Commentaria in Aristotelis Ethicam ad Nicomachum

발행: 1496년

분량: 358페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

131쪽

tilitatisque aut precedit aut sequitur. sed de his satis. Nec tame. ostedit et, habitus postq sui genit1 no sublatatur nostre uoluntati omino. de procedit sterprio ponit coclusione. secsido rone qm sumit

Nec tame si uel1t iniustus cossabit ab inausa simili i ulcris eorporis 1bi Noem egrotas. tertio similitudine

applicat ad proposita ibi Sie 1 niusto & flagicioso. quarto cocludit ibi Ex quo fit ut uolens. his poteris per te spm rat1one fabricare. Nec solum animi. hic pulcia corporis ostedit animi uis cla fore uolutaria. di primo pOnit ratione sua secutio cocIudit intentu 1h1 Id si ita est rat1o sua stat in hoc plerat uicia corpo ris sui uoliantaria ait in nostra potestate: 1gitur de ulcia animi

erunt uoIuntaria ait in nostra potestate. sequetia tenet a si mili .ans patet per hoc ιν ea Pistum uicia 1ncrepatur que uolutaria de 1n nostra potestate esse

dicuntur. corporis autem non

pauca vic1a sunt in erepada. qaphs satis p eripia hic demonsitrat. nee pius hic addimus. V od siquis dixerit captiuteritu in quo al11 excludit prefacti erroris radicem que se tenet ex parte uirtutisconoscitive. de cotinet istud capr qttuor Ples. in pria radice eius excluyone yponit. secudo ponit refrposione qm aduersarius dicere posser ibi Sin aut.tertio psacta resposione excludit Nec igitur quarto ponit supradicloru epi Iogu 1bi De uirtu tibiis ergo. dicit prior sed si aliqs dixerit omsho1esaffectare id qd' apparet bonum: sed 1 pius apparetien5 dominos: sed qual1squisio e hoc est fim ea qualitate qua quiis di ponitur tale fine 1li1 videri: si ita inqua dixerit: nos ad hoc dicimus,sisis sui habitus modotica arac iustus fiet. No enim egrotas sanus fit Et si ita cotingat ut sponte egrotaret per incotinetia ais laiciuia preceptis medicose aduersatus: tuc ergo licebat illi n5 egrotare: sed nueno amplius licet queadmodua Nec emissu latipide quis rotinere potest. Fuit tame in illoca pere1pmallemitrere Principi uena in i po e

Sie iniusto flagicio Ileebat ab initio talis n5 esse. Ex quo fit ut uoles delinquat Sed poste talis factus e no licet postea sibi talis noce.

e solo amina uicia uolutaria sunt: sed interdu etia corpor1s que certe Carpimus de amcrepamus. Nam qui natura dasformes sui eos

nemo reprehendit. sed eos qui per negligetia

atq; incuria tales sunt idem facimus circa imbecillitatem dc turpitudmem receritate. Neumo increpat cecurra natura aut Fritume aut

uulnere id magis miserctur.q, si a prer ebrietate aut huiusmodi causam oecus fiat: s in

crepant,icia igitur corporis q in nra sui potestate Eulpatur q no sunt no culpatur. Id si ita est in aliis quos uicia que culpatur: in nostra

sui potestate uel si quis dixerit onis assectare id quod apparet bonu sed 1pius apparet te domu nos no esse sed qualis quisl est tale illi fine ui deri Siquis sui habit' quodam odo causa sibit est se apparetie certe erit 1 de spe quodamodo sibi causa. Sin aut nullus sibi ipi causa emale agedi:sed Ppter ignoratia finis hoc agit

putas sibi optimis esse ita facere. Asse statio aute finis no an nostra e potestate: sed ita natura

aliquo ipe causa est s bi: re apparentie certe erit ipse idem sibi quodamodo causa. hoc dicit. ex hac littera phllosophia contrario sensu notatur Φ si quis n5 a se:sed a natura male disponatur: e ex ea disinpositione male de rebus iudicet male quoui operetur: certe erit omnino sine culpa qlbene nota. ex hoc secundo notatur φ magis de minus graula peccata dicuntur secundu q, magis aut minus homines ex natura sunt dispoliti ut bona at in mala Intelligar.qs deus ipe solus omo poterit conoscere. Sin aut hic ponit res sione qm ad uerlarius forte diceret ad id qd: plis dicebat. posset ei alius dicere . a retie 1pius finis hono est causa sed nata si ue natalis dispositio.1lle ita* eri nata bene dispositus cui honus apparet finis. hoc dicit.intesti eda sut hic duo. prio φ mne illius coniuetiola sin

132쪽

tota hec phi littera procedit suspesiue uis ad 1IIa parte hec igitur. secudo notandu Psicut patret cx primo polithice duplex est generontas. s. naturalis de legalis. naturalis quide que ex natura legalis uero que ex lege procedit. hic uero piis non de legati: sed de naturali intelligit. Hec igitur excludit prefacta responΩone. de primo coctu Roneyponit interroga do dices: nos igitur ad prefacta respodedo dicimus: q, Ω hec uera sunt cur magis uirtus qm u1cili erit uoluntariu quan dicat nulla certe erit causa qre

genitos nos esse oportet:ut tanq intuitu ad discernendu optima dc expetendu veru bonu habeamus. Ait ille generosus est cui hoc a natura existit Remem optima atq; pulcherrima qua nec ab aliquo accipere net discere potest qualis a natura est instituta tale habebit Atq; ita natu esse ea demu perfecta Sc uera est gene

rositas. Hec igitur si uera sunt quid magis

uirtus ' uictu erat uoluntarium. Vtriq; enieode modo bono malo finis natura erit.

