Gasparis Contareni Primae philosophiae compendium

발행: 1556년

분량: 243페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

201쪽

quod ab anima formatur .Hoc Vero primum est corpus,id est coelum,quod &diuisibile est, licet maxime inter corpora ad unitatem accedat:nisi eum diuisibile esset & extensum,Vtique corpus non es set,ac propterea etiam est mobile: nam omne corpus mobile est, no enim cors ullum infinitu esse potest, attamen ingenerabile & incorruptibile est, nec diminutionem,aut augmentu ullum recipit, penitusque cuiusuis alterationis est expers,ut naturales philosophi demostrat: quare ex generib' motuum solum loca- lem motu admittit:est prςterea sitnplex ac purissimum corpus: magis nanque ad. Vnitatem accedit simplex compolitio. figura habet maxime simplicem, sphaericam inqua,quae una tantum superficie

continetur: mouetur motu locali maxime simplici,circulari inqua. agit simplici qualitate quae est praeditum, lumine videlicet,quod caliditatem quandam annexa habet, quq se habet ad c teras qualitates sensibiles ut lume ad olores omnes. Itaque calor is ca testis omnes alias

qualitates sensibiles virtute sua fouet ac l

202쪽

continet, licet cum a puritate sua degenerat,confestim decidat in calorem elementarem,qui calori caelesti magis propinquus est, atque magis attinet quam ulla alia qualitas simplicium corporum sic lumen cum a primo degenerat,in albedinem migrat. huic est quod interdupro materiet captu calor cςlestis Vrat,atque perniciem adferat, cum tamen sui

natura vita prestet omnibus, omnialfoueat ac conseruet.verum cum pro materiae captu degenerarit, in calorem elementarem migrat, ius ea propria munera sunt.Hunc calorem asseclam luminis caelestis,alium a calore elementari, vel ob ationem censuerim ego statue- dum esse. ommitta:nunc interim alia

preteriboque coplura dicta philosophorum praestantiu in hanc sententia, quod si secus esset,utique satis intelligi no potest quonam pacto calor elementorum, qui intra viscera terrae, & in seminibus est conclums constitui p6sset esse, instrumentum c. stium corporum,ab eisque moueri omnium vitenim mixtorum generationes coleruationis causa est calorn 3 -

203쪽

naturalis, ut Aristoteles inquit in qua to Metheororum libro,nisi ab ipsis itide

i tangeretur. mouens nanque proximum

. &motum simul sunt:quod luculeter Aristoteles testificatur in septimo Physicorum Volumine .Tangi autem qui potςst cum latopere distent, nisi qualitate qua

. . dam, ac Virtute a c lis eminente ac om. nia permeante. Lume vero tantum dia-

phani est actus,opaca no penetrat, ideo

. . assecla luminis alia virtus omnia penetrans,ac omnia formans. Hunc nos caelorem caeleste dicemus alium ab eleme- in .i x rari. Platonici dixere corpus hoc esse m' thereum vehiculum animae mundi cae- terarumque animaru omnium.cqterum' quonia corpus nullum caeterλ corpora

penetrare no potest, qualitatem quadaesse hanc oportet, quam ponimus, Ut artificem motricemq; aliarum qualitatii Omnium,ac ut vehiculum quodda virtutis animae. Haec vero omnia quae inesse corpori cςlesti diximus, ac perspicimus, ab anima ei proculdubio insint.Na materia conuenire formae opus est. Ast anidiae caelorum maxime sunt aeternitatis

204쪽

capaces,nulliqi obnoxiς mutationi, idcirco corpora etia sortitae sunt immortalia,ac immutabilia,mutatione quae pertineat ad intrinseca. Hς prqterea ant in Q simplicissimae sut suaque operatione spiritualem quendam circularem motum exprimunt resterunt te. Circuli nanquo

spirituales quida sunt nexus illi superjorum metiu: quia & mutuo se intelligur, q- ac mutub se insent,nedum amant,idco Corpora quoque habent simplicia, cir ilaresque figuras,circulari quoque motu agitata. insuper hoc lumen, cui calor coniunctus est,non elementaris sed lestis, effluxus quida est in caelestiacprpo- ra ab animaru intelligibili lumine, atq; ab amore illo quo ardent: id enim est lame in corpore, quod intelligeti in anima , id est calor hic omnia gener ias ac conseruans,quod in anima amor . sunt ergo haec omnia in ginei quςd ni corporeae proprieta um animς immaterialium, quod, ut puto, etius vis doctissimus selit,cum inquit de caeli anima,metemque profundam circuit, ac simili couertit imagine . Int lo autu

205쪽

. supremum obtinet locu supremamq; dignitatem octaua sphqra que immuneris fulgoribus est illustrata ac motu velocissimo maximeque uniformi mouetur:diurno inquam ab oriente in occidetem. . quamuis non me lateat asti ologos Pla- , c tone & Aristotele iuniores,commentos fuisse primis nona,deinde decima quoq; sphqram, cui diurnum motum attribuerat,alium ite tardissimum: octavae Vero sphaerae attribuunt mostruosum quenda motu titubationis seu accessus & recessus. Verum & in his & in planetarii cir- culis nometa seu potius figmeta Astrologoru a nobis omittatur, ac sequamur potiores philosophos, Aristotelem videlicet & Platonem,hunc diurnum motu Plato in Thimeo vocat motum similitudinis seu uniformitatis:& Aristoteles insecudo libro de caeloia dextro in sinistru permeante motum cum esse dicit,utpote qui perfectus sit,& ad unitatem accedat, que motum caeteri quoque planeta

sequuntur, Vel ex natura propria motori a quo mouentur,vel quantus motores

planetaru sormati a prima anima octa-

206쪽

uae sphqrq motrice, motu ilius propriit.

