장음표시 사용
271쪽
sefendsi quid plis note proprie u itutis Delligat.& quas tiaturales uirtutes hie appetreta dicamus igitur et, uirtus proprie ea dicitur que usu es consuetudine perfecteque fita in appet1tu existere die tue. hec a sit est uirtus de qua phs tractauerat in libris preeedentibus.naturalis uero impprie fle lmpfecta uirtus est naturalis 1nelinatio ueI naturalis dispositio appetitus ad perfect1 de proprie uirtute capescenda. est itam naturalis di imperfecta quasi ineohatio principi si fle setne perfecte Δ: proprie nirtutis. queo admodsi eni sine semine nee plante nascutur: se etiam fine huiusmodi naturali apti tudine perfecta At proprie uirtute in appetitu neri n5 contingit. 4: ista que diximus de uirtute appetitus Ioed habent in uirtutibus 1ntellectiu's. At presertim i uirtute r nis pratice q in rebit agendis uersatur.ut hic phs sat1s expresse 1gnuere uidetur. 1: trapso preeeIete. ubi naturalem
dispostlone ronis praclee q in rebus agendis uersatur astutiaeulti perfecti uero uirtute prudentiam appellauit. habebot sertam Fm Nortione utrius naturalis fleastutia. yprie utrius Trudelia.qmadui si eni se his Det naturalis uirtus ad appetist tuisse astutis ad intellectu. de ficut se habet p 1e uirtus ad ar etftu: sic de prudentia adro Erilis premimst dieamus csi mo proprie ulrrus nJ poterit e sne prudelia. hoc se probaturrille naturales dispositiones q sine discritione de prudentia nos in bono inelinsitino mi nee diemur a prie uir tates. hoe pater dia r. primo quia petfim1I1tudine in bestiis.& in pueris quom repers situr. sed nec bestiar6. nee puerorum est agere fim uirture proprie vict1.1tem huiusmodi naturales dispostones sine diser stione de prudentia sui nobis noctve ut patet de 1llo qui naturaIlter in liberal statε fit clinatur.qu1 fi diseritione de prudentia careatifacile prosiliet in prodigalitate. ac qisto maior fuerit huiusmodi inclinatio: tanto magis ledetur. qniad inradsi esse u1demus de equo fortiter motorqui si uisu careatrisito fortius impingetur qnto fortius moue hitur. esse quide noclusi de uirtute pprie dicta no pred1eatur. coci udamus igitur a est rario sensu et, ea tants modo dieetur uirtus xprie que nos 1n bonsi inelinat de esi diseritione di prudentia operatur. s. loco fit tempore congruo illiso seruatis circunstantiis ex dict1s phslosophi in hae parte poteris aliqua setis utiIta notare.pr mo in appetitu naturalem u1rtutem sic se habere ad proprie uirtutem qmadmodum se habet furatione astutia ad prudentia. eue enim ibi astutia 1ndeterminate se habet ad bonum 5e malsi. et prudentia determinate ab bonsi tantsimodo ita te hic naturalis virtu differens est ad bonsi fle ad malui sed pprie uirtus determiatur ad bonsi secundo notat his uirtutes oms inesse noras a naturaeno udera m esse perferent sed fissi esse implae tum. quod ex triplici parte a treditur:primo ex parte intellectust cui naturaliter sum indita prima prinelpia agibills.ut nulli esse nocends. nemine Ioeufete fier1 esi fae tura aliena. de sim1lla. secundo ex parte uolutatis que de se naturaliter mouetur a bono inteIlecto ficut a proprio oblecto.tertio ex parte appetitus sensitivi. RE . ex nais raI, complexioe sunt aliqui dispost 1 ad Iram.al 1l ad uoluptates. alis ad alla. tertio nσtabis exemptu quod hie a pho 1ndueitur de corpore robusto sine intuitu se mouente Quod in locis no paucis no 1 neongrue appiscari poterit. quarto notabis eam tantum Fdo dici proprie uirtutem que nos 1n honum inclinat e re cum discr1tione de pruden tia operatur et hec potest d1el diffinitio proprie ulrtutis.1dest uirtutis proprie dicte dem lino est perfecta et proprie uirtus. ted persectx d1eltur quia sibi nihl I deesse us. detur. et proprie uirtus ideo dicitum usa eum discritone et prudentia operatara et hiis patet idem esse naturalem imperfecta et 1myprie uirtute.qs menti comendabis
contra eos qui uirtuosos appellant quosdamandiscretos bonas nescio quaIes inces1m.
