Commentaria in Aristotelis Ethicam ad Nicomachum

발행: 1496년

분량: 358페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

151쪽

nsΠcentia Iiberalitatem de non

econtra . unde nec nobis est s iis malaifestum an maenincenae

ita dieat habitum realiter disse, rentem liberalitate uel dic o se habent sicut pr1us & posterius. irain liberalitas est prior maenincentia uero posterior sicut bl

narius prior e quam ternarius.

Magnificus sc1ent 1. ostendit qualiter magnificus se habeat

circa materiam predicta. de poon1t sex eius propr1etates circa modum expendendi sectda ibi Sumptus. tertia ibi de preterea. quarta ira p. quita necessarΙum uero. sexta εe a par1. ne. hic

plus addo. ibi quomam. ostendditque sint illa in quibus magis nificus expendit Ar primo i quibus principaliter. secundo i quibus secundar1o. 1b1 1n priuatis

autem in prima parte quattuor facit. nam Primo quod diximus secundo in genere quibus h minibus conueniant huiusmois

di sumptus 1b1 Versi. tertio coo

eIudit qu1bus non conueniant.

1b1 Ex quo. quarto in spee1e ostedit quos homines deceant. 1b Ista uero. 1: horum fine ponit epilogum .ibi magnificus.Sequitur illa pars. In priuatis. Ubi ostendit in quibus magnincus

secundario expendit. cuius relires ponit gradus. 5: hoc primo secundo ostendit maguineum semper seruare mensuram de pportionem sumptuum ad res in quibus expendit. ibi ae in singulis. in illa parte Excedens.determinat de utro p uicio magnin centie opposito.& primo de uotoso. secundo de modaeo ibi modicus autem.& ex his per te usis

dere facisse poteris qui in his di

xeret. dum tamen textum habeas emendatum.

L . mirabile est-NUirtus operas magnificetia in

magna tudine. Quos da sumpt' honorifieos dicimus ueluti in rebv diis secratisruasis sacrifieiis Similiter&circa oem rem diuinam de carea pu.magnificentia. Ueluti si quo in lora ludi publice exibeant aut presecture nauiu a ut epulia publieu -1 olb' ut dic tu e ad age

tatib D na qde his sint oportet Nec solum

op' necessaria ues etia auictore decere Ex quo

fit ut pauper quide magni M' re n5 possit cuei no adsit quod cu decetia erogare queat ae si erogare pgat fatuus sit qui preter dignitate atdecentia re in uirtute id insit ut recte quid. φ fat. Ista uero eos decet quit,' hec talia iam antea existunt uel p se os uel p maiores suos: uel peos gadipos p tinet dc nobiles & claros& q, huiusmodi sui Na hee o1a amplitudinem

lint atq; dignitate. Magnitic' 1gis Dipue in huiusmodi re erit: ae 1 huiusmodi suptibus

imagnificetia ut dictu e . Na hec maxima de honestissima suci In priuatis aut reb' 'semel fui ut nuptis: A d tale Et si 1 aliquo tota ciuitas studeat uel eirca dignitate uel circa hoc

pitum susceptioes eorui comitatu re munerare remuneratioes No erit in seipm suptuosus e

magnificus sed in publica Dona uero simile qda lint his q diis sacratur. Est etiam magnifici

domu parare diuiciis cogrueterornametu enide hoc quida est Σ 1 his max1e suptus sacere qsut diu permasura.Speciosissima ei hec Et in singulis inest decus uoda no enim eade cou niunt diis de homini ' nec teplo dc sepulcro. Et sumptuum unusquisl magn's suo genere

ac magnificetissim' qui i magno magn' Hie aut ' 1 his magn' Et differt magnu illud 'est inope ab eo est in suptu. Na pila quideaut capsula pulcherrima magnificentia habet puerilis doni preciu uero pusillum est ae illi berale. Qua*pter magnifici est in quocul genere faciat:magnifice facere. Nam sie no faciliter superari potest dc sumpt' habet dignitate.

152쪽

Magnificus quide igitur talis est. Excedes ue

ro acuetosus insumptu n5 oportune faciedo

excedit ut dictu est Nain paruis supti, mul

ta cosum atroc spledore cotra decetia captat ut

si histhioniin nuptiali apparatu epulaS paret

ae comedoru exhibeat choru serens purpura ut megalen S:dc hee iomia saeiat no gratia honesti sed ad obstentatione diuiciaria putanS ea de causa homira in sui admiratione Couerterere ubi opus est magnis supti puos iaciens-Vbi uero puis magnos Modicias aut in o1bus deest οἱ plima cosumes in pua re decetia pdit re quidqd agit tardus e at s morosus semp C5sderas q admodu in eo u pas expendat ec hoc ipm cu qret, uagit dc cuncta maiora u oportet se lacere existima ut hi duo habit' uicia γdem no tame uituperatione asserui: quu net damnosa aliis sunt neq; nimiu deformia. Agnanimitate uero circa magna uersa ri uel ex im nomine constat. Sed circa qualia existat prio coprehedam'.refert aut nihil utru ipm habituran eum q secitdu habitu sideremus. Videtur magnanim' ee: q se magnis dignatur quia sit qui dedis Naquino pro dignitate hoc agit insipies e Eos uero qui uirtute predicti sut nemo insipies neq; f tuus,Magnanim' igitur is cst que diximus. Qui uero paruo dign9 ebe sepui faciti modectus quide e sed nequaq magnanim' Naxi magnitudla magnanimitas cosistit queadmodu depulcritudo in magno corpore parui at urbani

quide de apti sed no pulchri Qui uero se magis ni existimat quii indign' sit: tumes e dc ius tus opinione sui. Qui aute pluris et mereatur