Velut cui tande uidetur ita iacet. Reliqua uero ad hec referetes ut cum aput. Sive igitur sinas no natu ra cui Q qiiscui apparet,Sed preter Me alias e siue finis quide ipe natalis e Sed quia in aliis agendis studiosus uolutarie Vitruirtus uolutaria est dc nihilominus de ui

Cia erui uolutaria. Na ut illa bono: sic ista ma

lo per se ipm existunt si non in fine:at in rebPagedas. Si ita ut dicie uirtutes uolutarie

ad bonum &inalsi homine quantu ad cognitione 5e uolitibnem. Vel utrim cp. po, nil aliam similitudinc dicens vel 1 dest etiam utrum ν idest quoci 4 p modo finis tandetur uidetor idest cognoscitur ita ridest fimiliteri iacet idest nipponitur: scilicet tanqm principiu a bono qu1de & malo homine: reliqua uero scilicet illa que sunt ad finem sunt referentes ad hee scilicet fines: utru P agunt 1 dest quocu* modo agant. ita ui siue bene siue male agant: singula que agunt ad finem referunt. patet ergo Φ nec quatuad apparentiam & uolitionem finis nec quatum ad suppositione & moclum agendi differant bonus de malus. Sive igitur ostendit eos no differre quantu ad ea que sui ad finem. dicit: Due igitur cui* homini finis qualiscuo idest qui cuneti ille sit: non apparet scili det bonus natura idest naturaliter sed est alius preter hoc: 1 dest apparet a11o modo quam hoc scilicet naturali: Due finis i pe naturalis est hoc est: natu taliter ap paret bonus: sed quia 1n aliis agendis scilicet que sunt ad finem studiosus uoluntarie agit: uirtus uoluntaria est: quocu* 1tam modo dicatur: nihilominus 1dest no minusquam uirtutes uicia erunt uolutaria. cosequella probat dices nil ut illa. s. virtuosti hono: nc ista. s. uicia existut malo per se ipm: hoc est a sei poci: no ab alio agutut . si i fineno sit veru dicere in finis existat per eum: sed in rebus agedis scilicet que ordinatur ad fine: erit hoc veru scilicet . per ipm existant. Si itaq;. concludit dices tilao si ut uidetur sicilicet quibusdam uel dic ut uidetur idest ut est manifestum uirtutes uoluntarie sui propter id quia nostrorum habituu nos ipi quodamodo causa sumus t ut patet ex dictis in capitulo precedente & quales 1pi sumus talem finem ponimus hoc est supponimus: qui ait ur inquam est:& uicia certe uoIutaria erunt. nam ne ut ex dictis

patet similis est ratio in utri . hoc dicit. notanda sunt hic aliqua. primo φ hec ratio

magis de uirtute quam de ulci cocedatur. V triin enu probat

conclunone & xcedit plis ex coqi aduersarii cocedebat. supponitoquide res aduersarios coce dere uirtutes esse uolutarias at* in potestate nostra. ex hoc ita, ut supposito phat ptis uicia quo

est e uoluntaria. aut eni uirtutes sui uoluntarie opter 1d in fi

ne no natura: sed uolutarie uois

Iumus aut hoc erit propterea cyea tantu sui uolitrariaque ad finem ordinatur. quocuus autem

1storu modoru d1catur: plis probat in ulcia pari ratione sint uolutar1a. pr1mo probat primum deinde secundu 1b1 S1ue igitur tertio cocludit ibi Si ita .re galittera est aliquo modo difficilis

eius co textura adiungemus. di icit ergo primo no uidetur cauissa aliq cur uirtus sit magis uois Iuniariuquli uictu. culus ratio

est O utrici scilicet bono de malo homini finis erit cognitus at uolitus hec 1 tam una similitucio: ga finis eoaem modo se her

133쪽

artistoteliea no est neeessaria: cum no ex necessariis: sed ex cocessis procedat. supponitent piis fictit diximus aduersarios cocedere uirilite esse uolsitaria.ite notarur,libertas hola no peccaui no colistit in hoc'possitiagere cotra determinatione intellectus

sicut siqui dicut: sedorem in hoc 1olo cosistit libertas hois: φ potuit ea cognoscere q ignorado peccat.* hec sit intello mi patet per id qd dixit supra in excluaedo radice prefacti erroris: dices si quis sui habitus 1pe sibi causa est: α apparetie certe erit idem ipe quodamodo sibi causa

est holem per hoc peccare in sue usa sumus 5c quales sumus ipi tale pontis fi

nec agere posset cotra intellecistus determiatione: sed propter hoc tantu homo peccare d1citur1M 1pe est eausa sue ignoranistrae. qi bene nota. hoc tamen si memorie oeeurrisset:melius ilistici qm hic fuisset notatu . secundo notatur prudentia phi circa finis desideriu estiquide no parua questio utru finis desideriusit naturale aut uolutariv. hocent pho forte no sat1s cognitu sub dub1o resinquit. ita* nic de ubi optime a pho praticatur allud eleeronis doeumentu in libro officioru dieetis ad prudentiam pertinere no multu immorari circa res obscuras eas. non effarias.terilo notas hie fimaliquos . uoluntariu hilariam sumitur. uno modo proprie. ire

se 1d solu uoluntarisi die1tur liquod uoluntas directe fersalio modo dicitur comuniter. 1: sicomerpter qs homo culpae uoIutariu dicit .itam hoc modo ut dicut voluntariti nihil aliud est qm imputabile. ut sit uolutariuome ql homini imputatur.& in hac ude significatioe n IIgetial dicit uolutariv.sed

hoc quide notabile nec nocet nec in muItu pdest. De uirtutibus ergo. hec e uitia huius capri ps i et poli epilogu. Δ: prio ondit qd ia dictu sit de uirtutibus. selo ud de eis dilaedu restet ibi Resumetes uis. sed sid ta 1bi qm hic dixerit P teipm uidere poteris.