quida proprie bonu esse ut talia aliter ad esset Nam pueris quide de bestiis naturales fiat ha
bstus Uetu abs mete uidetut esse noeiui.il luddutarat apparete queadmodu 1 robuste corpore sine intuitu se movete eotingit sortia
ter offendere quia uisu n5 habet ita es hies accipiat mente in agedo differt habit' uero
similis existens tunc erit proprie uirtus. Ita
ut opinabili due sui spes astutia de prudentis sie in morali diae sui naturalis uiris &ritu haru j propria esimo sit abn prudeliat
272쪽
tiones habente . Et propterea. hie seeundo ostendit propositum per aliorum dicta
fidi facit tria.primo ostendit propositum per antIquorum dicta. secundo per dicta moadernorum 1es signum hulus tertio eoneludit propositum ibi patet ig1tur. dicit ergo primo φ ex antiquorum dictis. dc presertim socratisqu1 1n moribus no parue fuerat auctoritatis uidere possumus uirtutem no esse fine prudentia nam de socrates omnes uirtutes dicebat esse prudentias. hoc dicebat uel ea eausa motus quia uirtutes sunt qdam prudentie limilitudines. uel quia ut stoici in ratione eas esse putabat. Δ: socratis dictum partim est uerum.in hoc scil1cet in putabat uirtutes no esse sine prudentia. Sest partim falsum in hoe in uirtutes prudentias esse dicebat Signum huius. hic secudo probau propositum per dicta modernorum.1dest eorum qui tuo tempore fuerant. oras stam isti d1innientes uirtutem & ostendetes ad quid se extendat.dicut eam esse habitu seesidum rectam rationem. recta quidem rat1o est prudent1a. ροα tetigitur ex dictis istorum uiris tutem no esse fine prudelia sed
dictum 1storiim est implactum.& deo opportet parsi per transgredi idest parum ei addi. pote-r1t enim aIi qu1s secundu recta ratione agere neon filia dire
tam ratione alterius sequatur. hoc tamenon suff1est ad hoc φdicamus eum uirtutem habere er1t 1R1tur uirtus habitus no soIum secundu rationei sed re habitus existens cum tone. eX his patet i socrates c uirtutes pia tau 1t esse scientias aut prudena
ret alii uero qui dicebant uirtutes esse habitu secundu recta rationem: minus dicerunt quam opporteret. phs uero medis misnuit dieensq, u1rtus sit habitus fecundu ratione rectat S cc raistione recta existens. 1taui ss s Ius uirtute habere dicitur: qui propria diseritione ae eonsilio uirtuose operatur ex his nota m nonsiqm ad suum propositsi inducere aliorsi dita IIcet no sint oino uera. quod hic & i allis locis no paucis eum fecisse ut demuς.& hoc nobis erit exempIu ut cum res spa exegerit: similiter fac1amus. Patet igitur. hic cocludit princDIe propositsi prime partis huius capituli. dicens esse manifestis ex sam dictis no posse queqm esse bonum uirum fine prudentia. hoc est en1m quod paulo an tea demonstrauimus.est etiam manifesto ex Iam dictis in precedenti capitulor no esse possibileque qm esse prudelem fine morali uirtute. quod me morte oportet habere ad intelligendam sequente demonstratione de uirtutum conexione. Sed sermo. hec e secunii pars huius capituli. ubi plis mouet di soluit quadam questione circa uirturuconexionem incidentem.& tria facit. primo mouet dubitationem r& pon1t rationem
dubitandi d1eens sed hie ldest in hoc loco solui poterit sermo idest ratio qua quis possit disputare 1dest disputando probaret uirtutes ab inuicem separari. hoc forte diisceret ea ratione motus tquia no us demus eudem hominem nasci aptum ad oms ulrtares: sed allum videmus aptum ad liberalitate.alium ad temperatiam.alsum ad fortitud1nem.& alios ad al1as ulrtures. eam autem uirtutem quis coris ui poterit ad quam
nascitur aptus. illam uero ad qm inepti nasclinuriraro aut nundinauspisci possimisus
Et propterea aiunt uirtutes mus esse pruis dentias. Et socrates partim recte quesiuit paratim errauit. a enim oes uirtutes putabat prudentias esse errabat q uero n5 absis prudeliareete dicebat. Sitnum huius est se nuc oes quando uirtutes diffiniunt adiungunt habi tum dicentes:&ad quid est secundis rectara thnem Recta aut ratio est secudum prudelia ridentur auguriari quoda modo ossis huiuLmodi habitu uirtute esse: qui habitus sit seco dum prudentia Sed opportet paruper transis pressi. enim solum habitus qui est secudurata one recta-Sed ille qui est eum recta ratioe
uirtus est. Recta aut e ratio in talibus prudentia est Socrates igitur putabat Uartutes ce Nationes. Nam illas onas dicebat esse sentencias
Nos aute cum ratione esse putamus. Patetigitur ex iam dictis no posse queu esse bonum uirum sine prudentia.Necp prudente sine morali uirtute. Sed sermo solueretur quo disputare quis possit:uirtutes abinuice separari
273쪽
ex quibus sequi uidetiis alium hominem aliam habere uirtutem stilleet liIam ad qm
aptus irascitur. a Isam non habere scilicet eam ad quam no est aptus. ex hac igitur ratione uideretur a I1cui φ esset possibile unam uirtutem fine aliis haberi. dc ex preis facta ratione mihi uidetur nee effario esse concedendum eum hominem qui oms ha, heat uirtutes ad oms nasci aptum. Sed hoc rec1piendum. hie secundo soluit presa tam dubitationem. dicens v de uirtutibus naturalibus imperfectis que proprie nondiciantur uirtutes:bene erit possibile quepiam unam uirtutem habere fine noc* allas ulrtutes habeat. 1 laus erit possibile este aptum ad fortitudinem de no ad temperanistiam: uel liberalitatem.quod ego intelligo secundum magis de minus. scilicet ut fit