Agnanimitate uero. colatus secundus de uirtutibus circa honores. pr1msi capi se materia de actibus magnantinmitatis. prio itaq; de materia seeudo de actibus ibi maxie eril ,

nanimitatem uero circa magna uersari collat ex note .e ei magis nanimitas cbpositu ex magno& animo. unde magnanimitas quasi animi magnitudo. magnaenimus quasi magnu hias animucum ital circa magna esse constet: circa qualia magna existat coprehMamus. β: si aliquis querat utru de magnanimo an clemagnanimitate dicendu sit: ad hoc phs respodet . nihiI refert utru de habitu an de eo si habet hab1tu eo fideremus. ita P itIa qde uno dixerimus: de alio intelligas. Videtur. manifestat popolitu.&in generali. secudo in speciali ibi ql si magnis.primo tria lactri primo circa q uersee

magnanimus. se do quomoda se habent ulcia oppolita magnanimitati circa magna. ibi que ro. tertio ondit quomodo magis nanimus fit medi si ibi est ita dicit prio magnanimus e qui se magnis dignatur. 1 digi tam putatina sit dignus. qm alias esset 1nfipies i eoru uero qui uirtute suilpredicti. 1.ornati nullus e insipies nec fatuus. cum itaq, magnanimus fit uirtute predictuse necesse e esse sapiente hoc e prudente. unde duo simul notatur. primo cν magnanimus e sapies.seeundo φ eu uirtute predictus

quide e lapis Icci no pulchra uua uero se mag- seeundo φ est uirtute predictus ni existimatquii andipnse sit: tumes e dc infla qi meti comeda. di qu1a aliquis tus opinione sui. Qui aute pluris et mereaturuis aut med1ocribus eu fit didinus.ad hoe rndet plis φ no. sed ille dici poterit modestus cuius ca e qal magnaninutas in magnis cosistit. sicut pulchr1tudo tu magno corpore parui quide holes dici potest urbani aut apri no in pulchri. ita* pulehr1tudo duo reurit. s. sit bene pportionata de magnu. unde habes argumetu q, termini alla sumune qm ex eorsi ortute significet pulcher ei a pelle dρ. ita. ad colores potius refers. sed hic a pho loge ath sumitur. proitellectu hornare etia cli doru sui duo cosiderada. prio et, magnanimitas i i uirtute opatur id qle magnu prout e dignu magno honore. 1 tali fortis p fortitudine opatur sortia. o magnanimitate uero maxie fortia Put maxio honore digna sui. eoclein modo Rheti ceteris uirtutibus. unde patet Q magnanimitas aliatu uirtutu sit pulcritudo.

153쪽

seelado nota east circa honores due mi uirtutes: una circa magnos de hec e magnanim, fas . altera e circa mediocres Δ: puos honores. 6: hec et notata. de poterit udexm similitudine modestia diei.ut phs hic ea notat.ς uero exceditu magnis side tumes atl instatus dLς uero i suis excedit: abitiosus appelIaLdeiticietes uero ta i magnis qm i pulshonoribus dicunξ pusillanimes 1lain pusillanimitas est equivo icu ad duo uicia quoru unu magnanimitati alterum odestie opis ponitur. presert1m tame oppoonitur magnanimitati qd plane

plis pon1t i sequeti paragrapho de ex lite colIige quid in eo paragrapho dicat. Est ita*.ostenis

dit quomodo magnanimus fit imedio.e quide magnanimus qntitate de magnitudine sumus. nihiI ita. magnu magnanimulate fugere poterit .in medio P dem magnanimus per inde e φnec ratione excedit nec a ratibedeffecit: sed ei adeqrur. ea magna faciendo que oportet 2 que ratio spa dictat agenda. si se magnis. determinat de ma teria magnanimitatis in speciali. primo ostendit φ sit circa honores. secundo de ea determiat per comparationem ad alias uirtutes. ibi magnanimus siquide. primu probat bifaria. s. ratione cie exeso. secunda ibi de sine raistione. quia aut tam ibi qua hie dicerit u teipm uidere poteris. ex dictis in prima parte duo satatis pulchra notatur.pr1mo digis nitatem ad externa bona referis r1.1ta. cum d1cimus alique esse dignum magno bono. de exteris nis intelligimus. secudo notae inter externabona maximu esse honore. Λe s uis tertio notabis

homines in d1gnitate positi ut sunt reges 5e huiusmodi honoistem appetere.dicebat enim phs quinto polithice φ ille no erit rex cui honor satis n5 sit. Magnanimus.determinat de magnanimitate per coparatione ad alias uirtutes εοῦ primo p rone coamunem ostendit ' magnanimitas esse non possit sine all1s virtutibus. esido φ magata animitas sit Decialis uirtus.1bi Et uidetur. tertio errorem exclud1t.ibi Nequaquas quarto per rationem specialem ostedit φ magnanimitas sit specialis uirtus.im et per fingula. quinto ex premissis 1nfert conclusiones.1N Videtur ergo. Reudst ei Musione Ponit.ibi quarpter. : ex h1s poter1scognicere ud phs i toto isto dicere uelit. sed nota pulcras auctoritates .prio si melior e maiora meres. Q uero optius maxi FQeu u uera sit magnanimusta actu bonu.N meti comeda. iii.notabis magnanimi ee qa i unaquiuirtus

no omnis tumens Qui uero minoris si pusillanimus.siue hic magna siue mediocra si

ue parua mereaturietia minoris sese dignu atbitretur: dc maxime utri uidebit hic magno

dign'. quid ageret:si no dign' feretratas magnanim' magnitudine quide sumusreo aut j oportet medius Na uti dignu est ita

se existimat Alii uero excedunt ac defficiunt.