Ediocritate ee fortitudine. tractatus tertius de fortitna1ne cotinet qttuor capitula quoru primil de materia fortitudis. ω cotinet pies uno. prio resumit ql e manifera ex dictis de materia fortitudis. cudo ondit circa quoru timores no sitisortitudo ibi Sed uides tert1o ondit circa quoru maloru timore fortitudo uerset ibi In ghus igiξ.qrto Ofidit circa qS genus mortis sit ibi Sed nec. gnto quo ordietis heat eirca uniuersa mortis genera ibi Pprie 1giEt pria pie tagit qttuor.prio generale diffinit6 ne fortitudisAm dicit esse manifesta ex dictis i secudo libro .secudo tagit i genere tiamoris obiecta.ibi metuimus tertio diffone timoris .ibi ital. urto ex diffone timoris cocludit eius generalia obieeta.eain manifestas P exepla. ibi met ulmus ergo.ee ex his

ut puto quiis P seipiniuidere poter1t ile phs in ea pria parte dixerit. Σω no uidetiondit circa quor si timores no sit for ritudo. ae prio ondit φ no stlcirca timore. tiam1e

1 ro est. De uirtuti ergo nobis coiter dictu e:5c genere Φ mediocritatesqueda de

lutarii sut 6 i nobis atq; ita ut rectaldi stat ro

Sed habit' quide no ita ut aist' uolutarii sui. quia actuu nfo ' ab ipo initio us p ad fine dessum' re singula novi'.Habitu uero ab initio cognoscim' ac singla nouim' qpost addi.

ceu 1 aduersa ualitudae ignoram . Sed ideo uo

lutarii dnr h1t' s in nobis erat hoc ur illo modo uti Resumeres igie de singlis dicamus

uirtutib':6c qiis queu sit εἰ circa quid re quo

modo. Ex quo etia illud apparebit quot uirtutes sui, At pcio de fortitudie dicere ordiamur. Ediocritate uero essie fortitudine: i metuedo ec audedo dictu est pra'. tui mus aut illa q terribilia sutr& ut 11mpiti dictimus sui mala. Ita metu diffiniui expectatioa ne mali, Metuim' ergo offa mala rceu infamia egestate morbos inimicitis'morte. Sed nouidetur circa hec oia sortitudo uersari Nam

134쪽

secundo Φ no fit cIrca timore paupertatis.1bi Nec pauptas.tertio cis nee sit citra quoreu* personales rimores ibi Nec etia. quid aut in his dicat planu citi In quibus 1giis tur ostendit que sint 1lla circa quom timores'sit fortitudo. ω procedit interrogatiue primo dicta: in quibus igitur terror1bus fortis dicitur quasi dicat ex predictis relius dubiit in quibus terroribus for

sunt queda q metuere sit honestu re no metuo : ibuado didi: in iti mari t

re turpe:ueluti 1nfamia qua timet humano quasi aleat planu est In maxio uerecudus:qui no timet impudes est. dicis' tia Inis.cuius ronem subdit qa nul

his uideat Na dc 1pe fortas ipauid ' e meG pau maequia mors cui fortis se spoDtas forsa mctueta e nec morb' nc illa ut sua te subicit est olum periculorummatim dica q nec ab Iprobitate nee a nobis πι- terribilis simu . qa iteru hilare uenivit. Nec ma Ista no metuit fortaS est Sed terminus Oim huius uite bono uoram' de hunc forte p similitudine. Qui da xu.ite quia mortalibus. i. morraeni in bellicis picul1s meticulos liberales sui nec ma II uideturre ad erogadas pecuniaS satis habent audacte.' ph1 1n hac parte bifariam Nec etia qui pro filiorum*uxoris pudici cia intelligi poterit. uno modo φ iametuit aut inuidia:aliquid tale timidus e nec

certe fort1s h uIN1s CededuS no terretur. In mus. de sic exponui qui plim caqui ' igitur trerroribP fortis diran i maximis apostolo parificare uolat.aliter

Nullus ei periculoα tolleratilior Terribilissi β-iQu

V , tur ex puro lumine naturali. cirmum uero olum morS hecenam fmIS nec ρο- solo quide nature lumie nemo

Q preterea bonum uci malum mortalibP uide satis potest cognoscere φ homitur essita Scd ncc circa oriae pense mortis for sint reIita bona

t in , . , Θ, aut mala quoniam alias no ellet

t1tudo uidet. Ueu 1 mari auT I morbi S a qui fidei articulus. cum omnis arriagitur an in pulcherrimis.Talia uero sunt in cuius ex fide: no autem ex lumi

bello in pulcherrimo sane re maximo pcriclo hJ-

J estatur honores a ciuitata LV 8c rcg1M COIΗ- genus mortis sit fortitudo. tuti. Proprie igitur fortis dicis ad hones redicit sed nec circa omne ge