aptus ad onis: sed ad unam magis .nam ut paulo postea demonstrabimus non est possibile limplieiter loquedo alique
tus. sed de uirtutibus quidem q hre alia no his. bed hoc recipiedu i natura proprie dicuntur uirtutes: secu libus uirtutibus At m his uirtuti o quas
unam uirtutem nobis Iesse qui enim Cuprudeliaq una eli oras simul exiuut alle ossis insint. hoe a pho sic demonstraturioms simul ex1stunt cum prudentia que olum uirtutum est unica.d: sic uisna uirtus fine allis esse non poterit.hanc phi breuem demostratione sic explicare possumus: ni illa uirtus proprie dicta esse potest fine prudentia. ut est clem5stratum I priacipio istius eapituli. prudentia quoui esse non potest siae uirtutibus. ut probatum est supra in capitulo precedent1. item dictum est supra In capitulo secundo tractatus se, eundi . olum uirtut m prudentia sit unica.ex his ergo sequitur quando nobis aliquirtus inest: necesse sit prudentiam inesse de quando prudentia nobis inest: oms inee uirtutes. ergo a primo ad ultimum si aliqua uirtus nobis 1nsst: necessario omς 1nerni hee est phi demonstratio qm uniuersi fere homines pro necessaria uerterantur de cita Iunt. sed mihi uidetur uno pede claudire licet enim prudentia no p ssit esse sine uiris tuter nusqm tame a phoclemonstratum ext1tΙt prudentiam unius uirtutis no po1leeesne ceteris ulrtutibus. imo supra rapitulo laeundo tractatus secundi 1gnuebate e postibile homine e .prudente in aliquo negoclo:imprudente uero circa alia negocta.&hic talis homo a pho dicebatur no qu1dem prudens simpliciter: sed prudens ym qui clidest prudens In parte. unde uidetur postibile alique esse prudente circa materia unlatis uirtutis:licet circa alias uirtutes prudentin no habeat. quod ae de facto In aliubus hominibus esse cognoscimus.quid autem circa hoc tenere uel Imus:paulo postea i solutione oblectionu dicemus ex dictis phi in hac parte notare poteris duo satis fingularia. 4 satis difficilla.yrimo notabis nemine ad unam uirtute aptum nasci quini adonas aptus nascatur.qm si aliter diceremus:opporteret concedere unam uirtute haberi posse fine aliis .quod phs h1e dicit esse impossibile. secudo notabis nec hodie hee ante hae aliquem purum homine di iste qui unicam habuerit uirtutem. s enim unicam habuisset: oms utio habuisset quod de nemine puro hole legimus. nemo enim e nec fuit de quo dicere possimus opam dedisse eirca materiam uniuerse uirtutis. qm ad id nec ingenium:nee uita hominis sufficit. hee igitur pli1 doctrina queadmodu alle plures erit no de eo quod est: sed de eo quod esse poterit. sed contra determinatione phiin hac parte anguitur. Y primo sietqueadmodu est in factibilibus: sic uidetur esse in aglbiIibus. sed in factibilibus no est necesse eum qui unam habeat artemtalias habere artes sic igitur dieemus in agibilibus:ut sit possibile quepsam prudentsa unius uirtutis habere sine hoc in habeat aliarum uirtutum prudentia. secundo sic supra libro qrto dicitur esse Impossibile pauperem esse magnificu.nct tame u1detur phs negare qui pauper alias pos t hahere uirtutes.tertio siciproprium uidetur ee operationis freqntate habitum producere fi materia sit disposta. sed est possibile φ aI1 quis det operam circa materiam unius uirtuti stetiam si circa materia aliaru nunqm operetur. habeabit igitur hab1 tum 1llius u1rtutis circa cuius materiam operam dederit:etiam si habitus aliarum uirtutum no habeat solutio ad ista .ad prima dicimus φ queadmodum in
factibilibus 2 in quesibet genere scientie nemo poterit habere arte' aut scientiam
274쪽
per sese nisi uniuersa illius cognbuerit prineipsa no ent habebit persecte geometriam qui aliquod principiti eius ignoretisse igitur erit in ag1blIibus ut nemo perfecte habeat prudentia nisi qui uniuersa esus habeat principia. principia uero prudentie
sunt uirtutes nemo 1gitur poterit habere perfecte prudentiar nisi qui uniuersas haraheat uirtutes.confirmatur etiam hoc. quia uniuersa hec reduesitur ad uni eu princi epium. . ad rationis regula ubi enim est unitas principiti necesse est . sit unitas histius .dicamus igitur m ars cte prudentia coueniunt in hoc . neutra earu coplecte haberi potest: nisi uniuersa illius pr1ncipia intelligamus.differunt tametquia totius pruindentie sunt eadem pr1ne1plarn5 tame sui eadem principia totius artis ad alia duo c5 muniter dici solet φ habenti unam uirtute proprer deffecta materie poterit alla dei esse. de tame quia olum uirtutia
Patet autem O no actaua esset: tame mpus erat eius quia particule uirtus est:& quia non erit eieci se recta sine prudentia necν sine uirtute Heceni finis. I cc uero ad sinem ag re Leit. Attame nec prestat sapietiernec meliori partiente:ut nec sanitati medicina Noei
utitur illa: sed prouidet ut sit. illius ergo grajubet sed no illi Preterea simile ut siquis civilem dicat pricipiu esse deoru quia disponit de omnibus qne fiunt iti ciuitate.