Quod si se magnis dignatur: α dignus est

ac maxime maximis:circa unu utit maxime erit Dignitas aut dicitur ad externa bona. Maximum autem bonum id ponendum est quod diis tribuimus re quod maxime affectant qui in dignitate sunt re quod reru preclarissimas precium est Id es aute honor Maximum erit

id externorum bonorum Circa honores ergo dc inhonorationes magnanim' est ut oportet. Et sine ratione aute uidentur magnanimi circa honorem uersari.Honore enim se maxime

dignatur masni utra ueria iuxta dignitate Pusillanimus uero deficit ad se m & ad magna nimi dignitat&Tumes aut dc insatus opinione sui ad seipm excedit non tame ob magnanimum- Magnanimus siqua de maximis divnus erit utiq; optim'. Nam semp qui melior

est maiora meretur: ec qui optimus maxima,

Eum igitur il uere magnanim' sit bonsi ee ru

portet. Et vides'ilde eo magnanimi ' e 1 unaquai uirtute magnu.Nequaq uero alli cou nit cedere lacessenti nos iniuria 1ferre: cui' ei

gra turpe aliquid faceret cui nihil magnu estoc p singula cosiderae magnanim' nisi bonus

154쪽

mitate uero q sunt maxime fortia.& tu adde ut sui maximo honore digna. eode* modo in ceteris uirtutibus.quarto nota magnanimo nihil ee magnu .qa intellige de bonis externis.qs dictu multu ualer ad intelligedu . magnanimus fit no superbus sed humilis nam superbus is est qui cupiditate honotis al1quid facit 1ndeces . putat enim honore esse maximu bonu. quinto nota honore esse uirtutis premist intellige no condignur sed cogruum. xto nota magnanimitate esse allaru utris tuta ornatu. 5: hoc ide est quos supra dicebatur uirtutu pulcritudo.est eni magnanimitas i oluirtute magnu ql profecto pulchru dicitur. septimo cie ultimo notatur 1d qa cudo loco notabatur.f. non esse uere magnanimu sine accumulata uirtute. in

quo illi repreheclutur qui eleutea re magnanimu qu 1 e in Potella ad magna fac1endu . aristote Ies aut non Dc. sed magnanimudieitino qui faciet: sed qui iam

magna fecerit. quod meti mada Maxime ergo determinat de actibus magnanimitatis ae primo resumit eius mater1am dices Psit maxime hoc e directe M priscipaliter cirea honores re inhonorat loes ei: adde maximos . sactrca paruos Λ: mediocres alteis ra erit u 1rtus ut 1am patebit. Ac in magnis. ostedit quis sit actus magnanimi circa hac maisteria. cudo qualiter operetur circa alias materias secudarias 1bi Qui etiam.tertio quomodo fortune hona ad magnAnimita te conferat, ibi Fortuna etiam.

quid aut 1n prima de secuda pax te dicat uidere poteris P teipm. ex quibus de precedetibus patet quis sit Pprius actus magnani mi.est enim seipm dienari magnis honor1busicum ut dignus. gaudere quo* at ν dolere moderate i magnis honoribus aduersitatibusq3. ex quo planu erit magnanimitatis re materia dupli e Cremota ut sui honores .altera ea pinquaest honoru magnorii cupiditates. patet ex dietis o licet magnanimitas in omi uirtute opetur magnu test tame singularis uirtus ab aliis distinia.qm esus materia de obiectu est Uale ab obiectis Hiaru uirtutu formalis differes .poteris quosp cx ante dictis iteIugere duplice ee magnanimitatis unus yprius directe ac prio. de hic est te dignari gnis honoribus eu in dignus. gaudere quoin atet dolere moderate i magnis honoribus eoru* aduerlitatibus. alius actus eius e in oi uirtute magnu facere de hic dici poterit sine quo no nisi ei magna feceris: no poteris te iuste dignari maximis hon ribus. Fortuna etia.ondit quomodo fortune bona colarat ad magnanimitatem, de primo P aliquid ad ea ferat. secudo ea no faciat. ibi Qui uero. pro intellectu prime partis nota. bona fortune ad magnanimitate conferre bifariam intellig1tur. pr1mo tanqm instrumenta. de hic modus est generalis ad oem uitutem. alio modo consectistat nio ridiculus uidebitur qm honore nomeretur u paruus e Honor ei est uirtutis premiu di tribuitur bonis.Uides ergo magnaniam1tas ceu ornatu quida esse uirtutu. maio

res illas facit de sine illis no e. Quappter diffi

cile e uere magnanimu ee no ei possibile absis accumulata probitate. Maxie ergo circa honores dc inhonorationes magnanim' e. Ac iti

magnis quide dc a grauibY uiris h1tis moderate letabii q.debitis potit' autetia minoribus Nam uirtuti olo psecte satis disti' honor hei

non pol eru in recipiet qm maiora exhiberi

no possut.Paruos aut re a quibusvis hitos parui pedet. No et his dign9 Eode modo re in ho

noratione No ei erit iuste circa illo. xime quide ioit ut dictu e uir magnanim' circa honores e. Quit circa diu laias Neirca potetia dc circa oem prospitate aduersitatem ut cunis

accidat moderate se habebit nec in prospis ga

ladebit nimiu nec aduersus nimiu turbabitur

Na nee in honore sie se habet qae maximii est.