nus mortis uidetur esse fortitudo. ceu circa illam mortemquecst in mari aut in morbis no uidetur esse fortitudo. in quibus ergo mortibus crit fortitudo: quasi dicat dubium esset alicui .an 1n pulcherrimis: quasi dicat planum est uois lenti aduertere φ fortitudo consistit in pulcherrimis mortibus. talia uero scilicet pulcherrima sunt in bello.bello dic existente sane iii periculo pulcherrimo ac maximo. cuius rei testimonium dant honores a ciuitatibus regibus constituti 1n bello puginnantibus pro republica notanda sunt hic aliqua. primo φ ea mors a philosopho putacta dicitur que propter uirtutem saccipitur.ea igitur mors erit pulcherrima qm pro DIrtute optima patimur. talis autem cst ea uirtus que aut reipublice bonum procurat aut ab ea malum propulsat. hoc uero licet in aliis contingere possit: tame in bello frequentius accid1t. secundo notandum φ ciuitatum alique non recognoscunt superio, Tes de tales sunt que pro se pugnantibus honores constituunt. alie uero regibus sub1 cluntur.& in his non ipe: sed reges talia constituunt.tertio notandum Φ in bello max1mum simul de optimum em1net periculum. maximum quidem: quia ibi homo cito ac subito morit. optimu aut est: quia pro bono opticias ciuili id sustinemus .fortitudo 1git cu ce ciebeat circa maxia at* opria picula erit qu1 de c1rca helica ato subitanea picula. Proprie igis hic ondit quo ordie in heat fortitudo circa ora genera mortis. ω primo quomodo 1e heat i timedo morte. secudo quomodo i audedo siue inuadedo ibi

135쪽

Et simul. circa primu duo faciti primo Indit circa qua morte apprie fit fortitudo. secudo quomodo is habeat circa alias mortes. ibi sin etia .sid aut in pria patie de secuda dixerit per te uidere poteris. 1 ultia uero pie dicit re simul cu eo.fortis se het iterrite ad honesta morte di ad ea q 1lla repete afferat: simul inqua cu hoc fortes audet idest agrediuntur illa in quibus opus est fortitudine aut pulcru mori quotu. s. fortitudini di pulcri neu tru existit i genere mortis huiusmodi. s. que e in morbis aut L mari. duo sut hic notada.primo φ illa coniuetio aut no diluctive sed copulative ponis secundo notandu q, agredi di substinere terribilia xpter rem publica defendenda est opus lustitie ciuilis impati uel fortitudin1s uero elicitive. Ee sane terribilia. capta secundu de actu siue opa tione fortitudis ae suoru Oppo asitorii. 6: facit duo. ptimo ondit quis sit actus fortitudinis. secudo ea coparat ad sibi similia .1hi Et feroces. circa primu tria fascit. prio assignat rone diuersis, cadi actu circa materia supra inquisti I. secuta ondit quomodo diuersificia talis actus circa predicta materia. 1bi Fortis uir. tertio ondit quis sit actus fortituis dinis per eoparatione ad uicia

opposita ibi Qui igitur que. inquit primo aliqua 1 ut terribiliaque humanas excedui uires. terribilia quoetist ausibilia noeae demotbus dicuntur. hoc dicitduo hic notatur. prio φ nullus erit 1ta fortis quin aliqua sint ei terrebilia. Dcsido notatur Pno eadem erit oibus fortitudo. quod etiam i ceteris uirtutibus locum habet sicut libro septi, reo declarabitur. Fort1s uir.

ostendit quomodo fortitudo diversimode se habeat circa mate

ta morte dc ad ea ossa q repete illa asserat iter ri

tus e Ea uero maxiei bello cotingui Quin etiam di i mari de i morbis fortis uir interrit' Enec ita ut naute illa quide desipata salute: tale gen' mor is moleste feriat Hi uerq Ppter expientia cosidui & simul audet inquiti est opus fortitudine aut pulchria mori quo F neu tria in huius mortis genere existitata sane terrib1lia o1M eode modo sui.

dicimus aliud terribile supra holem icuis mete hsiti fribile e. q uero scisin holemi sibilia sui magnitudie disteriit simili aut re

ausus. Fortis uir a pauid' e ut ho Quare timebit hec ut oportet dc ut dicta i ro tollerabit decoris eausa hoc ei uirtutis finis e Metuunt aut hec magis S minus.Delinqε uero qnautita fit ut no oportet: aut no ita ut oportet: aut

no qn oportetraut aliqd hui'moi code modo:

dc in audendo. QuiQq oportet dc cuius

ria prefata.dicit ergo qu1a fortis uir no est omnino lpauidust sed spauidus ut h5 quia

ita inqua est: timebit prefacta rerribilia ut oportet ait tollerabit ea ut recta ditat r6. de hoc no grat1a utilitatis aut inan1s glorie: sed decoris hoc e honesti gratia. hoc e enifinis cuius uirtutis. cotingit aut metuere prefacta terrebilia magis eu minus qm opportet.delinquis ita* qn uesita metuimus ut no opportet uel no Ita ut opportet.quo

tu primu ad deffectu. Reudu ad excessu ptinet del1nquis quo* si tue timemus qu1dono opportet. smyr de ceteris circustaliis dici poterit. de F modo se het in audendo. hoc dicit notandu ac bene mesi comedandu est quod hic phs ponit de fine sortitudistis sicut em poteste uisive Tecundύ qa huiusmodi finis e no quide intelligere: sed uidere: fie illis de fortitudis finis no est aliud qm eius actus prout est quid decorv. quod

etiam in ceteris uirtutibus locu het. quis aut esse debeat fortitudinis finis ceterarum uirtutum determinatur no ab eis: sed a prudeliae que sicut dicitur libro texto no quidem rei unius: sed totius uite est regulativa. nnis liam prudentie est no quide aIiqua una uirtus appetitus:sed hominis felicitas:que i 1ntellectu ut demostrabitur libro decimo consistu. hoc etiam nota. Qu1 igitur. ostendit quis sit actus fortitudinis me coparationem ad uicia. ac prio determinat actu fortitudinis secudo actus extremor v. Ibi Excedentiu uero. in prima parte tagit de modu agedi simul de fine. est ita modus, agendi metuere de sustinere terrebilia cuet1s circustaliis seruatis. finis uero eius est

decore agere. cum enim talis sit finis actionis qualis α 1pe habitus est de habitus qui