est eadem prudentia: impropiuerit al1am uirtute haberi fi maateria non desit.qui eni rem hetin proptu i uides rem 1pam hanhere. sicut culmodicu deest: via detur nihil deesse ut dieitur seiscundo phtorsi. sed quia sic dicedo:nec primu nec alia duo uidetur plene enodata:alii aliter dicunt. distingunt en1m durilee uirtutis perrectione: unam inati in sicar& aliam extrinsica. prima est que adquiritur ex pri11suirtutis operationibus.extriti
sica perfect1oestque uni ex alisis uirtutibus redundat dicunt igitur φ quatum ad perfectione intrini ci poterit uisna uirtus perfecte haberi fine aliis. ω hoc modo locum habere dicunt rationes in oppositum factas. quantia uero ad oem perfectione. . intri sicli & extrinsca est veru qaplis dleebatino esse possibile unica haberi uirtute sine aliis. ω hanc quide uirtutis Pisfectione is solus habere dicitur qui cotta uirtute nullatenus faciet. di hec solutjo mihi magis satisfacere uidetur nam solutio primano uidetur stare. quelibet enim uiristus uidetur esse principis taliatu modo eius prudentie que circa eiusde uirtutis materariam uersatur. N: oms uirtutes simul unite uidentur esse principia totius liue totali gprudentie. sc etiam esse uidetur in factibilibus. princima enim unius generis factibilium unius artis tar modo dicuntur ste princip1a. olum uero factibiliu principia totius siue totalis artis dicuntur et Te principi .R queadmodu totius siue totalis prqdentie principia reducuntur in ut leu principiti. s. in rationis regulat sic etiam est ira factibilibus. in quibus primu principiu est rationis reguIa.lte solutio secuda no uidetur stare. uidetur eni dissona dictis phl.cuius uerba hoc significare uidetur: ut q una habet proprie uirtute: oms proprie uirtutes habeat. proprie quide uirtus dicitur noquide ea que potentia: sed ea tantia modo que actu existit. propter hoc igitur ut dixi opinio secunda mihi uidetur magis consona dictis ph l. dicamus igitur φ sit bene posis sibile qDepiam uirtute unam habere perfecte perfectione intrins caretia si no habeata I ias. Patet asst. hic tertio epilogando concludit necessitate prudentie .est eni manifestum prudentia esse expetibile propter duo.primo quia est uirtus di perfectio cuiusdam animi particule. secundo quia no est electio recta sine prudentia. nec sine uirtuis te. nam uirtus recta facit intentione circa fine. prudentia uero ea dirigit que in fine ordinantur quod aut diximus uirtute intentione facere recta circa fine: b1fariam intellisti poterit ut nos extensius dixisse meminimus supra in capitulo precedenti. i parapho de eo alit m n 1hil magis. quere 1b1 Ac tamenec. hec est tertia pars huius capituli. ubi illa soluit questione de coparatione sapientie de ciu1lis prudentie . dicens νciuiIis prudentia nec prestat sapientie: nec meliori animi particule quasi dicat nec pfertur sapientie: nec meliori animi particule. uerba enim prestare hic a phocstparatiue accipitur. s. pro excellere aut magis ualere.ld aut quod in oppositu obiciebatur noconcludit.quod plis hic per duo exempla satis propria ato nollida manifestat.)arima
275쪽
est de medicinali scientia que ad sanitatem se uidetur habere Reut cIulus prudentia
ad sapientiana. medicina quidem no utitur sanitate: sed prouidet queadmodum santneri possimus. itam n5 precepit sanitati: sed sanitatis gratia. erit igitur sanitas longe melior qm medicina ut pote finis hiis rebus qtae sunt ad nnem sic igitur est de ciu1a Ii prudentia respectu sapientie. no enim sapientie precepit: sed ii Iius gratia. erit igitur sapientia loram melior u ciuilis prudentia. secundu me plum est de ciuili prudentia respectu dei. si enim ciuilem prudentiam dicamus eta meliore sapientia ob id ql aliqua ad sapietiam preordinatteadena ratione dicemus cp ciuilis prudella sit meliornm deus. queadmodum enim ad sapientia: sic etiam ad dei cultum no pauca sunt inqhus ei uilis prudentia dicitur prouidere. ex dict1s phi in hac parte poteris aliqua notare duibus in hoc libro nulla reperies utiliora .primo notabis hominis felicitatem n5 posse consistere in operatione prudentie nam felle iras est bonum uulmss. ut habetur supra libro primo. Λ: expressius 1nfra libro decimo. prudenti e uero operatio 1n allud ordinatur atin refertur. ut in hoc loco plis dixit. nee locu habet illa quorsidam dilata felici ratum uana distinito.quod infra libro decimo demonstrare intendimus ae extesiux hoc demonstrauimus in repetitione qm de hac mater1a nuper edidimus. secudo rotabis ultimsi nnem prudentie no in appetitu: sed in