potetie ei re diui cie 13pter honore expetuntur

itaq; illas qui habet p illas honorari uolunt ec

cui honor paruu est huic dc alia. Ex quo fit ut superbi uideatur. Fortuna etiam uides' ad magnanimitate eoferre. Nobiles enim N pote

155쪽

runt in quantum sn eonspectu saltem popularium reddunt hominem honorabiliorem. quod plis probare nititur. Qui uero ostedit fortune bona no posse facere magnanimos. quod saris perte u1debis. ex his notat primo quis sit superbus. est eni1s qui honorem querit pro his rebus quibus honor no debeticuiusmodi sunt nob1lltas potisti e S: diuicie & cetere huiusmodi prosperitates. Secundo nota magnanimum uere esse humi,

lem. est en1m humilis qui pro

ea re honorem expetit cui pro . prie honor debetur.talis autem e uirtus. sine qua magnanimus

ridiculus habetur. tertio pro litera nota gi omnis prospera fortuna secunda appellatur. de hoc adeo quia homini primo mala secundo bona fortuna pleruin euenire contingat. ex fine huius capituli est argumentum Pphs non solum plebeios: sed etiam diuites de potentes cte nobi ales appellatioe multitudinis c5prehendit. ita p uirtus est tam rara: ut ceteri multitudinis apis peIlatione comprehendantur. quod pro locis no paucis notarabis. sed de his satis. Agnanimus nec parua capim secundu de yprietatibus maestnanimi.& uiciis ei opis positis.1 uda ibi ς uerodefecit in pria pie sic procedit 'prio potait yprietates q accipiutur per

coparatione ad res exteriores.secudoptii retes adactus humanos. Ibi sed occiosus. tertio eas

' attendutui penes eius disposstione.ibi nec uero. Ipria parte . octo ponit Pprietates. qru due pertinet ad materia fortitudis. alie qui in ad materia liberalitaistis ultia uero ad ypria materia ad honotes .secuda ibi de qno. tertia ae benefacere.qrta in retributao. unta uides at. sexta de hec. semia est ei. octaua re erga. α huius ult1e duas ponit rones secuda ibi cie iter illos. re ex his plana est phi intelio quod uero

dixit in unis sprietate itelliger

iesrediuites honore digni habetur In exrelletia e1 in bono aut ossie excelles honorabili' l*pter talia magis magnanimos faciut. Honuratur ei a qbusda Sed secudii veritate sol ' bo Dus honorabilis e ad cui utrui existit. Is m,gis honore dign9 e. Qui uero sine uirtute talia bona linimee iuste seipos magnifaciunt:

nec rectae magnanimi dictitur Na sine uirtute

piaeta isti no suciSubi aut re petulares fiuisi talia possideatam abs p uirtute secudas res moderate ferre no facile est φr quu illi farere

nequeat:ac putet se ceteras ante cellere alios qde c6tenui spi uero quodvis Mut: Imitantur

ei magnanimu quu similes illi no sint hoc aut faciut in quib9 possut. Que agit secudu uirtu

te sudea no Uut dc alios infra se putat At magnanimus infra se iuste putat. na iudicat secundum ueritate Multitudo ucro ut Cotingit. Agnanimus nec parua nec frequenter

. pericula adit Obad .f. φ pauca sunt que ab illo extimentur. At magna adit Et quando illis se prebet uita sue no parcit. q. indignum sit ita olo uiuere Et bene facere alias prompse est bene suscipere autem pudet:aliud alite supantis est aliud ei' qui suetur. In retribuedo aute excedit Na sic debitore sibi insu facit: maiorib9 beneficiis i cu collatis. Uidetur aut

commemorare in quos api benefiCia contulic. runt a quibuS uero ipi acceperunt nouiden tur commemorare interior eni qui beneficiuaccipitreo qui co fert ape uero sutor esse'uult Et hec liberer audit illa moleste. Itas Thetis

beneficia Ioui non narrat Nec Lacedemoni a thentesibrilicet acceperit Est etia magnanimi neminem precari aut certe, uix obsequi uero propte. Et erga homies 1 dignitate aut Aviciis constitutos magnu se gerere. Erga mediocres uero coueniente Nam illis quide excellere arduum est ae gloriosum his uero facile.Et iter illos se amplu gerere no ingenerosia est. Inter huiles uero graue qsi iter ibecilles exerceat uires nec ad pclara coaedat at ubi cetera excellul