136쪽

gratiar& qn de ut eouenat sustinet ac metuit 8ca et as fortis est.Ut em dignu ic ut ratio pretapit:patit ae agit uir fortis. Finis aut cuiusla ionis e secudu habitu forti uero fortitudo decoru uidetur talis igitur e finis. Singula at ad finem terminatur. Decoris aut causa fortis uir subit atq; agit sortitudinis opera. Exc dentiu uero qui in no metuendo excedit abisnoie est diximus &prius multa ee innomina

ta foret aut hic stupidus quida insanus si ne

terremotus nesssuetus pertimescat ut de cellis dicitur-Qui uero audedo excedit serox est.Uidetur aut ferox iaetator quida α fortia tudinis silatoruNam qualis sortis circa terris

bilia est talis uideri uult. Ital imitatur illum 1 qui potata quo fit ut pleris illoia admira

ta honi cu timore auΜcia appeteres ei pictan5 sustinet Qui aut metuedo excedit timid' est.Nas no oportet:& ut no oportet re ola huiusmodi huc sequutur deficit dc I audedo sed in molestiis sup excedes magis in eo e5spicias. Desperas ade melictosus e. Cucta ei formidat sortis cotra appi fiducia bona spe sep het Cirea eade igis uersatur timidP dc ferox oc sortis. Sed a1r atis ath ad illa se lint Hi ede cxcedunt

ac deficiunt hic uero mediocritate tenet: dc ut oportet. Et scroces qde pcliues sui: dc uoletes ante picula.Sed quu picula adsut no sustinet Fortes uero quia ad rem uenerint feruidi suntate rem uero quieti.Ut igie dixim' sortitudo mediocritas e in metuedo dc audedo de quib' dictve:NO decos est suscipit dc tollerat uelsa turpe no.Morte uero appetere ob sugieda pauptate aut amore aut aliud quicq grauemo

sortis e sed magis timidi.Est et mollicies qda

laboriosa fugere dc no quia decora sit mortem subit: sed quia malum deuitata Fortitudo igitur tale aliquid est. I tur δc alie quinis modis. prio clud. q plurima cu illa couenietia fiet uidet 'enim ciues pericula subire met u penas dcter isamia dc honore Atl ea de ca fortissio ui-

dem cuiusui ulrtutis est deorudam talis 1gitur erit finis aet ionis. hoc dicit. ex his nota in foristitudo secundum ci, hut ulmocli substitiet terrebilia no quidem Propter rem publicam desedendam nee etiam propter deuaut

eterna uitam consequenda ut a

liqui dicunt: sed ob id solum .

sit pulchra ae decorsi. sicut eim oculus etiam si non esset aliusfin1s ueter ac optaret uidere ta quam eius ultimum bonum: sic igitur est de fortitudine. ex qui clem fortitudo raritatis simul de iust1tie instrumentum sicut ipsius intellectus oculus ipse. quod bene nota. Deinde cum dicit. Excedentium uero determinat actus uiciorum que fortitudini opponutu t. de pr1mo de excessu 1ecundo de deffectu .ibi desperas qu1de. tert1o epilogat ibi Circa eade. circa primu tria facit.primo de eo qui excedit Inno t1medo. seeudo de 1IIo qui in audedo excedit.ibi Qui uero acidedo excellit. leti 1o de eo qui ex eedit in timedo. ibi Qui autem quid aut in omnibus his phs dixerit pIanum est at. per te ipm uidere poteris. sequitur illa ps. Et feroces proclives. in qua fortitudinem comparat ad quedasibi similia.& primo ostendit differentiam fortis ad ferocem secundo ad eum qui mortem patitur propter aliquas euitandas molestias. 1bi Morrem uero apo Petere. dc planum est qu1d tam ibi quam hic dixerit. Icuntur re alie quin .cais pitulum tertium de fortitudine non vera. cuius quin ponit species. primo ciuilem. secundo milliarem. ibi Videtur etiam tertio eam que est per Dram. ibi Iram quoip. quarto 1lae Iam que est propter spem. 1bi Nec etia. quinto ea q est P ignorantia. 1bi Fortes uidentur. cirisca primum duo facit. primo propon1t. seculo id manifestat. ibi tales homerus. quatu ad primutria simul pponit. primo dicit esse alias quini sortitudin .