intellectu cosistere. cum elus finis ut ex hoe loeo patet sit sapientia queadmodum san1tas medicinalis scientie. nec 1nterest dicere sapientiam aut sapientie ope tationem.nam 1aplenile nomen pro ueroxn accipi 1 noleuit. tertio notabis nullius esse momenti quorumdam demonstratonem qua regnantur demonstrare u1rtutem moralem esse meliorem ciuili prudentia: proprer id in moralis ulrtus natis existit ciuilis prudentie. patet enim ex hoe loeo q, cluni Ii prii dentie ultimus rinis sit sapientia de non moraIis uirtus.1ta ν moralis uirtus e 1iis senis ouo. 1dest finis cui ex actione prudentie aliquod adquiritur comodum. n5 tamen est senis culus. ldest finis quem ultimo Intendat.nnem uero quo non est necesse esse meliorem rebus in nnem ordinatis. nam si id concederemus:erit concededum creaturam esse deo meliorem. quarto notabis prudentiam in felleitatem referri exectientiori modo quam artem fle scientiam. 5e ob eam rationem eis esse meliore d1cimus ars enim 'e sesenti1 in feIte1tatem reseruntur ut bona in finem ordinata. prudentia
uero non solum fici sed etiam in hanc ipam fel1cltatem disponendo.quinto notabis eundem esse senem sapientie Ae clu1lis prudent te. cum enim prudentia 1n sapientiam referri dicatur: referetur utim in sapientie nnem qui ut habetur infra Iibro deelmo est elus operatio. scilicet dei contemsatio. erunt igitur eiusdem finis.sed aliter de aliter nam iptus sapientie est nnem facere fiue ellicere. prudentie uero est ad huius. modi finem disponere.quanto distur Ditem efficere aut ellicere melius est quam ad finem disponererranto melior & excelIentior sapientia quam prudentia existere discitur. 2 sit his finis est huius libri sexti.
276쪽
pio in cfrea mores sugiedoru: tressui spes. uitiu. incoimetis. imana tas.Horu uero dua' cotraria manifesti sunt. Na aliud uirtute:aliud cotinetia uocam'. Aduersus aut .1manitate maxime sis grue opponat ea uirtutem q supra nos e lier ca quada 8c diuina. Ut homerus de hec heia re facit priamu dirente eximia illu bonitate pstare: ne φ uideri mortalis hois fili e sed dei. Ita si ex ho1b'fitit dii p excellentia uirtutis ut aiunt talis quide utiq; erit his habitus qui
Imanitati opponis Na ut bestiaru non e nesultiu neq; uirtus: sic etiam nec dei.Sed hec qia de preciosior e s uirtus. illa uero aliud quod da genus improbitatis. Cu aut raro contingat uirum quempiam esse diuinum. ut Laco
nos dicere consueuere cum ualde aliquem adiamurantur diuinus est inquiunt uir.Sse& imis mane quempiam inter homines raro alui exsastere. Ac maxime inter barbaros e. Fit autequando Ppter morbos dc orbitates. Et q alia os homines malignitate excedunt eos ac insaami appellatione notamus. Sed de huiusmodi dispositione postea erit mentio facieta. De uitio autem dictum est prius. De incolinetiaucrommollicie ac luxuria dieendum est. At simul de cotinetia di costatia.No ena sic accipia
uitiu: nec etia qsi sint aliud genus. Oportet uero ut 1 aliis ita & hic positis his q apparet ae dubitato1bus primo saetis os ledere maxime deoia qptabilia sunt eirca huiusmodi asseetiis:aut certe plurima iporum ait pespua. Si eni soluant difficilia dc relinquam: eaq pbabilia uident suffieieter erit ostensu .Uides ergo cotinentiam statia oo' dc lauda
p septimus i quo princiae pariter determina de eotinetia 5e incolin tia.dvos cotinet tractatus. i primo ostedi ted utra* earsi sit. 8e quibus modis dρ. ω qualiter ab aliis distinguis. Capitulum prinisi diuidit fugiedsi i tria:ostendedo q abus hoibus 'sint conuenietia narrat modu pcraedia hoc libro. habet 1 tam eapitula hoc tres pies. re primo enumearat suillecla & eorum c5traria. quo asit mo hee iter se differat: infra in suis Iocis apperiemussut homerus . Hece secta huius capituli pars. ubi pr1mo ostedit nobis 1nesse posse ea u1rtute q
eno & manu quod e bonum. ut fit imanitasqfi sine bono. 1h1. Ac maxime.tagit tres modosnbus holas nur bestiales. Et ex his habes ud pinie set imanitas 1 Ite eos insolentie qegrediune
comune modii delinquedi imaan frates dicunLae barbari dicuatur extranel: Ide ioleuit ut tinfoversos holas a rone alienos Barbaros dicamus. eas 1 tacν geres Ra rone ulta humana sut ali ea ne pEs harbaras appe IIat. laeis rat side greeotu tanta supbla ut fere uniuersos holes preter se harbaros appellarent. qitaphia postea ad romanos trassatae. de hac de ea esictis gentibus dnari
summope Iaborarsit. 1bi. Sed de huiusmodi. ostendit ud de talibus nidissidesidetestet die du. & sumis hie a plio habitus