156쪽

no tand magnanimus fuerit ingratus: sed hoc ideo dictu eiqui a mistis OgIU dema

1 ori recopensatioe qm de beneficioru receptione. ita. no ingratus:Ted pluri gratus dicitur magnanimus. Sed ociosus. ponit sex Pprietates magnan1m1 1qatteautur in actibus humanis quaru pria at inditur P coparatione ad seipm. alie quattuor P coparatione ad ueritate. ultima uero pco paratione ad uoluptate.secuada 1bi Necesse est. tertia ac ueritate. qrta re loqui quinta ac uerax. sexta de ad auu.quas P teip- ΩΙ u1de. sed aduerte in licet aliqharum .pprietates uideatur uerba uitupabiles. ueritate ac sensu no sule imo maxime laudabiles. dicitur quide ociosus no tanil aliqua de necessariis o miserit: sed quia ad pauca mouetur. no eni nisi ad magna mavi amoui honore diana: g qui de Ocii currui. coteptor quoua re audax

dicitur non quide absolute: sed respective quia ent multi acipene1nfiniti sut qui aut ex insipientia aut quia aliis adulari elia . guttalios eoruin res magis qua

fini magnifaciut. magnanimus. uero iudicas ueritatem quia

nihil tale Deir: itain nullum magis qm ualeat apreciatura indei qua e multitudini uidetur φmagnanimus alios contenat eo de modo quia holes plerum sunt timiditat per hoc adulat res efflatutur magnanimus eis audax videturqui apter timore nihil preter ronem facit nulli. adulatur. ex quita Pprietate notatur Φ 1ronia aIiqua est uirtuosa aut salte no est uiciosa. & ut credo erit quia mediti sensibit rnoegreditur. ex Xta Pprietate inorabis posse couenire omibiis esse uitupabile virtuosus enim qualis est masnanimus no beneco uenit in uicioso. O solo ita. maxie uirtuosio magnanimus coueire poterit. ex hoc fere Ioco notaξ huilitas uitupabilis e fini aliqm significatione: tue. s.cu ex huisitate adulator efficis. Nec vero. ponit magnanimi sex ppr1etates qattedue penes eius dispositione. qru prie dueco fistuli aso. alie uero due attedus penes 1pius locutione. & ultie penes couersatione ex flore Fa ibi nee odi1.111 nec a hoibus.qrta de de necessariis. v. magi . vi. motus uero .ci: ex his patet ud hic.dixerit. ex pria Pprietate e argumetu φ rei magnitudo ca e admirati . ois. tert1epprietatis duas uides assignare rones. ex his pserti ex sexta Oprietate hes a

I1Aee laudabilia q uulgolcredias uitupabilia. Qiii Mero. determiat de uiciis. de priopore qd e coe utri J. 11. determiat de pusillato. ibi na pusillanimis iii. de tumete ibi tu metes uero. qrto copat Plaeta ulcia adi uice ibi opponita pie pria qd dixerit plans e isa tria facit prio it pusillanimi aftff. fio eam ibi ae uidet.1ii effect. ibi huiusmo 1 sit. ω ex his collige inia cirea tumete duo tag1t.prio eam .fio actu 1bi uestitum ex uitlapte huius capti argum

Sed odiose sit dc piger at ubi honor magnPuel res ageda incubat. Et pauca quide aggredi

tur sed magna Certe ac preclara. Necesse e etiaut pala oderit palat amet Na occultare timidi eric ueritate magi opione curabit. Et i quetur dc aget pala Coteptor ei est ideo audax Audax uero ideo coaepnes Ac uerax e nisi fora

te p hironia Sed hironia ad multitudine de ad

alium no posse uiuere nisi adamacu. Seruilenas. Iras oes adulatores seruiles Loes humiles adulatores. Nel viro admirator erit

quia nihil sibi uidetur magnum Neq; odii t nax. No en1 magnanimi est refricare animo γsertim mala sed magis parui dere Nec de homini,' multu loques Na nec de se dicet neq; de aliis. Noe1 sibi cure e uti laudet ' nec ut alii uitunenεMcc rursus laudator e quarpe' nec maledicus nec de inimieis: nisi quu i uehitur. Et de necessam is aut minutis minime qru

lus arat pcator. Na ita se hisci' est a ista curet Magi a uolet res preclaras ta infructuosas: qfructuosas dc utiles, id magis per se suffici

entis intus uero eius tardusce uidetur uox

grauigdc loquutio firma. Non enim properat qui paucis intendit: net uehemes est a nihil magnu putat.Volubilitas aut lingue:ac Pp ratio illo ' de ea si Taiis qde magnanim' e.

Qui uero deficit pusillanim' si excedit tumes

157쪽

tum habes consiIiu esse aristotelicum potius in tumore qm in pusillanimitate declinare. Σ1nfine ut hanc cum sequete continuaret uirtute inquit magnanimitas 1gitur ut dictum est uerasae circa magnos honores. allana uirtus de qua immediate agit e circa parvos 5e mediocres

honores,

Idee realia queda. capita tertium de hac mediocri uirtute inomiata qnc se habet ad magnanimitate sicut liberallias ad magnificentia. ω tria falacit. primo quod 1ntedit rponit secundo id probat ibi , t aure. di huius duas ponit rationes.secuda ibi Vitupamus tertio deae terminat de medio δe extremis 1b1 Cuin mediu. circa quod duo

ponit contingetia ypter mediuesse 1nominatu.secunda ibi Sed h1c. circa prima tria facit. priodicit extrema de medio certare id est cotendere Ppter medium et Ie inominatu. lecudo ondit Phoc no obstate nihilominus circa paruas 5: medios honores est medium ibi in quibns uero.tertio dicit hanc uirtute coparata ad alteru extremoru esse aut ulderi alteria extremu.ilao sicut iceteris uirtutibus ad utrum existremu coparata: uides utruo de

