est, nam receptum omne est in recipiente secundu recipietis modum:qua,to ergo recipies magis accesserit ad multitudinem ab unoque recesserit, tanto etiam oportet receptas species in eo magis esse multiplices inferiorisque notae. Sic ergo omnis caelestiu corporum anima omnia intelligit,scipsam per sui esse

198쪽

tiam,superiora entia per eorum essetias quas in se ut perfectiones intelligibiles recipit: inferiora verb perspecies ab intellectu supremo,in eam animam Cmanantes,ordine tame certo progressuque

seruato,ut scilicet species A prius pro- eqximusque defluat in animas superiores quae intellectui propinquae sunt magis ac per eas derivet in animas inferiores. Ac utique praeter hunc modii alius quoque no incomodus adferri potest, quod videlicet superiores animς inseriores intelligant per sui essentiam quς inferioruforma est intelligibilis: nam cum forma& persectio quaelibet subiectam sibi ma

teriam penetret,ut ita dixerim,superioresque mentes inseriores informent, ac in eis recipiantur squa via fieri diximus ut inferiores metes superiores intelligat per superiorum essentias ipsas formantium neutiquam absurdum esset si superiores, quae unum fiunt cum inferiorib'cas formando per suammet essentia inferiores intelligeret. Si enim intellectus humanus, ut Aristoteles testatur se ipsu

intelligit per formas alias intelligibiles,

199쪽

per quas actu sit intellectus, qui co ueni- .cns esset si quis assereret, supposito eas formas intelligibiles csse formas hquae per id Cibsisterent,atque esse acta intellectus, 'cr se ipsas cas quoq; intelligere in- tellectum humanum per suam ipsarum essentia. quandoquide intellectus humanus se intelligit per eas formas intelligi

biles. Primum vero entiu Omnes pro captu Cio attingui qubd se cuiusque capacitati accomodet: ac ea ratione id quod in se incomprehensibile est in predictis intellectu esse incipit secudum modum intelligibile: excellentius quide & excellentioribus,deterius in inferioribus. sicaque omnes ce mentes diuinae fiant,quoniam capaces surit diuinitatis, ac unum

factae cum Deo, qui in eis omnibus est. Preterea in eis sum navis quida est amor, quo se inuicem mirifice conuertunt.Naintellectum quecumque sequitur intel- lectualis appetitus, qui in ratione est,&a philosophis voluntas nominatur. apis petitus vero huius primus motus ac pi qcipuus est amor, cuius 'biectu est bonii. ubi ergo excelletissimi sunt intellectus,

200쪽

ac summum bonum intellectu, ibi maximum oportet amorem esse: inferiores ergo metes superiores intellectus,ut potiora bona,sibique venefica, taninu vero bonum latum amat,quatum nec cxcogitari potest, superiores vero vicissimaniant inferiores ex suae bonitatis ratio-nC ac natura,non ex indigentia ipsumq; bonitatem, ac perfectione sua comuni-Cant,seque eis insinuant pro earsi captu.

hic itaque persectissimus est amoris impdus,ut iupra ostedimus fitque hoc pacto mirus quida, inexplicabilisque supernorum mentium contextus. His hactenus

expositis,nunc illud reliquum est,ut dic seramusquona scilicet modo sup iprςshq metes cauta sunt rerii inferiorum .in eis est species boni a. quo sunt: boni v ro ea est natura, ut perfectione sua i ni pertiatea omnia quae capacia fuerint: non enim est boni inuidere, ac intra se bona sua con tinere, sed effundere ac cffluere.Clim ergo in supremis hisce men tibus sit lucida forma lummi boni, non ususcata tenebris non entis nec diffinxilitudinis i biriniis inuoluta , nimirum

II I

SEARCH

MENU NAVIGATION