Iarge. nalc5tinetia & incolinentia: mollje1es & costatia ac luxuriano diesit habitus saltem praeli: sed potius ad habitus dispositi es oportet uero. hece ultima hutns capitulips.lqprios iii
277쪽
ra. N. Vides ergo. iuxta oris dine platu tangit 1ex dicta obabiliatqvorsi tria ptinent ad continentiam S constantia de earuopposita. qui uolet: poterit haedicere quartam huius capituli partem. di cut erunt totius capituli qttuor ptes .ibl. Et leoperatum. addit alia duo ubabsisIta que sumunt per comparatfone earu ad alia. 1b1. Insuper Dcotinetes. tangit sextum priblIe.quod ex pte materie attendi
Et in nne epilogat dices. ea lotur que ab aliis di eune ista sunt Pro 1unioribus e aduertendum abilia dicunti n5 quide eaque uera sunt: sed ea que omniabus aut pluribus uera esse uidetur. 1tain talla que omnibus aut pluribus uisa sunt: siue uerat fi
De falsa sintiphabilia dicuntur hec est doctrina aristotelis px1mo ethico. ubi hec dicit e bais hi a. 6: his acthaglt 1d quod so. Iis petitissimis hoibus uidetur. Vereret aut capitulum secudum.i quo mouene sex dubitatisies eirca sex plataybabilia.& ita habebit hoe capit Iu sex partes princ1pales.no tas me eo ordinepponit lub1a quo probabilia. mouet ita. prrimo dubitatione circa tertio phabs,ile cirea quodpponit dubium. β: arguit pro una parte. ibi. Athec.arguit P parte cotrariaiabs Sect sunt. tangit quorsida falsam solutionem. 1b1 Quod Ropinio. excludit psatam solutionem. Prudentia feteressten
te. in qua mouerur 1ecunda duis bitatio que est circa quantum P babile. primo mouet dubiu di arguit P una parte.1b1. Ceterum arguit ad partem negati Dam. 5: hoc dupliciter secunda 1bi Et Insuper. Sequitur illans Preterea. ubi dubitatur os risca urtum pbabile.di arguit ostededo cotinente no esse .ide cum teperato
qde scies e pratia sunt Leit,pter eupiditate.
Cottines uero sciens se cupiditates praue sunt eas hon' ter rone. Et teperatu quide
tinere dc costante ac tale. alii omnimodo teperatu. alai no de itemperatu ineolmeteroc in cotinete Itemperatu a miscue vocamus.Inter dia uero alios ee dicimus. Et interdu aiunt
fieri no posse de prudes sit in tines, interdudu uero quosda prudeles Jc solertes ineotineres esse. Insu ineotinentes dicune dc ire de honoris dc lucri. Ea igis q dlautis ista sunt. Veret aut at squo fieri possit ut sqsane metis incolines sit. Dicut quia da fieri no posse in sciente. difficile e ut socrates putabat si scietia adsit aliud quiri prevalere. ac ueluti macipiti in seruitute trahere Socrates ens iatra incolinetia omnino pugnabat qsi illa no rei. mane eni intelligente facere cotra id quod optimu sit.Sed eos qui faciunt p agnoratiam facere. At hec ro manistaste gissentit ab his q apparet de opportunume de affectu inquirere.si P ignoratia quis mois dus ignoratis fiat. Quod mi no putat qui M. cotinetia uti prius in pturbati eos ituse, si manifestu e.Sut Oa q ptim assentiunt. H. crati ptim no assentiu nihil ee poteti's Ba cofitens. Elppterea dicut Icotinete nysetetia habere: sed opinione suari a uoluptia
tibv. Quod si opinio e ac n5 scia ne ν firma existimatio q repugnat: sed remissa ut 1 ambi. getibus uenia dada e si no psistit i illis contra
uehemetes cupiditates. Ac prauati 115 e uenianel alteri cuiqvitupabiliti. Prudelia igit resistere.Hee enI ualidissim qdda e. Cetc. rti absurdu qa unrac isse erit B prudens de in cottines. sed diceres no ee prudelis spote agere
illas sui praua. Et insupostesve pri 'pr
dete in agedo uersari. Na extremoria emalias habes uirtutes. Preterea si in habedo cupi ditates uehemeles 3c improbas cotium e. non erit tepat'tatine . nos cotines te atP. Noenim est tepati uehemetes habere impro
278쪽
bas ,At 1ge ade storsit. .s bone sunt cupa ditates:prauus e is habitus q nos ab earu Psecuti&repellit Ital D5 o1s cotinetia studiose Ouodsi 1 eilles & no praue nihil egregium Sin praue dc Ibecilles nihil magnua Prete ira si i oi opinione psistere facit cotinetia pra, ua e ut puta si etia i falsa. Et si ab Oi opinione dimouere saeit Icotinetia erit qdam in tinentia laudabilis. Ut ne piolomeus ille apud
Sophodem laudati n5pmaneat in his q sua
serat. Ulixes 1,pter molestia metiendi. Idee 1 captioibus sophistaru Illi eni eu uigeri uelint supra modu acuti: ac mirabilia qda iprobare eorum silogismus insolubilis sit ligatureni mes cu acuescere nolit tactus5s no piae tirnec poedere ultra ualeat: queadmodum soluat non habet. Cotingit uero aliq rone 1 prudelia cu i tinetia ee uirtute.Propter Icotinetia eni miraria seciet eoru q cesebat.Cesebat aut bona esie mala:nec agere illa oportet.