1nde est cynote utriuis nonuil exprimitur. hoc e igitur i sumaql plis in hoc capto de hac uiris tute diei t. secuda ibi Vides aut di nota φ licet alie queda uirtutes ex imperio magnanimitatis aliqA pprios Hiciant actus. hoc in i hac uirtute ut mihi side ui defloesino her.eo ei ipo lageret altri magno.honore digna, eet magnanimitas. 1te nota hic cellare 1llud garuioru argumentu:magnu de parusi spem no diuersificatinam id locum habet Cum magnum ae paruu ad spectem non pertinent uniuerse quidem species differut per magis re minus perfectum. at per hoc per magnum ae paruum. se de his an, de uirtutibus q Bit citica honore'di imus.

dieitur 3c lassatus opinione sui Nec sane mali hi uidetur esse quu nemini male faciat.Sed certe aberrat. pusillanimus quide quu bruna mereas' seipm priuat his quin' dignPe. Ac uidetur malu quida his: P se dignu bonis no putat dc seipm ignorare. Na cupet certe illas hus dignus est quu sint bona. N5 ta demetes isti uidetur sed magis morosi Hui odi aut opinio deteriores facit.Singuli ei.appeti ut secundu dignitate Abstinet uero a preclaris reis bus exerciciis φ.q indigni sint: eodes modo ec ab externis bonis. . Tumentes uero ac insati demetes sui:& ignorates sui ac id qde uehemeter.Tanil en1 digni sint honorabilia tua dut.Mox redarguutur Uestatus se ornant de gestu 3c huiusmodi Fortunas s suas iactat Acpala ee uolui ut p allas honoret . Oponit uero magnanimitati pusillanimitas magis instacio,Nam frequentior est ac deterior.Magna. nimitas igitur ut dictu es: circa honores ueris satur magnOMIdee dc alia queda uiris' circa honores existere ut ante diximPq ad magnanimitate pxime accedit quod modia liberalitas ad magnificetia .Ambe mi iste a magnitudine absut ec circa mediocria paruaq; nos disponutut oportet ut at 1 dadis capiedisq; pecuniismediocritas e ac excess9 6c desedis' sie honoris cupiditate excess9 dc defeet' mediocritas qda e. Uitupamus e1 ambiciosu P plus ovortet aut

unde no oportet honore appetit Uituamusta remissusa nec honeste qui de honorari qrat Interdu uero dc ambitiosu quasi uirile ae siecupidu ec remis Iu qsi humanu de modestu laudam Costat at m imis modis cupidu alicui' rei dicam' ad id sep abiciose referi' sed laudates s magis q uulg' dc uitupantes stmagis u oportet mediu sit inominatu extrema de medio uacuo certare ad inuice uidentur In quibus uero est excessius S deffect se in eisdem mediu. Affectatur honor magi se opor tet & min' ergo dc ut oportet asseque e a

158쪽

IIII

Ansuetudo medioeritas. tractatus tertius de mansuetudine que respeeit mala exteriora ex quibus homo ad iram prouocatur continet tantum unum capitualum in quo tria facit. primo ostendit quomodo circa 1ram sint medium de extrema. sedatur ei hic qui mediocritas e circa honores sine no1e Uidet aut re ad ambitione re missio.&ad remissione ambieto &ad utruis utral quodamodo opponi hoc aes aliis uirtutib' esse uidetur.&d hic ex eo extrema Opp .

sita uidetur se mediocritas ipa sine note est. Ansuetudo mediocritas est circa iram cum mediu Itos sere extrema sui abs nomine. Medio quide mansuetudine attribuimus ad deffect u:qui ite sine no1e e declinante remus uero iracudia dici potest. Affeistus ergo est ira facientia uero multa ac uaria sunt.

tet irascitidc preterea ut oportet qn'qnto ore laudatur masuetus hic utit erit.Si quidem masuetudo laudatur Uultent mansuet' quietus esse Nec a perturbatione defferti Sed ita ut ratio prccipit in his: dc ad tantu tepus L sensu esse Magisq; in deffectu peccare uidetur No ei uindex est malaci': sed magis elemens.

Deffectus aut siue ille segnicies sit: siue qd

uis tande uita patur. Na qui no irascutur i Pbus oportet: stupidi uidetur esse re qui no ut oportet nec quado nec aduersus quos oportet

Uidetur eni qui no irascitur nos fetire nec dolere nec resis cre Atq; p ferre estumelias: αὐos negligere: sed uile e . Exces' aut p oia sit Na re quib' tio oportet dc pro quibP no Oporat et:& magis q oportet aut uehemetius ec maiori tpore Nec tame ola eide existut no eni sie

ri potest.Nam malum sei m destruit dil si ii tegrum undoeu i sit intollerabile est.

cundo prosequis de eis. 1 bl affectus ergo. tertio respondet tacite questioni ibi β cte supradiis