137쪽

Deudo a ponit esui Ie qua plurima eo uenietia habere cu uera fortitudine. ibi primo tertio duos proponit gradus huius ciuilis fortitudis. ibi uidetur eni. quid in pria&isecuda parte dixerit planu est. in tertia uero dicit . ciues pleruch Ioquedo bifaria ulis

detur subire pericula. uno modo metu penaru. alio modo ppter infamia euitanda aehonore consequedum .atili ei de causa fortillimi holes re uidens in ciuitatibus ubi timidi inframes sui: fortes uero precIo haohentur. hoc dicit. deest bene notandu quod ultimo dixit. Tales homerus. ubi quod dixerat manifestat. ae primo illud quod loco seculo pposuit. Reudo id

quod prio. ibi in code.circa primu duo facit.primo id manifestat exeplo ex his que homerus seripserat 1 eo libro que de troalano bello ediderat. 1ecudo ostedit hac tale fortitudine ee maxime limite uerefortitudini. ibi limilis aut dicit primo homerus

poeta grecus in poetria 1ua niscit: ideli introducit aliquos tinistes. Lqui ne intainia incurrerest honore consequerentur pericula subire huiu1haodi fuere diomedes grecor u hetor troia inorv.quod eoru dictis apparet:

dicebat en 1 hetor sejpm titilas ad fortiter agendurnili fortiter pugilauero: polidamas dux gre

corum redarguet me primus de

deinde ceteri greci. diomcdes etiam dicebat: opportet me fortiter pugnare: qm alias hetor lois ques aliquado inter troianos leforte laudas ae me uituperans: dicet iideides hoc est iidei filiisus qui erat 1pe idem diomedes: dicet inqua a me 1cilicet fuit uictus aut fugatus, hoc dicit. ex

his nota q, ille hetor qui hodie uulgo fortissimus predicatur secundu philosophii nec i positio adhuc fortis d1citur.eodein modo de aliis 1ntellige. Similis autem. ostedit hae fortitudine que est propter infamia de honore cosequedu esse maxime simile uere fortitura dinl.culus rei similitudo i hoc stat:q, sicut ille si ex uirtute picula subit pudore fugit decoru* sequiturisic etia qui ob honore taIia 1ubit pericula. lioc dicit. ex his argumetallue nota φ fortitudinis finis no est honor. 1n quo milites nostri teporis se veteraberrant.In eodem. manifestat aliud mebrum fortitudinis ciuilis que ni metu pena .rum.& huius ponit duos gradus. primus est eorum qui a magistratibus compellutut secundus uero est eorum qui coguntur a prelatis exercitus.1 Ut prelati quo*.dicit primo in eodem gradu no quidem perfectiois: sed fortitudinis. f. ciuilis debet quis reponere eos qui a magistratibus copellutur malu pugnando a re publica ypulsare.ceteraque in hac di sequenti parte dixerit per te ipm uidere potetis. Videetur etiam. In qua determinat ae fortitudine militari. de prio ondit qualis sit. secudo ea coparat addentur esse apud quos t1midi infames sui fortes uero in precio hentur. Tales homer' facit aliquos ut homede dc hectore. Polidamas me pram' redarguet: dc Dyomedes Hectore1 quadoq; diceret apud troianos cocionas Titi. cles a me. Similis aut hec maxie est illi deq

supra diximup uirtute fieri. Ex pudore enio cupiditate decoris Pueit qnq; honoris gladc

tur. Sed eo deteriores lut 2, no pudore sed mo.

tu adducti id aguiniec denec' iuglut sed pena

copellutur ei ad his q potestate tuit ut apis' ho

midatem aspexeror no ei sat erit fugere Canes

Presecti quoq; eos si reced ut a pugna uerberub' cogut rodire dc a 1, uallo aut fossa collocat oes erat Cogut sed oportet no necessitate: sed sdeco' sit forte ce. Uadet etia respicia fortitudo eo qda Quaobre socrates celebat fortitudine eescietia.Tales sui a bello milites re alii

quide in aliis. Bellu uero multos terroreS ua nos habere uidetur.Hel militibus noti sunt

Ital fortes ipsi creduntur: qm alii qualia illa

sint ignorant.Deinde ec hostem ossedere:& seipos tueri luter pericia maxime possur 5 anmis ututiar ad uulneradum hoste re se tuendu

aptissimvex quo fit ut si armati ceu aduers'

138쪽

eiu 1lem.1R1 Sed milites.1n pr1ma parte tri altangit. primo eausam huius mihi aris solanermes decertet dc uelut athlete aduersus r

des re inexercitatos Na dc in certaminib9 n5 sortissimi: sed aptas uires Sc robusta hiites cor

pora pugnatisa mi hentur.Sed milites qde timida sui can, M piculu iminet uelut si pauet

ores aduersus multos. aut 1 parati aduers' p tos instructosq; c rediatis Primi ei fuga arari piut urbane uero pie manet ait intereulq apud Home' accidit Na is turpe fugere

dc mors huiusmoi saluti prefereda Alli uero q

si lapiores ab initio se periculis obiectarunt. Moxq; intellecta re: fuga arripueriat: mortem magis q dedecus formidantes. Sed fortis ne s talis est. Ira quos in fortitudine reserui uia detuleni sortes quip ira cripsere bestie in p-custares serutur qui di fortes ira di sui. Impetuosissima quide res e ad picula capescenda animi concitatio Unde Homer' robur animolitudinis. 1 udo tangit duo ppter que milites fortes esse credatur. 1bi BeIlum uero. tertio manifestat quod dixerat Pe pIus1b1 Ex quo fit ut 1p1. quid aut i his diser1t per hec uidere poteris. ex prima parte nota unu qa' maximo precto dignu puta. fit e in scientia atu reru experientia

homines in iiugulis facit bene

fidentes. unde a contrario seis nota ignorantia & 1n experientiam homines meticulosos facere qi in singulis apte videmus Sed milites quide. coparat militare ad ciuile simul de uera fortatitudine. ondit qui de Φ milita sis loge magis sit distans.a uera fortitudine qm cs uilis. at p hoc satis patet qa 1io sit uera forti ludo qd' ei distat a m1nus honomagis d1stabit a magis bono re ex h1s uidere poteris adhic dicat. urbane come mi hoses urbane aut ciuili pugnantes . hee

inlaeit 8c alibi uim: re animu e5citauit subiria perina res impet': N afferbuit sanguis Heco1 a significare uidetur animi cocitatione & 1petu. Fortes igitur ter de, faciut.Ira uero eos adiuua Bestis uero Ppter dolore si uulnerate sint aut timeat;Nam cum in silua uel palude senim quasi inuadunt.No est igitur fortitudo si dolore aut ira c5citati in perieulum deseruntur nihil preuidetes eorum que incurrunt am sic asini quoi sortes essent quu ne uerberibus quidem a pabulo remoueri possut mechi etiam propter libidinem multauudet.