Ita bona non mala aget. Insu a uoluptates ex eo se ea re elegit φ psuasus e potior esse tridebit i id q nulla ductus rone sed p incoli notia Leit Est eni εc ille sanabilior 'qm dissuaderi t. At Potines puerbio subiacet quo di Siaq Buces excieat ad la portare oportet. Nasi suasus ageret: dissuasus utis cessaret. Nune viro no suasus alia nihilominus agit. λει terra si circa oia e 1cotinetis: dc cotinetia quis e simpl1citer meotines. Nullus enim habet iis
cotinetias oes sed dicimus ee quosda simplieiter. Dubitatioes igitur queda contingunt Haru alique soluede sunt alique relinquende. Na solutio dubitationis inuentio est. Rimu igis' sideradu e utru scientes vel no oc quomodo scietes. Deinde cirea qualia continentem & incolinentem pone re debemus. Dico utru circa omnes uoluptaistes re dolores an circa aliqs determinatas. Et utrum idem sit contines & eonstans: an alius eodet modo de ceteris que pertinent ad hane
questione. Principium considerationis est
sequi tui illa pars pretera si
tle.ibl. Et fi ab omni . arguit contra rationem incontinentie j ij de hoe fim rationes tres. Desida ponitur 1hl. Idem e & in cauation1bus.tertia 1bl. Cotingitiero.Sequ1s 1 Ila pars Insuperqui. ubi mouet dubitatione et rea primsi Obabiles quod e circa
hon1tatem continetle Ae praui. tate incolinentie. de arguit ostedendo incolinente esse dereri re intemperato Sequis illa ps Preterea si circa omnia ubi mo
dublinitio de prelatis. quattuor ii l habet partes.In prima intentio linem. secundo quedami necessi, is i l alr1a premittit. ibi. Principissis in tertia remouet quorunda farsam solutionem. 1bi.Vtru uero ii quarta ponte uera solutio 1M. Sed eum dupliciter. prima div1ditur in duas. in prima intentum premittit . in Denda id mexponiti ibi. Di eo aut Sequis illa pars. Principisi elifiderationis. ubi ad solutione plate qst on1s 1nterponit sol ut1one altaria duarum questionum . di pr1mo Illas questiones pponit. secst eas soluit ibi. No enim. 5c prio soluit Deundam. Resido prima ibi Nee ex eo. hu1us quom seel
de solutione expoli ibi.Ille side
279쪽
uero. ubi aristote I es eos redara
ouir qui putaueriat esse possibile quem facere cotra opinionerno aut contra sententia.Sequire 1lla pars quarta. Sed eii dupliciter. ubi renitur uera solutio prefate dubitatio1s. circa quod primo pmittit tres distinctioes sciendi. ex quarum qualibet manifesta ni soIutio plate dubita t1ola. laesido ibi. Ureterea cum duo.tertia 1b1.c6tingit et 11. se esido ita. Dicere asit.respondet
ad id quod posset in eoirarium obi1e1.tertio 1b1.Insuper.& 1s omodo poni quarta solutio psa te questidis fin aliquos. de p eis Deit quod sub11eit. Et isto m5. ubi lunullsalio modo questio
IIIa fuerit soluta. sim alios applicado pistas distinctioes ad ypo itum soluit pnilssani questionere fim naturale rcelsum scieti epractice quam quis habere dieitur cum operatur. de habet hee pars tres partes . primo Pponit nutusmodi pressu.secndo ostendit qualiter accidat desectus in apo incolinere 1bl. iQuando ille tertio soluit ratione socra. 1s incontraria facta. ibi. Couero ultima.prima indiuila existit. csida vero diuidis in tres. Nam primo ostendit aliquid inlpo Incotinete rhibens. secfido tangit causam flare repugnanot1e.1b1.NO cotraria. tertio ostea dit qualiter soluatur prefata repugnatia 1bi: Quomodo aut circa partem primam duo faeli primo ponit effectu. secutio causam. laesida 1b1.Sl uero cocupiastentia. Sed quia hec pars e ullisitor fidi difficilior que sit in toto sto capitulo. hac de causa ipam lego. Pro cuius intellectu considerandsi: inretinentis duas esse iuersales ypositiones. unam qua ro1pa pponit.seeunda qua1pa cocupiscetia i uel subqassumit coeupiscetia. Dicit 1rao qn1gis spositio un1uersalis quam scilicet yponit recta ro adest. qppositio phlbet gustare. utpuista nullum duIce esse gustadum:
utru cotines N incolanens sint in eo quod circa que uel m eo quod qualiter habentes disse
rentia.Dico autem utru circa hoc sit inconti
nens solum.uel tio: sed ex ambobus. Deinde si
circa ola e m tmetia dccotinetia uel non.