Y1mus. dicit mansuetudo cmediocritas circa ira. causa H

ro quare sic dicatur est: qu1a cumeatu fit inominatu Δ: 1 te fere extrema fini abis nomine quia1ta inquam indimedium attribu 1mus mansuetudinem deelinantem non quidem ad excessum: sed ad deffectum qui item sine

nomine est. excessus uero iracudia dici potest. hoc dicit. pro

quorum 1ntellectu nota m mansuetudo proprie nomen est animantium ferocium que consuetudinem ferocitatem deposue m. unde mansueta quasi manu assueta dicuntur. habet 1inui mafforem conuenientiam cum ire deffectu quam cum eius excessu

hodie tamen ut hic aperte unuit philosophus traductum e ad hoc Psit nomen ute11nmul &

uirtutis . neutrum tamen ut pa a

tet proprie sign1ficat. nota dum etiam ς, hac eadem de eausa ho1us uirtutis extrema a philoso ipho dicuntur esse fere sine no mine licet enim excessus modo aliquo nomiatum sit: deffectus tamen sine proprio nomine est Affectus ergo. prosequitur de prefactis. 5: pr1mo de medio.se do de extremis ibi Deffectus autem.1n prima parte facit duo primo ostend1t qu1d mala suetuis clini conueniat secundum Φ est uirtus. secundo ondit qd e1 conueniat fim nois yprietatem. ihi

hic dixerit qd' uero dicit insensum esse: no patave . sed active accipe hoc est no inferente offesam.nota ut dicta fit dicenda melius intelligas o mansuetudo ae elementia differunt: quia mansuetudo moderatur 1nteriore ire affectione clementia uero exteriore puniistionem. 6: ne ut illi opponitur 1racundia: s c isti stultas ae crudelitas. Deffectus aut determiat de uiciis oppositis malaetudini. 6e Prio de'segnitie. seculo de iraesidia. 1b11ra dia ergo tertio copat ea ad iuice. 1bi malaetudini magis circa pr1mii bifaria Osidit φ segnie1es hoc e deffectus ire sit uitupabilis. cuda ibi atqu1. cla ex his patet lata atqui ex his satis notari poterit eos holes re uitupabiles quos uulgus Iaudat. . Exces

159쪽

sstius .ibi Iracundi ergo .dieit ergo pr1mo ιν excessus ire poterIt cotingere sim errore cuiuscu* circustatie. nec tame oes simul priuari possibile erit.cuius causia est: γ ma, Iu si integrui est: ipm destruit. qis multifaria intelligi poterit. ci ila iuxta sententia pauli iurisconsulti minime mi mutada que semp certa interpretat1one habuerundi camus ita. φ malu boni priuauone dicit.ad integritate igitur mali sequitur totius boni priuatio. α sicino erit ubi mala substentetur. Iraclidi ergo. ponit tres species supabundatie 1re. quaru prima couenit colericis qui in ira Opter ueIocitate dictitur acur1.alia uero copetit flematicis uel melius mediocriter mei acolicis. qui amari a pho appellatur. tertia quide spes illis couenit qui sunt melacolici quos phs dicit acerbos.secuda ibi amari uero. tertia ibi eos uero acerbos. ex his collige sententia. notandus

Iracud 1 ergo celeriter irascutur: de quibus no oportet & pro qua b no oportet. α magis e oportet Sed cito desiit ut quod 1n ipas optime eit Euenit aut id quia no coprimunt 1ra 1 ed ea reddut ac se ostendut*pter acuitate subide cessat Excessive aut acuti sut quib'fuma incit impetuositas ae ad omne ait in omni iracudi de re nonae habet Amati uero dissicile pla

fac1t Voluptate pro ira peries sed donec id no

fit onus ret1net na qm oculta est ira illi mitti.gade intedit nemo ut uero an seipa digereatur

tempore indiget Sut aut hi plurimu molem sibi ipis δc amicis. Eos uero acerbos dici qm pro quib' no oportet magis u oportet: αlongrus lepus infensiniec piacatur sine supii cio uel pena. Uansuetudini magis opponam' excessu Et frequetius fit humanius eni est magis ulcisci Et in uita acerbi pe1ores sui. Qioc supra daximus di ex dictis patet illud no ita

de similibus coli 1ge differentia 1nter colericos de melancolicos. mansuetudini magis, comparat prefacta uicia adinvicem. α ostendit bifariam φ excessus ire magis qua aes laetus opponatur mansuetudini. frequentius enim evenat w in ira excedamus quam defficere. cum hoc sit nobis naturalius. Item in uita ciuili atin in omni societate 1rais eundi sunt difficiliores quam segnes. at per hoc deteriores.alias dicitur inter exceae tes deteriores in uita sunt acerba. Quod de supra.respondet tacite questioni. α prismo ostendit quid circa hoc determ1nari non possit.secundo qu1d fuerit maniscitum.

ibi Ad illud. re quia hec fere sunt dicta in fine secundi libri oe 1bi quod de his 1entismus diximus: ad illa ita. 1b1 dicta te rem1timus. Nota hic primo φ doctrina aristotealica in hoc loco posita non modicum ualet ad cognoscendu quanao in ira peccat mortaliter aut quando uenialiter. cum enim quis potest 1entire te egredi medium: mortaliter peccat. cum autem 1d fuerit insensibile: erit peccatum ueniale. secundo nota do ictrinam aristotelicam ut patet ex dictis tantum deuiare ab stoica ut ille ridicuius uitideatur qui eas inepte concordare crenetur.