Non ergo sunt illi fortes dicendi qui per do

lorem aut aram pericula adeunt Proxime auiatem ad eam que maxime secundum naturame accedere uidetur fortitudo que per iram sit si modo electione ratione I ante susceperit Ethoies sane irascendo quide dolet ulciscedo uero letatur Sed a phec ut pugnates Oessit

ac non fortes. Non enim decore ali rationermesi Ioeus uide ubi bellu aliqacotigerat. nota hie . ciuilis noquecunint sed ea sola si est ypt exhonore cosequedu meIior qua militaris d1citur. alia uero q metu penaru tit no melior sed de aterior qm militaris uidetur. cia illa in personas turpes hec uer nequaqua cadere possit. deinde. Iram quo . ponit tertia specie non uere fortitudinis.& primo

ponit 1d in quo ira .fortitudini assimiletur de quomodo ira ad fortitudinemse habeat.1nducit quoin ad hoc nonulla exempla homeri. secundo comparat hac ad ueram fortitudinem. ibi Noest ergo. de sic patet quid d1cat. ex his nota φ fortitudis e ad iumetu. qastoicis minie placet. Non es: ergci. in qua comparas hanc ad ueram fortitudinem.

de primo ostendit φ ira non sit

uera fortitudo. secundo quomodo ad eam conueniata de disse irat. ibi Proxime aute. circa pridiamu duas ponit rationes ibi se cunda Meehi etiam . di quid inoibus his dicat per te satis uidere poteris. ex ultia parte notarira ee ppinqua uere fortitudini si electionetroneo accepit. regulari side poterit pra rone qa stoicis no jacent

139쪽

ee et Limponit quartu gradu fortitudinis no uere: q estppter fidetis. 2: prio ondit ci uel qualis hec set. seculo ea coparat ad uera ibi In eo m. tertio infert quodda coro dii iri u ibi Q ua ob .ae ex his planum sit qu1d tam in prima qua in secuda qua in tertia parte dicat. in secunda quidem couenietiam differentiam tangit huis 1us & uere fortitudinis. ex ter ilia parte notatur in repentinis periculis maxime experiri utra fortem. quia enim iactatio fine

nisi quia sit decorii pericula suis

hire quod facile cognoscit: talia aereditur re substinet. no 1 ta experat cognoscere an sit utile uel honorabile aut sine per1 ualor sed solum selens esse honeL tum ait decorum talia subit pericula. Fortes u1detur. ponit quintum gradum no uere fortitudinis. de ostedit hanc fortituae

dinem que est propter ignorantiam no multu differre a fortia tudine prefacta que erat Ppter fidentia 1n quo etiam ab ea differat. 2 patet qd hic dicat ultio 1bi dictum est.ponit supradietorum conclusionem. Ex clutis in. hoc capitulo plane habes quis fit uere fortis. non enim est his qui substinet pericula honoris gratia: ut ciu1les. nec spe Iucri, ut milites. neci pugniendi gratia: ut iracund1. nec etiam spe uincendi r ut qui propter fiduis

clam . nec ignorans tanquam pericula que substinet non cognouerit: ut sunt illi qui propter

ignorantiam mon inquam est aliquis horum uere fortis: sed is

solum qui pericula subit & substinet: quia id agere honestumae decoru sit. quod maxime noutandum puto.

V auis autem. opitulsi qrtum de Pprietatibus foristitudinis re quomodo se habeat ad terrebilia de audenda Ac primo facit hoc secitudo has proprietates excludit a milistar1 fortitudine ibi Milites nihil. tertio epilogat ibi de fortitudine. in prima parte

tria facit. primo ondit quomodo se het circa terrebilia cie audeda. secudo quomo circa dolore ibi Toleralloe.tertio quo circa uoIuptate ibi Atame .sid prio dicat satis planuuides nota φ p terribilia it euigit cu ea substinemus q nobis sui fortiora. audenda uero ea dicu tur q aut equalia aut minora nobis sui. Toseratione. in qua pIanii est qδ dicit. dicitur quide fortitudo graue es asperu per methonomia.graue eni 5e asperu di. quia graue de asperii substinet.ite nota φ sicut infra dicetur fortitudo e excellentior

uirtusqm testatia coq, difficilius sit dolores ppeti qm a uolutatibus abstinere ut hic

sed perturbatione animi id aput.H ibet in ali

quid sise fortib9 Nee etia qui-fiducia sui

audet fortes ital sui. suetudinc eni uincedi fidueia in perieras suscipe. In eo in sortib9 similes φ utril pericula coten ut in e sortes ob eas Des qs supra diximF. Isti uero φ sepiores se fore sperat: nee eis resisti posse Sed ebriiqitis tale aliqd faemi fideles ei flut quu ebriis ut u uero no sui ebrii picula fugiuti uiri aut fortis e qhoib' terribilia uidetur di sui: ea subire. qadeco' sit ita facere-turpe noticere. Quaobre fortior esse uides'il subitis 1 pulsis a piculis n5 turbat si qui manifestis at prouisis habitu es maois hec agit uel certe mi

gitatioe subire aspotest repetina uero ut hit' e ita piariatur. Fortes uidetur Sc q ignorat nec multu absut ab his q rps fiducia audent: sed eo deteriores sui φ no existimati re ut illi.