No enim circa via e simpliciter inc5tines:sed circa que intemperas. Nel ex eo quia simpliciter ad hec se habet. Na idem rei φ inteperatia q certo mo se habet. Ille qde cu electione ducis putas oportere semp seu psentem uoluispiate hic aut no putat qde oportere atrame se quis . Utru uero illa ct ira redieres ineotianeter aput opinio uera sit an sciat nihil resere
ad psens. Quida enim ex his qui opinatur nodubitat:secsputat se M certo scire. In eo igitur Dremisse credula opinatur ob hoc magis agut cotra id ψ' cessebat agendu nihil differt seia ab opinione. m qda ut heraclitus ostea dit no minPopinioni crediat s alii scae. Sed cu dupliciter dicas'scire. Na*s habet scienatia dc Do utitur de qui utitu Differetia erit si
habes re n5 cosideras agat que no oportet. uel f habes & consideras: hoc enim pergraue erit
sed no nisi consideret. Preterea cu duo sint Dpositionum modi nihil phibet cum qui ambas habeat agere preter scientia.utedo uniuersali sed no partieulari. Na agibilia singularia sunt. Differt etia uniuersalc: na aliud in se est aliud in re. rem cuctis hominibus sicca Ρdesse: de hue esse homine uel hoc tali ee siecu. Sed si hoc tale aut no habet: aut no operatur Phos modos tatu differt q uix diei potest ut uideatur nihil absurdum quod isto modo sciat. Alio aut m5 absurdu. Cotingit etia alio mo
u supradictu sit habere scietia. Na in habedo
sed no utedo uariu cernimus habitu ut de ha beat quodamo.ec tio habeat ceu dormietem N
sunt. Ire nat& cupidines uenereoru ac huius
modi qda corpus distra hut manifeste No nullos etia in furore redigui.Patet igiεφ dicedue in tinetes illis similiter se habere. Dice
280쪽
tat 1a sunt phibita ιν omne hoc ides Nomne tale scilicet dulce sit loeudum ac delectabile. hee eit xpositio sub qua assumiteocupiscentia. dicens hoc scilicet ulnum uel alitid simile est tale Le1licet dulce.Quando inst sic contingit filogizare: hoc operatur: 1tahrbit ulnum quod rat1one erat Phibitum.1ta concupiscentia no ad primamr sed adsecudam respexit uniuersale p
Iagut, pus est en1 ut cognata natura tia Ad que uoluntas dicitur. alia est Gehoc aut teporis spariu exietis. Ouaobrem ita quens fantasia que sensibilis apexistimadu e dicere ancoimetes quoadmoducos q 1 Icena recitat. In p&isto mosSna o due eoeupiscet,e sic se haesidituraliter inspiciat causam. Alia e uniuertatis P coeinente illa mouet
opinatio. Alia lingulariti reria quibuS di G See o nota panima nostra cam aut ex illis sit una necesse e ut conclusioni sit uirtutis seniter si nimis De hac qde assentiat anim'.& i his q factu requi unam potetia
lut mi agat Ceus oe dui gustare oporint ratio retereui potentie sint a hoc aut dulce tanq unu aliqd de singularibus sorte quando concupiscetia fuc necessariu C cu g potest nec Dhibetur simul de P habitis be
hoc agere. Quado Igatur uniuersal S adest rodicendo: eoneu pilatata alia gustare phibus Sed hoc omne dulce iocundia scil1cet uoluntas que rationem est. Hoc aut dulce operatur sit uero coneupi, sequitur dictat dulce:quIa noci
scentia.Atia qu1dem dictat fugaedum esse sed nus alia concupiscentia scilicet concupiscentia ducit. Potest enim quodlibet appetitus senlititius ducit idest membrum mouere. Iracti cottia it ratioe quoa scilicet uoluntatem 5e ra
dam modo α opinatione Inconcinentem Clle. brum quodlibeti etiam ratione
Non contraria per seipsam sed per accides di volutareminin sit solicita ad Concupiscentia enim contraria est rationi sed ex liis s
- o. in . continetem esse ratione di opis
no opinata, Acrpterea bestie non sun n natione 1dest habens rationem Continentes: quonia uniuersalis apprehensio de opinionem quodam modo. ne nol extised singulariu tintasia ac mem ma. Quado aut soluat Ignoratia ac rurius da modo quasi dieat si no hab incolines fiat sciens eade est ratio. ut in ebrio rei rationem 5e opinatione: noesset incontinens. ut ex ulcedis iam patebit. Deinde cum dicit. Non contraria.tangit causam pres1cte repugnanti e . dicens 1d non esse opinatio. nemriel concupiscentie que rations est obula. Aduertendu q, opinatio cum sit comis mune ad ueram ct falsam. hic tamen pro uniuersali sumitur sub qua concupiscentia assumit. modo planum in q, ea propositio que ab opinat1one proponitur non contrariae III1 q a rone. ut 1Ila. oe dulce elocuncludino cotrariatur illi nullu duIee e gusta clasa sanitati noctuv. 1IIa in cotrarias huic p accides iquatu sub ea assumit. cocupisceriaque ratio: e obuia. 1b1. Aeppterea infert ex dictis correlariss quod menti comendaris .ibi Quo aut.ostendit quo cesset huiusmodi repugnantia. cessabilitas corporc