perfectissimum tamen omnium in suis sphaeris effingunt.Hic vero diurnus motus causa est quod generatio corruptioq; istorum inferiorum sempiterno tepore conseruerur ac perduset. post octauam

sphaera planetae sunt orbesque eis acc5modati, in quibus quoniam ad multitudinem atque ad dissimilitudine magis accedui preGr motum diurnum qui est similitudinis, alius quoque inest motus qui dissimilitudinis a Platone appellat & ab Aristotele perhibetur esse veluti asinistro in dextrum: dextrum nanque a quo est motus ille sinistrum est univcrsis deficit ergo ab eo quὁd est secundu naturam in uniueris,cum prepostere procedat.hic vero planetarum motus obliquus sub zodiaco, causa est ut generatio ac corruptio uariet:qubd vero gener tio inferiorum quamuis varias, semper eunde te Aorem seruet, a motu diurno . est.Inter planetas verb nobiliores sunt,

si antiquis philosophis essentiamur, illi

qui sunt superiores elatioresque:inferiores autem ac deprcssiores ecotra imper-

207쪽

fectiores:cuius ratione adferunt quoniacontinens est nobilius contento:coteissistumque ad continens se habet tanqua' materia ad forma, & perfectibile ad perfectionem.Verumtamen si ab effectu ad causam intelligendam nobis est via difficile mihi persuaderi potest pi netas cetteros superiores esse prestantiores sole, quem certissimu inspicimus causam esse harum inferiorum rerum,ab eoq, Variana anni tempora caeteraeque que hic inferius agutur.Caeteri vero planetς vel

nihil vel insensibile quodpiam videtur adferre. Praeterea si lux est qualitas qua celum agit ac defluxus quide a lumine intelligibili in ipsum corpuscςleste, id

corpus in quo prςstatior lux est,excelleti existimari debet cqteris,quq no adeo luce decora sunt neq, adeo luce pollent. At solis lux quantum lucem alioru planetarum precellat, omnibus preterquacecis compertum est.Precipuus ergo solerit meo iudicio,cui sententiae etia astrologi adstipulari videntur, qui inquiunt planetas csteros dirigi ac teperari a sole ac quasi cooperarios solis esse: qua de

208쪽

LIBER SEX TV s. Ioa

causa Venerem Mercuriumque no reis cedere a sole nisi parum, siue antecesserint siue pone fuerint.Luna verb agere prout a sole illustratur: triti praeterea superiorum motum planetarum ratione habere ad motum solis. Antiquoru verbphylosophoru argumentis non difficile

est solueremam recipimus cotinens per, sectius esse contento, si caetera paria fite ruit:et si caetera praeualcant praeponderantque, no semper continens absolute perfectius censendum est esse contento, sicuti in animali cor non est imperfe- , ctius membrum aliis a quibus coli nec At in sole c tera longe praeualet i cuiuis exploratissimum est. Sol ergo praestantissimus est ac perfectissimus planctarum omnium, luna imperfectissima, quae a sole lumen mutuatur. Ac veluti

terra caelestis est , ut inquit Alexander Aphrodiseus, reliquorum planetarii stellarum te numeros ac gradus persecte dign6scere,sepia humanu captum est.Naqui perfecte cognoscit aliqua, etiani differetias & gradus eorum sigillatim dignoscit. Nos vero imperfecte cognosci

209쪽

CONTARE NI PHILO S. PRI.

per quas actu sit intellectus qui co ueni- .ens esset ξ si quis assererct, stipposito cas rinas intelligibiles csse sermas , quae per se sibi sisterentiasque esse acta intellectus, pur se ipsas cas quoq; intelligere intellectam humanum per suam ipsarum essentia. quandoquide intellectus humanus se intelligit per eas sermas intelligibiles. Primum vero entiu Omne S pro captu suo attingui quod se cuiusque capacitati accomodet: ac ea ratione id quod in se incomprehensibile est in predictis intellectu esse incipit secudum modum intelligibile: excellentius qui de S excellentioribus, deterius in inferioribus. si Caque omnes ce mentes diui me fiunt,quoniam capaces sunt diuinitatis, ac unum

factae cum Deo, qui in eis omnibus est. Proterea in eis summus quida est amor, quo se inuicem mirifice conuertunt. Naintellectum quecumque sequitur intellectualis appetitus, qui in ratione est,&a philosophis voluntas nominatur. apis petitus verb huius primus motus ac prqcipuus est amor, cuius 'bicctu est bonii.

Vbi ergo excelletissimi sunt intellectus,

210쪽

ac summum bonum intellectu, ibi m

Ximum oportet amorem esse: inferiores ergo metes superiores intellectus,ut potiora bona,sibique venefica, summu v rb bonum latum amat,quatum nec excogitari potest, superiores vero vicissimaniant inferiores ex suae bonitatis rati ne ac natura,non ex indigentia ipsumq; bonitatem, ac perfectione sua comuni cant,seque eis insinuant pro earsi captu.

hic itaque persectissimus est amoris modus,ut supra ostedimus fitque hoc pacto mirus quida, inexplicabilisque supernorum mentium contextus. His hactenus

expositis,nunc illud reliquum est,ut disseramus quona scilicet modo superioreshq metes cauta sunt reru inferiorum.In eis est species boni a quo Lint: boni v ro ea est natura, ut perfectione sua i m- pertiatea omnia quae capaci fuerint: non enim est boni inuidere, ac intra se bona sua continere, sed effundere ac cofluere Cum ergo in supremis hisce mentibus sit lucida forma lumini boni , Ponςffuscata tenebris non entis nec dimini

titudinis i biriniis inuoluta, nimirum

SEARCH

MENU NAVIGATION