scut Ieo nardus tuebat in pro, logo ex uulgari lingua no i paucis locis latina corrupitur. qa 1 hac materia circa hispanos accedit est eni hispanis usitatum 1nuulgari lingua uniuersos iracudos malenconiosos. de 1raesidia 1 pam dicut maleneonta. 5: hinc plures eoru etia qui periti creadiitur cunctos ira cudos dicunt melaeolicos. ignorat quide isti φ 1racundia yprius qua melaias colicis coueniat colericis qui fere tantu a melancolicis differiit quatum iuuenis a stipo sene. Δ

iocundit a tris i. calidum a frigido. at* ignis a terra. signa autemelancolicoru sunt:cutis grosita de fere scamosa. Ior fu b auhidus aut 1, prius subcinericius pili in extremitatibus nulli a aut pauci. carnes dure at* aspei, Te. de quod deterrimu est tristiticia continua. tarde 1 rascitur.tat diuis placatur. colericus uero

plurimum colore est palidus.pilosus. carnes moles habens. cia

operatur: sicut melancolicus ea

Iatitando talia facit. ex his ita*

160쪽

cile determinare quomodo & quibus dc qnto tempore de pro quibus irascendum sit re quoad recte faciat quis uel aberreti m qui paru

transgreditur non uituperatur siue in magis siue in minusanterdu em defieietes laudamRec malaetos vocam': de irasceres uiriles.q.ad dominandu aptos ed qntum qualiter e tacedens uituperandus sit:non facile est verbis

ostedere in singulis.n.ais in sensu huius rei auditium est. At illum manifestum medius habitus laudabilis e per que irascimur quibu

portet Ac ut oportet Sc talia oia. Excessus aut

ec deffectus uituperatur aes paruper fiant leuiter si ulterius grauiter Costat igitur mediu

habitum esse amplectendum Adde dispositionibus circa iram Me dixisse satis sit.

N uita uero at comuni usu uerboru

ael uti quida essetatores sui si placendi

studio laudat oiar Ac nihil aduersansputates oportere minime se molestos cuiq ee. Alii comtra ab his I cuctis dissideres nec ostedere sic ueretes 1 huani de coletiosi uocatur Qui igithuiusmodi dispositioes uitupande sui mani sestu e qael mediocritas horu laudada recipies

qoportet:& ut oportet citraria uero eodem modo repelles .Huic uero nome noe. Sed amici se vides similis re maxie.Talis e ei et hanc mediocritate seruatrquale dicere uolum' humanu. dc amicu dilectione assumetem. Sed differt ab amicicia φ affectu caret: nec ad eos resectit qui couersas:no ei amore uel odio

sed se ipe talis est ea recipit q oportet Ide ei er

ga notos 8c ignotos colaetos & 1ncosuetos λ

militer faciet. Pretem ' in singulis ut dia

cet No ent couenit similiter familiariu de ex

traneoru curam habere nec eodem modo eius N ulta uero.tractatus qr tus deu1rtutibus que sutrirea actus humanos. capitu Issprimum de uirtute amiciete Mmlli .in quo primo proponit ectrema de etiam medium .concludit extrema u1tuperanda mein dioeritatem uero esse laudanda seeundo prosequitur de medio. 1bi hule.tertio de elusextremis

1bi qui aure.quid aut e 1n prima

parte dixerit planu est. huic uero nome. proinquie de hae uiris tute. Se primo quantum ad nois me secundo tangit eius proprietates. hi sumatim igitur. i prima parte tria facit. pr1mo dieit

hanc mediocritatem esse mominatam tesse tame amicicie simiis

Iem.secundo ostendit in quo ab amicieia differat.1bi sed differt tertio respondet tacite questiolibi pretem dicit prior huic me dioeritati q est in u1te eo uersaatione arin 1n comuni usu uerborsi no est noniersed quatu ad effectu amiciete uidetur ee maxie similis. qu1 eni ha 'seruat mediocritater talis est qualem dicere uolumus humansi ei: amleu asscimente delectione sci Iicet coueisnletem hominibus atm amicis

ex his de etiam ex dictis 1n priis mo Pagrapho patet q, licet hee

uirtus no si nominata proprio nominet per sinitIitudine tamehumanitas at* amicicia.& qui eo habet humanus siue amicus dicitur. Sed differt. poli differentia huius uirtutis ab amici ci a. licerem coueniat cum amicleiat effectu: quia utra edulcis Couersationis: sed differt ab amicieiarquia affectu amoris ca

ret. no ita mouetur amore ut amicicta .nec ut amicicia refle

titur quibus couersatur hoc est no eorum respectu talia facit sicut amici clamo et ea facit amore uel odior sed ga lue talis est: hoc e tali uirtute dispositus rea recipit qrecipe oportet probat istud eta 1dem circa notos di 1notos: cosuetos Ae incolaetos faciet similiter.cuis Ius simi Ie uideri poterit in liberesitate.cu enim quis donat ex amore que habet ad donatatiumrno dicetur ille liberalis: sed amicus.cum uero 1d faciliquia talis est tue proprie liberalis dieitur.simile ital est de hae uirtute. Pretera. quia posset alias ex diis ctis dubitare aut eredere φ hec u1rtus fimiliter se haberet circa oes: hac 1tain occasioe

dicit:* smillier faciet pretem et, in singulis faciet ut decet.qula no et couenit. sim Ie

SEARCH

MENU NAVIGATION