Sed ignoratia audet. Ital illi sustinet ali hiepP:hi uero si mrati 1 relli ut aliud ce q ipi putabat aufugi uiae argivis coligit quu lacede

monios Icadest quos sicinos eo putabat Dictu est qui forte sint: dc qui fortes esse uideantur. Uauis aut circa terribilia'audeda fortitudo sit: n5 in piter i utroq; uersitur sed agis circa illa q nos terret. a ci circa illia territ e atq; ita ut oportet 1 alr se liet magis e sextis:q si circa audeda Tolleratoe cni gravi': at asparu res fortes diar. Itaq; graue ede&as.

peru fortitudo ctae merito laudae diffieii 12 eeni dolores perpeti Q a volu ptatibu abstinere.

140쪽

dicit. Atame in qua tria facit. primo ostendit quomodo se habet fortis eirca volup

tate uel iocuditate.secudo errore stoicoru excludit ibi Et quato.tertio cocludit unum coresarsu 1bi Nec sane. de Diaquidem horu est psa. ex ea parte

aequato magis Irota. primo Phomo maxime dolet cum scit lepriuari eo bono quo scit 1eeste dignu. secundo fi 1cit tale ee maxima bonu: utrumin aut cadit i forte uiru cum uiriliter pugn1do moritur. secundo nota ex

his plis stoicos repercutit qui dicebant 1n uirtuosu dolore min1nime cadere. Milites nihil. prora pr1ctates uere fortis exclud1t a militibus milites eni splerumui loquedo pericula subeunt non

qui de pro bono honesto ato decoro ut uere fortis faelit sea plerum. id milites agunt pro uili

mercede. hoe dicit. in quo miliistes nostri temporis maxime r cutit.eos quoin grauiter inermipatqu1 dicut nemine veneri suo 1s expensis militare. De fortituuine. ponit epilogum. in quo finitur tractatus ae fortitudine.

patet qu1d dicat. Ost hanc. tractatus qrtus

de temperantia continez tria capitula. in primo agit clemateria temperati c. circa quod

duo facie. primo tria simul proisponit. scilicet quid i hoc tracta

re. secundo inquirit in speciali materia temperatie ibi beci ciris quas . quio aute in prima pax te dicat ex his plane tiluere po teris. Dota φ aliqui ex ga Pre ui

cienter ent hec uirtutes irrona i

bi liu partiu animi aliqui notat plim uel teperantia & fortituisclinem elie Lubiective in appetitu sentit, uo. fortitudinem qui isdem in irascibili temperantiam uero ine eupisesb1Ii. sed isti ut mihi uidetur non sufficienti signo sunt decepti. nam sicut patet ex libro primo non solum sensitiuus appetitus: sed etiam uolutas irrationalis dicit. cu in parte irronali cuilas morales uirtutes phs eise dixerit de qbusdatamen sicut de iustitia esse in uoluntate nemo ambigit. Sed circa. ostendit in 1 pecia iI1 qui sit materia temperatie. re primo ostendit quia n5 sit .secudo cocludit co sitii bicirca 1g1Ecfrca primu duo facit. prioippoti,inletu. distinguit quo P uoluptates in uoluptates corporis α animi. secvdo ondit circa quas uoluptates non fit temperatia ibi

At tame finis In fortitudine dulcis esse ui detur. sed a rebus circiistatibus obscuram. 'fec 1 ginasticis certamini, eucit Na pugilibPfinis i se dulcis est eui' gla corone honores'; existut Plagis uero pcuti si modo illi e carne sui dolorosa sane at s molesta dccio laboriosa

e res cuq; hec multa sint: dc illud cui' gia Lutpuu nihil dulce cotinere videi Tale igiis ada

accidit circa fortitudine. Iors & uulnera forti uiro dolorosa sui eas nollet. Perfert in q,Edecos e illa pserre ur turpe no pferre.& qnto magis ot virtute pollet qntocs Selleior errato

magis illi molesta e mors.Na huiusmodi uir maxime dignP e uita re maximi sidonis priuae scies dolorosa res. At nihilomin9 sortis re eo fortasse magis q gloria & decus belli ateponit illis.Nee sane i oi uirtutib' cu delectatioe ara licet nisi 'lien' fine attingui.Milites nihil vetat S ia si tales no sint in optimOS ee. parati siquide ad picula uita p uili mercede abiiciut. De fortitudine igitur aerenus dixisse suf

ficiat Qui uero illa sit nequaq difficile fuerit

ex his que dicta sunt recolligere.

Ost hae de tepantia diram' Uidei he

uirtutes irronabilio ce pitu. rigis

tepantia circa uoluptates mediocritas e supra

dixim' Minyeide nequaq sila circa dolores In his at & 1repantia ee uiciet . Sed circa qs uoluptates sit nue defmiem' Dis 1guede sui uoluptates animi dc corpis seu auiditas animi auiditas disciplie e1 iston eo gavdct cuiPauid'e nihil patiete corpe sed magis 1telectu

SEARCH

MENU NAVIGATION